וואס זענען די מערסט גאונות'דיגע געדאנקען ביי גדולי ישראל

הלכה ואגדה, מוסר וחסידות

הודעהדורך העניך » זונטאג יוני 21, 2020 2:01 pm

פאליטיקאנט האט געשריבן:ר' מיכאל בער ווייסמאנדל מיט'ן אויפקומען מיט די מהלך פון יעדע זיבעטע אדער 49סטע אות אינעם תורה צו טרעפן פארשידענע רמזים.

כאטש דאס איז נישט מחשבה להלכה, איז עס אינגאנצען א נייע דרך אין רמז!

דערווייל קוקט דאס מיר אויס ווי דער שטערקסטער קאנדידאט פאר דעם מערסטן אריגינעלן גאונות'דיגן געדאנק וואס איז נישט צו פארשטיין וויאזוי א מענטש האט געקענט אליין צו דעם צוקומען.

דער פראבלעם מיט דעם איז אז מ'האט שוין אויפגעוויזן אז דאס איז נישט אמת, ווייל אין יעדן טעקסט קען מען טרעפן אזעלכע רמזים. דאך איז דאס א גרויסער חידוש.
באניצער אוואטאר
העניך
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 523
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג יאנואר 25, 2016 6:54 pm
האט שוין געלייקט: 603 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2665 מאל

הודעהדורך העניך » זונטאג יוני 21, 2020 2:02 pm

ריכטיג האט געשריבן: לויט ווי העניך לייגט אראפ ניוטאן'ס חידוש, איז דאס גאנץ א גוטע צושטעל, קאנטער-אינטואיטיוו, פארענטפערט א ריזן בילד מיט א סך פרטים וכו' וכו'.

קענסט דאס בעסער מסביר זיין? פארוואס איז עס קאונטער אינטואיטיוו? און וואספארא בילד פארענטפערט עס?
באניצער אוואטאר
העניך
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 523
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג יאנואר 25, 2016 6:54 pm
האט שוין געלייקט: 603 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2665 מאל

הודעהדורך ליטוואק פון בודאפעסט » זונטאג יוני 21, 2020 2:03 pm

ריכטיג האט געשריבן:
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:
מיגו כח הטענה איז גארנישט באשטעטיגט, און לאו דוקא אזא חידוש........................

באשטעטיגט? לויט טייל ראשונים מוז אזוי זיין, לויט טייל ראשוינים קען נישט אזוי זיין.

נישט אזא חידוש? איך ווייס נישט וויאזוי דו ביסט מגדיר חידוש (אויב קען איך לייענען צווישן דיינע שורות האסטו א שטיקל אדיטוד צו די "ישיבה'שע רייד", איך בין לגמרי מיט דיר דערויף, אבער עס נעמט נישט אוועק פון די חידוש שבו), לויט ווי העניך לייגט אראפ ניוטאן'ס חידוש, איז דאס גאנץ א גוטע צושטעל, קאנטער-אינטואיטיוו, פארענטפערט א ריזן בילד מיט א סך פרטים וכו' וכו'.

---

העניך האקט, איך מיין אז א איך בין זיך מסביר.


חדא מתורצת בחברתה. דער חידוש איז דאך מבואר אין די ראשונים וואס מוזן אזוי האלטן, אזש מרוב פשיטותו האט מען עס נישט אויסגערעדט. ממילא קען מען נישט זאגן אז ר' אלחנן איז אויפגעקומן מיט א חידוש און דערנאך איז ליכטיג געווארן. און לויט די חולקים, איז עס דאך בכלל נישט אמת און באלייכט נישט.
The greatest obstacle to discovery is not ignorance--it is the illusion of knowledge.
(Daniel J. Boorstin) דא
באניצער אוואטאר
ליטוואק פון בודאפעסט
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 9606
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 19, 2012 7:51 pm
האט שוין געלייקט: 3279 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9090 מאל

הודעהדורך העניך » זונטאג יוני 21, 2020 2:03 pm

מיימון האט געשריבן:ר' יהודה חיוג' אבי המדקדקים מיט'ן געדאנק פון שורש משולש. ד.ה. (כמעט) יעדער שורש אין לשה''ק באשטייט פון דריי אותיות לא פחות ולא יותר. פונקט ווי פ-ק-ד איז קלאר דאס זעלבע צ-ו-ה איז די ה' א חלק פונעם שורש לויט דעם שטימען אלע משקלים און בנינים אין לשה''ק הדק היטב. (כמעט). איך ווייס נאר נישט צו דקדוק איז תורה..

אקעי, כ'מיין אז דערווייל גיי איך מיט דעם. עפעס וואס האט געדארפט ערפינדן ווערן, און עפעס וואס איז עד היום אנגענומען אז ס'איז אמת לאמיתו און איז דער יסוד פון דקדוק. מיין שאלה איז האט ר' יהודה חיוג' דאס אליין אנטדעקט, אדער האט ער דאס גענומען פון אראביש?
באניצער אוואטאר
העניך
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 523
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג יאנואר 25, 2016 6:54 pm
האט שוין געלייקט: 603 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2665 מאל

הודעהדורך ריכטיג » זונטאג יוני 21, 2020 2:13 pm

בפשטות איז דאך מיגו בלויז א נאמנות, פשט איז איך בין מניח אז דער מענטש איז נישט קיין ליגנער ווייל טאמער וויל ער זאגן ליגנט קען ער טענה'ן בעסער. דאס איז פארשטענדליך און אינטואטיוו.

כח הטענה קומט מיט אינגאנצן א נייע דערהער, אז אשר ובכן וועט זיין טענה באקומען אזא כח ווי די טענה וואס ער טענה'ט "נישט". דאס איז א ריזן חידוש וואס איז נישט פארשטענדליך בפשטות, אבער די ראיות פון גמרא און ראשונים צייגן גאנץ שטארק אין דעם ריכטונג. און כדי צו קענען אויפקומען מיט אזא וואזשנע געדאנק און דאס נאך באשטעטיגן, איז א געוואלדיגע גאונות.

גיבט א קוק: @ליטוואק (און נאך א סך לומדים) שלינגען דאס נאך היינט נישט אראפ, מהאי טעמא טאקע, ווייל די חידוש איז צו שטארק גרויס און עס זאגט זיך נישט פון זיך אליינס, אבער די ראיות דערויף איז עפעס וואס מען מוז זיך ספראווענען און ר' אלחנן האט זיי למעשה פארגעלייגט א פעסטע טעזע וואס איז נישט לייכט אפצופרעגן.
ס'אינטערסירט דא איינער בכלל? ניין ? או קעי ביי. (קרעדיט:@גראף)
באניצער אוואטאר
ריכטיג
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 2376
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יאנואר 31, 2013 7:11 pm
האט שוין געלייקט: 1862 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1919 מאל

הודעהדורך העניך » זונטאג יוני 21, 2020 2:14 pm

צפור בודד האט געשריבן:אין הנדון דומה לראיה און מען דארף פארשטייין אויף וואס מען ענטפערט.

אין וויסנשאפט ווי מאטעמאטיקע, פיזיקס, מעדיצין האט מען ערפונדן פאקטן און מעטאדן וואס האבן אויפגעשאקלט אונזער פארשטאנד פון דער וועלט און נאטור.

אין 'יומאניטיס' וואס תורה קומט אונטער דעם, איז נישטא אזא פארגלייך. אין קונסט איז דא שעפערישקייט און שיינקייט אין קונסט, מוזיק, שרייבן וואס זענען חידושים לויט זייער זמן און צייט אבער נישט פאקטן ווי ניוטאן. אין פילאזאפיע איז דא די וואס קומען אויף מיט טיפע פראגעס און רעיונות, זיי זענען אבער אויך נישט ווי וויסנשאפט וואס מען קען אבזערווירן און פעסטשטעלן מיט עווידענס.

ווייטער אין געזעץ אדער יוריסטישע שטודיעס, וואס חכמת התורה קומט על פי רוב אונטער דעם, איז נישטא אזא פארגלייך. סברות קען יעדער זאגן לכאן ולכאן. אין געזעץ ווערט פאררעכענט פאר א בעל מחדש בדרך כלל אדער א רעפארמער וואס קאמפיינט פאר א טויש אין געזעץ וואס איבער די יארן איז יעדער מודה אז ס'איז דא דערין אן בעסערונג לטובת החברה, אדער אן אדוואקאט אדער א ריכטער וואס טענה'ט אדער באשליסט אזוינע מהלכים אין געזעץ.

לגבי חכמת התורה איז דא סיי דער עלעמענט פון געזעץ ווען ס'ווענדט זיך אין הלכה און סיי פון ליטעראטור, ווי דרוש און אפילו לומדות וואס זענען נישט וויסנשאפטליכע פאקטן און אויך נישט יוריסטישע תקנות נאר פונדעסטוועגן זענען זיי משמחי לב.

ממילא קומט די שאלה אויף צוויי חלקים:
לגבי תקנות, קומען אריין פרוזבל, קביעת המועדים, חדרב"ג, תקנת טוליטולא, ר' משה פיינשטיין לגבי חלב עכו"ם און נאך. עס איז אויך לאו דווקא תקנות נאר אויך די וואס טרעטן אויס נייע מהלכים ווי ר' חיים, חזון איש וכדומה. אין די לעצטע יארן זענען דא ווייניגער פון ביידע און איבערהויפט פון תקנות און צו דעם דארף מען א באזונדערע אשכול.
לגבי חלק הספרות, זענען דא אין דרוש ספרים ווי כלי יקר, אין לומדות ווי ר' חיים, מהרש"א אויף פרשנות, קבלה, חסידות, פילאזאפיע ווי דער מורה, עקדה און נאך אן א שיעור. פאעזיע זענען דא פיוטים פון די באקאנטע משוררים. יעדער האט זיך זיין טעם אבער דאך זענען דא אוניווערסאלע ווי די דערמאנטע.
און עס זענען אויך דא ריזן וואס זענען מקיף ביידע, ווי יד החזקה, חזון איש און אסאך אינצווישן.

צוריק צום שאלה, איז נישט שייך ביי תורה ערפינדונגען ווי אלקימידעס, אדער ניוטאן, איינשטיין, טעסט טיובס, די ען עי ווייל מיר האנדלען מיט סברות נישט אבזערוואציעס. פלעיטאו און סאקרעטיז האבן אויך נישט "מחדש" געווען אין דעם זינען. אירסטאטל איז אנדערש וויבאלד ידיו רב לו סיי אין סייענס און סיי אין פילאזאפיע ואכמ"ל.

הערליך צעלייגט און א געוואלדיגע השלמה צו מיין פראגע.
למעשה קען מען אבער זאגן אז אידישקייט, תורה, חז"ל, וכו', פירן דאך אונזער לעבן, און ממילא קען מען ערווארטן צו טרעפן עפעס אן אומגלויבליכן חידוש וואס מיר זאלן היינט דאס אנערקענען ווי א טיפן אמת -- אבער האט געדארפט א גאון נורא זאל דאס כאפן און ברענגען צו דער וועלט. כ'וואלט געזאגט אז אזא כלל ווי "קידרא דבי שותפי לא חמימא ולא קרירא" וואס איז היינט א יסוד גדול אין פסיכאלאגיע קען אפשר פאסן אין דער נושא פונעם אשכול. די שאלה איז צי חז"ל זענען די ערשטע וואס זאגן דאס.

בכלליות וועגן וויסנשאפט ווייס איך צוויי זאכן וואס חז"ל'ס ידיעות זענען שטוינענד, אבער דאך זענען די ידיעות נישט קאנטער-אינטואיטיוו, נאר זענען מסתמא געקומען פון אבזערוואציעס. איין איז וואס שמואל זאגט אין מס' ברכות "מאי כימה, אמר שמואל כמאה כוכבי" -- וואס לויט ווי איך האב געלייענט איז דאס נישט באקאנט געווען ביז דער טעלעסקאפ איז ערפונדן געווארן. די צווייטע איז וואס די גמרא דערציילט אין יבמות אז רשב"ג האט גע'פסק'נט אז אויב דריי שוועסטערס האבן געהאט קינדער וועלכע זענען געשטארבן מחמת מילה, דארף נישט די פערטע שוועסטער מל'ן איר קינד. היינט אנערקענט וויסנשאפט אז א סארט מחלה וואס איז שטערבליך פאר מילה גייט טאקע דורך דער די-ען-עי פון שוועסטערס.

ווי געזאגט, פאסן נישט די זאכן פאר דער נושא האשכול. כ'ברענג זיי נאר להשלמת הענין.
באניצער אוואטאר
העניך
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 523
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג יאנואר 25, 2016 6:54 pm
האט שוין געלייקט: 603 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2665 מאל

הודעהדורך ריכטיג » זונטאג יוני 21, 2020 2:16 pm

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:
ריכטיג האט געשריבן:
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:
מיגו כח הטענה איז גארנישט באשטעטיגט, און לאו דוקא אזא חידוש........................

באשטעטיגט? לויט טייל ראשונים מוז אזוי זיין, לויט טייל ראשוינים קען נישט אזוי זיין.

נישט אזא חידוש? איך ווייס נישט וויאזוי דו ביסט מגדיר חידוש (אויב קען איך לייענען צווישן דיינע שורות האסטו א שטיקל אדיטוד צו די "ישיבה'שע רייד", איך בין לגמרי מיט דיר דערויף, אבער עס נעמט נישט אוועק פון די חידוש שבו), לויט ווי העניך לייגט אראפ ניוטאן'ס חידוש, איז דאס גאנץ א גוטע צושטעל, קאנטער-אינטואיטיוו, פארענטפערט א ריזן בילד מיט א סך פרטים וכו' וכו'.

---

העניך האקט, איך מיין אז א איך בין זיך מסביר.


חדא מתורצת בחברתה. דער חידוש איז דאך מבואר אין די ראשונים וואס מוזן אזוי האלטן, אזש מרוב פשיטותו האט מען עס נישט אויסגערעדט. ממילא קען מען נישט זאגן אז ר' אלחנן איז אויפגעקומן מיט א חידוש און דערנאך איז ליכטיג געווארן. און לויט די חולקים, איז עס דאך בכלל נישט אמת און באלייכט נישט.

קיינער האט דאס נישט אנדעקט אין די ראשונים בעפאר ר' אלחנן, זיי זאגן עס נישט אזוי קלאר. יא, די ראשונים זענען ליכטיג געווארן.
ס'אינטערסירט דא איינער בכלל? ניין ? או קעי ביי. (קרעדיט:@גראף)
באניצער אוואטאר
ריכטיג
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 2376
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יאנואר 31, 2013 7:11 pm
האט שוין געלייקט: 1862 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1919 מאל

הודעהדורך calculator » זונטאג יוני 21, 2020 2:31 pm

די חשבון פון קידוש החודש פון רמב"ם ובפרט די חשבון פון די מולד אמיתי.
באניצער אוואטאר
calculator
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 348
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2018 9:04 pm
האט שוין געלייקט: 58 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 220 מאל

Re: וואס זענען די מערסט גאונות'דיגע געדאנקען ביי גדולי ישראל

הודעהדורך פאליטיקאנט » זונטאג יוני 21, 2020 3:01 pm

העניך האט געשריבן:
פאליטיקאנט האט געשריבן:ר' מיכאל בער ווייסמאנדל מיט'ן אויפקומען מיט די מהלך פון יעדע זיבעטע אדער 49סטע אות אינעם תורה צו טרעפן פארשידענע רמזים.

כאטש דאס איז נישט מחשבה להלכה, איז עס אינגאנצען א נייע דרך אין רמז!

דערווייל קוקט דאס מיר אויס ווי דער שטערקסטער קאנדידאט פאר דעם מערסטן אריגינעלן גאונות'דיגן געדאנק וואס איז נישט צו פארשטיין וויאזוי א מענטש האט געקענט אליין צו דעם צוקומען.

דער פראבלעם מיט דעם איז אז מ'האט שוין אויפגעוויזן אז דאס איז נישט אמת, ווייל אין יעדן טעקסט קען מען טרעפן אזעלכע רמזים. דאך איז דאס א גרויסער חידוש.


יא אין אסאך אנדערע טעקסט קען מען געפונען זאכן, אבער אין די תורה האט זיך עס אויפגעוויזען צו זיין זייער עפישענט און אקוראט!

אבער דאס איז טאקע זיכער אז עס א חידוש וואס ער איז אויפגעקומען דערמיט (כאטש ער אליין האט גע'טענה'ט אז ער האט עס גענומען פון פריערדיגע אזויווי די רמב"ם.....), נאכפאר די קאמפיוטער איז פארשפרייט געווארן און אזוינע זאכן זענען געווארן באקאנט.
באניצער אוואטאר
פאליטיקאנט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 766
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג יאנואר 19, 2018 5:53 pm
האט שוין געלייקט: 378 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 741 מאל

הודעהדורך כוכב » זונטאג יוני 21, 2020 3:12 pm

די גאנצע צוזאמשטעל איז אביסל פראבלאמאטיש ווייל ווי קען מען פארגלייכן טעאלאגישע געדאנקען אין עולם המושכלות, צו פיזיקס, סייענס אדער מעדעצין ווי דערגרייכונגען זענען מער ממשות'דיג און האבן פאקטישע השלכות אויף מענטשנס לעבן.

אבער אין עולם המחשבה איז זיכער דא גדולי ישראל וואס האבן געעפנט נייע דרכים אין לערנען. דער כלל הגדול איז אז גארנישט פאלט נישט פון הימל, און די תורה, ווי להבדיל יעדע חכמה איז פרה ורבה, און יעדן סארט דרך אין תורה והשכלה וואס מיר האבן היינט, בכל חלקי פרד"ס התורה, איז געווען א מענטש פון פלייש און ביין וואס האט עס אנגעהויבן און אנדערע האבן עס מפתח געווען ביז מיר טרעפן זיך היינט מיט אזא קאלירפולע אוצר הספרים מיט אזויפיל דרכים און מהלכים און גוונים בכל שערי פשט רמז דרוש סוד.
בזמנינו אלה איז עס רבי חיים מיט'ן בריסקער דרך הלימוד וואס האט אריינגעברענגט א רעוואלוציאנערישע טראכט אין לאגיק און סברא, רבי צדוק האט געברענגט א נייע אור אין אגדות חז"ל, רבי עקיבא אייגער איז געווען רעוואלוציאנעריש אין חשבון און סברא עפענענדיג נייע שערים אין תורה, דער חזון איש מיט זיין אייגנארטיגן דרך הלימוד איז רעוואלוציאנעריש, בפרט אין זיין מהלך אין קו התאריך איז סיי חוצפא'דיג און סיי אויגן עפענענדיג, דער סאטמארער רב האט זיכער געמאכט א יש מאין ארום תורת ארץ ישראל און געבויעט א בנין אדיר אויף א שורה גמרא אין כתובות (צי דו גלייכסט עס יא אדער נישט איז עס אריגינעל), דער ראגאטאשווער מיט זיין אבנארמאלע שליטה אויף כל התורה כולה און ווי ער איז מקשר סוגיא צו סוגיא נימה בנימה איז אריגינעל און אייגנארטיג, רבי חיים קניבסקי האט אויך א מבהיל'דיגע בקיאות אין תורה, רבי עבודי'ס בקיאות אין ספרות היהדות, וואס נאך איז שייך צו זאגן, דער בית יוסף האט געשריבן א געוואלד ממש איבער די כח האנושי, דער פרי מגדים לויפט אין א שנעלקייט פון א ליכט יאר און מ'קען ממש משוגע ווערן פון זיין היקף, ווי ער עפנט צען נייע שמועסן אין איין קליינע שטיקל, ווי ער לאזט נישט אויס קיין פרט ופרט און ברייטערט אויס יעדע קליינע סעיף קטנ'דל צען פאכיג, דער חתם סופר לייגט אריין אין דריי שורות דרשות כל התורה כולה נ"ך מיט אגדות חז"ל מיט כוונת התורה מיט השקפה מיט וואס דו ווילסט נאר נישט, דער קרבן נתנאל (איינער פון מיינע באליבטסטע ספרים) איז אלעמאל ספאט אן און האט א כשרון צו בארירן די עיקרי הסוגיא ואיברים שהנשמה תלוי' בהם, רבי איטשא מאיר זאגט אריגינעל אין פנימיות התורה און רבי מאטל מיט זיין מהלך אין דרושי חסידות, און מלאך זאגט שיינע וויצן.

וואס נאך?
כוכב
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 2550
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש דעצעמבער 07, 2013 7:35 pm
האט שוין געלייקט: 5428 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7317 מאל

Re: וואס זענען די מערסט גאונות'דיגע געדאנקען ביי גדולי ישראל

הודעהדורך פאליטיקאנט » זונטאג יוני 21, 2020 3:39 pm

@כוכב איך מיין אז דו ביסט פארפארן.
די אלע אויסגערעכנטע איז טאקע נתפעל צו ווערן אויף זייער ווערק, אבער זיי האבן געבויעט אויף פריערדיגע, אונזער אשכול (לויט ווי איך האב פארשטאנען) זיכט גדולי ישראל וואס האבן מחדש געווען עפעס אומדערהערבאר בשעתם.
באניצער אוואטאר
פאליטיקאנט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 766
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג יאנואר 19, 2018 5:53 pm
האט שוין געלייקט: 378 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 741 מאל

הודעהדורך תורה ומדע » זונטאג יוני 21, 2020 3:42 pm

לענ״ד: די צווי גרעסטע רעוועלוציענערן במחשבת ישראל בדור אחרון זענען געווען מרן הגראי״ה זצוק״ל ברוחב בינתו וגישתו לתורה וליראה. והגאון הגדול רי״ד סאלאווייציק מבוסטון זצוק״ל בעינו החדה והבהירה.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך תורה ומדע אום מאנטאג יוני 22, 2020 12:28 am, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
קבל את האמת ממי שאמרו (רמבם ה' קידוש החודש)
באניצער אוואטאר
תורה ומדע
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 896
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 15, 2016 10:55 am
געפינט זיך: מידוועסט
האט שוין געלייקט: 535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 617 מאל

הודעהדורך העניך » זונטאג יוני 21, 2020 4:35 pm

calculator האט געשריבן:די חשבון פון קידוש החודש פון רמב"ם ובפרט די חשבון פון די מולד אמיתי.

דער רמב"ם שרייבט דאך קלאר אז ער האט גענומען די חשבונות פון די חכמי יוון.
באניצער אוואטאר
העניך
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 523
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג יאנואר 25, 2016 6:54 pm
האט שוין געלייקט: 603 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2665 מאל

הודעהדורך ליטוואק פון בודאפעסט » זונטאג יוני 21, 2020 5:17 pm

תורה ומדע האט געשריבן:לענ״ד: די צווי גרעסטע רעוועלוציענערן במחשבת ישראל בדור אחרון זענען געווען מרן הגראי״ה זצוק״ל ברחוב בינתו וגישתו לתורה וליראה. והגאון הגדול רי״ד סאלאווייציק מבוסטון זצוק״ל בעינו החדה והבהירה.

הרב קוק איז א חידוש, אבער נישט אנגענומן

הריד״ס איז בעיקר א שפראך, נישט מער

אסאך פון די וואס ווערן דא געברענגט זענען בלויז א קנייטש, נישט קיין גאנצע חידוש, אלס געבויט אויף פריערדיגע, נישט קיין עכטע חידוש.

גראדע, דער ליובאוויטשער רבי האט געמאכט א נייעם דארט סוגיא מיט זיין רש״י תורות, אבער עס איז בכלל נישט אנגענומן, און פערזענליך בין איך ניטש נתפעל דערפון. אבער א חידוש איז עס זיכער.
The greatest obstacle to discovery is not ignorance--it is the illusion of knowledge.
(Daniel J. Boorstin) דא
באניצער אוואטאר
ליטוואק פון בודאפעסט
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 9606
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 19, 2012 7:51 pm
האט שוין געלייקט: 3279 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9090 מאל

הודעהדורך העניך » זונטאג יוני 21, 2020 5:27 pm

כוכב האט געשריבן:די גאנצע צוזאמשטעל איז אביסל פראבלאמאטיש ווייל ווי קען מען פארגלייכן טעאלאגישע געדאנקען אין עולם המושכלות, צו פיזיקס, סייענס אדער מעדעצין ווי דערגרייכונגען זענען מער ממשות'דיג און האבן פאקטישע השלכות אויף מענטשנס לעבן.

אבער אין עולם המחשבה איז זיכער דא גדולי ישראל וואס האבן געעפנט נייע דרכים אין לערנען. דער כלל הגדול איז אז גארנישט פאלט נישט פון הימל, און די תורה, ווי להבדיל יעדע חכמה איז פרה ורבה, און יעדן סארט דרך אין תורה והשכלה וואס מיר האבן היינט, בכל חלקי פרד"ס התורה, איז געווען א מענטש פון פלייש און ביין וואס האט עס אנגעהויבן און אנדערע האבן עס מפתח געווען ביז מיר טרעפן זיך היינט מיט אזא קאלירפולע אוצר הספרים מיט אזויפיל דרכים און מהלכים און גוונים בכל שערי פשט רמז דרוש סוד.
בזמנינו אלה איז עס רבי חיים מיט'ן בריסקער דרך הלימוד וואס האט אריינגעברענגט א רעוואלוציאנערישע טראכט אין לאגיק און סברא, רבי צדוק האט געברענגט א נייע אור אין אגדות חז"ל, רבי עקיבא אייגער איז געווען רעוואלוציאנעריש אין חשבון און סברא עפענענדיג נייע שערים אין תורה, דער חזון איש מיט זיין אייגנארטיגן דרך הלימוד איז רעוואלוציאנעריש, בפרט אין זיין מהלך אין קו התאריך איז סיי חוצפא'דיג און סיי אויגן עפענענדיג, דער סאטמארער רב האט זיכער געמאכט א יש מאין ארום תורת ארץ ישראל און געבויעט א בנין אדיר אויף א שורה גמרא אין כתובות (צי דו גלייכסט עס יא אדער נישט איז עס אריגינעל), דער ראגאטאשווער מיט זיין אבנארמאלע שליטה אויף כל התורה כולה און ווי ער איז מקשר סוגיא צו סוגיא נימה בנימה איז אריגינעל און אייגנארטיג, רבי חיים קניבסקי האט אויך א מבהיל'דיגע בקיאות אין תורה, רבי עבודי'ס בקיאות אין ספרות היהדות, וואס נאך איז שייך צו זאגן, דער בית יוסף האט געשריבן א געוואלד ממש איבער די כח האנושי, דער פרי מגדים לויפט אין א שנעלקייט פון א ליכט יאר און מ'קען ממש משוגע ווערן פון זיין היקף, ווי ער עפנט צען נייע שמועסן אין איין קליינע שטיקל, ווי ער לאזט נישט אויס קיין פרט ופרט און ברייטערט אויס יעדע קליינע סעיף קטנ'דל צען פאכיג, דער חתם סופר לייגט אריין אין דריי שורות דרשות כל התורה כולה נ"ך מיט אגדות חז"ל מיט כוונת התורה מיט השקפה מיט וואס דו ווילסט נאר נישט, דער קרבן נתנאל (איינער פון מיינע באליבטסטע ספרים) איז אלעמאל ספאט אן און האט א כשרון צו בארירן די עיקרי הסוגיא ואיברים שהנשמה תלוי' בהם, רבי איטשא מאיר זאגט אריגינעל אין פנימיות התורה און רבי מאטל מיט זיין מהלך אין דרושי חסידות, און מלאך זאגט שיינע וויצן.

וואס נאך?

מיר האבן געהאט און מיר האבן היינט אסאך בעלי כשרונות, און די נקודה איז נישט ווער עס האט געמאכט א וואונדערליכער ספר און הערליכע חידושים, און האט פארמאגט אומגלויבליכע בקיאות און גאונות. נאר ווער עס האט געזאגט א געדאנק -- קען זיין איין געדאנק -- וואס די גאונות דערפון איז אומגלויבליך פאר אונז פשוט'ע מענטשן, אזש ס'איז שווער צו פארשטיין ווי א ילוד אשה האט עס געקענט משיג זיין.

דערווייל האבן מיר עטליכע גוטע קאנדידאטן, וואס איך וועל אויסרעכנען לויט'ן סדר וואס קומט מיר פאר די שטערקסטע.

ר' יהודה חיוג'ס שורש משולש, פון @מיימון
דער תרומת הדשן און מכירת חמץ, פון @לבונה זכה
ר' מיכאל בער ווייסמאנדל און דילוגים, פון @פאליטיקאנט
ר' אלחננ'ס מיגו כח הטענה, פון @ריכטיג
דער בריסקער דרך הלימוד, פון @צפור בודד, @אישתישבי און @כוכב



פאלט מיר יעצט ביי אז אפשר איז דער געדאנק פון י"ג עקרים פונעם רמב"ם אויך גאר שעפעריש און גאונות'דיג, וואס איז שווער פאר אונז היינט משיג צו זיין ווייל מיר זענען אזוי געוואוינט דערצו.

נאך א lead וואס פאלט מיר ביי איז אז מ'דארף א קוק טון ביי ערכים, values, וואס ווערן היינט באטראכט ווי Judeo-Christian.
באניצער אוואטאר
העניך
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 523
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג יאנואר 25, 2016 6:54 pm
האט שוין געלייקט: 603 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2665 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » זונטאג יוני 21, 2020 5:47 pm

איך מיין אז מ'מישט דא אביסל די יוצרות. ס'דא חידושים וואס עס איז נישט דוקא דא דערביי קיין גאונות. ממילא די אלע זאכן זענען שלא ממין הטענה. דוקא אן אינטערנעמונג פאר א פראבלעם וואס פאדערט גאונות צו לייזן מיטן שאפן א נייעם מהלך אדער א לעזונג וואס האט ווייטגרייכנדע השלכיות דאס איז די נושא. אדער עכ"פ האב איך געמיינט אז דאס איז די נושא.
די אלע אויבנדערמאנטע זענען טאקע קאנדידאטן אבער זענען נאר א דוגמא פון לייזען הלכה פראבלעמען, אבזערוואציעס אין חכמת הדקדוק, א נייעם מעטאדאלאגיע וויאזוי אפצולערנען גמרא, א נייעם באגריף אין ליכא מידי דלא רמיזי באורייתא אויפן פארנעם ווי גמטריא אדער ר"ת.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1701
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1962 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2225 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » זונטאג יוני 21, 2020 6:09 pm

אנצקלופדיה תלמודית איז בלי ספק א גולת הכותרת. אמת אז די געדאנק גענומען פון די ענצעקלאפעדיסטן האט שוין עקזעסטירט אין ספרות הרבנית פון פריער דער ערשטער דער פחד יצחק, און דערנאך פילע אנדערע, חיד"א, ר' יוסף ענגל, שדי חמד, בית יעקב וכו' אבער קיינער איז נישט געווען אויסן פשוט צו קאווערן די נושאים מיטן גאנצן היקף פון די פשוטע הגדרות ביז די לומדות און השלכיות און השוואות צו אנדערע נושאים כלפי די זעלבע הגדרות און די נידונים בהמשך אין די ספרי הלכה ושו"ת אזויווי אין א סעקולארן ענצעקלאפעדיע.
אמת אז אין בו משום חידוש אבער עס פאדערט גאר א פארזיכטיגע צוזאמארבעט און גאונות אין סדר און ווער נאך ווי הרב זווין דער גרויסער סדרן איז געווען פאסיג צו זיין דער עורך.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1701
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1962 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2225 מאל

וואס זענען די מערסט גאונות'דיגע געדאנקען ביי גדולי ישראל

הודעהדורך אמת וצדק » זונטאג יוני 21, 2020 6:32 pm

לגבי די עלעמענט פון ״געזעץ״ ווי @צפור בודד צולייגט דאס שיין, איז דא די לוח וואס הלל נשיאה האט מתקן געווען, א גוואלדיגע חידוש וואס גייט אן ביז היינט צוטאגס ער האט משנה געווען די גאנצע ענין פון קידוש החודש, הלל נשיאה האט דאס געטוהן לצורך השעה, ווען צוליב כמה סיבות איז געווען שווער צו גיין מיט די אלטע וועג.
די זעלבע האט רבי יהודה הנשיא מחדש געווען א גרויסע חידוש אין די עלעמענט פון ״געזעץ״ אז צוליב עת לעשות להשם איז נישט דא קיין ברירה נאר צו מתיר זיין צו געהעריג אראפשרייבען תורה שבעל פה.
אונטערסאנט איז אויך די חידוש פונעם חתם סופר אין שו״ת אורח חיים סימן ר״ח, אז די גאנצע היתר איז נאר אויב מען מיינט טאקע נאר לשם שמים, אויב נישט גייט ווייטער אן די איסור אויף צו שרייבען תורה שבעל פה!!
אין די עלעמנענט פון ליטעראטור איז דא די ספר ״סדר עולם״ פון די תנא רבי יוסי בן חלפתא א תלמיד פון רבי עקיבא, וואס לויט וואס איך ווייס איז דאס די ערשטע ספר צו שרייבען די היסטאריע פון בריאת העולם ביז זיין תקופה!!
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך אמת וצדק אום זונטאג יוני 21, 2020 7:46 pm, רעדאגירט געווארן 3 מאל בסך הכל.
אמת מארץ תצמח וצדק משמים נשקף
הגדה של פסח ״מדרש הגדה״ ווער איז די מחבר
באניצער אוואטאר
אמת וצדק
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 87
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 17, 2019 4:28 pm
האט שוין געלייקט: 334 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 200 מאל

הודעהדורך calculator » זונטאג יוני 21, 2020 6:33 pm

העניך האט געשריבן:
calculator האט געשריבן:די חשבון פון קידוש החודש פון רמב"ם ובפרט די חשבון פון די מולד אמיתי.

דער רמב"ם שרייבט דאך קלאר אז ער האט גענומען די חשבונות פון די חכמי יוון.


ווי שרייבט ער דאס? דו מיינסט דאס?
באניצער אוואטאר
calculator
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 348
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2018 9:04 pm
האט שוין געלייקט: 58 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 220 מאל

הודעהדורך גדליה » זונטאג יוני 21, 2020 7:47 pm

די גרעסטע ״חידוש״ צווישן אחרונים איז לכאורה די נודע ביהודה׳ס עקספערימענט אז די שיעורים שטימען נישט.
די צווייט גרעסטע חידוש איז די חתם סופר׳ס חדש אסור מן התורה.
"וואס וועל איך טוהן אז מ׳וועט איין שיינעם טאג געוואר ווערן אז איך בין נישט קיין אמתע רבי?"
- אהבת ישראל מוויזניץ
גדליה
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1093
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יאנואר 18, 2018 4:34 pm
האט שוין געלייקט: 632 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1798 מאל

הודעהדורך גראדעמעכעלע » זונטאג יוני 21, 2020 8:41 pm

דער רמח''ל'ס חידוש פון נהמא דכסיפא איז לדעתי א גרויסע חידוש, ווערד ארויפצוגיין אויף די ליסטע. עס טוישט די גאנצע בליק וויאזוי א איד קוקט אויף זיין ארבעט אויף די וועלט.

אנשטאט פארשטיין אז דער באשעפער וויל עפעס פון אונז מיט די תורה, צו פאר זיין הנאה אדער פאר אונזער הנאה, קומט דער רמח''ל און זאגט אז עס פשוט א שפיל מען זאל נישט שפירן ווי אומזיסטע געסט אין עולם הבא.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך גראדעמעכעלע אום מאנטאג יוני 22, 2020 7:27 am, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
באניצער אוואטאר
גראדעמעכעלע
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1819
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש פעברואר 08, 2014 10:16 pm
האט שוין געלייקט: 6472 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2344 מאל

הודעהדורך גראדעמעכעלע » זונטאג יוני 21, 2020 8:44 pm

נאך א קאנדידאט איז דער רמב''ם'ס חידוש אויף קרבנות. אז באמת וויל דאס נישט דער באשעפער, נאר ווייל מען האט נישט געקענט פארלאנגען פון די אידן אויפצוהערן ברענגען קרבנות האט די תורה געזאגט אז מען זאל עס ברענגען פאר'ן באשעפער.
דאס גיבט א גאנצע נייע מהלך אפצוטייטשן די תורה. אז עס איז דא זאכן אין די תורה וואס דער באשעפער וויל נישט ממש דאס, נאר צוליב זייטיגע סיבות האט ער דאס אריינגעלייגט.
באניצער אוואטאר
גראדעמעכעלע
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1819
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש פעברואר 08, 2014 10:16 pm
האט שוין געלייקט: 6472 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2344 מאל

הודעהדורך גראדעמעכעלע » זונטאג יוני 21, 2020 8:52 pm

די חידוש פונעם דרשות הר''ן אז ווען די תורה האט געהייסן פאלגן סנהדרין איז דאס אפי' ווען זיי מאכן א טעות, און ווען זיי מאכן א טעות ווערט די טעות גאר א חלק פון די תורה. ווייל די תורה איז געגעבן געווארן לויט ווי די חכמים פארשטייען עס.
באניצער אוואטאר
גראדעמעכעלע
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1819
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש פעברואר 08, 2014 10:16 pm
האט שוין געלייקט: 6472 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2344 מאל

הודעהדורך פארוואס? » מאנטאג יוני 22, 2020 12:01 am

דער אבן עזרא מיטן סוד השנים עשר.
אסור ליראת שמים שתדחק את המוסר הטבעי של האדם, כי אז אינה עוד יראת שמים טהורה.
סימן ליראת שמים טהורה הוא כשהמוסר הטבעי, הנטוע בטבע הישר של האדם, הולך ועולה על פיה במעלות יותר גבוהות ממה שהוא עומד מבלעדה.

~ אורות ישראל להגראי"ה קוק
פארוואס?
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 923
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג יאנואר 31, 2014 12:28 pm
האט שוין געלייקט: 1534 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1828 מאל

הודעהדורך תורה ומדע » מאנטאג יוני 22, 2020 12:32 am

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:
תורה ומדע האט געשריבן:לענ״ד: די צווי גרעסטע רעוועלוציענערן במחשבת ישראל בדור אחרון זענען געווען מרן הגראי״ה זצוק״ל ברחוב בינתו וגישתו לתורה וליראה. והגאון הגדול רי״ד סאלאווייציק מבוסטון זצוק״ל בעינו החדה והבהירה.

הרב קוק איז א חידוש, אבער נישט אנגענומן

הריד״ס איז בעיקר א שפראך, נישט מער

אסאך פון די וואס ווערן דא געברענגט זענען בלויז א קנייטש, נישט קיין גאנצע חידוש, אלס געבויט אויף פריערדיגע, נישט קיין עכטע חידוש.

גראדע, דער ליובאוויטשער רבי האט געמאכט א נייעם דארט סוגיא מיט זיין רש״י תורות, אבער עס איז בכלל נישט אנגענומן, און פערזענליך בין איך ניטש נתפעל דערפון. אבער א חידוש איז עס זיכער.

ביי וועם הגראי״ה איז ניט אנגענומען האט לענ״ד ליידער נישט טועם געווען פונעם אמת׳ן עץ הדעת האמונה והבינה. ווי קען מען זיין איין ערליכע איד, אן אוהב ישראל מיט הארץ אהן די לויטערע הגיונות פונעם רב זצ״ל.
בנוגע הגרי״ד איז מיין כוונה אויך זיין טהרת המחשבה אין אביעקטיוויטעט ביחס צו חכמת התורה און חכמת האומות. ווי ער האט באוואוזען דעם ״כי היא חכמתכם ובינתכם לעיני העמים.״
קבל את האמת ממי שאמרו (רמבם ה' קידוש החודש)
באניצער אוואטאר
תורה ומדע
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 896
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 15, 2016 10:55 am
געפינט זיך: מידוועסט
האט שוין געלייקט: 535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 617 מאל

פריערדיגענעקסט

גיי צוריק תורה און מחשבה

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: AhrefsBot [Bot] און 2 געסט