אין די סעריע פון ידיעות חז"ל ומציאות.

הלכה ואגדה, מוסר וחסידות

אין די סעריע פון ידיעות חז"ל ומציאות.

הודעהדורך דזשאן אסטרוק » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 9:44 pm

איך וויל מיך באציעהן צו א טענה וואס ווערט געווענליך אויפגעברענגט דורך די קירוב ארגענאזאציעס וואס נוצן עס ווי א מיטל איבערצוווייזן די וואס צווייפלען אין אויפווייזן בלאנדזשענדע די וועג און די ריכטיגקייט פון אונזער תורה. וואס איך פארשטיי אבער נישט פונקטליך.

צו געבן איין ביישפיהל: זייער טענה איז, דאס די איינציגסטע פיהר באשעפענישן אויסצוגערעכנט ווערן אין די תורה צו פארמאגן בלויז איין סימן טהרה זענען די חזיר, גמל (קעמל), ארנבת (hare), און שפן (שטיין רעביט- hyrax). און אויף דעם זאגן חז"ל (חולין נט.) אז זיי זענען די איינציגסטע בעלי חיים אין די וועלט וואס פארמאגן נאר איינע פון די סימני טהרה. דעריבער טענה'ן זיי איז דאס א באווייז אז חכמינו ז"ל האבן דאס געוואוסט בלויז פון רוח הקודש און געטליכע אנטפלעקונג וואס זיי האבן געהאט פון די תורה, ווייל אויב נישט, וואלטן זיי קיינמאל זיך דערוואגט דאס צו זאגן מיט אזא זיכערקייט, נישט וואוסענדיג אויב זיי זענען ווירקליך גערעכט.

יעצט, נישט נאר זענען די קירוב עסקנים נישט גערעכט, מיט זייער טענה, מיינענדיג אז זיי האבן קלארע איבערווייז איבער די געטליכקייט און קראנטהייט פון די תורה, נאר זיי האבן גאר אויסגעקליבן א נושא וואס ווייזט דירעקט דאס פארקערטע, נעמליך, די אומריכטיגקייט אין די תורה אליין, וויבאלד די תורה זאגט אז די שפן און ארנבת ברענגען ארויף זייער עסן נאכ'ן פארדייען (מעלה גרה) (ויקרא יא, ה-ו). אינדערצייט וואס מיר ווייסן היינט אהן צווייפל דורך סייענס אז די שפן און ארנבת זענען נישט מעלה גרה.



אוודאי בין איך באוואוסטזיניג צו דער פאקט אז געוויסע פריעדיגע גדולים האבן געהאלטן דאס די שפן און ארנבת פון די תורה זענען נישט די זעלביגע וואס מיר קענען היינט; מצד שני זענען דא אזוינע וואס ווילן זאגן אז דער באצייכענונג און סימן טהרה 'מעלה גרה' טייטש גאר עפעס אנדערש ווי 'ארויפברענגען דאס עסן צו פארדייען', איבעריג צוזאגן אז נאכן הערן די אלע תירוצים שטעלן זיי זיך ארויס צוזיין מער אפאלגעטיק ווי קראנט. מיר פארמאגן נישט 'מער' סיבה צו צווייפלען אויב די ארנבת איז אונזער היינטיגער hare, ווי אויב דער חזיר איז אונזער שוויין. נאכמער, די גמ' אין מגילה דף ט: דערמאנט דאס דער גריכישער קעניג תלמי האט גוזר געווען די חכמים איבערצוזעצן די תורה אין גריכיש. חז"ל האבן נישט איבערגעזעצט ארנבת מיט'ן פונקטליכן אפטייטש, וויבאלד דער קעניג'ס פרוי האט געהייסן 'ארנבת' (אין גריכיש) און זיין האבן זיך געפארכטן דער קעניג וועט אויסטייטשן זייער איבערזעצונג ווי אפצוחוזק'ן פון אים. געוויסע מפרשים זאגן אז נישט זיין ווייב האט געהייסן ארנבת נאר זיין פאטער, און טאקע, די טאטע פון תלמי 1, דער ערשטער צו קעניגן איבער מצרים, און דער גרונדער פון די תלמי דינאסטיע האט מיט רעכט געהייסן לאגוס lagus, וואס הערט זיך זייער ענליך צו די גריכישע ווארט פאר א hare – Lagos.

די טערמין 'מעלת גרה' ווערט גאר פארשטענדליך איבערגעטייטשט דורך די באקאנטע גרויסע מפרשי התנ"ך: אזוי ווי מיר לערנען עס היינט אפ – "מעלת גרה" [חיה ש]מעלה ומקיאה האוכל ממעיה, ומחזרת אותו לתוך פיה, לכתשו ולטחנו הדק' (רש"י, ויקרא יא, ג)
[א חיה] וואס ברעגט ארויף, און ברעכט אויס די עסן פון אירע געדערים, צוריק אריין צו איר מויל כדי עס גוט צעקייען און צעמאלן. די רשב"ם דארט זאגט אויך אזוי – "מעלת גרה - מעלה את מאכלה בגרגרת לאחר אכילתה". "זי ברענגט ארויף איר עסן אין איר האלדז נאכוואס זי האט עס געגעסן". און אין פאקט טייטש דער ל' פועל 'מעלַת' (אדער מעלֵה ביי א זכר) ארויפצוברענגען עפעס 'אויבן'. און אויב באטראכט מען אלע אנדערע חיות וואס די תורה רעכנט אויס פאר 'מעלה גרה' קען מען תיכף זען אז 'גרה' טייטשט: 'עסן וואס ווערט צעקייעט און איינגעשלונגען' און 'מעלת גרה' טייטשט: 'ברענגט ארויף די עסן אין האלדז נאכן שלונגען. (ד.ה. עס קען קיינער נישט טענה'ן אז 'מעלת גרה' באדייט: "עס זעהט אויס פאר'ן אויג ווי זי ברענגט ארויף דאס עסן", וויבאלד דער פועל פון 'מעלת' ווייזט אז דער טאהט פון 'ארויפברענגען' ווערט ממש יעצט אויסגעפיהרט. "עס שפיהלט זיך אפ אצינד".

לעצטנס האב איך געהערט א אנדער "ערקלערונג" אויף מעלה גרה: די ארנבת האט א נאטור צו ווידער פארדייען אירע צואה מיסט. די ארנבת פאבריצירט צוויי סארטן מיסטן: טרוקענע-הארטע, און די אנדערע, ווייעך-פייכט. די פייכטע אנטהאלטן אין זיך ווייטאמינען און מינעראלן וואס ווען זי עסט דאס העלפט עס איר פאר איר מעטאבעליזם – בעסער צו מעכל צו זיין די עסן. א פראצעדור וואס הייסט " קופרופאגיה " און מערסטנסטייל עסט זי עס גלייך פונעם פי הטבעת. אין אנציקלופדיה בריטאניקה (Encyclopaedia Britannica, lagomorph, Natural history) שטייט: "די עפעקט פון דער שפייזליכע פירונג [וואס ווערט גערופן קופרופאגיה – עסן צואה] איז געווארן צוגעגליכן צו עסן אויפברענגונג וואס די קוהען טוען" און פילייכט באזירט אויף וואס זיי האבן געליינט אין א פאפולערע סייענטיפישע ליטעראטור האבן געוויסע מענטשן באשלאסן אז קופרופאגיה איז א סארט 'מעלה גרה'. אצינד זעהען מיר אבער קלאר, אז וואס נאר קופרופאגיה זאל נישט זיין, איז עס מעלה גרה נישט. אויב די תורה זאגט אז חיה איז 'מעלת גרה' – ברענגט ארויף די עסן, מוז עס טייטשן, אז די חיה ברענגט "עפעס ארויף" און דער "עפעס" איז די "פארדייעטע (נאך אינערליכע) עסן".

די גרויסע בעלי מפרשים אויף תנ"ך,-- רמב"ם און אבן עזרא – שרייבן קלאר אז די לשה"ק ווארט 'גרה' שטאמט פון די ווארט 'גרון' (האלדז), און דאס מיינט אז כדי א חיה זאל באצייכנט ווערן פאר 'מעלת גרה' מוז זי ארויפברענגען אירע עסן דורכן האלדז; דאס איז היבש אנדערש פון א חיה וועלכע שפייזט זיך גלייך פונעם פי הטבעת. און אפילו אויב די עפעקט פון קופרופאגיה איז ענליך צו דאס וואס מעלת גרה, נעמליך עס העלפט איר פארדייען דאס עסן, מיינט עס נאכנישט אז די ביידע זענען איינס און די זעלבע. לאמיר אייך געבן א דוגמא, אויב למשל זאל איך זאגן אז לאקשן און רייז האבן ביידע ענליכע נארשימענט אפעקטן אויפ'ן קערפער וועט איר אוודאי נישט זאגן אז ספיגעטי און לאקשן זענען די זעלבע עסן. און אויסער דעם, די שפן פראקטאצירט בכלל נישט קופרופאגיה אין סיי וועלכן פארעם. לאמיר זען אויב די 'מתרצים' וועלן יעצט איינשטימען דאס די שפן איז נישט מעלה גרה טראצדעם וואס די תורה זאגט דייטליך אז זי איז.

אין קורצן, עס קוקט נישט אויס ווי די תורה טוט אראפמאלן ריאליטעט. עס איז זיכער דא מער ווי פיהר חיות וועלכע פארמאגן בלויז איין 'צייכן טהרה'. די תורה רעכנט נישט אויס די warthog,( חזיר-היבלות) די babirussa (באבירוסה), די peccaries, (פקארי), און די lemurs (הלאמה), און אויב זאלן מיר לערנען אז קופרופאגיה הייסט אויך מעלה גרה, דאן האבן מיר נאך א צאל חיות אזוי; Lemuridae, און די מאונטין ביבערס פון צפון אמעריקע (mountain beaver), וכדומה. זיי מאכן אויך קופרופאגיה, אבער האבן פארשטייט זיך נישט געשפאלטענע קלאען – און כמובן אז זיי ווערן נישט דערמאנט אין די תורה.) וועט עמיצער קומען זאגן, אז די תורה האט פאררעכנט קעמלען און לאמאה'ס פאר איינס, און די חזיר היבלות, באבירוסה, און פקארי זענען אלע אריינגערעכנט אין די 'חזיר'. אבער דאס קען אויך נישט זיין די עסק, וויבאלד מיר האבן אין הלכה א סיסטעם – א קרייטיריע, וואס דעצידירט פונדאנדערצושיידן צווישן איין מין חיה און דאס אנדערע מין.

'היה מהלך בדרך ומצא בהמה שפיה גמום [חתוך/פגום, כך שלא ניתן לבדוק באם יש לה כן/לא שיניים חותכות ו/או ניבים, וללמוד מכך באם מעלת גרה היא או לא], בודק בפרסותיה. אם פרסותיה סדוקות [שסועות] – בידוע שהיא טהורה, אם לאו – בידוע שהיא טמאה, ובלבד שיכיר חזיר [שפרסותיו סדוקות/שסועות, ועם זאת טמא הוא]' (חולין נט ע"א).

כלומר, אויב גייט א מענטש אין וועג אין טרעפט אן א בהמה וואס איז אים נישט באקענט, און ער קען אויך נישט בודק זיין צי זי איז א מעלה גרה אדער נישט, [צוליב איר געשעדיגטע מויל] דאן אויב האט זי געשפאלטענע קלאען, און זי קוקט נישט אויס ווי א חזיר איז זי כשר צועסן.

איז פון דא געדרונגען, אז א חיה וואס איז אויפ'ן אויסערליכן אויסקוק אנדערש ווי חזיר, איז זי זיכער נישט קיין חזיר - און א פקארי למשל זעהט גאר אנדערש ווי א חזיר.

pig.gif
יארקשעיר חזיר (גרויס ווייס) = פקארי
pig.gif (41.9 KiB) געזען געווארן 2606 מאל



פון יענע זעלבע סוגיה לערנט מען ארויס אז א חיה וואס קוקט אויס אנדערש ווי א קעמל, איז זיכער קיין קעמל נישט. די לאמאס אין דרום אמעריקע זעהען אויס שטארק אנדערש ווי קעמלען, אזוי אז זיי וואלטן אויך געזאלט פאררעכנט ווערן ווי נאך א מין חיה מיט
איין סימן טהרה.
kaml.gif
איין הויקערדיגע קעמל (Dromedary) = לאמה
kaml.gif (33.99 KiB) געזען געווארן 2606 מאל


די רמב"ם פסקנ'ט אין הלכות כלאים ט, ד, אין ליניע מיט די תוספתא (כלאיים א,ה) דאס א פערד, פרד, און א אייזל זענען דריי באזונדערע מינים, און מ'טאר נישט אינטערברעדן (מרכיב זיין) די דריי, טראץ די פאקט דאס די פרד איז א כלאיים פון א זכר-אייזל, און א נקבה-פערד, און אלע דריי זעהן אויס גאנץ ענליך.
chamor.gif
סוס = פרד = חמור
chamor.gif (31.25 KiB) געזען געווארן 2606 מאל


אלזא אויב די פערד, פרד, און אייזל ווערן לויט הלכה פאררעכנט ווי דריי אנדערע סארטן, דארפן דאך די חזיר, און פאקרי. קעמל אדער לאמה זיכער פאררעכנט ווערן ווי דריי עקסטערע מינים – און דאן מוז די טענה - אז בלויז די מינים וואס די תורה רעכנט אויס פארמאגן א איינצלנע ריינע-צייכן (סימן טהרה) – זיכער זיין פאלש.

נאך איין ביישפיהל פון א קירוב ארגומענט: זיי ברענגען א ציטאט פון זהר (פרשת ויקרא י ע"א), שטייט דארט: "כל ישובא [הארץ] מתגלגלא בעגולא ככדור". "די גאנצע וועלט קוילערט זיך אין א רינג ווי א טאבע" פון דא זאגן זיי איז א ראיה דאס נאך אין די צייטן פון רבי שמעון בר יוחאי וואס האט מכלומרשט געשריבן די זהר (2טן הונדערט לספירה) האבן חז"ל שוין געוואוסט אז די וועלט איז רינדיג, בשעת ווען די גויאישע וויסענשאפטלער זענען נאך געווען ביים מיינונג אז ס'איז פלאך. אבער וואס קענען מיר ענטפערן, היינט צוטאגס, ווען עס עקזעסטירן אלע באווייזן אז די זהר איז נישט געשריבן געווארן בעפאר די 13טע הונדערט לספירה, ווען צו די זעלבע צייט ווייסן מיר אז די אור אלטע גריכישע חכמים (ספעציעל, פיטאגרוס) האבן שוין פעסטגעשטעלט נאך אינעם 6טן הונדערט לפנה"ס דאס די ערד איז רינדיג. אין פאקט דארפן מיר נישט האבן דעם זהר'ס דערפאר, וויבאלד די ירושלמי, געשריבן געווארן אינעם 4טן הונדערט לפנה"ס, - דערמאנט שוין "שהעולם עשוי ככדור", " די ערד איז געמאכט ווי א טאבע" . (עבודה זרה פ"ג ה"א) – אבער ווידעראמאל, דאס האבן זיי געזאגט שוין 900 יאר נאך פיטאגרוס, און די ירושלמי אליין דארט, נוצט דער סטעיטמענט כדי צו ערקלערן פארוואס עס איז דא א איסר פאר עמיצן אויסצושניצן א פרעמדע אפגאט האלטענדיג א טאבע (אנהאלטן א טאבע סימבאליזירט א געוועלטיגונג אויף די גאנצע וועלט) און בעצם מיט דעם איז דער תלמוד מודה אז דער רונדעכיגע צורה פון די וועלט איז באקאנט געווען פאר די גוים.

די פראבלעם ביי דעם ספעציפישן נושא גייט אבער נאך אסאך טיפער, ווי בלויז נישט שטומנדע 'תירוצים' פון דער וואס איז עוסק אין קירוב רחוקים. די גמ' בבלי (פסחים צד ע"א) געט אונז א פונקטליכע דיסקרובציע פון א פלאכע ערד קוגל אונטער א הימל וואס איז ווי א קופאל. – א קופאל וואס האט א טאפוועדיגע דיקקייט און עכטע פענצטער, דורך וועלכע די זון גייט אדורך; ארויפציה לענגאויס די קופאל, אדער ארונטער, יעדן פרימארגן און אווענט. לויטן תלמוד דויערט פאר די זון אדורך צוגיין דער פענצטער א צייט וויפיל עס נעמט צוגיין פיהר מיל. און באזירט אויף דעם דיסקרובציע האט אין דעם 12טן הונדערט למס' -- דער רבינו תם געפסקנ'ט להלכה, דאס די צייט צווישן די אנהויב שקיעה (אנפאנג פון זון אונטערגאנג) און נאכט איז אזוי לאנג ווי א גאנג פון פיהר מילין; און דאס וואס שטייט אין מסכת שבת לד ע"ב, דאס די זמן של בן הערביים, ד.מ צווישן 'די צייט צווישן די אווענט'ס') איז א גאנג פון דריי פערטל מיל ¾ פון א מיל באציהט זיך נאר צו די צייט וואס דויערט פונעם 'ענדע' זון אונטערגאנג ביז נאכט. (זעה תוספות אויף פסחים צד ע"א, ד"ה רבי יהודה).

דער פסק פון רבינו תם איז אדאפטירט געווארן דורך די שו"ע (או"ח רסא, א-ב), און דאס זעלביגע אויך די באשטימונג אז די צייט פון מס' שבת – ¾ מיל פאררופט זיך בלויז אויף די לעצטע שטאפל איידער עס ווערט נאכט; אינדערצייט וואס די שקיעה וועלכע הויבט זיך בעצם אהן שוין א צייט-גאנג פון 3¾ מילין פריער.

דער מחבר פון שו"ע ר' יוסף קארו, האט געלעבט אינעם 16טן הונדערט – און אפילו דאן, אין א תקופה וואס יעדער וויסנדע מאן, פארשטאנדיג אין נאטור, האט שוין געוואוסט דאס די וועלט איז רונדיג, האט דער גדול הפוסקים דער "מחבר", געזען פאר וויכטיג צו אדאפטירן דער תלמוד בבלי'ס דיסקרובציע וועלכע באזירט זיך אויף א פלאכע ערדקוגל בליק.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך דזשאן אסטרוק אום זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:25 pm, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
דזשאן אסטרוק
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 2
זיך רעגיסטרירט: זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 9:55 pm
האט שוין געלייקט: 1 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4 מאל

הודעהדורך חכם באשי » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:03 pm

הערליך שיין. איז דאס באשרייבן די חזירים, פרדות, סוסים, וכו' א המשך צו די באשרייבונגען איבער מימון און אנדערע משכילים? :lol: :lol:
אנו עם קטן והקדוש ברוך הוא שיגר לנו ענקי רוח ופיצה אותנו באיכות ענקית על המזער של החומר. [קרעדיט: מר פרס על רבינו עובדיה זצוק"ל]
באניצער אוואטאר
חכם באשי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 151
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 12, 2013 7:41 pm
האט שוין געלייקט: 315 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 272 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:09 pm

כ'וועל נאכאמאל אויפזוכען - למען כבוד התורה - וואס רב קורמאן שרייבט איבער דעם, קלארע דיבורים.
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8527 מאל

הודעהדורך סופר ומונה » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:13 pm

איר זענט, הייסט עס, א חבר מיט נפתלי?

@קאווע טרינקער,
קורמאן שרייבט אז די ארנבת עס צומאל איר אייגענעם אפפאל - דאס קען אנגענומען ווערן ווי א סארט 'מעלה גירה'.
באניצער אוואטאר
סופר ומונה
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 280
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 27, 2012 10:16 pm
האט שוין געלייקט: 229 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 629 מאל

הודעהדורך דזשאן אסטרוק » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:20 pm

א גרויסן יישר כח טאמבל סאוס אויפן לייגן מיין געשריבנס. איך האב מיך נישט געראכטן אז איך וועל אזוי גיך ערהאלטן א קאנפארמעישן פון די הנהלה. און ווערן אנגענומען.
טאקע א געטרייע שטאב פון גבאים דא. אויב קענען זיי זיין אזוי גוט, און עס לייגן אויף מיין נאמען, וואלט נישט געשאדט. א דאנק
דזשאן אסטרוק
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 2
זיך רעגיסטרירט: זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 9:55 pm
האט שוין געלייקט: 1 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:21 pm

יא. ריכטיג.
אין הפרשה לדורותיה.

מן הסתם אין הטהור והמותר איז ער מאריך. טרם זכיתי לעיין בה.
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8527 מאל

הודעהדורך סופר ומונה » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:24 pm

קאווע טרינקער האט געשריבן:... הטהור והמותר... טרם זכיתי לעיין בה.

עטלעכע פרקים:
http://tora.us.fm/tnk1/tora/wyqra/hthor_whmutr.html
באניצער אוואטאר
סופר ומונה
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 280
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 27, 2012 10:16 pm
האט שוין געלייקט: 229 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 629 מאל

הודעהדורך חכם באשי » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:26 pm

קאווע טרינקער האט געשריבן:יא. ריכטיג.
אין הפרשה לדורותיה.

מן הסתם אין הטהור והמותר איז ער מאריך. טרם זכיתי לעיין בה.

@קאווע טרינקער איר קענט קומען אפנעמען ביי מיר דעם הטהור והמותר.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך חכם באשי אום מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 12:42 am, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
אנו עם קטן והקדוש ברוך הוא שיגר לנו ענקי רוח ופיצה אותנו באיכות ענקית על המזער של החומר. [קרעדיט: מר פרס על רבינו עובדיה זצוק"ל]
באניצער אוואטאר
חכם באשי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 151
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 12, 2013 7:41 pm
האט שוין געלייקט: 315 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 272 מאל

הודעהדורך חכם באשי » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:28 pm

דזשאן אסטרוק האט געשריבן:א גרויסן יישר כח טאמבל סאוס אויפן לייגן מיין געשריבנס. איך האב מיך נישט געראכטן אז איך וועל אזוי גיך ערהאלטן א קאנפארמעישן פון די הנהלה. און ווערן אנגענומען.
טאקע א געטרייע שטאב פון גבאים דא. אויב קענען זיי זיין אזוי גוט, און עס לייגן אויף מיין נאמען, וואלט נישט געשאדט. א דאנק

מה הולך פה? איז טאמבל א איבערזעצער, לזכות/לחוב את הרבים? און ווער זענט איר, הער אסטרוק?
אנו עם קטן והקדוש ברוך הוא שיגר לנו ענקי רוח ופיצה אותנו באיכות ענקית על המזער של החומר. [קרעדיט: מר פרס על רבינו עובדיה זצוק"ל]
באניצער אוואטאר
חכם באשי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 151
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 12, 2013 7:41 pm
האט שוין געלייקט: 315 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 272 מאל

הודעהדורך מאראנצןזאפט » זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 10:47 pm

דזשאן אסטרוק האט געשריבן:
די גמ' בבלי (פסחים צד ע"א) געט אונז א פונקטליכע דיסקרובציע פון א פלאכע ערד קוגל אונטער א הימל וואס איז ווי א קופאל. – א קופאל וואס האט א טאפוועדיגע דיקקייט און עכטע פענצטער, דורך וועלכע די זון גייט אדורך; ארויפציה לענגאויס די קופאל, אדער ארונטער, יעדן פרימארגן און אווענט. לויטן תלמוד דויערט פאר די זון אדורך צוגיין דער פענצטער א צייט וויפיל עס נעמט צוגיין פיהר מיל. און באזירט אויף דעם דיסקרובציע האט אין דעם 12טן הונדערט למס'


אויך גיט אונז די גמ' א דיסקרופציע אז אן עובר במעי אמו האט א לעכט ברענען אויף זיין קאפ וואס היינט מיט אולטרא סאונד האט זיך עס אויסגעשטעלט צו זיין א וויסטער פארפירעניש.

זשאן, די גמ' וואס דו צייכנסט צו איז נישט כפשוטו, און דער חזון איש אויף א פלאץ צייכנט צו א גר"א אין זיין פירוש אויף ספר יצירה וואס איז מסביר די גמ' עפ"י דרך האמת. וידועים דברי החוזה אז בעניני אגדתא זאגט מען נישט דער כלל פון אין מקרא יוצא מדי פשוטו.
צו די חשוב'ע רעדאקציעס פון אידישע אויסגאבעס: אדם אוסר את שלו, עס איז נישט ערלויבט זיך צו באנוצן מיט מיינע ארטיקלען אן קיין בפירושער ערלויבעניש. איר קענט אייך מיט מיר פארבינדן אין אישי. א דאנק פון פאראויס.
באניצער אוואטאר
מאראנצןזאפט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 994
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יאנואר 22, 2013 3:15 pm
האט שוין געלייקט: 1819 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2386 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 12:16 am

ר' יוחנן האשתרוקי, דוכט זיך אז דער שמועס פאלט נישט אריין אינטער די קאטאגאריע פון ביקורת המקרא, נעמליך ביבל קריטיק גיט זיך אפ מיטן פארשן די תקופות און מחברים ווען די ביבל זאל האבן געשריבן געווארן דורך אנאלזירן די טעקסט, אלענפאלס סייענטיפישע פראגן ווי דאס אז די ביבל שטיצט א גיאצענטרישן סיסטעם איז א באזונדער קאטאגאריע.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1701
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1965 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2229 מאל

הודעהדורך יאסל ראקאווער » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 12:43 am

האסט הערליך צונימען די מעלה גרה עקזעמפעל וואס די האסט אנגעכאפט

אמאל הער איך ווי א יונגערמאן א חבר, די"ר שטארק אנגעהערט פון מזרחי און ער דרשנט איבער זיין ראי' ענליך צו די דיינע ווערטער, דהיינו אז די חכמים ז"ל האבן פראקלעמירט כל שאין לו סנפיר אין לו קשקשת, דרשנט די ספרדי אין כולל וויליאמסבורג, I have proof for you that God and the torah is true
דער מזרחי לייגט צו: ווייז מיר א פיש מיט קשקשת אן א סנפיר אדער פארקערט און איך דראפ אידישקייט ווי א הייסע פאטעיטא

און איך זעע אונליין אז דאס איז נישט זיין אייגענע טאלקינג פוינט:
בשנים אחרונות הפך עניין זה של "כל שיש לו קשקשת, יש לו סנפיר" לטענה קדושה בפיהם של המתקראים "מחזירים בתשובה". אלה, ששום שקר אינו מאוס בעיניהם למלאכתם, הביאו מאמר זה לא רק כהלכה למשה מסיני אלא כהוכחה ניצחת לקיומו של אלוהים (בבחינת "הנה אין אפילו דג אחד בכל הימים, האגמים, הנהרות והנחלים שיש לו קשקשים ואין לו סנפירים. רק אלוהים יכול לדעת עובדה כזו ורק הוא יכול לתת הצהרה סוחפת שכזו על כל דגי העולם").
http://www.daatemet.org.il/articles/art ... 14&lang=he
ווארענונג, פאר איר קליקט, די סייט איז אנגעפיקעוועט מיט אפיקורסות

א בעסיק גוגעל סיערטש וועט דיר אפיר קרייצען א פיש (וואס זעעט אויס מער ווי א שלאנג) וואס האט סקעיל"ס אבער נישט קיין פינ"ס

די לעצטע יארען זעע איך דער ענין אלל אווער די בלאגס

רב יעקב סגל האט אויף שופר.קאם אפגעשריבען א לענגערע מאמר אראפגעברענגט דא
http://forums.walla.co.il/viewtopic.php ... t=11476620

ווי ער זאגט צווישען אנדערע אז די פיש האט יא איין סנפיר באהאלטען אינטערען וויידעל

(גראדע האט ער אויך א לענגערע מאמר אויף מוכיח צו זיין קדמות הזוהר, לעצטענס א האט טאפיק ביי אונז אינדערהיים)

אנדערע האבן שוין אסאך געטארעט און ידיעת חז"ל במציאות
נאט אייך אן עקזעמפעל
viewtopic.php?f=13&t=3222&hilit=%D7%AA%D7%97%D7%9B%D7%9E%D7%99%D7%A0%D7%95

לכשלעצמי קוקט מיר די פאקארי שטארק אויס ווי סקומט פון די משפחת החזיר, און די לאמא ווי סקומט ממשפחת הקעמלען

סתם פאר נייגעריגייט האב איך געוויזען א קינד אויף די פאקארי און אים געפרעגט וואס ס'איז און ער זאגט גלייך, א פיגי
הנח לו ליוסל, איך בין נישט קיין נביא, איך בין נישט די משנה ברורה. מיינע ווערטער איז נישט געמאסטן!

פארטייטש מיך נישט, און ליין נישט צווישען די שורות
יאסל ראקאווער
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 264
זיך רעגיסטרירט: זונטאג סעפטעמבער 15, 2013 2:30 pm
האט שוין געלייקט: 136 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 425 מאל

הודעהדורך חכם באשי » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 12:45 am

רב אישתרוק,

פונקט דעם יום כיפור, האב איך מיטגענומען דעם ספר "לאן" פון ר' אביגדור מיללער, און איך האב מקדים געוועהן רפואה למכה. ער איז מסביר דעם גאנצן ענין בטוב טעם ודעת, הלוואי ווען איך קען דאס ערגעץ לינקן.
אנו עם קטן והקדוש ברוך הוא שיגר לנו ענקי רוח ופיצה אותנו באיכות ענקית על המזער של החומר. [קרעדיט: מר פרס על רבינו עובדיה זצוק"ל]
באניצער אוואטאר
חכם באשי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 151
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 12, 2013 7:41 pm
האט שוין געלייקט: 315 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 272 מאל

הודעהדורך יוחנן הסנדלר » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 8:35 am

@אסתרוק. וואסי פשט איבערטייטשן א שטיק דעת אמת אן געבן קרעדיט? אין זה ממדת חכמים. בכלל האט מען שוין דא גערעדט אז דער שטיבל איז נישט קיין מיטל פאר מיסיאן, איין טאג באשרייבן משכילים, דעת אמת, וכדומה אינטער כל מיני ניקס. מיר קומען דא צו פארברענגען נישט אויסשטיין מיסיאנערן וואס טוען עבודת קודש בעינם אויפצוקלערן אומשולדיגע מענטשן.
יוחנן הסנדלר
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 43
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אוגוסט 07, 2012 11:23 am
האט שוין געלייקט: 24 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 91 מאל

הודעהדורך שליח » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 8:48 am

לאמיר פרובירן צו ענטפערן בקיצור נמרץ מיט אפאר נקודות, מאפס פנאי, והפרטים ילמדו על הכלל.

ערשטענס, ס'איז טאקע א נארישקייט פון די קירוב ארגאניזאציעס צו ברענגען ראיות וואס הייבן זיך נישט אן (ווי כדור הארץ בזוהר), אדער וואס מ'קען פרעגן קושיות (ווי סימני טומאה וטהרה). אבער פונקט ווי ס'איז א נארישקייט צו ברענגען סייענטיפישע ראיות צו די תורה אהן צו קענען סייענס, איז א נארישקייט צו פרעגן סייענטיפישע קושיות אויף די תורה אהן ארויסצוהאבן די מהלך וויאזוי די תורה גייט.

זהות השפן איז בכלל נישט קלאר, אהן קיין שייכות צו אפולוגטיקה.

מעלה גרה איז א מושג וואס איז צוזאמענגעשטעלט פון צוויי ווערטער, ס'מוז בכלל נישט ליגן אין די טייטש פון יעדע ווארט עקסטער. וואו ליגט "האנדלען" אין משא ומתן (הייבונג און געבונג)?

דאס איז א כלל אין די גאנצע תורה אז די תורה רעדט בכלל נישט פון זאכן וויאזוי זיי פאסירן, נאר וויאזוי זיי זעען אויס פאר אונזערע אויגן, און אוודאי רעדט זי נישט פון processes וואס סייענטיסטן זענען דערגאנגען. זי איז נישט קיין סייענס טעקסטבוך, נאר א תורת חיים, א instruction manual פאר פשוטע מענטשן, זיי זאלן וויסן וואס צו טון. דערפאר מעג מען עסן און טרינקען זאכן וואס זענען פול מיט אומזעהבארע תולעים און מיקראבן, און מ'קען יוצא זיין מיט אן אתרוג טראץ וואס זי פארמאגט מיקראסקאפישע נקבים, און אזוי ווייטער. דאס איז אלעמאל, וביותר ביי סימני טומאה וטהרה וואס זענען (בפשטות) סימנים און נישט סיבות, נישט ווייל א חזיר איז נישט מעלה גרה טאר מען איר נישט עסן, נאר ווייל כך גזרה חכמתו, און דאס אז זי איז נישט מעלה גרה איז דער סימן. ביי אזעלכע זאכן איז דאך פשוט אז מ'רעדט צום מענטש, ווילסטו האבן א כלל וואס דו מעגסט יא עסן און וואס נישט? קוק אויף די צוויי סימנים. וואו קומט דא אריין זאאלאגיע?

א פקארי זעהט אויס זייער ענליך צו א חזיר אין מיינע אויגן, שוין אפגערעדט פון א גמל מיט א לאמאה. ליתר שאת האב איך איבערגעפרעגט מיין קינד, וואס האט געענטפערט די זעלבע. און די ברייתא רעדט דאך צו א הולך במדבר בימים ההם, וואס איז געווען פיל נענטער צו נאטור ווי אונז, אז אויב איז ער "מכיר" וואס א חזיר איז (נישט סתם ער האט געזעהן אמאל א בילד), קען ער זיך פארלאזן. בלי ספק וואלט אזא איינער מדמה געווען א פקארי צו א חזיר. דיני כלאים קומט בכלל נישט אריין אהער, ווייל ס'האט נישט דווקא מיט אויסזעהן, שוין חוץ מזה וואס פרד איז א הרכבה שכונית ווי דער רשב"ץ איז מסביר. (און אפי' ווען ס'וואלט יא געווען א קושיא וואלט עס געווען אויף די גמרא, נישט אויף די תורה).

אויב ווייסט איר פון א קלארן באווייז אז זוהר איז גענצליך געשריבן געווארן נישט בעפארן 13'טן יארהונדערט למספרם, ברענגט עס אהער (נאכן ליינען די מאמרים וואס זענען דארט צוגעלינקט).

רבינו תם נוצט טאקע דער לשון פונעם גמרא, אבער די הלכה איז בכלל נישט באזירט דווקא אויף דעם הסבר. דאס איז א מציאות הנראה לעינינו אז פון שקיעת החמה ביז טאטאלע פינסטערניש נעמט צייט, צו דער הסבר איז א דיקער קופאל כפשוטו, צו די גמרא מיינט די אטמוספירה כמ"ש הרמב"ם בפיה"מ (און לויט דער הסבר וואס מ'ווייסט היינט), דאס אלעס איז נישט צופיל נוגע. (ואין להאריך כאן בענין קושיית מהר"ם אלשקר והתירוצים שנאמרו).

אחר כתבי כל אלה האב איך געטראפן וואס איינער שרייבט דא, כ'האב עס נישט איבערגעליינט.

צום לעצט וויל איך אייך פרעגן, היתכן א בן ישראל רופט זיך בשם דעם פגר מובס, הא קיי"ל דלא מסקינן בשמייהו. האפנטליך פלאנט איר נישט אראפצוברענגען די חלומות פון אים און זיינע ממשיכים, אלעס האט א שיעור.

---

נאכן ליינען וואס אנדערע האבן געשריבן, אז דאס קומט פון דעת אמת, בין איך חושד אז די טעותים אויף וועלכע כ'האב אנגעמערקט אויבן בקצרה זענען סילופים בכוונה.
ראית איש חכם בעיניו תקוה לכסיל ממנו (משלי כו יב).
Skepticism is not necessarily a badge of tough-mindedness; it may equally be a sign of intellectual cowardice ~ John Beloff
באניצער אוואטאר
שליח
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 11, 2013 11:43 am
געפינט זיך: th dimension'∞
האט שוין געלייקט: 506 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 742 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 9:10 am

אין קורצן וואלט איך געזאגט, פלאגאריזם איז נישט עטיש, און אטעאיזם איז א נארישע רעליגיע.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1701
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1965 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2229 מאל

הודעהדורך kliger » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 9:12 am

מאראנצןזאפט האט געשריבן:
דזשאן אסטרוק האט געשריבן:
די גמ' בבלי (פסחים צד ע"א) געט אונז א פונקטליכע דיסקרובציע פון א פלאכע ערד קוגל אונטער א הימל וואס איז ווי א קופאל. – א קופאל וואס האט א טאפוועדיגע דיקקייט און עכטע פענצטער, דורך וועלכע די זון גייט אדורך; ארויפציה לענגאויס די קופאל, אדער ארונטער, יעדן פרימארגן און אווענט. לויטן תלמוד דויערט פאר די זון אדורך צוגיין דער פענצטער א צייט וויפיל עס נעמט צוגיין פיהר מיל. און באזירט אויף דעם דיסקרובציע האט אין דעם 12טן הונדערט למס'


אויך גיט אונז די גמ' א דיסקרופציע אז אן עובר במעי אמו האט א לעכט ברענען אויף זיין קאפ וואס היינט מיט אולטרא סאונד האט זיך עס אויסגעשטעלט צו זיין א וויסטער פארפירעניש.

זשאן, די גמ' וואס דו צייכנסט צו איז נישט כפשוטו, און דער חזון איש אויף א פלאץ צייכנט צו א גר"א אין זיין פירוש אויף ספר יצירה וואס איז מסביר די גמ' עפ"י דרך האמת. וידועים דברי החוזה אז בעניני אגדתא זאגט מען נישט דער כלל פון אין מקרא יוצא מדי פשוטו.


די גמ' אז פון ערד ביז צום הימל איז פונקט די זעלבע ווי איין עק וועלט ביזן אנדערן
וויאזוי איז דאס העכערע זאכן?
kliger
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 286
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 7:31 pm
האט שוין געלייקט: 150 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 80 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 9:32 am

נהורא נפישא האט געשריבן:אין קורצן וואלט איך געזאגט, פלאגאריזם איז נישט עטיש, און אטעאיזם איז א נארישע רעליגיע.

על אחת כמה וכמה ווען די גאנצע דרייוו צו קריטיקירן כל הקודש לנו איז נאר ווייל יענער האט אזוי געזאגט, און יענער זעהט דאך אויס קלוגער ווי מיר, מוז דאך זיין ער איז גערעכט.
האסט דורך געטוען די נושא?
האסט געזעהן אלע צדדים?
האסט געפרעגט א חכם בישראל וואס ער האט צוגעזען זאגן אויף דעם?
ללא.
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8527 מאל

הודעהדורך יאיר » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 2:57 pm

איר זעט, אמאליגע צייטן האט מען געדארפט שווער ארבעטן צו ווערן א משכיל, מ'האט געדארפט דורכלערנען תנ"ך, אריינהארעווען אין מורה נבוכים, זיך אריינ'גנב'ען אין דעם ווייטן ביבליאטעק און זיך אויסלערנען דייטש און לאטייניש. היינט, ווי אלע אנדערע זאכן, איז דאס געווארן פיל גרינגער. מ'דארף נישט מער ווי עפענן א בלאג און מעלה גרה זיין אפאר תורה'ס פון דעת אמת איבער דעם שפן און די כינים שפרים ורבים, און מ'ווערט געקרוינט מיט'ן טיטל משכיל.
אויב ווייסט איר פון א קלארן באווייז אז זוהר איז גענצליך געשריבן געווארן נישט בעפארן 13'טן יארהונדערט למספרם, ברענגט עס אהער (נאכן ליינען די מאמרים וואס זענען דארט צוגעלינקט).

דאכט זיך מיר דער שטיקל זוהר קומט פון רעיא מהימנא, אויף וואס עס זענען דא ראיות מוכיחות אז ס'איז געשריבן געווארן בשעת ס'איז נתגלה געווארן.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8170 מאל

הודעהדורך שליח » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 4:50 pm

געדענקט נאך איינער אז משכיל איז משורש שכל?...

ר' יאיר, ס'איז נישט פון רע"מ, (און ס'איז נישט אזוי זיכער ווען רע"מ איז נתחבר געווארן, הגם בפשטות טאקע שפעטער).
אז מ'איז שוין צוריקגעגאנגען צו דעם זוהר, וועל איך צולייגן וואס א חשובער חבר האט מיר מעורר געווען אין אישי, אז אויב איז די גאנצע ראי' פון דעם וואס דער זוהר שרייבט אז די וועלט איז עגול ככדור איז עס טאקע נישט קיין ראי', אינעם זוהר שטייט אבער מער, אז ס'זענען דא מענטשן אויף די אנדערע זייט וועלט, וואס ווען פאר אונז איז טאג איז פאר זיי נאכט. אקעי, נאך אלץ נישט עפעס מורא'דיג, אנגעהויבן פון תקופת הגאונים האבן אסאך אזוי געשריבן.
אבער שוב נתבוננתי אז דא שטייט עפעס נאכמער, די פשוטע טייטש פון מתגלגלא בעגולא ככדור איז דרייט זיך ארום ווי א טאבע, כפי מיעוט ידיעתי טרעפט מען נישט אין ערגעץ מתגלגלא במובן "איז רינדעכיג" נאר במובן "דרייט זיך". אפילו ווען ר' משה די-ליאון וואלט דאס געשריבן איז עס א חידוש, 250 יאר בעפאר קופערניקוס! (אויסטערליש איז עס נאכאלץ נישט, געוויסע האבן שוין געשריבן אזוי פריער, אבער א חידוש איז עס, ווייל זייערע ווערטער זענען געווען באטראכט אלס אפגעפרעגט).
כ'שטעל זיך פאר אז כ'בין נישט דער ערשטער אויפצוקומען מיט דעם, מסתמא זענען די אלע סייטס פארנומען דאס אפצופרעגן. וויבאלד כ'דארף ב"ה נישט צוקומען צו די סארט ראיות (כ'ווייס נישט צו ס'איז בכלל שייך עפעס מוכיח צו זיין דורך די סארט ראיות) איז דאס מיר א קנאפע נפק"מ, נאר אז מ'רעדט שוין פון דעם וועל איך דאס צולייגן.
ראית איש חכם בעיניו תקוה לכסיל ממנו (משלי כו יב).
Skepticism is not necessarily a badge of tough-mindedness; it may equally be a sign of intellectual cowardice ~ John Beloff
באניצער אוואטאר
שליח
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 11, 2013 11:43 am
געפינט זיך: th dimension'∞
האט שוין געלייקט: 506 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 742 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 5:30 pm

ר' שליח למען האמת האבן שוין אין די צייט פון די גריכן טייל פיליזאפן פארגעשטעלט דעם העליוצענטרישע מאדעל נאר איז נישט געווען אנגענומען ביז קופערניקעס מהפכה, נאר טאמער זאל דאס דער זהר האבען געמיינט איז עס גאנץ אינטערסאנט.
ווידער לויטן גיאצענטרישן מאדעל דוכט זיך אז דאס נעמט אריין און זיך דער פאקט אז די גלאוב דרייט זיך אויף איר אייגען איקסעל, קען זיין איך מאך א טעות דערמיט אפשר מיינט דאס דער זוהר.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1701
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1965 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2229 מאל

הודעהדורך הוגה » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 5:36 pm

דער נושא ליגט מיר נישט אויפן קאפ, ס'האט מיר בכלל נישט געבאדערט קיינמאל. איך האב געהערט די קשיות שוין אפאר מאל און איך האב אויך געזעהן אז די אטעאיסטן/אנטי חזרה בתשובה נוצן עס אלץ איינער פון זייערע הויפט טענות, אבער מיר האט עס נישט בארירט. די ערשטע פאר קשיות וואס איך האב געהערט אדער געהאט אויף די תורה האבן מיר בארירט שטארק און צו'חושט פאר אפאר טעג. אבער מיט די צייט האב איך מיך אויסגעלערנט אז קשיות זענען דא פאר א סיבה, כדי מען זאל זיי פארענטפערן. איך האב אלץ געהאפט צוריק צו קומען איין טאג צו דער נושא און עס אדורך טון. אשר על כן א יישר כח פארן ארויף ברענגן די נושא. און א ספעיציעלע יישר כח ידידינו @שליח פארן נישט מיטגעשלעפט ווערן מיט די נעגאטיוויטי, נאר ערענסטערהייט שרייבן עפעס צום זאך.

אויב איז מעגליך הרב שליח, אפשר וואלט איר געקענט לסיכום בעלמא זאגן קלאר וואס מיינט די גמרא אין חולין נ"ט ע"א, וואס זענען די פיר איינציגסטע בע"ח וואס פארמאגן נאר איינס פון די סימני טהרה, וועלכע סימן, אויף אן אופן אז עס זאל אריינעמען אלע בע"ח וואס האבן נאר איינס, און עס וועט פארענטפערן די קשיא און עס זאל שטימען מיט די היינטיגע מציאות.

ומכאן הקריאה יוצאת. מען האט עס שוין עטליכע מאל ארויסגעברענגט דא אין שטיבל (דאכצעך אז @קופערניקוס האט עס ערגעץ גוט אראפ געלייגט). די פערזענליכע אטאקעס טוט קיינעם נישט קיין גוטס. מיסטער דזשאן אסטרוק (אגב, פארוואס איז דער ניק ערגער ווי פילון קופערניקוס ודומיהן?) האט ארויף געברענגט א נושא וואס אסאך האבן שוין געליינט אדער געהערט און עס איז לטובה פאר אונז און פאר אלע אז ס'זאל קלאר דעבאטירט ווערן. עס איז פארשטענדליך אז אין א פרומע פלאץ זאל מען נישט דולדען ווען איינער זאל זאגן אז עס איז נישט דא קיין גאט אדער אז די תורה איז פאלש, אבער פארן פרעגן א קושיא קומט זיך נישט יענעם קיין פעטש. אז איינער פרעגט עס זענען זיכער דא מער וואס טראכטען עס. לאמיר טון צו די זאך, האפענטליך וועל איך פון דער אשכל ארויסגיין קלוגער ווי פאר איך בין דא אריין, און בעז"ה וועלן נאך אזעלכע שמועסן ארויפגעברענגט ווערן דא און מיר אלע וועלן האבן ריוח דערפון.



.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 2910
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7591 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6702 מאל

הודעהדורך יאיר » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 7:09 pm

@שליח ווי נהורא האט שוין געשריבן, אויב דיין פשט איז ריכטיג מיינט דאס די ראטעישאן פון די ערד אויף איר אייגענע אקסיס. מען מוז על כרחך אזוי זאגן ווייל טאמער נישט שטימט נישט וואס דער זוהר איז ממשיך "דהא כל ישובא מתגלגלא בעיגולא ככדור, אלין לתתא ואלין לעילא." פון דעם איז משמע אז וויבאלד ס'איז א כדור דערפאר קענען מענטשן וואוינען אויף ביידע זייטן. צוליב דעם וואלט איך אויך געזאגט אז מתגלגל מיינט יא פשוט אז די אויבערפלאך דרייט זיך, נישט אז די וועלט אליין דרייט זיך.
@נהורא נפישא, די ראטעישאן פון די ערד פעלט זיך אויס לויט'ן העליאצענטרישן מאדעל, וויבאלד אויב נישט שטימט נישט ווי אזוי ס'ווערט טאג און נאכט. פונדעסטוועגן איז מונח בזכרוני אז ס'זענען אויך געווען געאצענטרישע מאדעלן וואס האבן אריינגענומען די ראטעישאן אין דעם מאדעל. למשל דער יערות דבש וועלכער איז געווען א געאצענטריסט שרייבט אז אלע פלאנעטן דרייען זיך אויף די אייגענע אקסיס (הגם ער רעדט לכאורה נישט פון דער ערד). איך וועל בעטן שליח ער זאל ארויסהעלפן אביסל דערמיט.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8170 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג סעפטעמבער 16, 2013 9:47 pm

דוכט זיך אז דער יערות דבש רופט קופערניקעס א שקרן.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1701
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1965 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2229 מאל

הודעהדורך שליח » דינסטאג סעפטעמבער 17, 2013 10:57 am

נהורא נפישא האט געשריבן:ר' שליח למען האמת האבן שוין אין די צייט פון די גריכן טייל פיליזאפן פארגעשטעלט דעם העליוצענטרישע מאדעל נאר איז נישט געווען אנגענומען ביז קופערניקעס מהפכה, נאר טאמער זאל דאס דער זהר האבען געמיינט איז עס גאנץ אינטערסאנט.


ריכטיג, דאס האב איך געשריבן אויבן:
שליח האט געשריבן:(אויסטערליש איז עס נאכאלץ נישט, געוויסע האבן שוין געשריבן אזוי פריער, אבער א חידוש איז עס, ווייל זייערע ווערטער זענען געווען באטראכט אלס אפגעפרעגט).


לויטן קלאסישן גיאצענטרישן מאדעל רירט זיך די וועלט בכלל נישט, צוליב דעם האט דאך אויסגעפעלט דער גלגל התשיעי. נאך קופערניקוס האבן געוויסע געמאכט פשרות און שילובים, און לויט געוויסע האבן די אור-אלטע גריכישע פילאזאפער hicetas, ecphantus, און heraclides ponticus אויך אזוי געהאלטן, בעת לויט אנדערע האבן די ערשטע צוויי בכלל נישט עקזיסטירט, און דער לעצטער האט פשוט געהאלטן דער העליוצענטרישער מאדעל.
ר' יאיר, אויב וויל מען טייטשן מתגלגלא ווי איבעראל, "דרייט זיך" (נישט "איז געדרייט"), שטייט אין דעם שטיקל זוהר צוויי זאכן. כל ישובא מתגלגלא בעגולא ככדור, די וועלט דרייט זיך ווי א טאבע (וואס דרייט זיך), דהיינו, סיי זי איז רינדיג ווי א טאבע און סיי זי דרייט זיך, אזא לשון קצר איז גאנץ מצוי בזוהר. כ'זאג נישט אז דער פשט איז מוכרח, אבער ווילאנג מ'טרעפט נישט לפחות נאך איין פלאץ ווי מתגלגלא מוז טייטשן אנדערש איז דאס די פשוטע פשט.

ר' הוגה, די נושא ליגט מיר אויך נישט אויפן קאפ, (אויבן האב איך געשריבן זאכן וואס זענען נוגע בכלליות), נאר פון וויפיל כ'האב געזען זענען די קושיות בכלל נישט מרפסין איגרא.
אפאר הערה'לעך לפום ריהטא: אין גמרא שטייט דאס נאר אויף די גרויסע בהמות, גמל און חזיר, ובפשטות מיינט דאס משפחת הגמל ומשפחת החזיר. רש"י און תוספות לייגן צו ארנבת ושפן, אבער ס'איז נישט אזוי פשוט, דער רמב"ם למשל שרייבט גאר אז נאר גמל איז מעלה גרה ואינו מפריס פרסה (ועי' השגת הראב"ד, ועי' להלן).
פון וויפיל כ'האב געזען איז נישט זיכער וואס שפן איז. מעגליך אז ס'איז ממשפחת הארנבת, מעגליך טאקע hyrax, ס'איז אפילו מעגליך אז שפן איז נכחד (extinct) געווארן, ווי אסאך אנדערע מינים.
ארנבת און שפן (אויב איז עס hyrax) זעען ביידע אויס מעלי גרה. נישט נאר זיי קייען איבער, נאר זייער גאנצע גוף איז אזוי אויסגעשטעלט (ווי קורמן אין הטהור והמותר און אנדערע זענען מאריך). אין זאאלאגיע זענען זיי אנגענומען אלס אינם מעלי גירה ווייל זיי האבן נאר איין מאגן, פאר איינעם וואס פארלאזט זיך בלויז אויף סייענס איז דאס אפשר גענוג, אבער אויב זעהט איינער אין דעם א סתירה צווישן תורה און מדע איז עס נאכנישט מוכרח, ס'קענען זיין אנדערע מעגליכקייטן מעלה-גרה צו זיין. למשל, דער ארנבת האט א גאר לאנגע "בלינדע קישקע" (hindgut), און אנדערש ווי נארמאל איז די hindgut מחבר דעם ושט צום מאגן. ס'איז גאנץ מעגליך אז נאכן דורכגיין די בלינדע קישקע קומט די עסן צוריק ארויף. קורמן טענה'ט אז ער האט פארגעשלאגן אויסצוצאלן א בדיקה רדיואקטיבית צו זעהן צו זי איז טאקע נישט מעלה-גרה, אבער ער איז אפגעשלאגן געווארן. אויב האלט מען נאך דארט (ווייסט איינער?) קען מען בכלל נישט פרעגן קיין קושיות. איבער hyrax איז סתם אזוי דא conflicting evidence (עי' בדברי סליפקין שציינתי להלן).
מין הארנבת איז דוכט זיך די איינציגסטע באשעפעניש וואס איז אנאטאמיש אויסגעשטעלט פאר קופרופאגיה, ס'פעלט איר אויס צום לעבן, און ס'איז א באזונדערע סארט צואה, נישט סתם זי נישטערט אין די מיסטן. ווי געשריבן, מעלה גרה איז א מושג וואס באשטייט פון צוויי ווערטער, (און סתם אזוי זע איך נישט די גרויסע קושיא, זי ברענגט צוריק צום גרון, וואס א חילוק צו פון אינעווייניג אדער פונדרויסן?).
געוויסע שרייבן אז די תורה רעכנט אויס די שוואכערע מעלי-גרה, פון בעסטן צום שוואכסטן. דער גמל איז געהעריג מעלה-גרה, אבער ער האט 3 מאגנס אנשטאט די געווענליכע 4. ארנבת פראקטיצירט קופרופאגיה, שפן קייט סתם (ולפי"ז מיינט דאס דער רמב"ם).
סליפקין האט געשריבן א בוך איבער די נושא, "The Camel, the Hare and the Hyrax". כ'האב עס נישט געליינט, אבער דא שרייבט ער דעם סך הכל. דער עיקר שפיץ איז אז אין די תורה שטייט נישט אז די ליסטע איז אויסשליסלעך, און די גמרא רעדט נאר פון גמל (אדער נאר פון באשעפענישן אין געגנט פון ארץ ישראל, וואס כ'פארשטיי נישט אזוי פונקטליך). וויבאלד כ'האב נישט געליינט זיינע טענות און ראיות קען איך נישט קאמענטירן (ועיי"ש די קאמענטס שעל הבלאג).
לסיכום, צו ענטפערן אייער שאלה: אין גמרא שטייט גמל וחזיר, וואס מיינט בפשטות די גאנצע משפחות. אויב וויל מען צולייגן ארנבת ושפן, און מ'וויל זאגן אז זיי זענען hare און hyrax, און מ'נעמט אהן אז זיי זענען נישט מעלה-גרה (סיי במובן ruminant און אויך אז דאס וואס זיי טוען יא קען נישט אנגערופן ווערן מעלה גרה), איז לדעתי אויסטערליש פשוט אז די תורה רעדט נישט פון סייענס נאר פון זייער אויסערליכע אויסזען, פארלאז דיך נישט אויף דעם וואס (ס'זעהט אויס ווי) זיי זענען מעלה-גרה ווייל זיי זענען נישט מפריס פרסה.

ס'איז דא א חילוק פון פרעגן און אפפרעגן. הלואי בין איך (און די חברים דא) נישט גערעכט, אבער די ווערטער פונעם פותח האשכול האבן שטארק געקלינגען ווי דאס צווייטע. לייגט צו די טעותים (אדער סילופים), און די חשובע חברים'ס אויפברויז איז גאנץ פארשטענדליך.
א ניק 'היטלער' וואלט אייך יא געשטערט? וואס איז דער חילוק פון היטלער ביז קופערניקוס? זייער פשוט, ווען מ'רופט זיך מיט א געוויסע נאמען שטעלט מען פאר יענעמ'ס הויפט שטריך, מיט וואס זיין נאמען איז סינאנים. דזשאן אסטרוק שטעלט פאר בקורת המקרא און כפירה פונקט ווי היטלער שטעלט פאר מאסן-רציחה, דאגעגן קופערניקוס שטעלט פאר זייער א שיינע זאך, איינער פון די פאטערס פון modern science.
ראית איש חכם בעיניו תקוה לכסיל ממנו (משלי כו יב).
Skepticism is not necessarily a badge of tough-mindedness; it may equally be a sign of intellectual cowardice ~ John Beloff
באניצער אוואטאר
שליח
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 11, 2013 11:43 am
געפינט זיך: th dimension'∞
האט שוין געלייקט: 506 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 742 מאל

נעקסט

גיי צוריק תורה און מחשבה

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 2 געסט