וואס איז "אונזער מסורה"

הלכה ואגדה, מוסר וחסידות

וואס איז "אונזער מסורה"

הודעהדורך הוגה » זונטאג אפריל 21, 2013 5:12 pm

איך וויל דא רעדן פון א נושא וואס איך האב באגרעניצטע ידיעה אין דעם. איך ברענג עס אויף סיי מחמת ווייטאג און סיי מחמת תורה היא וללמוד אני צריך. איך האף אז די ידענים דא אינעם שטיבל וועלן זיך ווארים אנרופן און משתתף זיין מיט זאכליכע הודעות הן מקורות מן התורה, מקורות מספרי מחקר, ומקורות אין היסטארישע ספרים, והן מיט לאגיק.

ווען איך בין געווען א קינד האב איך אלץ פארשטאנען אז מסורה מיינט מנהג המקום, מנהג הקהילה און מנהג המשפחה.

למעשה היינט זעהט מיר אויס אז דאס איז א פארדרייטע מסורה. די ריכטיגע מסורה איז, משה קבל תורה ומסרה ליהושע ויהושע לזקנים וכו'. דאס מיינט אז שלא כהרעליגיעס האחרים וואו איינער אדער עטליכע האבן איבערגעגעבן פארן המון עם די ווארט וואס זיי פראקלימירן אז זיי האבן באקומען פון גאט, האבן מיר אידן א מסורה. מענטש נאך מענטש טאטע נאך זיידע א פונקטליכע קייט וואס צייגט אז גאנץ כלל ישראל האבן געזעהן ווי די באשעפער גיבט אונז די תורה מיט מצוות, יציאת מצרים וכדומה.

מיר האבן נישט קיין מסורה צו גייו שטריימלעך, אדער צו עסן בעבעלעך פרייטאג צונאכטס, נישט צו עסן קטניות, נישט צו לאזן וואקסן די האר. מיר האבן אבער יא א מסורה ולטוטפות בין עיניך מיינט במקום השער, אין פיר עקסטרע שווארצע באקסלעך, מיט שווארצע רצועות, מיט א קשר אין די בעק וכו'.

די "אונזער מסורה" פראזע ווערט זייער אסאך מיסיוזד און אביוזד אין אונזערע קהלות. וויפיל מאל הערט מען ווי עלטערן באוויינען זייערע קינדער אז זיי זענען אוועק פון די מסורה בשעת זיי היטן די תורה ומצוות כנתינתה בסיני. ווילסט וויינען אז דיין זון מישט זיך אום פסח? נאו פראבלעם, אבער האק נישט אין קאפ אריין וועגן די מסורה. עס קומט נישט דא אריין.

א חבר מיינע, זיין שווער האט נישט געוואלט רעדן מיט זיין ווייב פאר א לאנגע צייט, מיטן אויסרייד אז זי איז אוועק פון די מסורה. וואס איז געווען איר עבירה? איינס, זי גייט נישט מיט קיין סיעמס. צוויי, זי גייט מיט א הוט אויפן שייטל אנשטאט א טיכל.

וועלכער מסורה האט זי אפגעלאזט? ביידע אירע באבעס זענען געגאנגען מיט הוילע שייטלעך, די עלטער באבע פון הודו-נאנאש האט פאר קיין געלט נישט געקענט באקומען קיין שטרימפ מיט סיעמס אין אונגארין. אויב עפעס איז די טייערע שוויגער אוועק פון די מסורה, און די יונג ווייבל איז צוריק געגאנגן צום אלטע מסורה.

מידי דברי בו, וואס איז מיך משעבד צו די תקנות וואס מיין זיידע אום באבע האבן אנגענומען? למשל, פארוואס בין איך מער משעובד צו די תקנה פון די וועד ארבע ארצות זיך צו שערן די האר, ווי די פינאנציעלע תקנות פון די נודע ביהודה? איז די פאקט אז מיין זיידע/באבע האבן אנגענומען א געוויסע חומרא/תקנה/מנהג מיר עפעס מחייב?

צוריק צו די נושא פון מסורה. בין איך ראנג מיט מיין יעצטיגע פארשטאנד אין מסורה? שטייט עפעס אין ספרים דערוועגן? אויב יא ניתי ספר וניחזי. און אין די זעלבע צייט לאמיר עס פארשטיין לאגיש אויך.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2850
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7340 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6556 מאל

הודעהדורך שיטה מקובצת » זונטאג אפריל 21, 2013 5:18 pm

דו גלייבסט אין דיינע עלטערן, וועגן דעם גלייבסטו אין באשעפער.
איך גלייב אין באשעפער, וועגן דעם גלייב איך מיינע עלטערן.

--שיטה מקובצת
שיטה מקובצת
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 552
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 10, 2012 9:03 am
האט שוין געלייקט: 494 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1320 מאל

הודעהדורך הוגה » זונטאג אפריל 21, 2013 5:35 pm

יישר כח שיטה מקובצת פארן אנצייכענען דעם אנדערע אשכל. ברוך שכוונתי צו די דברי גדולים הנזכרים שם. כ'האב אין איינוועגס אויך אנגע'לייק'ט עטליכע זיסע און זאכליכע הודעות דארט.

איין זאך וואס איך זעה נישט אין יענע אשכל איז די ענטפער אויפן שאלה וואס איך האב דא געפרעגט. שטייט עפעס אין ספרים דערוועגן? (נישט היינטיגע פארשטייט זיך)
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2850
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7340 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6556 מאל

הודעהדורך הקטן » זונטאג אפריל 21, 2013 5:44 pm

גרענטעט, די ווארט "מסורה" איז א געבארגטע. פינקט ווי חדש אסור מן התורה איז געבארגט
ווי למשל אז מען זאגט ס'איז דא א מסורה נישט צי מאכן א עירוב אין ווילי מיינט דאס נישט אז יהושיע בן נון האט נישט געלאזט.
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2371
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1083 מאל

הודעהדורך הוגה » זונטאג אפריל 21, 2013 5:49 pm

הקטן האט געשריבן:גרענטעט, די ווארט "מסורה" איז א געבארגטע. פינקט ווי חדש אסור מן התורה איז געבארגט
ווי למשל אז מען זאגט ס'איז דא א מסורה נישט צי מאכן א עירוב אין ווילי מיינט דאס נישט אז יהושיע בן נון האט נישט געלאזט.


וואס דען מיינט דאס? און מיט וועלכער כח איז דאס מיר מחייב? און איז די קבלה פון די רבנים אין מיין שטאט וויליאמסבורג לגבי עירוב אויך מחייב מיינע איר אייניקלעך וואס גייען וואוינען אין דזשאקארטא אינדאניזיע נאכן דריטע וועלט מלחמה?
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2850
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7340 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6556 מאל

הודעהדורך הקטן » זונטאג אפריל 21, 2013 6:13 pm

אין א יעדע ציוועליזאציע איז דא rules וואס דאס איז געמאכט לטובת די ציוועליזאציע אין ווער עס איז עובר ווערט באשטראפט מיטען גאנצען חומר. דערנאך איז דא נישט ממש rules באט עטיקעט וואס איז אויך דא לטובת די מענשהייט אין ווען איינער פירט זיך נישט ווי עס פאסט ווערט ער א second class וכדומה.

להבדיל אין אידישקייט, איך ווייס נישט אויב דאס איז הלכה איז עס אבער דאך די norm וואס העלפט האלטען א שטיקל פארם. for what it is worth
הגם מען קען זיך דינגען אויף די value פין אזא אידישע פארם אין אפשר פאר טייל מאכט דאס קאליע קען מען אבער דאך דערהערן אז פאר א גרויס חלק איז דאס אן אויפטו.

(אין אנגארען האט מען געהארגעט מענטשען פאר אזא מנהג, ערגעץ אנדערש נישט...)
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2371
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1083 מאל

הודעהדורך הוגה » זונטאג אפריל 21, 2013 6:21 pm

איינס, עס האט אבער גארנישט מיט מסורה.

צוויי, אויב נעמט מען אן דיין הנחה דאן לא מצאנו ידינו ורגלינו צווישען די קאנטראל-הונגעריגע פירער.

דריי, איך זעה נישט וויאזוי מען קען צווינגן איינעם אנצונעמען אן עטיקיט וואס האט נישט קיין פשט היינט נאר די איינציגסטע סיבה עס אנצוהאלטן איז ווייל די באבע האט זיך אזוי געפירט.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2850
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7340 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6556 מאל

הודעהדורך יאיר » זונטאג אפריל 21, 2013 7:29 pm

הוגה האט געשריבן:
הקטן האט געשריבן:גרענטעט, די ווארט "מסורה" איז א געבארגטע. פינקט ווי חדש אסור מן התורה איז געבארגט
ווי למשל אז מען זאגט ס'איז דא א מסורה נישט צי מאכן א עירוב אין ווילי מיינט דאס נישט אז יהושיע בן נון האט נישט געלאזט.


וואס דען מיינט דאס? און מיט וועלכער כח איז דאס מיר מחייב? און איז די קבלה פון די רבנים אין מיין שטאט וויליאמסבורג לגבי עירוב אויך מחייב מיינע איר אייניקלעך וואס גייען וואוינען אין דזשאקארטא אינדאניזיע נאכן דריטע וועלט מלחמה?

דאס איז דער כח פון א מנהג, די שו"ת ספרים זענען שוין מאריך איבער די פונקטליכע גדרים פון א מנהג, ווען דאס איז מחייב און ווען נישט. אין גמרא (פסחים נ) איז משמע אז דער מקור איז פון שמע בני מוסר אביך (על פי דרש, כמובן). אין חת"ס (יו"ד קז) שטייט אז ס'איז מדאורייתא מטעם נדר. פארשטייט זיך אז הלכות מנהגים האט אויך כללים, פונקט ווי אנדערע הלכות, און נישט יעדע משוגעת וואס איז איינגעפאלן פאר א באבע אן עם הארצ'טע איז מען מחוייב צו נאכטון.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8081 מאל

הודעהדורך הוגה » מאנטאג אפריל 22, 2013 12:24 am

אדרבא, זאל עס איינער צולייגן קלאר מפי ספרים ומפי סופרים, בין איך טאקע מחוייב אנצוהאלטן א מנהג אדער חומרא וואס מיין זיידע האט אנגענומען? ווען יא און ווען נישט? איין זאך איז אבער כולה עלמט מודה אז עס האט נישט מיט מסורה.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2850
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7340 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6556 מאל

הודעהדורך נולד מאוחר » מאנטאג אפריל 22, 2013 12:32 am

פארגעס נישט א באדערענער וואס וויל ווערן מער חרדי ווערט פלוצלינג נעלם די ריזגע אוסר פון משנה זיין מסורה.
נולד מאוחר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3799
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2012 9:21 pm
האט שוין געלייקט: 4652 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1880 מאל

הודעהדורך הקטן » דינסטאג אפריל 23, 2013 12:18 pm

נולד מאוחר האט געשריבן:פארגעס נישט א באדערענער וואס וויל ווערן מער חרדי ווערט פלוצלינג נעלם די ריזגע אוסר פון משנה זיין מסורה.


זיל בתר טעמה - ווען זיך האלטען צו מסורה איז ווען א הלכה למשה מסיני אדער סתם א מסורה, נא
היות דאס איז סך הכול אזא סארט קיינדעל פארעם, וואס העלפט אידישקייט (אפשר) זאל זיך האלטען אין די ראמען איז לתקוני שדרתיך ולא לעוותי
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2371
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1083 מאל

הודעהדורך איינגעמיירעט » דינסטאג אפריל 23, 2013 10:39 pm

אזוי ווי יאיר האט דערמאנט שטאמט די הלכה פון די סוגיא און פסחים פון מקום שנהגו,און סימן תס"ח זענען די פוסקים מאריך מגדיר צוזיין די הלכה,אויף בקיצור קענסטו דורכלערנען די רב שו״ע ער לייגט עס הערליך אראפ,(הגם נישט אלעס וואס ער זאגט איז מוסכם לכל הפוסקים עיין בפרי חדש שם
יא יא האט די בארדישובער גענטפערט דעם אפיקורס, סאיז אלץ פיין און וואויל,
אבער געוואלד !!! וואס וועסטו טוהן אויב די ראשית חכמה איז יא גערעכט.
איינגעמיירעט
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 311
זיך רעגיסטרירט: זונטאג דעצעמבער 02, 2012 9:12 pm
האט שוין געלייקט: 165 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 302 מאל

וואס איז

הודעהדורך מי אני » דינסטאג יאנואר 07, 2020 11:27 am

אין דעם שמועס איז מערקווידיג צוצוצייכענען די מימרא פון דר. יארוסלאוו פעליקאן: ״טראדישאן איז די לעבעדיגע גלויבונג פון די טויטע; טראדישאניליזם איז די טויטע גלויבונג פון די לעבעדיגע. און איך האלט אז טראדישאניליזם איז וואס גיבט טראדישאן איר שלעכטע נאמען.״

דהיינו, אז טראדישאן איז דאס וואס מ׳טוהט ווענערעיטן/שעצן וכו׳ די [קולטוראלע] ״מסורה״ וואס מ׳האט פון אמאל [די טויטע], בשעת׳ן פארשטיין אז ס׳איז א לעבעדיגע דינאמיק זאך וואס גייט לפי העת והזמן וכדומה (צומאל מיט א מאס, וואס דאס ברענגט די צומישעניש). משא״כ טראדישאניליזם איז ווען די היינטיגע ״לעבעדיגע״ נעמען אן די ״טראדישאן״ אלס א טויטע אומבויגזאמע זאך בכל פרטיה.

ולגופו של ענין טראכט איך אז לכאורה פון אן אנטראפאלאגישן(/סאציאלאגישן) שטאנדפונקט ווענדט זיך דאס אין די סמכות, שטאטוס וכו׳ וואס די (רעליגיעזע) קהילה, געזעלשאפט, גרופע וכו׳ גיבט צו א געוויסע מנהג בפרט ברבות הימים/דורות. דאס הייסט ווי ווייט שטרענג און סעיקריד די גרופע גייט האלטן א געוויסע מנהג/געפירעכץ. לגבי ״פארוואס״ פונקטליך איז דער גורם אין די (דרגות פון) סמכות׳ן פון די רעספעקטיווע מנהגים גייט זיך עס (אויך) לכאורה אלעמאל ווענדן אין זייטיגע פאקטארן, וועריעבלס, אומשטענדן וכו׳ וואס גייען אויך צוגעבן (אדער אראפנעמען) פונ׳ם דרגת הסמכות צו דעם געפירעכץ. דאס איז לכאורה אינהערענט צו די עוואלוציאנישע דעוועלאפמענט פון א רעליגיע בכלל.

(דאס פארענטפערט פארוואס ביי גיין מער צו ״רעכטס״ [נאכ׳ן דעפינירן ״רעכטס״ אינ׳ם קאנטעקסט] איז, אין אלגעמיין, נישט דא קיין טענה פון העברה על המסורה. ווייל ביי דעם האלטן זיי נישט (נאכאמאל, אין אלגעמיין) אז מ׳טאר נישט, נאר איידער אז מ׳דארף נישט; זיי גיבן נישט די שטרענגע סמכות אויף זיך נישט צו טוישן צו רעכטס.)

צומאל באקומט דאס שוין אזא סמכות ברבות הימים/הדורות אז עס ווערט שוין קאדיפייד (כעין) ווי א רעליגיעזע געזעץ/הלכה. (און אפילו אין קאדיפיקעישן בכלל איז דא דרגות, כמובן וידוע.)

ווי ערווענט טרעפט מען (ווי נישט) מקורות צו דעם געדאנק שוין אין ש״ס ופוסקים. (מ׳קען דאס אפילו צושטעלן צו עקרי דינים געזעצן ומצות. ווי למשל די מצות שאדם דש בעקביו וכדומה, וואס דאס קומט לכאורה דערפון אז מ׳האט נישט מזהיר געווען אויף זיי מיט די עונשים וכדומה ווי אויף אנדערע. ענליך צו דעם קען מען זאגן אויף כל מיני רעליגיעזע געפירעכצער, אפילו ווען זיי האבן נישט קיינע אזהרות בכלל [מנהגים].

דאס גיבט נאך א קנייטש צו דעם: מ׳קען זאגן אז טראדישאניליזם איז ווען מ׳איז נישט מבחין צווישן די דרגות. (ולפי״ז קען מען אפשר זאגן א רמז אז וועגן דעם איז נסמך ברכת הדעת נאך אתה קדוש (ועיין במגילה יז:), ווייל ווי הרב דר. סליפקין איז מבאר ווענדט זיך די הגדרה פון קדושה (עפ״י א ראציאנאלע מהלך) אויך ענליך צו דעם - די סמכות. יעצט, ווי באקאנט זאגט דער ירושלמי (ברכות ה ב) אם אין דיעה הבדלה מניין ע״ש. איז דעריבער נאכ׳ן דערמאנען דעם ענין פון קדושה, וואס בעצם ארבעט עס עפ״י דרגת הסמכות וכנ״ל, דערמאנט מען ברכת הדעת וואס ווייזט אויף כח ההבדלה וואס מען דארף צו האבן מבחין צו זיין אין/צווישן דעם וכנ״ל.)
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 910
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 4920 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 517 מאל

הודעהדורך real fake news » דינסטאג יאנואר 07, 2020 5:39 pm

הרב מי אני האט עפעס א 'מישען' ארויפצוברענגען אלטע אשכולות פון די טיף פארשטיפטע ארכיוון...
איך בין דיך שטארק מכיר טובה פארן צוברענגען אזעלכע גוטע אינהאלטספולרייכע (גוט געספעלט?) אשכולות וואס איך וואלט קיינמאל נישט אנגעקומן צו.
real fake news
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 135
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 25, 2019 10:40 am
האט שוין געלייקט: 44 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 57 מאל

Re: וואס איז "אונזער מסורה"

הודעהדורך טראכטכמוני » דינסטאג יאנואר 07, 2020 6:28 pm

*אינהאלטסרייכפולע
טראכטכמוני
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 175
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 18, 2017 7:34 am
האט שוין געלייקט: 57 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 77 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מיטוואך יאנואר 08, 2020 12:22 am

אונזער מסורה איז אז ווען עפעס געפעלט מיך נישט זאגט מען אז ס'איז קעגן די מסורה, ותו לא מידי, ופוק חזי מאי עמא דבר...
מיין רייזע פון פארמאכטקייט צו אויפגעקלערטקייט. דער משל, דער משל, איז דאך דומה לנמשל...
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2978
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין ראדני בעיסמענט
האט שוין געלייקט: 2820 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2008 מאל

וואס איז "אונזער מסורה"

הודעהדורך טראכטכמוני » מיטוואך יאנואר 08, 2020 10:48 am

מי אני האט געשריבן:אין דעם שמועס איז מערקווידיג צוצוצייכענען די מימרא פון דר. יארוסלאוו פעליקאן: ״טראדישאן איז די לעבעדיגע גלויבונג פון די טויטע; טראדישאניליזם איז די טויטע גלויבונג פון די לעבעדיגע. און איך האלט אז טראדישאניליזם איז וואס גיבט טראדישאן איר שלעכטע נאמען.״

דהיינו, אז טראדישאן איז דאס וואס מ׳טוהט ווענערעיטן/שעצן וכו׳ די [קולטוראלע] ״מסורה״ וואס מ׳האט פון אמאל [די טויטע], בשעת׳ן פארשטיין אז ס׳איז א לעבעדיגע דינאמיק זאך וואס גייט לפי העת והזמן וכדומה (צומאל מיט א מאס, וואס דאס ברענגט די צומישעניש). משא״כ טראדישאניליזם איז ווען די היינטיגע ״לעבעדיגע״ נעמען אן די ״טראדישאן״ אלס א טויטע אומבויגזאמע זאך בכל פרטיה.

ולגופו של ענין טראכט איך אז לכאורה פון אן אנטראפאלאגישן(/סאציאלאגישן) שטאנדפונקט ווענדט זיך דאס אין די סמכות, שטאטוס וכו׳ וואס די (רעליגיעזע) קהילה, געזעלשאפט, גרופע וכו׳ גיבט צו א געוויסע מנהג בפרט ברבות הימים/דורות. דאס הייסט ווי ווייט שטרענג און סעיקריד די גרופע גייט האלטן א געוויסע מנהג/געפירעכץ. לגבי ״פארוואס״ פונקטליך איז דער גורם אין די (דרגות פון) סמכות׳ן פון די רעספעקטיווע מנהגים גייט זיך עס (אויך) לכאורה אלעמאל ווענדן אין זייטיגע פאקטארן, וועריעבלס, אומשטענדן וכו׳ וואס גייען אויך צוגעבן (אדער אראפנעמען) פונ׳ם דרגת הסמכות צו דעם געפירעכץ. דאס איז לכאורה אינהערענט צו די עוואלוציאנישע דעוועלאפמענט פון א רעליגיע בכלל.

(דאס פארענטפערט פארוואס ביי גיין מער צו ״רעכטס״ [נאכ׳ן דעפינירן ״רעכטס״ אינ׳ם קאנטעקסט] איז, אין אלגעמיין, נישט דא קיין טענה פון העברה על המסורה. ווייל ביי דעם האלטן זיי נישט (נאכאמאל, אין אלגעמיין) אז מ׳טאר נישט, נאר איידער אז מ׳דארף נישט; זיי גיבן נישט די שטרענגע סמכות אויף זיך נישט צו טוישן צו רעכטס.)

צומאל באקומט דאס שוין אזא סמכות ברבות הימים/הדורות אז עס ווערט שוין קאדיפייד (כעין) ווי א רעליגיעזע געזעץ/הלכה. (און אפילו אין קאדיפיקעישן בכלל איז דא דרגות, כמובן וידוע.)

ווי ערווענט טרעפט מען (ווי נישט) מקורות צו דעם געדאנק שוין אין ש״ס ופוסקים. (מ׳קען דאס אפילו צושטעלן צו עקרי דינים געזעצן ומצות. ווי למשל די מצות שאדם דש בעקביו וכדומה, וואס דאס קומט לכאורה דערפון אז מ׳האט נישט מזהיר געווען אויף זיי מיט די עונשים וכדומה ווי אויף אנדערע. ענליך צו דעם קען מען זאגן אויף כל מיני רעליגיעזע געפירעכצער, אפילו ווען זיי האבן נישט קיינע אזהרות בכלל [מנהגים].

דאס גיבט נאך א קנייטש צו דעם: מ׳קען זאגן אז טראדישאניליזם איז ווען מ׳איז נישט מבחין צווישן די דרגות. (ולפי״ז קען מען אפשר זאגן א רמז אז וועגן דעם איז נסמך ברכת הדעת נאך אתה קדוש (ועיין במגילה יז:), ווייל ווי הרב דר. סליפקין איז מבאר ווענדט זיך די הגדרה פון קדושה (עפ״י א ראציאנאלע מהלך) אויך ענליך צו דעם - די סמכות. יעצט, ווי באקאנט זאגט דער ירושלמי (ברכות ה ב) אם אין דיעה הבדלה מניין ע״ש. איז דעריבער נאכ׳ן דערמאנען דעם ענין פון קדושה, וואס בעצם ארבעט עס עפ״י דרגת הסמכות וכנ״ל, דערמאנט מען ברכת הדעת וואס ווייזט אויף כח ההבדלה וואס מען דארף צו האבן מבחין צו זיין אין/צווישן דעם וכנ״ל.)

שיינע תורה׳לע אבער איך מיין ס׳איז גרינגער צו זאגן אז די בריסק׳ע חפצא/גברה׳דיגע חידוש׳ל פונעם פראפ. הנ״ל - וואס ער׳ז מחלק בין טראדישען לטראדישענעליזם - איז נישט נוגע ביי חרדי׳שע יודענטום וואס פאללאוט טראדישען און און איז אויך טראדישענעליסט.

ביי אונז זענען פארהאן סיי ׳פירעכצער וואס גייען אריין אין זיין דעפיניציע פון טראדישענעל, און סיי זאכן וואס גייען אריין און דעם טראדישאנאליזם קאטעגאריע.
נישט נאר דאס, נאר אמאל איז עס ביי די זעלבע מנהג אליין - וואס כשלעצמו וואלסטו עס אנגערופן טראדישאנאליזם׳דיג - וואס מיר געפונען אויך א טראדישינעל-סטיל עוועלוציע׳שע אספעקט, סיי ביי הלכה/מנהגים וואס געפונען זיך אין שו״ע (ואי אפשר לפורטם כי רבים הם), און סיי ביי סתם געפירעכצער.

ולדוגמא: מאטטה׳ סטיל בעקיטשעס און לעדערנע טלית בייטלעך וואס פון א עוועלוציאנישע פערספעקטיוו וואלטן זיי בכלל שוין געקענט האבן א גאנצע אנדערע אויסקוק; די בעקיטשע וואלט געקענט זיין פון לעדער אזויווי א לעדערנע דזאקעט וכדו׳, מצד שני די לעדערנע טלית בייטל וואס נעמט זיך פון אלגעמיינע לעדערנע הענדבעגס, וואלט שוין געקענט זיין א בעקפעק/מוהל-סוטקעיס וכדו׳, אבער זיי זענען געבליבן, אין א געוויסע זין, מיט א טראדישינעל צביון, דאך האבן די צוויי זאכן א ״מאדערנע״ טוויסט וואס איז קיינמאל נישט געווען. ועוד יש כמה מער ׳זאכליכע׳ מנהגים וואס די טראדישינעל ׳טראדישענעליסט׳ יסוד איז געבליבן און נאכאלץ האט עס א מאדערנעזירונג׳דיגע פלעיר.

ס׳איז אויך דא ״מאדערנע״ געפירעכצער מיט א טראדישינעליסט טוויסט, א שטייגער ווי: פרויען וואס דרייון נישט, פרויען זיצן אין בעק פון די באס (אין א״י), פלעסטיק גלעזער, ורבים כהנה.
טראכטכמוני
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 175
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 18, 2017 7:34 am
האט שוין געלייקט: 57 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 77 מאל

הודעהדורך הדסים » מאנטאג יאנואר 13, 2020 2:44 pm

איך געדענק ווען איך האב געפרעגט מיין משגיח אין ישיבה וויאזוי די ערשטע חסידים האבן געמעגט טוישן צום דרך החסידות, האט ער מיר געזאגט אז זיי האבן געהאלטן אז עס איז מער ערליך.

האב איך אים געפרעגט אויב איך מעג גיין מיט נטורי קרתא אויב איך האלט אז זיי זענען מער ערליך... (ניין, דער באשעפער האט אראפגעשיקט דיין נשמה צו דיינע עלטערן וכו')
באניצער אוואטאר
הדסים
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 245
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 01, 2019 1:29 pm
האט שוין געלייקט: 177 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 171 מאל

הודעהדורך פארווע חסיד » מאנטאג יאנואר 13, 2020 3:44 pm

אונז האמיר א מסורה נישט צו פרעגן אויפן מסורה ............
פארווע חסיד
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 18
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יאנואר 09, 2020 2:01 pm
האט שוין געלייקט: 4 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1 מאל

הודעהדורך ליב צו וויסן » מאנטאג יאנואר 13, 2020 8:02 pm

הדסים האט געשריבן:איך געדענק ווען איך האב געפרעגט מיין משגיח אין ישיבה וויאזוי די ערשטע חסידים האבן געמעגט טוישן צום דרך החסידות, האט ער מיר געזאגט אז זיי האבן געהאלטן אז עס איז מער ערליך.

האב איך אים געפרעגט אויב איך מעג גיין מיט נטורי קרתא אויב איך האלט אז זיי זענען מער ערליך... (ניין, דער באשעפער האט אראפגעשיקט דיין נשמה צו דיינע עלטערן וכו')


דו רירסט אן די נקודה פון די "והיא לא תצלח \\ כח סטרא אחרא" אשכול (איך ווייס נישט וויאזוי מען לינקט דערצו)
ליב צו וויסן
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 96
זיך רעגיסטרירט: זונטאג דעצעמבער 08, 2019 8:02 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 31 מאל


גיי צוריק תורה און מחשבה

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: Majestic-12 [Bot] און 3 געסט