למעשה, האב איך בחירה?

הלכה ואגדה, מוסר וחסידות

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מאנטאג מערץ 04, 2019 10:05 am

קום מיר נישט פארקויפן דואליזם ווען דו ווייסט ניטאמאל ווער דעקארט איז, דעקארט האט קיינמאל נישט געזאגט וואס דו לייגסט אן אויף אים.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מאנטאג מערץ 04, 2019 12:01 pm

באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

הודעהדורך חתן בחור » מאנטאג מערץ 04, 2019 6:10 pm

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:קיינער דא האט נישט געפרעגט פון וואו די ערשטע ווילן קומט, כ'האב נאר געזאגט אז די ערשטע רצון האט דער מענטש/נשמה/וואטעווער נישט געקענט אליינס מאכן, דו דינגסט זיך מיט דעם?


דיין גאנצע טענה איז נאר שייך ווען מ׳נעמט אן אז די מוח איז לויטער פיזיקעל, און דאס איז בכלל נישט מוכרח. למעשה זעהט אויס אז די האסט זיך אריינגעפעינט אין א קארנער און די ווילסט נישט ארויסגיין. איך קען דיך סך הכל אויפווייזען אז דיין לאגיק איז נישט מאסגעבענד, דע רעסט איז אפ טו יו!

וואטש די קליפ ס׳וועט דיך אביסל אויפקלערן.

השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם. בעט נישט פון גאט קיין עצות, ער וויל זעהן וואס די גייסט טוהן.
באניצער אוואטאר
חתן בחור
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 144
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 11, 2018 10:14 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 71 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג מערץ 04, 2019 6:36 pm

די פראבלעם דא איז אז געוויסע זענען סטאק מיט אלטע פיליזאפיעס וואס זענען פיליזאפירט געווארן בעפאר די עדווענדסמענט פון מעדזשעיר סייענטיפישע דורכברוכן, די אלע שווערע פראגן וואס האבן געפלאגט די פיליזאפער ווי למשל איבער די באדייט פון לעבן איז באדייטלאז נאך טשארלס דארווין.
היינט האלטן טאקע אלע מעידזשאר סייענטיסטן אז פרייע בחירה איז אן אילוזיע, ולבי אומר לי אז די קליינע צאל סייענטיסטן וואס האלטן יא פון פרייע בחירה גלויבן נישט אין עוועלוציע און מסתמא גלויבן זיי אין יוזל וזה לך האות.

דרך אגב חתן בחור דו זאגסט אז ווער ס'האלט אז עקזעסטירט נישט קיין פרייע בחירה אנע דעם וואס ער זאל האבן ספיקות אז אפשר איז די פיליזאפיע פעלערהאפטיג אז דאס איז נאריש, וואס וועסטו האלטן איבער דעם וואס האלט בברירות אז עס איז יא דא בחירה חפשית אן זיך מתחשב זיין אז אפשר פארט איז דאס נישט ריכטיג איז דאס אויך נאריש ?
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מאנטאג מערץ 04, 2019 6:42 pm

נאך א נקודה

אז דער נישט בחירה איז נישט קיין סתירה צו שכר ועונש, ווייל טאקע מהאי טעמא, ווייל גאט האט נישט געוואלט אז מען זאל הרג'נען איינער דער אנדערע, האט ער געשטעלט דער עונש מיתה, אזוי זאל דער מענטש נישט וועלען הרג'נען, מחמת פחד העונש.

דער השגה אז כדי צו פארשטיין שכר ועונש מוז זיין בחירה איז פעלערהאפטיג.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1755
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 74 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 938 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג מערץ 04, 2019 6:50 pm

איש תשבי , אבער מ'קען נאך אלס טענה'ן אז שכר ועונש איז נישט קיין יושר אלא מאי עס איז נאר לאיים על הציבור ?
אויף דעם איז דא פון ר' חסדאי קרשקש וואס ער טענה'ט אז שכר ועונש איז געווארן אימפלעמענטירט אין די בריאה לאיים על הציבור און ווערט אויסגעפירט פונקט אזויווי איינער בריט זיך אפ אין פייער אדער דעטרענקט זיך איז נישט קיין נפק"מ בשוגג צו באונס קיינער פרעגט נישט אויף די ישרות שבו, די ישרות קוועטשט אונז ממילא נישט איבער א רשע אפילו מיר ווייסן אז סוכ"ס איז ער אן אונס, גאט האט געמאכט דעם רשע און גאט וועט אים נוצן זיך אפרעכענען.
בכל אופן פון א רעליגיעזן פערספעקטיוו מאכט דאס בכלל נישט אויס, ווייל פון איין זייט ווייסט גאט פונקטליך וויאזוי די בריאה גייט לויפן און פון די אנדערע זייט שטופן מיר מענטשן צו מאכן טשויסעס ווייל דאס העלפט.
איך וואלט געזאגט אז אפילו די רמב"ם איז זיך נאר מתמודד צעווישן בחירה ווס. השפעת המזלות, ווייל ער האט געוואלט אז מענטשן זאל מאכן בחירה און נישט טראכטן אז מזלות האבן אן השפעה אים צו שטערן בוחר זיין.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך חתן בחור » מאנטאג מערץ 04, 2019 6:57 pm

נהורא נפישא האט געשריבן:היינט האלטן טאקע אלע מעידזשאר סייענטיסטן אז פרייע בחירה איז אן אילוזיע


פון ווי קומט דאס?

נהורא נפישא האט געשריבן:דרך אגב חתן בחור דו זאגסט אז ווער ס'האלט אז עקזעסטירט נישט קיין פרייע בחירה אנע דעם וואס ער זאל האבן ספיקות אז אפשר איז די פיליזאפיע פעלערהאפטיג אז דאס איז נאריש, וואס וועסטו האלטן איבער דעם וואס האלט בברירות אז עס איז יא דא בחירה חפשית אן זיך מתחשב זיין אז אפשר פארט איז דאס נישט ריכטיג איז דאס אויך נאריש ?


זייער פשוט. דער וואס האלט אז ס׳איז דא בחירה חפשית מוז נישט צוקומען דערצו דורך פיליזאפיע! ס׳איז subjective experience.
השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם. בעט נישט פון גאט קיין עצות, ער וויל זעהן וואס די גייסט טוהן.
באניצער אוואטאר
חתן בחור
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 144
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 11, 2018 10:14 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 71 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג מערץ 04, 2019 7:05 pm

אהא ס'איז א סובדזשעקטיוו סטעיטמענט, איך הער.
איבער דעם וואס איך זאג אז אלע מעידזשאר סייענטיסטן האלטן אזוי דאס איז די רושם וואס איך האב, מ'דארף דאס טאקע נאכקוקן אויב ס'אפילו שייך
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך חתן בחור » מאנטאג מערץ 04, 2019 7:08 pm

אישתישבי האט געשריבן:נאך א נקודה

אז דער נישט בחירה איז נישט קיין סתירה צו שכר ועונש, ווייל טאקע מהאי טעמא, ווייל גאט האט נישט געוואלט אז מען זאל הרג'נען איינער דער אנדערע, האט ער געשטעלט דער עונש מיתה, אזוי זאל דער מענטש נישט וועלען הרג'נען, מחמת פחד העונש.

דער השגה אז כדי צו פארשטיין שכר ועונש מוז זיין בחירה איז פעלערהאפטיג.


אז ס׳איז נישטא קיין בחירה וויאזוי קען זיין אז ס׳דא מענטשן וואס טוען נאך אלץ עבירות אפילו מיט׳ן פחד העונש?
השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם. בעט נישט פון גאט קיין עצות, ער וויל זעהן וואס די גייסט טוהן.
באניצער אוואטאר
חתן בחור
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 144
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 11, 2018 10:14 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 71 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג מערץ 04, 2019 7:11 pm

די פראבלעם איז חתן בחור אז דו הויבסט בכלל נישט אן צו כאפן און צו פארשטיין וואס מיר זאגן דא איבער בחירה, ס'איז א שאד מיין צייט ביי מיר איז דאס פשוט אזוי אינטועטיוו.
און איך פארשטיי גוט פארוואס מענטשן קענען דאס נישט כאפן און מ'דארף נישט זיין נאריש
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך נהורא נפישא אום מאנטאג מערץ 04, 2019 7:21 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך חתן בחור » מאנטאג מערץ 04, 2019 7:20 pm

נהורא נפישא האט געשריבן:די פראבלעם איז חתן בחור אז דו הויבסט בכלל נישט אן צו כאפן און צו פארשטיין וואס מיר זאגן דא איבער בחירה, ס'איז א שאד מיין צייט ביי מיר איז דאס אזוי אינטועטיוו.


די זאגסט אזוי ווייל די מיינסט מ׳קען דאס גרינג ענטפערן אז ס׳קומט פון פריערדיגע אינפוט אדער גענעטיקס. אבער טאמער די האלטסט אזוי דעמאלטס ווערט צוריק שווער די קשיא פון שכר ועונש! פארוואס בין איך שולדיג איבער מיינע סביבה און גענעטיקס?
השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם. בעט נישט פון גאט קיין עצות, ער וויל זעהן וואס די גייסט טוהן.
באניצער אוואטאר
חתן בחור
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 144
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 11, 2018 10:14 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 71 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג מערץ 04, 2019 7:22 pm

ווען האב איך דיך באשולדיגט
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך חתן בחור » מאנטאג מערץ 04, 2019 7:57 pm

נהורא נפישא האט געשריבן:ווען האב איך דיך באשולדיגט


לאמיך עס איבערשרייבן אן אנדערן וועג.

די זאגסט אז איך הויב נישט אן צו פארשטיין וואס מ׳רעדט דא פון בחירה. למעשה האסטו נישט פארשטאנען וואס כ׳האב פרובירט ארויסצוברענגן.

איך פארשטיי דעם קאנצעפט אז מ׳קען זאגן א מענטש איז אינפלוענסט דורך זיין סביבה און גענעטיקס און דאס מאכט זיינע טשויסעס. אבער פריער האסטו געענטפערט אויפ׳ן קשיא פון שכר ועונש אז דאס איז אזויווי איינער בריט זיך אפ אין פייער אדער דעטרענקט זיך און ס׳איז נישט קיין נפק"מ בשוגג צו באונס קיינער פרעגט נישט אויף די ישרות שבו. אבער למעשה טאמער איינער האט נישט קיין אמת׳ע בחירה און איז נאר אינפלוענסט דורך זיין סביבה אדער גענעטיקס, און דאס האט אים גורם געוועהן אז ער זאל טון עבירות אפילו נאכ׳ן פחד העונש, וויאזוי איז עס יושר אז ער זאל ווערן מער געשטראפט פון א צווייטן וואס האט א גרעסערע פחד העונש און טוט נישט קיין עבירות?
השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם. בעט נישט פון גאט קיין עצות, ער וויל זעהן וואס די גייסט טוהן.
באניצער אוואטאר
חתן בחור
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 144
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 11, 2018 10:14 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 71 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג מערץ 04, 2019 8:13 pm

עס איז דא בעיסיק קושיות וואס גייט ממילא בלייבן די זעלבע נישט קיין נפק"מ צו איר האלט פון בחירה צו נישט
אויב גאט ווייסט פונקטליך וויאזוי די בריאה גייט אויסזעהן, צו וואס האט ער עס באשאפן, ווען ער ווייסט נישט קענסטו זאגן עס איז אן עקספירימענט, און אויך אויב גאט ווייסט וויאזוי ס'גייט אויסזעהן איז דאך פשט ער איז מסכים, גארנישט קען נישט ווערן געטאן אן זיין רצון
ממילא איז יעצט אז איך זאג אז עס איז נישט פארהאן אן אמתע בחירה איז גארנישט מער שווער גאט האט באשאפן א וועלט, ער האט פונקטליך געוויסט וואס ער מאכט, ער האט קענטליך געוואלט אז ס'זאל זיין רשעים און צדיקים, ער האט אימפלעמענטירט שכר ועונש און א חוש פאר מאראל און ישרות צו רעגולירן פונקטליך וויפיל צדיקים און רשעים עס זאל זיין, ישרות איז נישט קיין פראגע ווייל גאט האט באשאפן דעם רשע לתכלית העונש.
אויב די קושיות זענען דיר שווער דא דארף עס זיין שווער פונקט אזוי ווי אויף די טראדיציאנעלע טעאלאגיע, עס זענען דא טאקע וואס האלטן נישט מכל וכל פון רעליגיע ווייל ס'מאכט זיי נישט קיין סענס מכח אט די אלע קושיות
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג מערץ 04, 2019 10:50 pm

נהורא נפישא האט געשריבן:איבער דעם וואס איך זאג אז אלע מעידזשאר סייענטיסטן האלטן אזוי דאס איז די רושם וואס איך האב, מ'דארף דאס טאקע נאכקוקן אויב ס'אפילו שייך

בדרך כלל pop סייענס היינט, און די מערב וועלט, אנערקענט נאר אין א פיזישע וועלט.
מיין רושם איז אבער ס'איז דא היינט מער קאנווערטס צי די שטעלונג פין mind and body וואו פארקערט.

דער דארך שניטליכער עטיעסט "קען נישט" מודה זיין און עפעס אויסער גשם, ער מיז אננעמען אז דער וועלט איז נאר פיזיקעל - וואס טוט ער מיט קאנשענעס? וואס טוט ער מיט מארל?
ער וועט זיך ציקניישען וואו א פרעצעל און אויסטרעפען פענסי נענען מסביר צי זיין נאן-סענס

דער מאמין מיז נישט זאגן אז דער מענטש האט א מיינד אויסער זיין באדי, פינקט וואו ער מיז נישט זאגן אז א טיש האט א נפש
וזה לך האות!
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך הקטן אום דינסטאג מערץ 05, 2019 12:45 am, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2300
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1028 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » דינסטאג מערץ 05, 2019 12:38 am

באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

הודעהדורך חתן בחור » דינסטאג מערץ 05, 2019 2:06 am

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:https://youtu.be/FrS1NCvG1b4


דאס ביסל רעספעקט וואס כ׳האב געהאט פאר העריס האב איך יעצט אויך פארלוירען.

ער ענפערט א 5 סעקונדיגע קשיא מיט צוויי מינוט פון לויטער שטותים. רוב וועלט גלייבט אין עטלענטיס? איך ווייס נישט אויף וועלכע וועלט ער לעבט.
השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם. בעט נישט פון גאט קיין עצות, ער וויל זעהן וואס די גייסט טוהן.
באניצער אוואטאר
חתן בחור
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 144
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 11, 2018 10:14 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 71 מאל

הודעהדורך עגלה ערופה » דינסטאג מערץ 05, 2019 8:52 am

You missed the point
עגלה ערופה
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 25
זיך רעגיסטרירט: זונטאג יאנואר 14, 2018 2:53 am
האט שוין געלייקט: 15 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 19 מאל

הודעהדורך הקטן » דאנערשטאג מערץ 07, 2019 11:02 am

נהורא נפישא האט געשריבן:דאס וואס מענטשן שרייען פון די דעכער, אחריות! אחריות! איז נישט די נקודה די אמתיות שבו נאר די אזהרה שבו ווייל דאס איז א דאזע צו שטופן די מעכאניזם זאל גיין לטובת הכלל און דאס זעלבסט איז דיטערמאניסטיק צו זיין אדאפטיוו פאר די סורווייוול פון די מענטשליכע ראסע

וואזוי ווייסטו דאס?
פארוואס קויפסטי די מעשה?
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2300
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1028 מאל

הודעהדורך הקטן » זונטאג מערץ 31, 2019 11:12 am

הקטן האט געשריבן:
נהורא נפישא האט געשריבן:אקעי אבער דאן זענען זייערע נשמות נישט אידענטיקל.
מיין שאלה איז אויב ס'מעגליך אז צוויי איידענטיקל טיפות ראשונות מיט די זעלבע הויעכע אדער נידריגע נשמה אונטער די זעלבע אומשטענדן, וועלן די תוצאות זיין אנדרעש ?

דא האסטו אנדעקט דיין סטאק'נעס

א. The law of causality און דו האסט דאס קיינמאל נישט אויפגעגעבן.
כדי צי פארשטיין די צד פין בחירה חפשית דארפסטו זיין גרייט אז קאז-אין עפעקט איז נאר א כלל אין "פיזיקס" נישט און די "מענטל" אדער און נשמות
א נשמה דארף נישט האבן א סיבה צי טון עפעס, פאר א נשמה איז געניג א טעם אז ער זאל בוחר זיין עפעס

די נעקסטע move וואס א נשמה נעמט איז נישט ציגעבינדען און געוואנדן אין וואס איז געווען פריער, פארוואס מיינסטו אז יא?
נשמות שטערבן צו ...
נישט, ווערן געטריבען אדער לויפן פין ...

דאס מיינט צוויי אידענטיקעל נשמות קענען מאכן צוויי באזינדערע moves און אנקימען צי צוויי אנדערע פלעצער.
אזאך וואס מען זעט נישט און עולם "הקלעסיקעל" פיזיקס
אויב געסטו אויף די The law of causality, און די נפש ספעיר, דאן פארוואס נישט?
לאגיק לאזט!


נהורא נפישא האט געשריבן:לייגסט דאך עס אראפ בעסער ווי מיר
הקטן האלט נאר אין איין איבערחזרן אז עס איז ניטשא קיין שום סיבה ווייל ווען ס'קומט צו די נשמה איז נישט אויפגעוויזן געווארן אז ס'דארף האבן א סיבה



נאר וואס ?
א טעם, וואטעווער דעט מינס
הקטן, וואס איז די חילוק פון טעם און סיבה, אפשר זאל איך נוצן די טערמין מניע ?
פון וואו קומט אז צוויי איידענטיקל נשמות אונטער די זעלבע קערפערליכע אומשטענדן זאלן האבן אן אנדערען טעם ?
נאר היות מיר האבן געשמועסט אז ווען ס'קומט צו די נשמה דארף עס נישט א סיבה ממילא דארף די חילוק אין טעמים אויך נישט קיין סיבה, והיא כפתור ופרח.


טעם vs סיבה
זעה:
Principle of sufficient reason
The principle of sufficient reason states that everything must have a reason or a cause.


דאס איז נישט די The law of causality
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2300
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1790 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1028 מאל

Re: למעשה, האב איך בחירה?

הודעהדורך חתן בחור » פרייטאג אוגוסט 23, 2019 12:29 am

ווער עס וויל לייענען איבער בחירה און קוואנטום מעכאניקס:

http://www.bbc.com/earth/story/20170215 ... _aDV5kwwTw
השמים שמים לה׳ והארץ נתן לבני אדם. בעט נישט פון גאט קיין עצות, ער וויל זעהן וואס די גייסט טוהן.
באניצער אוואטאר
חתן בחור
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 144
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 11, 2018 10:14 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 71 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » זונטאג אוגוסט 25, 2019 4:38 am

נהורא נפישא האט געשריבן:עס איז דא בעיסיק קושיות וואס גייט ממילא בלייבן די זעלבע נישט קיין נפק"מ צו איר האלט פון בחירה צו נישט
אויב גאט ווייסט פונקטליך וויאזוי די בריאה גייט אויסזעהן, צו וואס האט ער עס באשאפן, ווען ער ווייסט נישט קענסטו זאגן עס איז אן עקספירימענט, און אויך אויב גאט ווייסט וויאזוי ס'גייט אויסזעהן איז דאך פשט ער איז מסכים, גארנישט קען נישט ווערן געטאן אן זיין רצון
ממילא איז יעצט אז איך זאג אז עס איז נישט פארהאן אן אמתע בחירה איז גארנישט מער שווער גאט האט באשאפן א וועלט, ער האט פונקטליך געוויסט וואס ער מאכט, ער האט קענטליך געוואלט אז ס'זאל זיין רשעים און צדיקים, ער האט אימפלעמענטירט שכר ועונש און א חוש פאר מאראל און ישרות צו רעגולירן פונקטליך וויפיל צדיקים און רשעים עס זאל זיין, ישרות איז נישט קיין פראגע ווייל גאט האט באשאפן דעם רשע לתכלית העונש.
אויב די קושיות זענען דיר שווער דא דארף עס זיין שווער פונקט אזוי ווי אויף די טראדיציאנעלע טעאלאגיע, עס זענען דא טאקע וואס האלטן נישט מכל וכל פון רעליגיע ווייל ס'מאכט זיי נישט קיין סענס מכח אט די אלע קושיות

נהורא נפישא: דיין קאנצעפט איז אפגעפרעגט בכלל וכלל. ווייל אויב גאט האט געוואוסט פון פאראויס ווער ס'גייט זיין א צדיק און ווער א רשע. ס'הייסט ער באשאפט לכתחילה צדיקים און רשעים. קען דער רשע האבן א טענה צו גאט...פארוואס האסטו מיך באשאפן א רשע. און דו געסט מיר נאך א שטראף אויך...?!...נאר דער תירוץ איז אז ס'איז יא דא בחירה. און דאס גייט שוין אריין אין א שמועס פון גילגולים און נשמות. דאס עמיר לאזן פאר אזעלכע אויבער חכמים ווי הרב יוסף מזרחי...!
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13102
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14518 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8343 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » זונטאג אוגוסט 25, 2019 9:40 pm

berlbalaguleh האט געשריבן:אויב גאט האט געוואוסט פון פאראויס ווער ס'גייט זיין א צדיק און ווער א רשע. ס'הייסט ער באשאפט לכתחילה צדיקים און רשעים. קען דער רשע האבן א טענה צו גאט...פארוואס האסטו מיך באשאפן א רשע. און דו געסט מיר נאך א שטראף אויך...?!...

וואס איז די פראבלעם? גאט באשאפט לכתחילה לייבן און הערשן, עקסטערמינעיטערס און מייז, געזונטע און קראנקע, צדיקים און רשעים, ברואים וועלכע ס'גייט זיי גוט און אזעלכע וואס ס'גייט זיי נישט אזוי גוט, און ביזדערווייל ארבעט זיך עס אויס גאנץ פיין. גאט צוקראצט זיך נישט פון א נארישע טוטער מיט א מויל מיט טענות, ער האט שוין אסאך גרעסערע און שטערקערע בייגעקומען, מיט איין "שתוק! כך עלה במחשבה לפני!" האבן זיי אלע איינגעכאפט א שטילשווייגעניש.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2511
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
האט שוין געלייקט: 2419 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1559 מאל

למעשה, האב איך בחירה?

הודעהדורך מי אני » זונטאג סעפטעמבער 15, 2019 1:41 pm

ס׳איז אינטרעסאנט אנצומערקן אז קאנט מאכט זיין באקאנטע חילוק צווישן נומענא, וואס א זאך איז בעצם, און פענאמענא, די כאראקטעריסטיקס וואס די זאך פארמאגט און ווי אזוי אונז פערסיווען דאס (אברהם בענעדיקט איז דאס שיין מסביר אין וועקער 10). קאנט וויל דאס נוצן צו מאכן א חילוק צווישן דעם לעוועל פון נומענא, וואס דארט איז דא בחירה חופשית, און פענאמענא, וואס דארט איז נישט דא.

(דאס איז לכאורה ענליך צו דאס וואס רבינו חסדאי קרשקש (אור ה׳ מאמר ב כלל ה פרק ג) מאכט אויך א חילוק אין ״טבע האפשרי״ צווישן דברים בבחינת עצמם, וואו ס׳איז יא דא, און בבחינת סיבותם (אדער מציאותם), וואו ס׳איז נישט דא.)

בכלל, דארף ארויסגעברענגט ווערן אז דעטערמעניזם לכשלעצמו איז ל״ד א סתירה צו בחירה חופשית; ס׳קען זיין קאמפעטעבעליזם. ס׳איז הארטע דעטערמעניזם וואס קען נישט גיין ביחד עם בחירה חופשית. (און אינטרעסאנט איז אז לאידך גיסא איז דא הארטע אינקאמפעטעבעליזם פון דר. דערעק פערעבום, וואס טענה׳ט אז אפילו אויב דעטערמעניזם איז פאלש איז דאך נישט דא קיין בחירה חופשית.)

*

בנוגע דאס וואס מ׳האט ערווענט (עגלה ערופה און אנדערע) אז די [מייקרא] לעוועל פון קוואנטום פיזיקס איז נישט קיין ראיה צו בחירה חופשית אויפ׳ן/צום גאנצע/מעקרא לעוועל, רירט דאס לכאורה אן אין האליזם; א (גאנצע) זאך איז מער ווי די סומע פון אירע באשטיינדלען. אבער לאידך גיסא קען מען נוצן די געדאנק פון האליזם זיך ארויסצודרייען פון א ממש צוגעבונדענקייט צו cause [ווייל די cause איז נאר א חלק פונ׳ם תוצאה וואס האט צוגעברענגט די גאנצע], וממילא ווייטער טענה׳ן בעד בחירה חופשית.
מי אני
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 327
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 2405 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 204 מאל

פריערדיגע

גיי צוריק תורה און מחשבה

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט