קאווע שטיבל

קופערניקוס האט געשריבן:טייערער מח שליט. נישט יעדער איז גענוג קלוג להכיר בין תכלת לכרתי, און איך האב נישט גענוג נאך געקוקט אין די פילאזאפיע וואס די האסט געשיקט, לעיקוואד האט יא געקוקט און מיט א יישוב הדעת עס אוועקגעמאכט אזוי ווי ער ערקלערט,

Question- פארוואס רעדסטו פון דעם וואס לעיקוואד מאכט אוועק. פאר איין מינוט קאט דע "שיבער" Bullshit, און זיי מודה אז דו ביסט א געזונטער בעל הבנה ועמקן. ענטפער מיר אויף וואס איך האב געשריבען אויבען.
"אויב מען זאל בדרך נס טוישען יעדעם איינעמס קאנשעסנעס אז מיר זאלן זיין קאנשעס פון דעם טיש דא אז עס איז א באנק. כמובן אז מיר רעדן אז עס איז נכלל און דעם ספעציפישען קאנשעסנעס טויש אלע תוצאות ותוצאי תוצאות פון דעם אז דאס איז א באנק. דהיינו, אלעס וואס א באנק וועט מיך מאכן שפירן, וועל איך שפירן [ליין - זיין קאנשעס] ביי דעם (געוועזענעם) טיש. וועט דאס אוודאי לכו"ע זיין א באנק. if it walks like a duck' quacks like a duck, then it is a duck. וואס איז דען די "מציאות" אז נישט דאס וואס איך און יעדער איז קאנשעס פון?"
לעיקוואד מאכט דאס אוועק ווען ער טענהט אז "אויב א בוים פאלט אין מדבר און קיינער הערט דאס נישט, מאכט דאס נישט קיין קול" איז שטותים והבלים פון די נארישע פילוסופערס.

איך וויל אבער דיך פרעגן, ענטפער דו דערויף. מאך א thought experiment. אויב איך האב דא א בוים וואס אלע איר אפעקטס אויף מיין און יעדעמ'ס קאנשעסנעס איז מבוטל. קיינער איז נישט קאנשעס אז עס קלאפט אריין ליכט ענערגיע אינעם אויג. מען איז נישט קאנשעס אז עס קלאפט אריין עלעקטראמאגנעטיק ענערגיע אין די האנט ווען מען "טאפט" עס אהן. מיר זענען גאר קאנשעס אז די האנט גייט פשוט דורך די שטח אהן קיין שום שטער. אלע תוצאות ותוצאי תוצאות וואס קענען מיך און יעדעם מאכן בעקיפן קאנשעס אז דא איז דא א בוים, ווערט בטל. אנשטאט דעם איז דא א קאנשעסנעס אז דא איז דא הוילע לופט. אלעס וואס מען וואלט געשפירט [ליין -מען איז קאנשעס] אויב דא זאל זיין הוילע לופט, שפירט מען יעצט. מען וועט שפירען און זיין קאנשעס פון אלע תוצאות ותוצאי תוצאות וואס הוילע לופט דא מאכט שפירען. וויל איך דיך פרעגן, ביטע ענטפער די שאלה. מיט וואס איז עס אנדערש ווי ווען עס איז נישט דא קיין בוים בכלל? מיט וואס איז עס אנדערש ווי ווען דא איז "טאקע" דא נאר הוילע לופט?

אה, וועגן א בוים, וועל איך יא ענטפערן. פון די ביימער מאכן מיר דאך האלץ, מיר שיבער'ס נוצן דאס. אה, א היימיש עניין.
לאמיר אייך צוריק פרעגן אויב מענטשהייט שטארבט אויס, אה, איים סארי, מענטשהייט קען שטארבן און קאנשעסנעס זאל ווייטער זיין, לאמיר זאגן אז מיר אלע שטארבן, און אינאיינעם שטארבט די שכל און קאנשעסנעס איז OVER איז נאך אלס דא א בוים? יא, אוודאי?! מיר האבן זיך געטוישט, די וואלד האט זיך נישט געטוישט.
אויב אז מיר שטארבן איז נאך אלס דא א בוים, וועט די זעלבע בוים זיין אויב אונזער קאנשעסנעס וועט עס נישט מכיר זיין, עס וועט נישט זיין מנקודת מבטנו, אבער עס וועט זיין אין מציאות. פונקט ווי אונזער העדר וועט נישט טוישן די מציאות, וועט אונזער שינוי נישט טוישן די מציאות.
די ווילסטו זאגן אז די מציאות איז תלוי אין די קאנשעסנעס גופא, אבער עס איז זייער א טריקי זאך ווייל די ביסטו תולה די מערסטע ממשות'דיגע זאך, מציאות, אין די מערסטע אוממשות'דיגע זאך, הכרה, און די מאכסט אזא קשר גורדי. אויב איז דא הכרה איז דא מציאות, אבער ווער זאגט אז עס בכלל דא הכרה?

קופערניקוס האט געשריבן:אה, וועגן א בוים, וועל איך יא ענטפערן. פון די ביימער מאכן מיר דאך האלץ, מיר שיבער'ס נוצן דאס. אה, א היימיש עניין.
לאמיר אייך צוריק פרעגן אויב מענטשהייט שטארבט אויס, אה, איים סארי, מענטשהייט קען שטארבן און קאנשעסנעס זאל ווייטער זיין, לאמיר זאגן אז קאנשעסנעס איז OVER איז נאך אלס דא א בוים? יא, אוודאי?!
אויב אז מיר שטארבן איז נאך אלס דא א בוים, וועט די זעלבע בוים זיין אויב אונזער קאנשעסנעס וועט עס נישט מכיר זיין, עס וועט נישט זיין מנקודת מבטנו, אבער עס וועט זיין אין מציאות.
די ווילסטו זאגן אז די מציאות איז תלוי אין די קאנשעסנעס גופא, אבער עס איז זייער א טריקי זאך ווייל די ביסטו תולה די מערסטע ממשות'דיגע זאך, מציאות, אין די מערסטע אוממשות'דיגע זאך, הכרה, און די מאכסט אזא קשר גורדי. אויב איז דא הכרה איז דא מציאות, אבער ווער זאגט אז עס בכלל דא הכרה?

קופי טייערע. איך וויל גארנישט זאגן. איך וויל דו זאלסט מיר פשוט ענטפערן אויף די שאלה.
געדעקסט נאך ווי איך האב מיך געקשנ'ט אז מען זאל ענטפערען אויף א שאלה
פרוביר דאס צו טוהן. זייער סימפל קוק איבער די שאלה. ענטפער עס. איך מאך א געשעפט. איך בין גרייט צו ענטפערען דיינע שאלות אויך. נישט קיין חילוק ווי "טריקי" עס זאל זיין. אבער be fair, ענטפער די שאלה.
אגב, איך זאג עס דוקא נאר בדרך אגב ביטע נישט אוועקפירן די שמועס. דו פרעגסט אבער ווער זאגט אז עס בכלל דא הכרה. געווען אמאל א מענטש וואס האט געזאגט דריי ווערטער, cogito ergo sum.

מוח שליט האט געשריבן:"אויב מען זאל בדרך נס טוישען יעדעם איינעמס קאנשעסנעס אז מיר זאלן זיין קאנשעס פון דעם טיש דא אז עס איז א באנק. כמובן אז מיר רעדן אז עס איז נכלל און דעם ספעציפישען קאנשעסנעס טויש אלע תוצאות ותוצאי תוצאות פון דעם אז דאס איז א באנק. דהיינו, אלעס וואס א באנק וועט מיך מאכן שפירן, וועל איך שפירן [ליין - זיין קאנשעס] ביי דעם (געוועזענעם) טיש. וועט דאס אוודאי לכו"ע זיין א באנק. if it walks like a duck' quacks like a duck, then it is a duck. וואס איז דען די "מציאות" אז נישט דאס וואס איך און יעדער איז קאנשעס פון?"[/b]

[/quote]

איך בין צעמישט. אויב זאל קאנשעסנעס זאגן אז די באנק איז א טיש, איז זי א טיש. די גאנצע מציאות ווערט נמדד לויט די קאנשעסנעס, אבער אויב בלייבט א קנה מידה, לאמיר זאגן א גרויסע קאנשעסנעס וואס קוקט מיט אן אנדערע מימד ווי אונז, און ער זעהט ווי זי איז נאך אלס א באנק, איז עס נאך אלס א באנק און עס האט זיך נאר געטוישט לפי נקודת מבטנו.
די ווילסט יעצט זאגן אז אלעס איז נאר אין אונזער קאנשעסנעס? און עס איז בכלל נישט שייך קיין אנדערע מימד עס צו מעסטן, דעמאלטס וועל איך מודה זיין צו דיר.
רש"י זאגט "תוהו ובוהו" שאדם תוהה על בוהו שבה" עפעס אזוי, די שינויים אין בריאת העולם זענען געווען לפי ראות עיננו,
אלזא, א בוים וואס אונזער קאנשעסנעס טענה'ט אז עס איז נישט קיין בוים, וואס טייטשט? איז דא עפעס א קנה מידה וואס זאגט אז עס איז יא? אויב יא, אויב וויסנשאפטליך איז דא א בוים איז די שינוי נאר אין אונז, און ווי איך האב געשריבן פונקט ווי ווען מיר שטארבן בלייבט די וואלד גאנץ. די זעלבע ווען אונזער קאנשעסנעס שטארבט

קופערניקוס האט געשריבן: אויב וויסנשאפטליך איז דא א בוים איז די שינוי נאר אין אונז,

לאז מיך בעסער מסביר זיין די thought experiment.
וויסענשאפטליך איז אז מיר האבען נישט און מיר וועלן קיינמאל נישט האבען קיין קאנשעסנעס פון דעם "בוים". מיר וועלן האבען א קאנשעסנעס אז דא איז הוילע לופט. אלע מינע קאנשעסנעס וואס קומט ארויס פון דעם אז דא איז דא הוילע לופט, דאס און נאר דאס זענען מיר קאנשעס.

נו אויב אזוי איז ברור אז אין כאן עץ ולא צל עץ, נו?

קופערניקוס האט געשריבן:נו אויב אזוי איז ברור אז אין כאן עץ ולא צל עץ, נו?

בבחינת לא דובים ולא יער

יא, נו, נעם מיר ווייטער אויף די רייזע, איך בין דיסציפלינירט ווי א שיבער און אנגעשפיצט די אויערן ווי לעיקוואד, נו

קופערניקוס האט געשריבן:נו אויב אזוי איז ברור אז אין כאן עץ ולא צל עץ, נו?

ביסטו דאך אויב אזוי מודה, אז דאס איינציגסטע זאך וואס דו רופסט אהן מציאות איז דאס וואס דו און די "וועלט" בכללה איז קאנשעס דערפון.
די ווארט "ריאלעטי" און די ווארט "קאנשעסנעס" זענען interchangeable.
אויב זאל א גאט מאכען אז מיר אלע זאלען זיין קאנשעס פון אן עולם ומלואו, פונקט אזוי ווי מיר זענען טאקע, איז, וואלא, מיר האבען א וועלט.
נאר דאס דארף ער טוהן ווייל סיי ווי איז נאר דאס די קנה המדה. נאר דאס איז וואס מיר רופען מציאות. וכמאמרך אז 'אויב זענען מיר קאנשעס יש כאן עץ, ויש כאן צל עץ. אויב אבער איז נישטא קיין זיק פון קאנשעסנעס אז דא איז דא א בוים, איז אין כאן לא עץ, ולא צל עץ'.
מסכים?

פולשטענדיג

קומט אויס אז מיר האבען לכאורה נישט קיין רעכט צוצולייגען מער ווי וואס מיר זענען מוכרח. אויב ווען א גאט וועט באשאפען אז מיר זאלען זיין קאנשעס פון א וועלט איז גענוג צו האבן אקוראט די וועלט וואס מיר האבען. האבען מיר נישט קיין רעכט מוסיף צו זיין אז "מציאות" האט נאך עפעס צו זיך. און אויך ווי דו זאגסט דאך אז די מינוט מיר נעמען אוועק קאנשעסנעס איז לא דובים ולא יער. קומט אויס אז מיט קאנשעסנעס אליין איז דא א "וועלט". און ווען מען נעמט עס אוועק איז אויס וועלט.

זאגסטו אויב אזוי אז דו גאנצע "מציאות" איז באמת קאנשעסנעס?
איים סאררי פאר'ן פרעגן יעדע פרט. איך וויל נישט צולייגען מער ווי דו זאגסט.

קאנשעסנעס איז נאר א ברילן. איינער וואס קען נאר זעהן מיט ברילן וועט זאגן אז עכט איז נאר דא ברילן?

קופערניקוס האט געשריבן:קאנשעסנעס איז נאר א ברילן. איינער וואס קען נאר זעהן מיט ברילן וועט זאגן אז עכט איז נאר דא ברילן?

ווארט פארוואס האסטו דעמאלט געזאגט אז עס איז נישטא קיין עץ ולא צל עץ? יעצט זאגסטו אז יש ויש?

איך ווייס אליין נישט. אבער ווען א מענטש שטארבט, טראכט ער אז די וועלט שטארבט מיט, איך ווייס נאר אז נישט ווייל איך בין געבליבן דא און איך זעה אז דור הולך ודור בא והארץ לעולם עומדת.
א בלינדער-טויבער וואס טוט אויס זיין הערינג-עיד און ברילן מיינט אז די וועלט האט זיך אקארשט געענדיגט, קאנשעסנעס איז נאר אונזער וועג פון קוקן, און מוז נישט זיין די רעאליטעט אליין.
ווען איך זעה א שטח ווי עס איז נישט דא קיין בוים זאג איך אז עס איז עכט נישטא קיין בוים ווייל מיין קאנשעסנעס זעהט עס נישט, און עס איז נישטא קיין סיבה צו זאגן אז עס איז יא דא א בוים, אבער צו זאגן אז די גאנצע בריאה איז נאר אין די קאנשעסנעס?

נאכדעם וואס מיר זענען שוין דא און מיר זעען אלעס, מיר זעען מציאות זאגן מיר אז מכלל הן אתה שומע לאו, נאר דאס איז דא, אבער נישט אז אונזער עצם הכרה איז די עצם מציאות, אונזער הכרה איז נאר מגביל די גבול המציאות

ביטע צייכן מיר אהן וועלכע סטעפ פון אונזער דייעלאג ביסטו נישט מסכים צו מיר.
אויף וויפיל עס איז שייך לאמיר פרובירען עס זאל זיין א סימפעל קוועשטען און ענסער דייעלאג.
דו ביסט פולשטענדיג בארעכטיגט צו זאגען אנדערש ווי דריי מינוט צוריק. [איך רעזערוויר מיר אויך דעם רעכט דערצו ]
ביטע זאג מיר צו דו האלטסט דיך ביי דעם אז אין כאן לא עץ ולא צל עץ?

מוח שליט האט געשריבן:ביטע צייכן מיר אהן וועלכע סטעפ פון אונזער דייעלאג ביסטו נישט מסכים צו מיר.
אויף וויפיל עס איז שייך לאמיר פרובירען עס זאל זיין א סימפעל קוועשטען און ענסער דייעלאג.

איך בין מסכים אז אויב מיין קאנשעסנעס זעהט נישט קיין בוים איז ווירקליך נישטא קיין בוים, אבער איך זאג אז דאס איז נאר ווייל מיין קאנשעסנעס ארבעט און זעהט יא אנדערע זאכן, דעריבער איז די הכרה דער וואס איז מכיר דעם קיום און איר מגביל, און וואס זי זעהט נישט איז נישטא פארהאן. אבער גיין זאגן אז עס איז נאר דא א בריאה ווייל עס איז דא קאנשעסנעס איז שוין א טריט ווייטער.

קופערניקוס האט געשריבן:

מוח שליט האט געשריבן:ביטע צייכן מיר אהן וועלכע סטעפ פון אונזער דייעלאג ביסטו נישט מסכים צו מיר.
אויף וויפיל עס איז שייך לאמיר פרובירען עס זאל זיין א סימפעל קוועשטען און ענסער דייעלאג.

איך בין מסכים אז אויב מיין קאנשעסנעס זעהט נישט קיין בוים איז ווירקליך נישטא קיין בוים, אבער איך זאג אז דאס איז נאר ווייל מיין קאנשעסנעס ארבעט און זעהט יא אנדערע זאכן, דעריבער איז די הכרה דער וואס איז מכיר דעם קיום און איר מגביל, און וואס זי זעהט נישט איז נישטא פארהאן. אבער גיין זאגן אז עס איז נאר דא א בריאה ווייל עס איז דא קאנשעסנעס איז שוין א טריט ווייטער.

ווען דו זאגסט אז "איך זאג אז דאס איז נאר ווייל מיין קאנשעסנעס ארבעט און זעהט יא אנדערע זאכן", איז משמע אז דו קענסט מצייר זיין אז "קאנשעסנעס" ארבעט נישט. געדענק מיר רעדען נישט פון נאר דיין קאנשעסנעס. מיין גאנצע thought experiment איז ווען יעדעם איינעמ'ס קאנשעסנעס שפירט לופט דא, נישט בוים. וואס איז שייך אז "עס ארבעט נישט"? דאס איז וואס מען שפירט. וואס מיינט אז קאנשעסנעס "ארבעט" נישט? אז "עכט" איז יא דא א בוים? וואס מיינט עכט? די פאקט איז אז מען איז קאנשעס אז דא איז א בוים דאס אלעס. וואס מער איז דא אינטער דעם "עכט"?
דאס ברענגט מיך צוריק צו מיין שאלה

וויל איך דיך פרעגן, ביטע ענטפער די שאלה. מיט וואס איז עס אנדערש ווי ווען עס איז נישט דא קיין בוים בכלל? מיט וואס איז עס אנדערש ווי ווען דא איז "טאקע" דא נאר הוילע לופט?

מוח שליט האט געשריבן:

קופערניקוס האט געשריבן:

מוח שליט האט געשריבן:ביטע צייכן מיר אהן וועלכע סטעפ פון אונזער דייעלאג ביסטו נישט מסכים צו מיר.
אויף וויפיל עס איז שייך לאמיר פרובירען עס זאל זיין א סימפעל קוועשטען און ענסער דייעלאג.

איך בין מסכים אז אויב מיין קאנשעסנעס זעהט נישט קיין בוים איז ווירקליך נישטא קיין בוים, אבער איך זאג אז דאס איז נאר ווייל מיין קאנשעסנעס ארבעט און זעהט יא אנדערע זאכן, דעריבער איז די הכרה דער וואס איז מכיר דעם קיום און איר מגביל, און וואס זי זעהט נישט איז נישטא פארהאן. אבער גיין זאגן אז עס איז נאר דא א בריאה ווייל עס איז דא קאנשעסנעס איז שוין א טריט ווייטער.

ווען דו זאגסט אז "איך זאג אז דאס איז נאר ווייל מיין קאנשעסנעס ארבעט און זעהט יא אנדערע זאכן", איז משמע אז דו קענסט מצייר זיין אז "קאנשעסנעס" ארבעט נישט. געדענק מיר רעדען נישט פון נאר דיין קאנשעסנעס. מיין גאנצע thought experiment איז ווען יעדעם איינעמ'ס קאנשעסנעס שפירט לופט דא, נישט בוים. וואס איז שייך אז "עס ארבעט נישט"? דאס איז וואס מען שפירט. וואס מיינט אז קאנשעסנעס "ארבעט" נישט? אז "עכט" איז יא דא א בוים? וואס מיינט עכט? אויב די פאקט איז אז מען איז קאנשעס אז עס איז א בוים איז דאך דאס די מציאות. וואס מער איז דא אינטער דעם "עכט"?

די קאנשעסנעס איז די איינציגסטע וועג וויאזוי מען ווייסט אז עס איז דא אזא מציאות, אבער איז עס יוצר א מציאות? איז נישט די בוים א שטיק האלץ מיט אטאמען און פיזישע באשטאנדטיילן מצד עצמו?

קופערניקוס האט געשריבן:

מוח שליט האט געשריבן:

קופערניקוס האט געשריבן:

מוח שליט האט געשריבן:ביטע צייכן מיר אהן וועלכע סטעפ פון אונזער דייעלאג ביסטו נישט מסכים צו מיר.
אויף וויפיל עס איז שייך לאמיר פרובירען עס זאל זיין א סימפעל קוועשטען און ענסער דייעלאג.

איך בין מסכים אז אויב מיין קאנשעסנעס זעהט נישט קיין בוים איז ווירקליך נישטא קיין בוים, אבער איך זאג אז דאס איז נאר ווייל מיין קאנשעסנעס ארבעט און זעהט יא אנדערע זאכן, דעריבער איז די הכרה דער וואס איז מכיר דעם קיום און איר מגביל, און וואס זי זעהט נישט איז נישטא פארהאן. אבער גיין זאגן אז עס איז נאר דא א בריאה ווייל עס איז דא קאנשעסנעס איז שוין א טריט ווייטער.

ווען דו זאגסט אז "איך זאג אז דאס איז נאר ווייל מיין קאנשעסנעס ארבעט און זעהט יא אנדערע זאכן", איז משמע אז דו קענסט מצייר זיין אז "קאנשעסנעס" ארבעט נישט. געדענק מיר רעדען נישט פון נאר דיין קאנשעסנעס. מיין גאנצע thought experiment איז ווען יעדעם איינעמ'ס קאנשעסנעס שפירט לופט דא, נישט בוים. וואס איז שייך אז "עס ארבעט נישט"? דאס איז וואס מען שפירט. וואס מיינט אז קאנשעסנעס "ארבעט" נישט? אז "עכט" איז יא דא א בוים? וואס מיינט עכט? אויב די פאקט איז אז מען איז קאנשעס אז עס איז א בוים איז דאך דאס די מציאות. וואס מער איז דא אינטער דעם "עכט"?

די קאנשעסנעס איז די איינציגסטע וועג וויאזוי מען ווייסט אז עס איז דא אזא מציאות, אבער איז עס יוצר א מציאות? איז נישט די בוים א שטיק האלץ מיט אטאמען און פיזישע באשטאנדטיילן מצד עצמו?

מיר רעדן דאך אז בדרך נס איז די אטאמישע און פיזישע באשטאנדטיילן פון אט דעם בוים טוהן אלע תוצאות און תוצאי תוצאות אויף יעדעמ'ס קאנשעסנעס, דאס וואס הוילע לופט מאכט, ניין?
גיי צו איין קלייניקע אטאם און לאמיר רעדן פון דעם. לאמיר נישט רעדן פון א גרויסע בוים.
לאמיר רעדן אז אט דער אטאם טוט אויף אונזער קאנשעסנעס דאס וואס הוילע לופט טוט. פרעג איך דיך יעצט, מיט וואס איז דער אטאם "עכט" עפעס אנדערש, און נאר מיין קאנשעסנעס ארבעט נישט?

אקעי, ביסט גערעכט, איך שלונג עס שווער, אבער שכל זאגט אז די ביסט גערעכט

קופערניקוס האט געשריבן:אקעי, ביסט גערעכט, איך שלונג עס שווער, אבער שכל זאגט אז די ביסט גערעכט

פונקט ווי דאס אז די בענקעל וואס דו זיצט אויף איז ממש ממש לופט, נאר גאר א קליינע משהו "חומר", איז אויך שווער אראפצושלינגען. נאכדערצו ווען איך האב מיך יעצט גיט צוקלאפט דערפון.
אמת מיר לעבן מיט דעם אז א בענקעל איז א שטיק חומר, חאטש סייענטיפיקלי ווייסן מיר אז עס איז לופט בצירוף מיט אן ענערגיע פעלד וואס לאזט נישט ליכטיגקייט דורך גיין. און לאזט אויך נישט די ענערגיע פעלד פון מיין האנט דורך גיין.
דאס זעלבע קען מען זאגן אויף דעם טיפערן שאלה פון קאנשעסנעס, כדלעיל.
קופי טייערער, אויב האסטו נישט קיין געדולד מער צו שמועס, קענסטו דאס זאגן. דו דארפסט נישט מודה זיין אויף פטור צו ווערן פון מיר

זאל א לייק פאררעכנט ווערן ווי א געשריבענע הסכמה אז איך פארשטיי, די מח איז שוין שליט, און דיין שיעור עמוק קען ווייטער אנגיין.

קופערניקוס האט געשריבן:זאל א לייק פאררעכנט ווערן ווי א געשריבענע הסכמה אז איך פארשטיי, די מח איז שוין שליט, און דיין שיעור עמוק קען ווייטער אנגיין.

איך בין קאנשעס אז עס איז דא א לייק, אבער איז דא אן "עכטע" לייק?

איך בין מסכים אז אלעס, אבער הראני נא את כבודך, גיי ווייטער און נעם מיר ביז צו זעהן פון דא חכמת גלגול