חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הלכה ואגדה, מוסר וחסידות

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 5:53 pm

קול דודי האט געשריבן:וועלכער טעקסט בוך??? די סטענדארד מאדעל איז די יסוד פון דער וועלט וכל אשר בו, לויט ווי אונז פארשטייען היינט. פארוואס זאגסטו אז נישט?


ווייל אויב באשטייען אטאמס פון נאך "זאכן", און יענע זאכן פון נאך זאכן, קען דאס דאך נישט זיין דער "יסוד" (און הער מיך אויף מצער צו זיין :אויוויי:
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 5:57 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:קוואנטום פיזיקס -- וואס זאגט אז די בריאה לאזט בעצם זיך נישט טעסטן -- איז א בעסערער ביישפיל

הא? כ'האב מורא אז די ווייסט נישט קיין סאך פון קוואנטאם פיזיקס. מען טעסט דאס יעדען טאג! בעיני ראיתי ובידי עשיתי. עס איז פון די מערסטע אויספרובירטע טעאריעס און די געשיכטע!
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:01 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:ווייל אויב באשטייען אטאמס פון נאך "זאכן", און יענע זאכן פון נאך זאכן, קען דאס דאך נישט זיין דער "יסוד" (

איך מיין באמת נישט צו טשעפען, אבער ס'איז קלאר אז די ווייסט נישט קיין סאך פונ'ם סטענדארד מאדעל. דאס איז די יסוד; גארנישט קען נישט צושטוקלט ווערען ווייטער, לויט ווי מיר ווייסן היינט.
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:04 pm

קול דודי האט געשריבן:הא? כ'האב מורא אז די ווייסט נישט קיין סאך פון קוואנטאם פיזיקס. מען טעסט דאס יעדען טאג! בעיני ראיתי ובידי עשיתי. עס איז פון די מערסטע אויספרובירטע טעאריעס און די געשיכטע!


מען טעסט די אפעקטן און אויפפירונג. ס'איז אבער פאראן א פלאץ ביז וואו די טעאריע לאזט זיך טעסטן. דאס הייסט, אפילו ביז וואוהין סייענס איז אנגעקומען, איז נאך פריער פאראן א פארשפארטע טיר דורך וועלכער מיר מענטשן קענען נישט דורכגיין.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:11 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:מען טעסט די אפעקטן און אויפפירונג. ס'איז אבער פאראן א פלאץ ביז וואו די טעאריע לאזט זיך טעסטן. דאס הייסט, אפילו ביז וואוהין סייענס איז אנגעקומען, איז נאך פריער פאראן א פארשפארטע טיר דורך וועלכער מיר מענטשן קענען נישט דורכגיין.

נישט אזוי. די אנסערטינטי פרינציפאל וואס די לינקסט איז זייער גרינג צו טעסטן און אויפווייזן אז עס איז טאקע אזוי. מען האט דאס געטון אומצאליגע מאל!
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:11 pm

קול דודי האט געשריבן:איך מיין באמת נישט צו טשעפען, אבער ס'איז קלאר אז די ווייסט נישט קיין סאך פונ'ם סטענדארד מאדעל. דאס איז די יסוד; גארנישט קען נישט צושטוקלט ווערען ווייטער, לויט ווי מיר ווייסן היינט.



מיין ליבער איד: דו זאגסט ווייט גארנישט גענוג אז דיין נישט-טשעפען דיסקלעימאר זאל אויספעלן. מיר קומט אויס אז דו ביזט סטאק אין א באקס וואו דו ביזט באקוועם און טראכסט אז דו ווייסט מער ווי סיי וועמען. ובכל זאת איך גיי נאך איינמאל איבערזאגן מיין פאינט -- אביסל פאמעליכער און עטוואס קלארער: יסוד איז טייטש דער פונדאמענט. דער יסוד פון דער בריאה איז טייטש דער יסוד פון דעם קאסמאס, פון עקזיסטענץ. אן אטאם איז דער יסוד פאר די עלעמענטס. "גארנישט קען נישט צושטוקלט ווערן" פרעגט אפ דעם חורבן וואס די אטאם באמבעס האבן געמאכט אויף היראשימא און נאגאסאקי. מען קען דייקא יא צעשטיקלען אן אטאם -- נאר דער עלעמענט ווערט אויס. דאס עקזיסטענץ בלייבט אבער -- נאר אין אן אנדער פארמאט. קומט לפי זה אויס פשט אין פסוק אז דער אטאם איז דער יסוד פאר די עלעמענטס. H2O מאכט וואסער, און ווען מען צעטיילט אים ווערט דאס וואסער אויס וואסער. אבער עס פארשווינדט נישט, נאר ווערט עפעס אנדערש. ענערגיע, וואס קומט ארויס פון צעטיילן דעם אטאם, איז טייל פון דער בריאה -- אט יענע בריאה פאר וועלכער מיר זוכן דעם יסוד, און פון וועלכער דער סטענדערט מאדעל וכל אשר בה איז א טייל.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:12 pm

קול דודי האט געשריבן:נישט אזוי. די אנסערטינטי פרינציפאל וואס די לינקסט איז זייער גרינג צו טעסטן און אויפווייזן אז עס איז טאקע אזוי. מען האט דאס געטון אומצאליגע מאל!


"טאקע אזוי." וויאזוי? אז מען קען עס נישט טעסטן?
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך יואליש » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:12 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:אלס סברא, איז דער נעגאטיווער ארגומענט סך שוואכער ווי דעם פאזיטיווען. ווייל איינמאל ער זאגט עפעס וואס ער האט בשעתו נישט געקענט וויסן, פאלן די סתירות אויטאמאטיש אריין (ווידעראמאל, בתורת מער מסתבר) צו דער קאטעגאריע פון "איך פארשטיי נישט".


און וואס טיט זיך ווען זיי האבן געקענט וויסן און האבן דאך נישט געוויסט? :D

ערענסט גערעדט, פארוואס איז "כ'ווייס נישט צו זיי האבן נישט געוויסט" א פשוט'ערע תירוץ אויפן נעגעטיווע טענה מער מסתבר פון "כ'ווייס נישט וויאזוי זיי האבן געוויסט" אויפן פאזיטיוון? ובפרט דאס בכלל "נישט וויסן" האט זיך אנגעהויבן בלויז ווען וויסענשאפט האט אנדעקט אז חז"ל שטימט נישט מיטן מציאות. ביז דאנמאלס האבן אלע דייקא "יא געוויסט" סיי פשוט פשט אין חז"ל און סיי אז אזוי איז עס במציאות.

(בנוגע אויב מ'ברויך טוישן די הלכה האב איך קיין מיינונג. א ענטפער אויף הלכה ברויך זיין געבויעט אויף פרינציפילס פון הלכה, גענוי ווי אן ענטפער אויף פיזיאלאגיע ברויך זיין געבויט אויף די פרינציפילס פון פיזיאלאגיע...) ;)
באניצער אוואטאר
יואליש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2509
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אפריל 22, 2012 7:36 pm
האט שוין געלייקט: 1574 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3868 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:15 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:אן אטאם איז דער יסוד פאר די עלעמענטס

עס איז נישט! פארוואס טענה'סטו און זאכן וואס די האסט ניטאמאל אן אנונג? ס'איז נישט קיין שיינע מידה.
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:17 pm

יואליש האט געשריבן:און וואס טיט זיך ווען זיי האבן געקענט וויסן און האבן דאך נישט געוויסט? :D

ערענסט גערעדט, פארוואס איז "כ'ווייס נישט צו זיי האבן נישט געוויסט" א פשוט'ערע תירוץ אויפן נעגעטיווע טענה מער מסתבר פון "כ'ווייס נישט וויאזוי זיי האבן געוויסט" אויפן פאזיטיוון? ובפרט דאס בכלל "נישט וויסן" האט זיך אנגעהויבן בלויז ווען וויסענשאפט האט אנדעקט אז חז"ל שטימט נישט מיטן מציאות. ביז דאנמאלס האבן אלע דייקא "יא געוויסט" סיי פשוט פשט אין חז"ל און סיי אז אזוי איז עס במציאות.

(בנוגע אויב מ'ברויך טוישן די הלכה האב איך קיין מיינונג. א ענטפער אויף הלכה ברויך זיין געבויעט אויף פרינציפילס פון הלכה, גענוי ווי אן ענטפער אויף פיזיאלאגיע ברויך זיין געבויט אויף די פרינציפילס פון פיזיאלאגיע...) ;)


איך פארשטיי נישט פארוואס דו שטעלסט "כ'ווייס נישט צו זיי האבן נישט געוויסט" קעגן "כ'ווייס נישט וויאזוי זיי האבן געוויסט". פארוואס שטעלסטו אזוי אויס דעם ארגומענט?

וועגן הלכה, ווייס איך אויך נישט. איך ווייס אבער יא אז איינמאל די הלכה אקצעפטירט דעם טויש, קען דער פאקט וואס דער אריגינעלער געבוי פון דער הלכה שטימט נישט נישט געניצט ווערן אלס פירכא אויף איר.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:19 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:
קול דודי האט געשריבן:נישט אזוי. די אנסערטינטי פרינציפאל וואס די לינקסט איז זייער גרינג צו טעסטן און אויפווייזן אז עס איז טאקע אזוי. מען האט דאס געטון אומצאליגע מאל!


"טאקע אזוי." וויאזוי? אז מען קען עס נישט טעסטן?

מען קען עס יא טעסטן און אויפווייזן אז א קוואנטום פארטיקל איז אנסוירטן! קוק אהער, ווען די קענסט ליינען דעם ארטיקל וואס די האסט געלינקט וועל איך ווייטער טעהנ'ען מיט דיר. אקעי? עס איז א פשוט'ע וויקיפידיע ארטיקל.
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך יואליש » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:20 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:איך פארשטיי נישט פארוואס דו שטעלסט "כ'ווייס נישט צו זיי האבן נישט געוויסט" קעגן "כ'ווייס נישט וויאזוי זיי האבן געוויסט". פארוואס שטעלסטו אזוי אויס דעם ארגומענט?


וויאזוי וואלט כבודו הרמה דאס אויסגעשטעלט? וואס מיינט "כ'ווייס נישט"?
באניצער אוואטאר
יואליש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2509
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אפריל 22, 2012 7:36 pm
האט שוין געלייקט: 1574 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3868 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:21 pm

קול דודי האט געשריבן:עס איז נישט! פארוואס טענה'סטו און זאכן וואס די האסט ניטאמאל אן אנונג? ס'איז נישט קיין שיינע מידה.


הארך אויס: מיר ביידע ווייסן דאך שוין דעם אמת איבער דעם אטאם-יסוד (איך אז נישט און דו אז - יא). די מיטשמועסערס און צושויערס האבן דאך די ברירה צו אנפרעגן די הלכה ביי גוגל'ען. איז, איך וועל דיר לאזן האבן ס'לעצטע ווארט מיט דעם. איך קוק ארויס צו שמועסן מיט דיר ווייטער אויף כל'ערליי טעמעס (אויף אידיש אדער ענגליש).
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:23 pm

יואליש האט געשריבן:וויאזוי וואלט כבודו הרמה דאס אויסגעשטעלט? וואס מיינט "כ'ווייס נישט"?


כבודי הרמתי עד שמי השמיים האט נישט געמיינט אריינצוגיין אין א ווערטערשפיל איבער דער דעפיניציע פון נישט-וויסן, נאר קוצר בינתי האט נישט פארשטאנען וואס דו האסט געשריבן.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:32 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:הארך אויס: מיר ביידע ווייסן דאך שוין דעם אמת איבער דעם אטאם-יסוד.

דא האסטו. די יסוד איז באסאןס און פערמיאנס, נישט אטאמס. דאס קען מען נישט צוטיילן.

דער פראבלעם מיט גוגל איז אז רוב עולם דא קען ליידער נישט ליינען די וויקיפידיע ארטיקלען; דו אויך נישט. דו פארשטייסט ניטאמאל אז און די וויקיפידיע וואס דו האסט געברענגט אלס ראיה לשיטתך שטייט גאר פונקט פארקערט פון וואס די זאגסט.
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 6:38 pm

אטאמס קען מען טאקע יא צוטיילן, און וועגן דעם זענען אטאמס נישט דער יסוד אינ'ם סטענדארד מאדעל.
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך געפילטע פיש » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 8:35 pm

קינדער, נישט זיך קריגען, איר פארקריכט פונעם נושא.

(פאר מ'קריכט צוריק נאר איין הערה'לע, קול גדול, ביז פאר הונדערט צוואנציג יאר ווען דו זאגסט ווען פאר סייענטיסט אז אן אטאם איז נישט די קלענסטע יסוד און אז ער אליין איז געמאכט פון נאך קלענערע באשטאנדטיילען וואלט ער זיך אויסגעלאכט פון דיר, אבער אפילו די סטענדאד מאדעל איז דעפענעטיוו? זיי זענען אויך געמאכט פון סטרינגס פון סטרינג טעאריע וואס זענען סך הכל א פלענק גרויס)

יעצט צוריק צום פראבלעם מיט חז"ל מיט מציאות, אויף ספרים בלאג שרייבט איינער ר' אליעזר בראדט (ווייסט איינער ווער דאס איז? ער שרייבט דאך גוט) א שמועס אויף הרב דוד ניטו און די אידישע רעאקציע צו קופערניקוס (אז די וועלט דרייעט זיך ארום די זין און נישט פארקערט). הרב ניטו איז געווען א גרויסע קעגנער צום נייע שיטה מכח פסוקים ווי שמש בגבעון דום, ווי אויך ברענגט ער ר' יונתן אייבשיץ אין יערות דבש "ועבור זה נתטפשו הרבה מתוכנ' קופרניקוס וסעייתו באמרם שהארץ מסבב אבל שקר נחלו והאמת עד לעצמו כי הארץ לעולם עומדת... " פון די אנדערע זייט ברענגט ער פונעם יעב"ץ וואס האלט יא ווי קקופערניקוס.

וויל איך ברענגען א שטיקל רמב"ם אין מורה וואס ער ברענגט צום סוף:
לא תבקש ממני שיסכים כל מה שזכרוהו מענין התכונה למה שהענין נמצא, כי החכמות הלמודיות היו בזמנים ההם חסרות, ולא דברו בהם על דרך קבלה מן הנביאים, אבל מאשר הם חכמי הדורות בענינים ההם, או מאשר שמעום מחכמי הדורות ההם, ולא מפני זה אומר בדברים שאמצא להם שהם מסכימים לאמת שהם בלתי אמתיות או נפלו במקרה, אבל כל מה שאפשר לפרש דברי האדם עד שיסכים למציאות אשר התבאר מציאותו במופת, הוא יותר ראוי באדם המעולה המודה על האמת לעשותו (מורה נבוכים, חלק ג סוף פרק יד).

און מי לנו גדול מהרמב"ם צו זאגן אז איינער וואס זאגט אז חז"ל האבן זיך טועה געווען אין סייענטיפישע זאכן הייסט נישט קיין כופר?
ווייטער לגבי הלכה געדענק איך שטיין ערגעץ, כ'געדענק נישט ווי אז די הלכות האבן חז"ל געהאט בקבלה, למשל אז מ'מעג הארגענען א כינה בשבת, די סיבה אז אינם פרים ורבים האבן זיי אליינס צוגעלייגט לויט די יעניגע צייט'ס ידיעה, און אויב די טעם פאלט אוועק פאלט נישט פארדעם די הלכה אוועק.
געפילטע פיש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 6943
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 11:16 am
האט שוין געלייקט: 5492 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7525 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך יידל » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 8:46 pm

געפילטע פיש האט געשריבן: ר' אליעזר בראדט (ווייסט איינער ווער דאס איז? ער שרייבט דאך גוט)

הרב ר' אליעזר בראדט איז א ידען נפלא, און א גאנץ שיינער תלמיד חכם. זיינע ארטיקל ערשיינען אויף ספרים בלאג, קובץ ישורון, און לעצטנס אויך מאסף הפעמון און און נאך אנדערע קובצים. ער וואוינט אין ביתר, א"י. ער האט שוין ארויסגעגבן א ספר (ליקוטי אליעזר, דוכט זיך), א ליקוט פון זיינע שיינע ארטיקלן און מאמרים, און גרייט זיך ארויסצוגעבן נאך א ספר און נאנטען צוקונפט.
רבון העולמים, היינט באחרית הימים; רבון העולמים, ווי מיר לעבן היינט איז שווער צו זיין א תמים. - שלמה גרטנר, והתקין
באניצער אוואטאר
יידל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4914
זיך רעגיסטרירט: זונטאג פעברואר 26, 2012 12:44 am
האט שוין געלייקט: 2918 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4389 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול גדול » דאנערשטאג אפריל 26, 2012 10:38 pm

וואס מיר וואונדערט איז צו אין טויזענט יאר ארום וועט מען זאגן אז די היינטיגע רבנים האבן אלעס געוואוסט און האבן זיך נישט געקענט טועה זיין.
קול גדול
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 267
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג מערץ 16, 2012 3:06 pm
האט שוין געלייקט: 87 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 41 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » פרייטאג אפריל 27, 2012 3:07 pm

געפילטע פיש האט געשריבן:יעצט צוריק צום פראבלעם מיט חז"ל מיט מציאות, אויף ספרים בלאג שרייבט איינער ר' אליעזר בראדט (ווייסט איינער ווער דאס איז? ער שרייבט דאך גוט) א שמועס אויף הרב דוד ניטו און די אידישע רעאקציע צו קופערניקוס (אז די וועלט דרייעט זיך ארום די זין און נישט פארקערט). הרב ניטו איז געווען א גרויסע קעגנער צום נייע שיטה מכח פסוקים ווי שמש בגבעון דום, ווי אויך ברענגט ער ר' יונתן אייבשיץ אין יערות דבש "ועבור זה נתטפשו הרבה מתוכנ' קופרניקוס וסעייתו באמרם שהארץ מסבב אבל שקר נחלו והאמת עד לעצמו כי הארץ לעולם עומדת... " פון די אנדערע זייט ברענגט ער פונעם יעב"ץ וואס האלט יא ווי קקופערניקוס.


אגב, לויט דער היינטצייטיגער מסקנא אין סייענס, איז תנועה איז רעלאטיוו, זענען ביידע שיטות אמת: ווער עס דרייט זיך ארום וועמען ווענדט זיך פון וועלכן פערספעקטיוו מען קוקט עס אן.



געפילטע פיש האט געשריבן:וויל איך ברענגען א שטיקל רמב"ם אין מורה וואס ער ברענגט צום סוף:
לא תבקש ממני שיסכים כל מה שזכרוהו מענין התכונה למה שהענין נמצא, כי החכמות הלמודיות היו בזמנים ההם חסרות, ולא דברו בהם על דרך קבלה מן הנביאים, אבל מאשר הם חכמי הדורות בענינים ההם, או מאשר שמעום מחכמי הדורות ההם, ולא מפני זה אומר בדברים שאמצא להם שהם מסכימים לאמת שהם בלתי אמתיות או נפלו במקרה, אבל כל מה שאפשר לפרש דברי האדם עד שיסכים למציאות אשר התבאר מציאותו במופת, הוא יותר ראוי באדם המעולה המודה על האמת לעשותו (מורה נבוכים, חלק ג סוף פרק יד).

און מי לנו גדול מהרמב"ם צו זאגן אז איינער וואס זאגט אז חז"ל האבן זיך טועה געווען אין סייענטיפישע זאכן הייסט נישט קיין כופר?
ווייטער לגבי הלכה געדענק איך שטיין ערגעץ, כ'געדענק נישט ווי אז די הלכות האבן חז"ל געהאט בקבלה, למשל אז מ'מעג הארגענען א כינה בשבת, די סיבה אז אינם פרים ורבים האבן זיי אליינס צוגעלייגט לויט די יעניגע צייט'ס ידיעה, און אויב די טעם פאלט אוועק פאלט נישט פארדעם די הלכה אוועק.


דער וועג ווי איך האב ליב אנצוקוקן די זאכן איז אז זיי אלע -- אלע קעגנגעזעצטע מיינונגען -- שטימען לעולם. מיר מענטשן לעבן אין א מציאות וואס דערהייבט נישט קיין סתירות. עס קען געמאלט זיין א מציאות וואו א סתירה מיינט נישט די זעלבע ווי אז איינס פון די צוויי איז זיכער פאלש. דבר והפכו בכלל עקזיסטירט נאר דארט וואו עס איז פאראן עפעס חוץ "דבר", לשון יחיד, איין, איינציג, אן א נאך עפעס קעגן וואס דער דבר זאל קענען געשטעלט ווערן.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קארל » פרייטאג אפריל 27, 2012 3:28 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:
געפילטע פיש האט געשריבן:יעצט צוריק צום פראבלעם מיט חז"ל מיט מציאות, אויף ספרים בלאג שרייבט איינער ר' אליעזר בראדט (ווייסט איינער ווער דאס איז? ער שרייבט דאך גוט) א שמועס אויף הרב דוד ניטו און די אידישע רעאקציע צו קופערניקוס (אז די וועלט דרייעט זיך ארום די זין און נישט פארקערט). הרב ניטו איז געווען א גרויסע קעגנער צום נייע שיטה מכח פסוקים ווי שמש בגבעון דום, ווי אויך ברענגט ער ר' יונתן אייבשיץ אין יערות דבש "ועבור זה נתטפשו הרבה מתוכנ' קופרניקוס וסעייתו באמרם שהארץ מסבב אבל שקר נחלו והאמת עד לעצמו כי הארץ לעולם עומדת... " פון די אנדערע זייט ברענגט ער פונעם יעב"ץ וואס האלט יא ווי קקופערניקוס.


אגב, לויט דער היינטצייטיגער מסקנא אין סייענס, איז תנועה איז רעלאטיוו, זענען ביידע שיטות אמת: ווער עס דרייט זיך ארום וועמען ווענדט זיך פון וועלכן פערספעקטיוו מען קוקט עס אן.

דאס צוזאמענשטעלן "רעלאטיוויטי" מיט געאצענטריזם שטאמט פון קריסטליכע "קריעישאניסט" גרופעס, און פעלט זיך בכלל נישט אויס פאר דער אידישער אמונה (חוץ לפי שיטת האדמו"ר מליובאוויטש זצ"ל).
יעצט לענינינו, דורך צושטעלן תורת איינשטיין צו געאצענטריזם איז מען טאפלט חוטא צו די וויסנשאפטליכע מעטאדן. 1) אויב קלויבט מען אויס די וועלט אלס די רעלאטיווע רעפערענץ-פונקט פון וואנעט צו רעכנען אלע אנדערע הימלישע אביעקטן, פארלאנגט זיך צו זאגן אז די זון מיט אלע פלאנעטן (און שטערנס, און עקסאפלאנעטן) מאכן גאר מאדנע הקפות ארום דער וועלט, דאס איז אין קאנטראסט צו דעם לאגישן כלל וואס ווערט גערופן "אקאמ'ס רעיזאר" אז מען דארף אננעמען דעם פשוט'סטן הסבר וואס שייך. 2) א כלל גדול אין וויסנשאפט זאגט אז א טעאריע וואס איז נישט מעגליך אפצופרעגן איז קיין טעאריע נישט. יעדע טעאריע דארף קענען היפאטעזירן וויאזוי מען קען אויפווייזן אז זי איז יא אמת און וויאזוי מען קען אויפווייזן אז נישט. א טעאריע וואס איז אומאפפרעגבאר קען בכלל נישט גערעכנט ווערן ווי טעאריע. (דער דאזיגער כלל פארלאנגט מסתמא מער הסבר פאר די וואס האבן נישט קיין ידיעה אין די זאכן, אבער דערווייל די בזה.)

אגב, לויט אזא מהלך קענען דאך די חסידים פון כ"ק אדמו"ר הגה"ק ממיסיסיפי שליט"א דערקלערן אז זייער רבי שטייט אין דעם צענטער פון דעם יקום און אלעס דרייט זיך ארום אים. ווען ער גייט צו מערב דרייט זיך די וועלט און דער גאנצער יקום צו מזרח, און ווען ער גייט צו דרום דרייט זיך אלעס צו צפון - אזוי בלייבט דער רבי שליט"א אייביג פונקט אינדערמיט.
דאס מיינט אז איינשטיינ'ס טעאריע פון "רעלאטיוויטי" העלפט ארויס חסידי מיסיסיפי מיט זייער אדמו"ר-ממיסיסיפי-צענטריזם שיטה...
.Cogito ergo sum
René Descartes -
באניצער אוואטאר
קארל
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 275
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג פעברואר 28, 2012 5:09 pm
האט שוין געלייקט: 148 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 466 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » פרייטאג אפריל 27, 2012 3:45 pm

קארל האט געשריבן:דאס צוזאמענשטעלן "רעלאטיוויטי" מיט געאצענטריזם שטאמט פון קריסטליכע "קריעישאניסט" גרופעס, און פעלט זיך בכלל נישט אויס פאר דער אידישער אמונה (חוץ לפי שיטת האדמו"ר מליובאוויטש זצ"ל).


ס'איז א פשוט'ער לאגישער אויספיר. איך בין צו דער מסקנא געקומען מדעת עצמי. (נישט אז ס'וואלט מיך געשטערט עס צו נעמען פון די קריעישאניסטס. א גוט ווארט איז א גוט ווארט.)


קארל האט געשריבן:יעצט לענינינו, דורך צושטעלן תורת איינשטיין צו געאצענטריזם איז מען טאפלט חוטא צו די וויסנשאפטליכע מעטאדן. 1) אויב קלויבט מען אויס די וועלט אלס די רעלאטיווע רעפערענץ-פונקט פון וואנעט צו רעכנען אלע אנדערע הימלישע אביעקטן, פארלאנגט זיך צו זאגן אז די זון מיט אלע פלאנעטן (און שטערנס, און עקסאפלאנעטן) מאכן גאר מאדנע הקפות ארום דער וועלט, דאס איז אין קאנטראסט צו דעם לאגישן כלל וואס ווערט גערופן "אקאמ'ס רעיזאר" אז מען דארף אננעמען דעם פשוט'סטן הסבר וואס שייך. 2) א כלל גדול אין וויסנשאפט זאגט אז א טעאריע וואס איז נישט מעגליך אפצופרעגן איז קיין טעאריע נישט. יעדע טעאריע דארף קענען היפאטעזירן וויאזוי מען קען אויפווייזן אז זי איז יא אמת און וויאזוי מען קען אויפווייזן אז נישט. א טעאריע וואס איז אומאפפרעגבאר קען בכלל נישט גערעכנט ווערן ווי טעאריע. (דער דאזיגער כלל פארלאנגט מסתמא מער הסבר פאר די וואס האבן נישט קיין ידיעה אין די זאכן, אבער דערווייל די בזה.)



דאס אז תנועה איז אבסעלוט רעלאטיוו איז אן אנגענומענער כלל אין דער וויסנשאפט. ס'איז א לכתחילה שבכתחילה. דער פראבלעמאטישער חשבון אויב נעמט מען די ערדקוגל אלס רעפערענץ-פונקט איז נאר גילטיג אינדרויסן פון דעם רעלאטיוויטעטס-געזעץ, ווען מען מוז אננעמען אז איינער פון די צוויי איז אמת. נאך רעלאטיוויטעט זענען ביידע אייניג בארעכטיגט. (פארגעס נישט אז רעלאטיוויטעט פון תנועה זאגט ממש דאס: תנועה איז אייביג רעלאטיוו און געוואנדן אין וועלכן רעפערענץ פונקט מען קלייבט אויס -- ביידע פון וועלכע זענען אייניג אמת.)

דאס איז נישט קיין טעאריע "אינדרויסן" פון געאצענטריזם, אז זי זאל מוזן שטימען מיט דעם. דאס איז א טעאריע וואס איז "כולל" יעדע סארט תנועה. געאצענטריזם איז יעצט א פרט פון דעם תנועה-רעלאטיוויטעטס כלל.



קארל האט געשריבן:אגב, לויט אזא מהלך קענען דאך די חסידים פון כ"ק אדמו"ר הגה"ק ממיסיסיפי שליט"א דערקלערן אז זייער רבי שטייט אין דעם צענטער פון דעם יקום און אלעס דרייט זיך ארום אים. ווען ער גייט צו מערב דרייט זיך די וועלט און דער גאנצער יקום צו מזרח, און ווען ער גייט צו דרום דרייט זיך אלעס צו צפון - אזוי בלייבט דער רבי שליט"א אייביג פונקט אינדערמיט.
דאס מיינט אז איינשטיינ'ס טעאריע פון "רעלאטיוויטי" העלפט ארויס חסידי מיסיסיפי מיט זייער אדמו"ר-ממיסיסיפי-צענטריזם שיטה...



נישט נאר קענען די חסידים דעקלארירן דעם רבי'ן אלס צענטער פון דער בריאה, נאר יעדער יחיד פאר זיך קען עס זאגן, און עס וועט זיין 100 פראצענט לעגיטים. זע דא.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1357 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך קול דודי » פרייטאג אפריל 27, 2012 4:38 pm

פשוט-קאמפליצירט האט געשריבן:דאס אז תנועה איז אבסעלוט רעלאטיוו איז אן אנגענומענער כלל אין דער וויסנשאפט. ס'איז א לכתחילה שבכתחילה. דער פראבלעמאטישער חשבון אויב נעמט מען די ערדקוגל אלס רעפערענץ-פונקט איז נאר גילטיג אינדרויסן פון דעם רעלאטיוויטעטס-געזעץ, ווען מען מוז אננעמען אז איינער פון די צוויי איז אמת. נאך רעלאטיוויטעט זענען ביידע אייניג בארעכטיגט. (פארגעס נישט אז רעלאטיוויטעט פון תנועה זאגט ממש דאס:

ניין, נישט ריכטיג. די מישסט אויס תנועה אין א גראדע ליניע, וואס איז רעלאטיוו, מיט תנועה אין א רינג, וואס איז אבסאלוטלי נישט רעלאטיוו אין'ם פשוט'ן אפטייטש פון רעלאטיוויטי.

ס'איז אמת אז אין "דזענעראל רעלאטיוויטי", וועלכער איז נישט וואס מען מיינט געווענליך מיט רעלאטיוויטי, קען מען טענה'ן אז אלעס איז רעלאטיוו, אבער דאס צו זאגן דארף מען אזוי שטארק פארדרייען די פשוטע פשט פון די ווארט "תנועה" אזש מען מאכט חוזק פון זיך אליינס.

אין קורצן: ניין, רעלאטיוויטי פון תנועה מיינט אבסאלוטלי נישט "ממש דאס"; נישט ווען עס רעדט זיך דא פון תנועה וואס איז נישט אין א גלייכע ליניע!

נ"ב: ר' פשוט, אפשר קענען מיר מאכן א שיעור און אדורכגיין די ענינים פאר די שרייבסט די תגובות? איך האב נישט קיין כוח איעדעס מאל צו פארעכטן אלע דיינע גראבע טעותים, אבער פון די אנדערע זייט וויל איך אז די זאלסט ווייטער שרייבן!
I post, therefore I am
קול דודי
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 317
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 2:27 pm
האט שוין געלייקט: 83 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 400 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך יואליש » זונטאג אפריל 29, 2012 10:37 am

געפילטע פיש האט געשריבן:.
וויל איך ברענגען א שטיקל רמב"ם אין מורה וואס ער ברענגט צום סוף:
לא תבקש ממני שיסכים כל מה שזכרוהו מענין התכונה למה שהענין נמצא, כי החכמות הלמודיות היו בזמנים ההם חסרות, ולא דברו בהם על דרך קבלה מן הנביאים, אבל מאשר הם חכמי הדורות בענינים ההם, או מאשר שמעום מחכמי הדורות ההם, ולא מפני זה אומר בדברים שאמצא להם שהם מסכימים לאמת שהם בלתי אמתיות או נפלו במקרה, אבל כל מה שאפשר לפרש דברי האדם עד שיסכים למציאות אשר התבאר מציאותו במופת, הוא יותר ראוי באדם המעולה המודה על האמת לעשותו (מורה נבוכים, חלק ג סוף פרק יד).

און מי לנו גדול מהרמב"ם צו זאגן אז איינער וואס זאגט אז חז"ל האבן זיך טועה געווען אין סייענטיפישע זאכן הייסט נישט קיין כופר?
ווייטער לגבי הלכה געדענק איך שטיין ערגעץ, כ'געדענק נישט ווי אז די הלכות האבן חז"ל געהאט בקבלה, למשל אז מ'מעג הארגענען א כינה בשבת, די סיבה אז אינם פרים ורבים האבן זיי אליינס צוגעלייגט לויט די יעניגע צייט'ס ידיעה, און אויב די טעם פאלט אוועק פאלט נישט פארדעם די הלכה אוועק.


אז מ'רעדט שוין פונעם רמב"ם'ס מהלך, פילייכט איז פאסיג צו ציטירן פון משנה תורה הל' קידוש החודש:

רמב"ם, משנה תורה, הלכות קדוש החדש יז, כד

והיאך נודע כל דבר ודבר מאלו הדברים. והראיה על כל דבר ודבר. היא חכמת התקופות והגימטריות שחברו בה חכמי יון ספרים הרבה והם הנמצאים עכשיו ביד החכמים. אבל הספרים שחברו חכמי ישראל שהיו בימי הנביאים מבני יששכר לא הגיעו אלינו. ומאחר שכל אלו הדברים בראיות ברורות הם שאין בהם דופי ואי אפשר לאדם להרהר אחריהם, אין חוששין למחבר בין שחברו אותם נביאים בין שחברו אותם גוים. שכל דבר שנתגלה טעמו ונודעה אמתתו בראיות שאין בהם דופי אין סומכין על זה האיש שאמרו או שלמדו אלא על הראייה שנתגלתה והטעם שנודע
.
באניצער אוואטאר
יואליש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2509
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אפריל 22, 2012 7:36 pm
האט שוין געלייקט: 1574 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3868 מאל

Re: חז"ל און סייענס אדער חז"ל און מציאות.

הודעהדורך יואליש » זונטאג אפריל 29, 2012 10:46 am

פשוט קאמפלעצירט, נאדיר פונעם אגרת הרמב"ם:

ודאתינן עלה מעקרא היא, שכל דברי החוזין בכוכבים שקר הן אצל כל בעלי מדע. ואני יודע שאפשר שתחפשו ותמצאו דברי יחידים מן החכמים בתלמוד ובמדרשות, שדבריהם מראין שבשעת תולדתו של אדם יגרמו לו הכוכבים כך וכך. אל יקשה זה בעיניכם, שאין הדרך שיניח אדם הלכה למעשה ויהדר אפירכי ואשנויי, וכן אין ראוי לאדם להניח דברים של דעת, ושכבר נתאמתו בראיות, וינער כפיו מהן, ויתלה בדברי יחיד מן החכמים, שאפשר שנתעלם ממנו דבר, או שיש באותן הדברים רמז, או אמרן לפי שעה ומעשה שהיו לפניו. הלא תדעו שהרי כמה פסוקים מן התורה הקדושה אינן כפשטן, ולפי שנודע בראיות של דעת שאי אפשר שיהיה הדבר כפשוטו – תרגמו המתרגם תרגום שהדעת סובלת. ולעולם אל ישליך אדם דעתו אחריו, שהעינים לפנים הן ולא לאחור. וכבר הגדתי לכם את כל לבי בדבר זה.


נאדיר א ליקוט איבערן דעת הרמב"ם:
http://torahandscience.blogspot.com/2006/04/rambam.html
באניצער אוואטאר
יואליש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2509
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אפריל 22, 2012 7:36 pm
האט שוין געלייקט: 1574 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3868 מאל

פריערדיגענעקסט

גיי צוריק תורה און מחשבה

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: קאצקע ציקער און איין גאסט