למעשה, האב איך בחירה?

הלכה ואגדה, מוסר וחסידות

למעשה, האב איך בחירה?

הודעהדורך קאווע טרינקער » פרייטאג יאנואר 04, 2013 12:15 pm

היינט פרייטאג פארטאג'ס..
יתרו זאגט אין א טייטש-תהילים, און איז פארפלאנטערט ווי אזוי צו זעצען די ווערטער "כי לא א-ל חפץ, רשע אתה" (ווען נישט איך הער דאס פון דעם בחור (פון אליק-סאנדער ישיבה) וואלט איך דאס נישט געהאט ביכולת דאס צו פאבריצירען) משה געציל, דער וויזניצער, האלט נאך ביי יום ראשון, ער איז געשטראנדערט, ער קוקט און קוקט און וואונדערט זיך: "זעה איך גוט? די רעבע זינגט דאך "אברכה ה' בכל עת, תמיד תהילתו בפי", פון וואנענט נעמט דער תהילים-דרוקער רשות צוצולייגען "אברכה את ה' בכל עת?". הצד השוה שבהן, אלע זיכען צו מתקן זיין די חטאת נעורים.
שמעקעדיג און געפילטע האבן שוין אויסגעזאגט גאנץ תהילים, און שפאצירען אריין אין חדר הקאווע דבית מדרשינו וואו כ"ק אדמו"ר שותה קפה שליט"א ווארט זיי אפ מיט שמייכל: עס קומט מיר א.... איך בין א בעל שמחה... אה! מזל טוב! א יונגעל? א מיידעל? ניין ניין... פשוט א בעל שמחה. – אין שמחה כהתרת הספיקות... א ספק איז מיר נפשט געווארן, בזכות אבותי ורבותי. אזוי?! נו, טאקע א שמחה! ברוכשעם ברוכשעם... נאר שמחות ביי אידן.

--- די נייגער וואקסט. וואס איז געווען די ספק? וואס האט מכריע געווען דעם ספק?
נאך לאנג שטילע מינוטין, אד"ש טבל חצי קאצקע בקפתו, פתח פיו ושתה לגימה של קפה, ופתח ואמר:

מיין ספק איז געווען צו איך וועל מצליח זיין ארויסברענגען מיינע הארץ-מוח-קווענקעלנישן גענוג קלאר, אויף אן אופן וואס די ליינער זאלן ליינען; פארשטיין; טראכטען, און בעיקר: ענטפערען. – און די הכרעה, א גורל אין אגרות קודש, איז געפאלן אויף יא.

די שמועס באציעט זיך נישט בעניני ידיעה-ובחירה. איך דעבאטיר די תוקף פון בחירה זעלבסט.

דאס מערסטע פשוט'סטע אופן וויאזוי מ'האט אונז אויסגעלערט יסודות הדת, גייט בערך אזוי:
1) ה' איז כולו טוב, ודרך הטוב להטיב, ע"כ האט ער באשאפען בריאים כדי זיי גוטס צו טוהן.
2) כדי די שכר זאל נישט זיין ווייס-ברויט (נהמא דכיסופא) האט ה' באשאפן א יצר-הרע.
3) דער מענטש האט די בחירה, לטוב ולרע. ע"כ פארדינט ער זיין פּרי-ערווארטעטע שכר.

זענען די 3 זאכן מיסודי הדת? און "האמונה הישראלית" שרייבט א. קורמאן ז"ל אז די רעיון שטאמט פון חכמי אומות העולם. ער טענה'ט, און מיט רעכט: אויב האסטו באקומען תורה ומצות פון דער בורא עולם, דיין בעל-הבית, דאן מוזטו דאס טוהן בכל אופן. דו ביסט זיינט, ער האט דיך געבויט, דו שטייסט איין ביי אים אינדערהיים. יא שכר נישט שכר, יא בחירה נישט בחירה, וואס איז דיר א חילוק פארוואס און פארווען? זייט ווען דארפסטו וויסען די חשבונות פון גאט? דו מיינסט נאך טאקע אז דו קענסט פארשטיין גאט? קיינמאל.

אגב, אנדערע שמועסן אויס ברייטער צו דער הכרח צו באשאפען א וועלט כדי מטיב צו זיין, נעמט אוועק פון די "בעל היכולת", דהיינו, ער דארף צו קומען צו "אנדערע" כדי צו קענען מטיב זיין. וואס די פשוט'סע תירוץ איז: יא, ער איז בעל היכולות, ער קען מטיב זיין אויך, און טאקע דערפאר האט ער באשאפען "זיין" וועלט.
איך וויל זיך בעיקר באציען אויף דעם א.ג. "בחירה". איך האב קשיות. – מיט פליישיגע אויגן וואלט איך געזאגט אז בחירה צווישען טוב ורע, איז נאר שייך באופן ווען איך בין גארנישט מפסיד צוליב מיין רע אויסווייל. און דאס קען זיין איינגעטיילט אויף דריי חלקים, איינס אויף-א-מאל. 1) אן הפסד וואס קומט פון ה' זעלבסט. 2) אן הפסד וואס קומט פון דעם מענטש אליינס. 3) אן הפסד וואס קומט דורך אנדערע מענטשען.

1) לאמיר טראכטן הויעך. האב איך א בחירה אריינצוטאנצען אין א פייער? קויפען און נישט באצאלען?
די תשובה אויף דעם ווענדט זיך וויאזוי מ'טיישט אפ דעם ווארט "בחירה", מיינט דאס די מעגליכקייט וואס דער מענטש קען טוהן, אדער מיינט דאס די אויסוואלען וואס איז פארגעלייגט פאר אים. – און קליין געלט. האט אן אמעריקאנער בירגער א בחירה צו פארקען ביי א פייער סטאנציע אריינגאנג? ער האב דאס מעגליכקייט, ער קען דאס דאס טוהן. אבער אויף דעם קומט א טייערע פרייז, און טאקע דערפאר איז דאס נישט קיין אויסווייל, ס'קומט נישט אין בייטראכט. אן אמת'ע בחירה איז נאר ווען ביידע סיי A און סיי B האבן די זעלבע תוצאה, לאמיר זאגן למשל, ס'שפעט ביינאכט, מ'קומט אהיים נאך א חתונה. דו שטעלסט דיך אפ פאר די רויטע לייט, דו ווייסט זיכער אז קיין קעמרע איז נישט דארט איינגעשטעלט, דיינע קינדער שלאפן (דארפ'סט נישט מורא האבן פון א שלעכטע חינוך וכו'). אין אזא פאל האסטו א בחירה, דו קענסט פעססען דעם לייט כאילו לא היה, ס'וועט אייך נישט אפעקטען כי-הוא-זה, זילטשט.
אבער אז פונקט שטייט דארט א פאליציי פארל (בדרך כלל איז דאס א פארל), און ס'איז שטארק מעגליך, אז דורכפארן דעם לייט וועט אייך קאסטען א מטבע, אויף אזא פאל, וואלט איך געזאגט: די מעגליכקייטן האסטו, אבער אין כלל "בחירה" גייט דאס נישט אריין.
איך מיין נישט דא צו זאגן, אז דער עונש "לעולם הבא" זאל אוועקנעמען די ריינע-בחירה, מיט די טענה, אז אויב באקומסטו אן עונש, דאן ביסטו געצווינגען צו זיין וואויל, און וואו איז די בחירה? - די סיבה דערפון איז, ווייל דאס אליינס, גלייבן אין שכר ועונש, איז אויך אין דיין בחירה, דו האסט דער ברירה צו האלטן אז דיינע נערישע מעשים מאכט נישט אויס פאר אזא גרויסע מלך מלכי המלכים, און ס'שווער צו גלייבען אז איך, קליינע ווערימעל, רעגט אויף כביכול. און אויף אזא פאל האסטו טאקע די ריכטיגע בחירה, ווייל ס'וועט נישט זיין אומאיינגענעמע תוצאות, ווארום דו גלייבסט דאך נישט אז ס'ווארט אייך אפ א מחנה פון שווארצע מלאכים. מצד שני האסטו די בחירה פון גלייבן אז מיט יעדע ראיה אסורה שאפסטו עולמות וואס זענען משפיע רע, און דיין קליינע פעולה דערגרייכט און ווירקט אויף די גאנצע באשעפעניש. - און טאקע וועגן דעם, ווערט נישט דיין בחירה ווייניגער, ווייל דאס אליינס איז אויך אפשינעל.

וואס מ'קען יא דן זיין, נניח אז ס'איז א פאקט, א מציאות, אז פון עסען נבילה ווערט דער מוח מטומטם. מ'פארלירט די שארפקייט פון טראכטן קלאר, למשל. אדער אז ווען מ'עסט חמץ אין פסח באקומט מען שרעקליכע בויך וויי - בלייבט איבער א בחירה צו עסען נבילה? חמץ? שווער צו זאגן אז יא, ווארום, איך צאל דערפאר א שווערע פרייז אויפן פלאץ?

יתכן אז אפילו די שלעכטע און שולדיג געפילען פון דעם חוטא זעלבסט, די ערשטע מאל פארשטייט זיך, איז אויך א נקודה וואס נעמט אוועק די בחירה. למשל: אז איך ווייס איז שיקען א טעקסט מסג אין שבת וועט מיר מאכן פילען ווי א פרעכע יונג. אדער עסען א ניסעלע אין חודש תשרי וועט מיר מאכן א יאוש געפיל, נישט צו ערווארטען א כתיבה וחתימה טובה בספרן של צדיקים גמורים. - האב איך א גלייכע בחירה?

צום לעצט, - 3) אן הפסד וואס קומט דורך אנדערע מענטשען. - איין סטעפ ווייניגער ווי דעם, אבער דאס מערסטע נוגע אל לבי. איך וויל פארשטיין הנהגת הבורא. לייג אוועק אלע חשבונות אין א זייט. איך פרעג אייך איין קשיא. האב איך דען די בחירה צו טוהן וואס איך וויל? א מכה! א מכה? א זעץ! א זעץ? א שטויס! א שטויס? א רעטאך! א שווארצע רעטאך.
די טייערע פרייז וואס מ'צאלט פאר טון - אדער אפילו פאר זאגן - וואס מ'וויל, איז אזוי גרויס און שווער. צווישען מיר און דיר, וואס האלט אונז - עכ"פ מיר - ביי אידישקייט (מיט אידישקייט מיין איך "אונזער אידישקייט" נישט די ארגינעלע) אויב נישט אביסל כיבוד אב ואם, און די קינדערלעך אינדערהיים.
איינע פון מיינע ידידים אמאל געווען On The Derech (אויכמיר א "דרך") און היינט Off האט מיר מגלה געווען אז ער האט ממש געווארט אויף זיין זיידענס פטירה. זיין זיידע, א מלחמה איבערלעבער, פלעגט זיך משעשע זיין מיט אים, ער האט ממש געפילט שלעכט צו לאזן זיין האר וואקסען בעוד זיין זיידע איז געווען בחיים.
אז א באמבע פלאצט אין בארא פארק, און איך בלייב אחד מעיר, מיינסטו טאקע אז איך וועל בלייבן א G&G קלייענט? איך וואלט געמאכט א יארד-סעיל און פארקויפט מיין גאנצע ספרים שראנק און איבערגעלאזט מיינע ספרים וואס ליגן אין טראנק פון קאר.

פון די אנדערע זייט, קומט דער מלאך מן השמים מיט א תשובה שלימה אונטערען קושען:

קאווע, שאלתך נתקבל. תבין ידידי, כי לחץ הזה מעשה ידי אדם הוא. אלקים ברא את האדם ישר, ובהמות בקשו חשבונות רבים.


איך האב צוריק געפרעגט: כן, כן, אבל באשר אני כאן, הלא אין לי הבחירה?
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8445 מאל

הודעהדורך שמעקעדיג » פרייטאג יאנואר 04, 2013 2:06 pm

קאווע, דו ביסט אייזן! בפרט אויף דעם אופן ווי אזוי דו לייגסט עס אראפ!

דיין קשיא פלאגט שוין מיר און אנדערע זינט... כ'ווייס נישט ווען.
דער ענין איז א לאנגער און א טיפער, נישט אויף איין פוס.

בעיסיקלי איז דער תשובה ניצחת אויף דיינע פראגעס, די בארימטע "טשויס טעאריע", ווי א מענטש דארף איינזעהן אז די טשויסעס וואס ער טוט איז פון א אייגענע בחירה.

ס'איז אן אריכות הדברים, וקצרתי מפני כבוד השבת הממשמש ובא, און איך האף אז די חכמים ונבונים דא וועלן פארברייטערן די שמועס.
וירח ה' את ריח הניחוח
באניצער אוואטאר
שמעקעדיג
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 15090
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אפריל 12, 2012 12:11 am
האט שוין געלייקט: 17790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 18076 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » פרייטאג יאנואר 04, 2013 2:09 pm

אה, איך זעה אנדערע פארשטייען מיך.
ייש"כ. איך ווארט צו הערן.

בד"וו, איך טראכט פון מאכן דעם יארד-סעיל דעם זונטאג.
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8445 מאל

הודעהדורך נולד מאוחר » פרייטאג יאנואר 04, 2013 5:08 pm

קאווע כ'האב דיר געלייקט בעל כרחכי אן בחירה.
ווי אזוי שפירט אזא לייק?
נולד מאוחר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3772
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2012 9:21 pm
האט שוין געלייקט: 4535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1854 מאל

הודעהדורך משה געציל » זונטאג יאנואר 06, 2013 2:34 am

אז דו האסט מיר שוין יא געכאפט ביים מעשה ווי איך קווענקעל מיך אינעם פסוק וועל איך דיר זאגן דעם אמת, מיר האט מער געקוועטשט דעם בה׳ תתהלוווול נפשי... מיט וואס פאר א רעכט האט דער דריקער אויסגעלאזט אלע ויו׳ן פון תתהלל?...

בנוגע דיין פלאנטערניש אין בחירה, איך פארשטיי פונקטליך וואס דריקט דיר, אבער ווער זאגט אז בחירה טייטשט א 50/50 אויסוואל, אפשר איז בחירה טייטשט דער כח וואס א מענטש האט בוחר צו זיין אפגעזען אלע פאקטן ארום וואס שטערן אים?
ומי קרי לחינוך השלמה, והא תניא אי זה חינוך היה רגיל לאכול בשתי שעות מאכילין אותו לשלש בשלש מאכילין אותו בארבע? אמר רבא בר עולא תרי חנוכי הוו: (יומא פ"ב ע"א)
באניצער אוואטאר
משה געציל
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1676
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מערץ 27, 2012 2:12 pm
האט שוין געלייקט: 2957 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2731 מאל

הודעהדורך נולד מאוחר » זונטאג יאנואר 06, 2013 3:11 am

קאווע, דאס וואס די ברענגסט פון רב קארמאן, שטייט דאך קלאר און די תורה שכר ועונש אויף וואס פונקטלעך זאגט ער אז ס'שטאמט פון גוי? (לאז און די זייט די רמב''ם'ס טוויסט)
ועוד קענסט מיר מסביר זיין פארוואס איך דארף מקיים זיין תורה און מצות אן די מאטיוו פון שכר ועונש לויט קארמאן?

אויב דארפטו און איין שורה שרייבן דיין בחירה שאלה ,וואס וואלסטו געשריבען? איך בין נישט קלאר.
מיר באדערט מיט בחירה , ווען איך בין מכריעה צי טאן א געוויסע זאך איז דאס ציליב פריערדיגע אינפארמאציע , ווי אזוי קען איך טאן אנדערש ?
נולד מאוחר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3772
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2012 9:21 pm
האט שוין געלייקט: 4535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1854 מאל

הודעהדורך טעפל » זונטאג יאנואר 06, 2013 6:19 am

קאווע, מיין קאפ דרייט זיך מיר איך פארשטיי נישט קיין איין ווארט (איך זעה נאר אז ס'איז אייזען אראפגעלייגט) אפשר וועל איך צוריק קומען שפעטער ווען די טשאלענט וועט זיך בארואיגען..
באניצער אוואטאר
טעפל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2048
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 17, 2012 5:25 am
האט שוין געלייקט: 4948 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 821 מאל

הודעהדורך ברסלבער » זונטאג יאנואר 06, 2013 11:52 am

הרב קאווע טרינקער האט אראפ געלייגט א לאנג'ס און א ברייט'ס, מען זעהט אז ער האט א טיפן מח, קיין עין הרע.
אויב איך האב עס גוט פארשטאנען איז די שאלה בקיצור, אז אויב ווען איך בין בוחר צו טוהן שלעכט באקום איך דערויף אן עונש, דעמאלט'ס איז די בחירה נישט 50/50, ווייל איך קען מיר נישט אויסוועלן די שלעכטע זייט ווייל איך האב מורא פון דעם עונש, ממילא הייסט עס נישט קיין בחירה.

יעצט לאמיר זעהן ביי גשמיות, איך האב זייער ליב א גוט געפעפערטן ירושלים-קוגל, אבער איך גלייב באמונה שלימה און עס איז ביי מיר בדוק ומנוסה 100% אז נאכן עסן וועל איך האבן דערפון שטארקע בויך-וויי מיט מאגן-ברענען, יעצט האב איך איך א בחירה צו איך זאל עסן? יא!

איך מיין אז רוב, אדער עכ"פ האלב, מענטשן אין דעם מצב וועלן עס יא עסן, כאטש זיי ווייסן קלאר אז זיי וועלן ליידן פאר דעם, זייער בחירה איז, צו זאל איך קוקן אויף די יעצטיגע הנאה וואס איך וועל האבן, אדער זאל איך קוקן אויף די קאסקווענטצן וואס וועלן קומען שפעטער דערפון.

און די זעלבע איז ביי רוחניות, אפילו ווען מען גלייבט באמונה שלימה אז מען וועט באקומען אן הארבן עונש פאר די עבירה, האט מען א בחירה צו מען זאל קוקן אויף די יעצטיגע הנאה, אדער אויף די שפעטערדיגע תוצאות.

בד"וו איז מיר נישט געפאָלן די סמיכות פון שיקן א טעקסט אום שבת וואס איז אן איסור דאורייתא, מיט עסן ניסלעך אלול וואס איז א שיינער מנהג.
עס דערמאנט מיר א ארטיקל וואס איך האב געליינט פון אן אאף-דרך'ניק, אין א לענגערע ארטיקל אין א גוי'אישע צייטונג אז עס איז אים געווען צו שווער די אידישקייט ווייל מען דארף היטן שבת און מען טאר נישט גיין מיט א טישערט...
די וועלט זאגט אז שכחה איז א חסרון, און איך זאג אז עס איז א גרויסע מעלה. אזוי קען מען פארגעסן אלע צרות און פראבלעמען און אנהויבן יעדן טאג פון ניי. (רבי נחמן מברסלב)
באניצער אוואטאר
ברסלבער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2038
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג נאוועמבער 27, 2012 12:07 pm
האט שוין געלייקט: 4342 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4006 מאל

הודעהדורך נולד מאוחר » זונטאג יאנואר 06, 2013 12:18 pm

ברסלבר , לייג אריין און דיין לאקשן קוגעל משל אז די גייסט שטארבן נאכן עסן די קוגול, נישט סתם בויך וויי.
גיהינים לויט ראשית חכמה איז ערגער ווי בויך וויי.

איך זאג נישט די מציאות איז אז מענטשען זינדיגען אפי' זיי ווייסען פון גיהינים. במילא אלץ די טענה זעט מען קלאר אז סאיז דא בחירה.

קאווע וואלט ווען געמעגט מסביר זיין וואס א נפק''מ צי ס'איז דא בחירה?
רעדט ער לגבי שכר וענש?
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך נולד מאוחר אום זונטאג יאנואר 06, 2013 12:27 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
נולד מאוחר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3772
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2012 9:21 pm
האט שוין געלייקט: 4535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1854 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » זונטאג יאנואר 06, 2013 12:25 pm

טייערע ברס-ברסל-בסלבער.
דו ביסט 100 פראצענט גערעכט על צד אז "בחירה" מיינט די פיזישע יכולת'ן וואס א מענטש האט. יא, איך האב די יכולת פון מאלעסטן קינדער. ווי קלוג דארף מען שוין זיין צו דעם? אבער אני מאמין באמונה שלימה, אז קיין שכר אויף יענע וועלט, פארן נישט מאלעסטן קינדער, וועל איך נישט קריגען. פארוואס יא? - איז דען די סיבה אויף מיין נישט-מטמא זיין תשב"ר ווייל איך האב אזוי בוחר געווען? בכלל נישט. ברוך השם אלוקי ישראל, אז איך בין געזונט און שטארק, און מיינע חושים ציען דווקא אויף די פארקערטע מין. און אז מ'רעדט שוין, וואלט איך מוסיף געווען, אז אפילו שכר פאר'ן נישט בועל זיין אן אשת-איש קומט זיך מיר אויך נישט. איז מיר דען שוין אמאל אונטערגעקומען אזא געלעגנהייט? ס'איז ביי מיר מקוים געווארן "ואל תביאנו לידי נסיון". וואו טרעף איך אן א"א וואס האט ליב מיין חסידישע בארד? פון זאל איך וויסן אז דאס איז נישט אן אונטערגעלייגטע שפיצעל? - עכ"פ לעת עתה איז מיר דאס נישט אויסגעקומען. און זאל עס שוין בלייבן אזוי.
איך ערווארט שכר פארן נישט נקמה נעמען אין יענער וואס האט מיר מבזה געווען על-לא-דבר; איך פארלאנג שכר פאר די צייט און די אויער וואס איך גיב אוועק פאר א צובראכענע איד. אמת טאקע אז די זאכען מאכען מיר פילען גוט, אבער ווען נישט די מצוה דערפון, ווייס איך נישט צו איך וואלט אזוי געטוהן.

אלץ וואס כ'האב געשריבן, איז נאר אין פאל אויב "בחירה" שטעלט פאר א 50/50 אייניגע אויסוואל.

----
אגב, איך וועל דיר געבען היים-ארבעט, ביטע זייט מברר וואספארא איסור דאורייתא איז דא מיט טעקסטן אויף שבת. - לויט מיין אינפא. איז די איסור געבויט אז "חז"ל וואלטן דאס זיכער גע'אסר'ט". - נו, אויף פאטעיטאס אין פסח, זאגט מען נאך פון צדיקים, אז "א מזל פאטעיטאס זענען נישט געווען בנמצא בימי חז"ל, ווייל אויב יא, וואלטן זיי דאס גע'אסר'ט." וויאזוי שטימען די צוויי? don't get me wrong ס'גוט אז די קאמפיוטער און סעלפאון איז אויסגעלאשן איינמאל א וואך.
---

און אז דו רעדטס שוין פון לאקשען קוגעל, און איך רעדט פון פאטעיטע. איז כדאי אנצומערקן וואס איך שרייב אין מיין פאום "דער טונקעלער מארגן" - "מסיני איז נאר מקובל, הייסע לאקשען קוגל", די ווארט שטאמט פון צדיקי בית קרעטשניף, וואס זייער עבודה אין די ענינים איז געווען גאר שטארק. עכ"פ, די מפרשים זענען מסביר, פארוואס דוקא לאקשען קוגל שטאמט מסיני, און נישט פאטעיטא. נאר פשט איז, ווי געזאגט, אז פאטעיטאס זענען ערשט נתגלה געווארן יארן שפעטער. ממילא אז ס'מקובל קוגל מסיני, איז בהכרח אז די כוונה איז אויף לאקשען.
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8445 מאל

הודעהדורך נולד מאוחר » זונטאג יאנואר 06, 2013 12:38 pm

קאווע ווען ס'50/50 איז דאך פשוט נישט שייך קיין בחירה. וויאזוי איז שייך צי בוחר זיין רעכטס ווען לינקס איז פונקט אזוי גוט און גלייך?
ס'מיז זיין עפעס וואס זאל אראפוועגן איין צד מער ווי די צווייטע.
נולד מאוחר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3772
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2012 9:21 pm
האט שוין געלייקט: 4535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1854 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » זונטאג יאנואר 06, 2013 12:41 pm

50/50 מיין איך כלפי די תוצאה מעשי.
אבער מיין בחירה זאל זיין, איין זייט: רצון הבורא, די צווייטע זייט: יצר הרע
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8445 מאל

הודעהדורך ברסלבער » זונטאג יאנואר 06, 2013 12:50 pm

גוט געענטפערט!
און דערפאר האב איך אנגעהויבן "אויב האב איך גוט פארשטאנען"
יעצט אדרבה זיי בעסער מסביר דיין נקודה פאר מיר און - איך שטעל זיך פאר - פאר נאך חברים וואס האבן עס נישט גוט פארשטאנען. אויב מעגליך מער אין קורצן און צו די פוינט.

וועגן טעקסט מסג"ס, ניצט מען דערפאר עלעקטעריסיטי, וואס אויף דעם זענען דא צענדליגע אדער הונדערטע תשובה-ספרים וואס זענען מברר אז עס איז אן איסור דאורייתא.
די וועלט זאגט אז שכחה איז א חסרון, און איך זאג אז עס איז א גרויסע מעלה. אזוי קען מען פארגעסן אלע צרות און פראבלעמען און אנהויבן יעדן טאג פון ניי. (רבי נחמן מברסלב)
באניצער אוואטאר
ברסלבער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2038
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג נאוועמבער 27, 2012 12:07 pm
האט שוין געלייקט: 4342 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4006 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » זונטאג יאנואר 06, 2013 12:58 pm

ברסלבער האט געשריבן:גוט געענטפערט!
און דערפאר האב איך אנגעהויבן "אויב האב איך גוט פארשטאנען"
יעצט אדרבה זיי בעסער מסביר דיין נקודה פאר מיר און - איך שטעל זיך פאר - פאר נאך חברים וואס האבן עס נישט גוט פארשטאנען. אויב מעגליך מער אין קורצן און צו די פוינט.


איך דענק אז פרייטאג האב איך זיך געמוטשעט אייך מסביר צו זיין מיינע ספיקות אין תפילה, אנדערע האבן גוט פארשטאנען. - זאל דאס בלייבן ביי דעם, ווער ס'פארשטייט זאל מיר מסביר זיין איידער ס'איז צו שפעט.

ברסלבער האט געשריבן:וועגן טעקסט מסג"ס, ניצט מען דערפאר עלעקטעריסיטי, וואס אויף דעם זענען דא צענדליגע אדער הונדערטע תשובה-ספרים וואס זענען מברר אז עס איז אן איסור דאורייתא.


איך האב אייך געגעבן היים-ארבעט. ענטפער נישט אזוי כלליות'דיג.
פארשטיי אויך, אז איין גוטע תשובה קען אפפרעגן הונדערטע אנדערע תשובות. גייט מען דען נאך רוב? כי אתם המעט!
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8445 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מאנטאג פעברואר 25, 2019 12:19 am

קאווע טרינקער האט געשריבן:אויב האסטו באקומען תורה ומצות פון דער בורא עולם, דיין בעל-הבית, דאן מוזטו דאס טוהן בכל אופן. דו ביסט זיינט, ער האט דיך געבויט, דו שטייסט איין ביי אים אינדערהיים. יא שכר נישט שכר, יא בחירה נישט בחירה, וואס איז דיר א חילוק פארוואס און פארווען? זייט ווען דארפסטו וויסען די חשבונות פון גאט? דו מיינסט נאך טאקע אז דו קענסט פארשטיין גאט? קיינמאל.

שוין אלץ יונג בחור'ל אין ישיבה האב איך גע'טענה'ט (פאר ווער ס'האט געוואלט הערן, פארשטייט זיך) אז די גאנצע מושג פון "בחירה" איז שטותים והבלים, כמבואר בטוטו"ד ע"י החכם סעם העריס בספרו מעט הכמות ורב האיכות. איי פארוואס עס איך נישט חזיר? פאר דעם זעלבן סיבה וואס דו טרונקסט נישט קיין בליטש.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

הודעהדורך קאצקע ציקער » מאנטאג פעברואר 25, 2019 12:32 am

דו האסט א בחירה איינצוזעהן אז ס'איז בליטש אנדערע האבן ניטאמאל דעי בחירה אויך נישט
באניצער אוואטאר
קאצקע ציקער
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1472
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אפריל 06, 2012 1:46 am
האט שוין געלייקט: 837 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 768 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג פעברואר 25, 2019 11:55 am

העריס און רביה"ק זאגן נאר אזוי, ווייל זיי האבן נישט קיין בחירה, זיי מיזען אזוי טראכטן און זאגן.
זיי קענען נישט טראכטן אנדערש, דארפסט זיי נישט נעמען ערענסט.
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2300
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1028 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג פעברואר 25, 2019 12:22 pm

הקטן האט געשריבן:העריס און רביה"ק זאגן נאר אזוי, ווייל זיי האבן נישט קיין בחירה, זיי מיזען אזוי טראכטן און זאגן.
זיי קענען נישט טראכטן אנדערש, דארפסט זיי נישט נעמען ערענסט.

ווען מען זאגט אז עס איז נישטא קיין בחירה מיינט דאס נישט אז באשלוסן ווערן געמאכט ארויס פון די בלוי אדרבה פארקערט די טענה אז ס'איז נישטא קיין בחירה פאדערט עפעס א מעכאניזם פארוואס באשלוסן ווערן געמאכט, ביי א מענטש איז דא א ראציאנאלע פראצעס וואס ברענגט צו מאכן באשלוסן אדער צו האלטן א געוויסע מיינונג, דערפאר ווען איינער קלערט אז עס איז נישטא קיין בחירה באזירט אויף א ראציאנאלע פראצעס וואס האט אים צוגעברענגט צו האלטן אזוי דאן איז נישט קיין טענה צו זאגן אז ער האלט בהכרח אזוי אבער פון וואנעט איז די ראיה ווייל ער האט א ראציאנאל דערביי און אדרבה ער נעמט אנטייל און א דיאלאג דאס אויסצוקלארן.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג פעברואר 25, 2019 12:38 pm

צי ער גייט יא אדער נישט נעמען א טייל אין די דיילאג דאס אויסצוקלארן - איז דיטערמענט, און ער האט נישט וואס אריינצירעדען!
וואו אזוי ער זאל פירן זיין ראציאנאלע פראצעס - איז דיטערמענט, און ער האט נישט וואס אריינצירעדען!
וואס זיין ראציאנאל וועט פירן צי - איז דיטערמענט, און ער האט נישט וואס אריינצירעדען!

איז וואס מאכט דיך, אדער אים, גלייבן אז קען אננעמען זיין "ראציאנאלע פראצעס" ווען דאס איז שוין געווען דיטערמענט נאך איידער ער האט אנגעפאנגען די פראצעס[???]
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2300
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1028 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מאנטאג פעברואר 25, 2019 12:39 pm

הקטן האט געשריבן:העריס און רביה"ק זאגן נאר אזוי, ווייל זיי האבן נישט קיין בחירה, זיי מיזען אזוי טראכטן און זאגן.
זיי קענען נישט טראכטן אנדערש, דארפסט זיי נישט נעמען ערענסט.

לעומתם משבחים ואומרים. בכל אופן ווילאנג דו פרובירסט נישט פארשטיין סעם הערריס' צד האסטו נישט וואס אריינצורעדן אין דעם נושא.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג פעברואר 25, 2019 12:44 pm

נאך איינמאל דער מענטש'ס דעטארמאניסטישע מעכאניזם איז זיין פסיכישער פעאיגקייטן בהנחה אז א מענטש האט אן אייזערנער לאגיק איז ער דיטערמאנט צו האלטן לאגישע מיינונגען. די מיינונגען קען ווערן ארויסגעשטעלט אויך פאר אנדערע מבקר צו זיין און דאס קען דער מענטש טון מיט דיאלאג.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג פעברואר 25, 2019 12:47 pm

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:
הקטן האט געשריבן:העריס און רביה"ק זאגן נאר אזוי, ווייל זיי האבן נישט קיין בחירה, זיי מיזען אזוי טראכטן און זאגן.
זיי קענען נישט טראכטן אנדערש, דארפסט זיי נישט נעמען ערענסט.

לעומתם משבחים ואומרים. בכל אופן ווילאנג דו פרובירסט נישט פארשטיין סעם הערריס' צד האסטו נישט וואס אריינצורעדן אין דעם נושא.

וואס קען איך טון? האב איך דען בחירה אויף דעם, אויב וואלט ווען געווען דעטערמענט איך זאל וועלן פארשטיין סעם הערריס, און ס'וואלט געווען דיטערמעאנט אז איך זאל דאס אננענען וואלט זיכער אזוי געווען?
אבער דאס זעלבסט איז אויך דיטערמענט.
און דו נעבעך, מיסט האלטן אזוי, וואו א ראבאט!
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2300
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1028 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מאנטאג פעברואר 25, 2019 1:02 pm

נהורא נפישא האט געשריבן:נאך איינמאל דער מענטש'ס דעטארמאניסטישע מעכאניזם איז זיין פסיכישער פעאיגקייטן בהנחה אז א מענטש האט אן אייזערנער לאגיק איז ער דיטערמאנט צו האלטן לאגישע מיינונגען. די מיינונגען קען ווערן ארויסגעשטעלט אויך פאר אנדערע מבקר צו זיין און דאס קען דער מענטש טון מיט דיאלאג.

דו כאפסט נישט אז דו רעדסט דא מיט א פסעוודא-אינטעלעקט וואס איז פויל צו טראכטן?
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג פעברואר 25, 2019 1:12 pm

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:
נהורא נפישא האט געשריבן:נאך איינמאל דער מענטש'ס דעטארמאניסטישע מעכאניזם איז זיין פסיכישער פעאיגקייטן בהנחה אז א מענטש האט אן אייזערנער לאגיק איז ער דיטערמאנט צו האלטן לאגישע מיינונגען. די מיינונגען קען ווערן ארויסגעשטעלט אויך פאר אנדערע מבקר צו זיין און דאס קען דער מענטש טון מיט דיאלאג.

דו כאפסט נישט אז דו רעדסט דא מיט א פסעוודא-אינטעלעקט וואס איז פויל צו טראכטן?

פסעוודא צי נישט
יא פויל צי נישט
דיטערמענט!


סיי דער מבקר און סיי דער נבקר וואס זיי גייען האלטן, וואס זיי גייען זאגן און וואס זייער מסקנה גייט זיין, האבן זיי נישט גארנישט אריינצירעדען
פסיכישער פעאיגקייטן??? דאס איז סך הכול א מעכאניזם וואס דרייט זיך אזוי וואו די ראלס פין פיזיקס, לויט וואו אזוי ס'איז דיטערמענט - און פארוואס זאל דאס עפעס מיינען?


פסיכישער פעאיגקייטן איז דאס א פענסי טערם פאר סעלף דיטערמענט? וואס דער וואס איז פעאיג קען מיט דעם דרייען אזוי וואו מיט א joy-stick אויף אלע ריכטאנגען, פרייערהייט, אדער וואס?
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך הקטן אום מאנטאג פעברואר 25, 2019 1:14 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2300
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1028 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מאנטאג פעברואר 25, 2019 1:13 pm

הקטן האט געשריבן:פסעוודא צי נישט
יא פויל צי נישט
דיטערמענט!

ס'האט קיינער נישט געזאגט אז נישט, דו ביזט נעבעך אומשולדיג. קענסט אריינרעדן פון היינט ביז מארגן, וועסט אבער בלייבן א קול קורא במדבר.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

נעקסט

גיי צוריק תורה און מחשבה

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט