דער מענטש, איר עבר, הווה און עתיד #1

אין דער וועלט פון נאטור און וויסנשאפט

הודעהדורך שמערל » מיטוואך פעברואר 08, 2017 6:54 pm

גר ותושב האט געשריבן:וואס האבן מיר די געלערנטע מער זוכה געוועין ווי די אנדערע פארוואס זענען מיר געווארן מער פארגעשריטן און די אנדערע נישט?

ס'איז פונקט ווי זאלסט פרעגן פארוואס פונקט דער עלעפאנט האט זוכה געווען צו א לאנגע נאז, און פונקט דער פייגל האט זוכה געווען צו פליגלן.
די איידיע פון עוואלאשן איז דאך אז זאכן פאסירן פערצופאל, אויב זענען דא תירוצים אויף אזוינע קשיות איז דאך עס נישט קיין צופאל.

גר ותושב האט געשריבן:און אויך וויל איך פארשטיין לויט די טעאריע קומט אויס אז די היינטיגע בעלי חיים קענען אויך ווערן פארגעשריטען מיט די צייט איז מיין תמיה איז זעיט מען דען אז די חיות זענען געווארן מער פארגעשריטען ווי בעפאר?

יא.
די גרינגסטע איז עס צו זעהן ביי באקטיריע און וויירוסען וואס האלטן אין איין עוואלוון בעפאר אונזערע אויגן, אבער ביי אפילו גרעסערע בעלי חיים וואס חילוקים אין עוואלאשן נעמט טויזענטער יאר, קען מען אויך מערקן ווי זיי האלטן אינמיטן עוואלוון. דער טשיטא למשל וואס איז די שנעלסטע לויפנדע חיה, איז באמערקט געווארן אז מיט יעדע גענעראציע ווערט זי מיט א משהו שנעלער. זעה דא פאר אנדערע ביישפילן.
שמערל
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 880
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מאי 27, 2013 7:05 pm
האט שוין געלייקט: 1061 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1043 מאל

הודעהדורך איך אויך » מיטוואך פעברואר 08, 2017 7:07 pm

עס איז אייביג שטוינענד ביז גאר ווי מענטשן וואס האלטן זיך פאר קלוגע און באזעסענע קענען גלייבן אזוינע שטאקיגע צואת השור און פלאפלן עס נאך איבער מיטן גאנצן ערנסטקייט.
Follow The Money ׁׂ(מרן Deep Throat ז''ל)
באניצער אוואטאר
איך אויך
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 5266
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 10, 2012 3:27 pm
האט שוין געלייקט: 6658 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2363 מאל

הודעהדורך שבת אחים » מיטוואך פעברואר 08, 2017 8:47 pm

איך אויך האט געשריבן:עס איז אייביג שטוינענד ביז גאר ווי מענטשן וואס האלטן זיך פאר קלוגע און באזעסענע קענען גלייבן אזוינע שטאקיגע צואת השור און פלאפלן עס נאך איבער מיטן גאנצן ערנסטקייט.


נעבעך א רחמנות אויף די אלע נערישע מענשטען! ווען זיי וואלטן געוועהן קלוגער וואלטן זיי דאך נישט גערעדט אזעליכע שטותים מיט לאקשען! זיי וואלטן זיכער יעצט געוועהן אין בעסמעדריש און געלערנט תנא דביא אליהו, וואס ווייסן זיי דען?די נערישע סייענטיסטן!. און אנדערע נייעס האט ״קול מבשר״ געמאלדן ,אז סהאט זיך ארויסגעשטעלט אז נאסא האט קיינמאל נישט געלאנדעט אויף די לבנה, און די גאנצע זאך איז א גראבע ליגענט.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך שבת אחים אום מיטוואך פעברואר 08, 2017 10:28 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
נאכן פארברענגן אנגענעם שעות אויף שעות אין קאווע שטיבל געשמאקערהייט מוז איך פארלאזן די מקום זינט ס׳האט זיך אנטוויקלט אומזיסטע פיינטשאפט און פירוד לבבות פון דעם אומסומפאטישער ריכטער שטערן מיט זיין קאלטבלוטיקייט.

״נידער דיין טאון״
איז א קלאפ פאר ק״ש און די וועקער. א שאד.
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4339
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3934 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2452 מאל

הודעהדורך בן אדם » מיטוואך פעברואר 08, 2017 8:56 pm

שמערל האט געשריבן:וואס חקרן האט אויסגעלאזט איז אז די גרעסטע חלק פון דער פארמער רעוואלוציע איז געווען אז מענטשן האבן זיך אויסגעלערנט צו משנה זיין סדרי בראשית און אנגעהויבן דורך סעלעקטיוו ברידינג צו דאמעסטיקעטן בהמות און פרוכט.
פאר יענע תקופה זענען נאר געווען ווילדע פרוכט (וואס זענען קליין און זויער) און ווילדע ציגן און באקן. מענטשן האבן במשך טויזענטער יארן פון דאמעסטיקעשאן, באוויזן צו אהערשטעלן פרוכט און גרינצייג וואס וואקסן גרויס און זיס, און גרויסע פעטע בהמות וואס לאזן זיך רואיג קאנטראלירן דורך מענטשן. די ווילדע עסן וואלטן נישט געווען אומשטאנד צו קענען שפייזן די פארמער וואס האבן געבויט די ערשטע ציוויליזאציעס.

די סייענטיסטן טענה'ן טאקע אז זיי זענען די מערסטע מענטשליכע מענטשען, ווייל זיי זענען ממשיך צו טון וואס די קליגערע האומאו'ס און הומענ'ס האבן אלס געטון.
באניצער אוואטאר
בן אדם
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2737
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך אפריל 01, 2015 12:02 am
געפינט זיך: At the gym
האט שוין געלייקט: 2757 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1275 מאל

הודעהדורך שבת אחים » מיטוואך פעברואר 08, 2017 9:00 pm

שמעלקא'לע האט געשריבן:
שבת אחים האט געשריבן:
שמעלקא'לע האט געשריבן:כככ....

פאר צוויי מיליאן יאר צוריק האבן געוואוינט מענטשן...

אזוינע דמיונות...
זאגסטע אז ס׳שטימט נישט מיט דיינע חשבונות?. הער איך.

א קליינע נקודה נאר, ווען דו שרייבסט כַכַַכַַ פארשעמסטו ממש אלע סייענטיסטן ברבים און ווי דו ווייסט דאך זענען גאר אסאך סייענטיסטן אידן, אלזא קען זיך מאכן ערנסטע הלכה שאלות ווי המלבין פני חברו ברבים אין לו חלק בעולם הבא.

#מזאל נישט געפּרובט ווערן ח״ו.


איך פארשעם בעלי דמיון, וואס ווערן נישט רויט ביים זיך רופן סייענטיסטן...


רעדן גרויס קענסטו! ווייסט ווען דו וועסט מיך איבערצייגן אז דו אליינס גלייבסט וואס דו שרייבסט דא, ווען ח״ו (סזאל נישט געשעהן צו קיינעם) איינער ווער סאיז נאנט צו דיר-א משפחה מיטגדליגער וכדומה וואלט געדארפט דורך גיין א אפראציע, און דו וועסט אויפזוכן א דאקטאר וואס גלייבט נישט אין די ״עוואלאציע״ דורך ״נאטרליכע-סעלעקעציע״, נאר דאן אויב וועסטו גיין אינטער א מעסער דורך אזא דאקטאר, אויב דו וועסט בכלל טרעפן א לייעסענס דאקטאר וואס איז נישט קיין דארווינסט, דאן האסטו מיך איבערצייגט אז דו אליינס גלייבט טאקע נישט אין עוואלאציע. דערווייל טוסטו זיך באניצן מיט א יעדע זאך וואס די בעלי דימיונית האבן דיר געברענגט צום טיש, דו נוצט אלע זייערע מעדצינען און דו ביסט א ׳פירסט קלעס׳ היפאקאריט, וואס פראבירט איינצורעדן אנדערע אז דו פארשטייסט בעסער ווי אלע געלערנטע מענטשען אויף די וועלט, בשעת ווען דו האסט ניטאמאל באקומען א בעיסק עדיויאקשען און די גאנצע knowledge דיינע קומט פון די ״אידישע ליכט״ און ״אייוועלט״.

דריי א קאפ פאר דיין מאמען...
נאכן פארברענגן אנגענעם שעות אויף שעות אין קאווע שטיבל געשמאקערהייט מוז איך פארלאזן די מקום זינט ס׳האט זיך אנטוויקלט אומזיסטע פיינטשאפט און פירוד לבבות פון דעם אומסומפאטישער ריכטער שטערן מיט זיין קאלטבלוטיקייט.

״נידער דיין טאון״
איז א קלאפ פאר ק״ש און די וועקער. א שאד.
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4339
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3934 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2452 מאל

הודעהדורך שבת אחים » מיטוואך פעברואר 08, 2017 9:05 pm

קאצקע ציקער האט געשריבן:פרוכט האבן זיך אויך איוואלווט מיט די יארן?

איין פשוטע וועג וויאזוי סהאט פאסירט איז, אז די פארמער האבן פאר טויזענטער יאהרן נאר איבערגעפלאנצט די זיסע פירות און ירקות און זיי האבן אוועקגעשניטן די שלעכטע האט זיך אויטמאטיש נאך דורי דורת טוהן די זעלבע זאך זענען זיי אנגעקומען למשל צו די היינטיגע זיסע קארן וואס האט זיך עוואלעווט פון א גרינע ביטערע גראז.

די פראסעס ווערט אנגערופן artificial selection אדער selective breeding

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Selective_breeding
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך שבת אחים אום דאנערשטאג פעברואר 09, 2017 10:23 am, רעדאגירט געווארן 3 מאל בסך הכל.
נאכן פארברענגן אנגענעם שעות אויף שעות אין קאווע שטיבל געשמאקערהייט מוז איך פארלאזן די מקום זינט ס׳האט זיך אנטוויקלט אומזיסטע פיינטשאפט און פירוד לבבות פון דעם אומסומפאטישער ריכטער שטערן מיט זיין קאלטבלוטיקייט.

״נידער דיין טאון״
איז א קלאפ פאר ק״ש און די וועקער. א שאד.
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4339
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3934 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2452 מאל

הודעהדורך שבת אחים » מיטוואך פעברואר 08, 2017 9:11 pm

וויאזוי טייטשען אריין די אלע פרומע ליייקנער אין עוועלאציע די מאמר חז״ל לאבות אבותינו היה זנב? ס׳מיינט אדם הראשון?
נאכן פארברענגן אנגענעם שעות אויף שעות אין קאווע שטיבל געשמאקערהייט מוז איך פארלאזן די מקום זינט ס׳האט זיך אנטוויקלט אומזיסטע פיינטשאפט און פירוד לבבות פון דעם אומסומפאטישער ריכטער שטערן מיט זיין קאלטבלוטיקייט.

״נידער דיין טאון״
איז א קלאפ פאר ק״ש און די וועקער. א שאד.
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4339
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3934 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2452 מאל

הודעהדורך שבת אחים » מיטוואך פעברואר 08, 2017 9:15 pm

א אינגערמאן פארציילט מיר פאריגע וואך אז זיין מיידל לערנט אין בעלזא און זי קומט אהיים איין טאג און זאגט אים ״טאטי היינט האט מען די ערשטע מאל געלערנט עוועלאציע אין סקול״, פרעגט די טאטע וואס מיינט עוועלאציע? זאגט זי מיין טיטשער האט געזאגט אז

״עוואלציע מיינט אז גוים גראבן אויף די ערד, און זיי מאכן אויף מעשיות...״

אט דאס איז די חסידישע ווערסיע פון עוואלציע!
נאכן פארברענגן אנגענעם שעות אויף שעות אין קאווע שטיבל געשמאקערהייט מוז איך פארלאזן די מקום זינט ס׳האט זיך אנטוויקלט אומזיסטע פיינטשאפט און פירוד לבבות פון דעם אומסומפאטישער ריכטער שטערן מיט זיין קאלטבלוטיקייט.

״נידער דיין טאון״
איז א קלאפ פאר ק״ש און די וועקער. א שאד.
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4339
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3934 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2452 מאל

הודעהדורך ונבנתה העיר » מיטוואך פעברואר 08, 2017 9:57 pm

זייער שיין, חקרן.

חקרן האט געשריבן:אין גמרא געפינען מיר א דעה "לאבות אבותינו היה זנב" – פאר אונזערע אור-עלטערן האט געוואקסן א וויידל.


וואו איז די גמרא?
מ'דארף צוריק אראפברענגען דעם רבי'ן

אמר ונבנתה: אל עבר החלון נשקפתי ונתתי אל לבי כי שבת האדם ממנו, חומר וגשם – ורוח אין, בחנתיו, והנה הוא תולדת מקריו – כאשר ילך המקרה כך יתעצב לבו ודמותו, לרגעים אבחננו, כאשר יאמר החכם כי אין הוויית רגע מול רגע נוצרת כי אם בהתחדש מקריו, ואל מי יקר המקרה?
באניצער אוואטאר
ונבנתה העיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3331
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 25, 2012 5:41 am
האט שוין געלייקט: 6896 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6339 מאל

הודעהדורך moshav zekeinim » מיטוואך פעברואר 08, 2017 10:23 pm

די ערשטע פאר וואכן אינעם מוטערס טראכט האבן מיר מענטשן אויך א שטיקל שוואנץ ביים שווענצל ביין, נאר עס בלייבט נישט.

עס מאכן זיך אבער עקסידענטן אויסנאם'ס פעלער ווי מענטשן וואקסן אויף און בלייבן לאורך חייהם מיט א לאנגער שוואנץ. דא איז א לינק פון אזא איינעם באריכטעט אין די מדיא.

https://youtu.be/LCrBZ7gcIhk
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
moshav zekeinim
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1764
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 3:14 pm
האט שוין געלייקט: 1051 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1546 מאל

הודעהדורך moshav zekeinim » מיטוואך פעברואר 08, 2017 10:51 pm

פון טייל פעריטעילס אין גמרא ומדרשות קוקט שוין באלד אויס ווי זיי רעדן פון עוועלוציע (גלייך ווי עס קען משמע זיין פון די אגדות אין די הינדישע און סקאנדינאווישע כתבי קודש). אזעלעכע חז"ל'ן ווי אז אונזערע עלטערן האבן געהאט שווענץ, ביז נח האבן מענטשן נישט געהאט קיין פינגערס, ביז יצחק זענען מענטשן געבוירן געווארן מיט א גרעסערער סייז, און ווער רעדט נאך פון די ריזן בעלי חיים ווי דער ראם וכדו'.

די סיפורי תורה קען אפגעלערנט ווערן ווי אן אלעגירישע שילדערונג פון פרי היסטאריע. צ.ב.ש ווי איך האב אויבן דערמאנט, אז דער רויטער האריגער עשיו דער ציד בפיו גייט ארויף אויף דער מאנקי, און דער איש תם יושב אוהלים יעקב איש חלק גייט ארויף אויף דער מענטש. נאטורליך איז דער מאנקי דער בכור, אבער דער מענטש האט פארכאפט די בכורה. און עס איז מקויים געווארן ורב יעבוד צעיר.
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
moshav zekeinim
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1764
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 3:14 pm
האט שוין געלייקט: 1051 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1546 מאל

הודעהדורך בן אדם » מיטוואך פעברואר 08, 2017 11:39 pm

ונבנתה העיר האט געשריבן:זייער שיין, חקרן.

חקרן האט געשריבן:אין גמרא געפינען מיר א דעה "לאבות אבותינו היה זנב" – פאר אונזערע אור-עלטערן האט געוואקסן א וויידל.


וואו איז די גמרא?

נישטא אזא חז"ל. ס'איז נאר אזא saying פון די סייענטיסטן. אבער ס'איז יא דא אין מדרש עפעס א שיטה אז אדם הראשון האט געהאט כעין א זנב וואס פון דעם איז חוה באשאפן געווארן, אבער אין קבלה ווערט געברענגט נאר די אנדערע שיטה פון מדרש אז ס'איז געווען די פרצופים.

איך דארף נאך דורכלערנען אסאך סייענטיפישע ווערק צו קענען טרעפן פרישע רמזים אז די מדרש איז גערעכט.
באניצער אוואטאר
בן אדם
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2737
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך אפריל 01, 2015 12:02 am
געפינט זיך: At the gym
האט שוין געלייקט: 2757 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1275 מאל

הודעהדורך moshav zekeinim » דאנערשטאג פעברואר 09, 2017 12:34 am

זנב - היה לו לאדם הראשון ונטלו ממנו וברא את חוה (רש"י ערובין י"ח)
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
moshav zekeinim
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1764
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 3:14 pm
האט שוין געלייקט: 1051 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1546 מאל

הודעהדורך שבת אחים » דאנערשטאג פעברואר 09, 2017 8:44 am

למעשה איז עס נישט א מאמר חז״ל נאר א רש״י?
נאכן פארברענגן אנגענעם שעות אויף שעות אין קאווע שטיבל געשמאקערהייט מוז איך פארלאזן די מקום זינט ס׳האט זיך אנטוויקלט אומזיסטע פיינטשאפט און פירוד לבבות פון דעם אומסומפאטישער ריכטער שטערן מיט זיין קאלטבלוטיקייט.

״נידער דיין טאון״
איז א קלאפ פאר ק״ש און די וועקער. א שאד.
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4339
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3934 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2452 מאל

הודעהדורך moshav zekeinim » דאנערשטאג פעברואר 09, 2017 9:49 am

עס איז דא א מחלוקה אין גמרא וואס דער צלע איז, לויט איין מאן דאמר איז עס א זנב, ערקלערט רש"י אז אדם האט געהאט א פופיק.
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
moshav zekeinim
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1764
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 3:14 pm
האט שוין געלייקט: 1051 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1546 מאל

Re: דער מענטש, איר עבר, הווה און עתיד #1

הודעהדורך טאמבל סאס » דאנערשטאג פעברואר 09, 2017 12:51 pm

אפשר מיינט מען דאס? https://www.google.co.uk/amp/s/amp.theg ... ow-baculum
די באקאלום איז פארשוואונדן פאראלעל מיט די מאמע ווערנדיג א מאמע, א עזר כנגדו, א מענאגעמעס סיסטעם.

Sent from my SM-G903F using Tapatalk
אינטואיציה איז גאט'ס וועג פון זאגן, "איר זעט? איך בין נישט אינגאנצן פרעדיקטעבל."
באניצער אוואטאר
טאמבל סאס
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2852
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 08, 2012 8:59 am
געפינט זיך: נישט דאס פלאץ.
האט שוין געלייקט: 5254 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2555 מאל

הודעהדורך שבת אחים » מאנטאג פעברואר 27, 2017 3:40 pm

א נייע בוך איז יעצט ערשינען פון די ישראל׳דיגע היסטאָריען פראפעסאר יובל נח הררי Yuval Noah Harari.
הררי איז די Author פון די ניו יארק טיימס בעסט סעללער, Sapiens: A Brief History of Humankind איינע פון מיינע favorites.
Homo Deus:A Brief History of Tomorrow
יעצט עוועלעיבל אויף עמעזאן.
https://www.amazon.com/Homo-Deus-Brief- ... 0062464310

בילד
נאכן פארברענגן אנגענעם שעות אויף שעות אין קאווע שטיבל געשמאקערהייט מוז איך פארלאזן די מקום זינט ס׳האט זיך אנטוויקלט אומזיסטע פיינטשאפט און פירוד לבבות פון דעם אומסומפאטישער ריכטער שטערן מיט זיין קאלטבלוטיקייט.

״נידער דיין טאון״
איז א קלאפ פאר ק״ש און די וועקער. א שאד.
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4339
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3934 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2452 מאל

הודעהדורך חקרן » דינסטאג יוני 27, 2017 3:47 pm

חלק ב
באזירט אויף די בוך פון הרב יובל נח הררי - על פי השקפת תורתינו הק'

צווישן מענטשן און מאלפעס
מיר האבן פריער ארומגערעדט, איבער פארשידענע סארט מענטשן וועלכע האבן עקזיסטירט אויף אונזער כדור-הארץ, און מיר האבן געטיילט איין וועלט מיט זיי, בשעת אין טייל פעלער האבן מיר געוואוינט אויפן זעלבן ארט אינאיינעם.

פון דער אנדערער זייט, האבן מיר ארויסגעברענגט און אנטפלעקט איבער די געשוויסטער-קינדער פון דער מענטש, די גורילעס און מאלפעס וועלכע זענען פון שטענדיג געווען אויף די וועלט און עקזיסטירן נאך ביזן היינטיגן טאג. מיר האבן ארויסגעברענגט אז פונקט ווי אלע בעלי-חיים פארמאגן משפחות, פארמאגט דער מענטשליכער מין אויך משפחות; פונקט ווי עס איז באקאנט צווישן די בעלי-חיים די 'קעץ' משפחה, וואס נעמט אריין דער טיגער, קאץ מיטן לעמפערט, פונקט אזוי פארמאגט דער מענטשליכער מין א גרויסער משפחה, בשעת אירע געשוועסטער-קינדער זענען די מאלפעס למיניהם און אירע געשוויסטער זענען די פארשידענע מענטשן וועלכע האבן עקזיסטירט אויף דעם כדור הארץ, במשך לאנגע יארן.

אצינד לאזט זיך דעבאטירן: אויב עס זענען פאראן פארשידענע סארט מענטשן מיט פארשידענע סארט מאלפעס, ווער האט מחליט געווען וועלכער סארט איז א מענטש און וועלכער סארט איז א מאלפע? – וואס איז אייגנטליך דער חילוק צווישן א מענטש אין א מאלפע?

דער ענטפער דערויף איז: דער מוח.

דער אייגנשאפט פון דער מענטש
יעדע בעל-חי פארמאגט זיין אייגנשאפט מיט וואס ער גיבט זיך אן עצה מער פון אנדערע; א שלאנג פארמאגט זיין גיפט אין מויל, וואס דערמיט איז ער שטערקער פון אלע אירע ארומיגע; א פייגל צייכנט זיך אויס מיט אירע פליגלען, וואס דורכדעם פארמאגט זי א געוויסע אויבערהאנט איבער אנדערע באשעפענישן; דער לייב האלט זיך שטאלץ מיט זיין גבורת ארי; דער עלעפאנט טוט זיך אויף מיט זיין נאז און דער דזשוראפע מיט זיין האלדז.

דער מענטש האט זיך פון שטענדיג אן אויסגעצייכנט מיט זיין גרויסן מוח, וואס וועגט זיבן מאל מער פון א געווענליכער מוח פון א בעל-חי. דער דאזיגער אנדערשקייט פון דער מענטש, האט אים אויסגעפארעמט אויף דעם פארעם מיט וואס דער מענטש איז באקאנט היינטיגע טעג און אים געמאכט אנדערש אויסקוקן פון אנדערע בעלי-חיים.

דער גרויסער מוח האט אין א געוויסן זין פארשווערט דאס לעבן פון דער מענטש. א גרויסער מוח לייגט דרוק אויף די מוסקלען פון דער מענטש און קען גורם זיין צו ריקן ווייטאג און אנדערע פראבלעמען.

דער שוואכער מענטש - דער שטארקער מאלפע
כדאי דאס בעסער צו פארשטיין, וועלן מיר עס ארויסברענגען מיט עטוואס אנדערע ווערטער:
דער מוח פון דער מענטש וועגט נישט מער פון צוויי פראצענט פון דער גאנצער גוף, אבער ווען ער שלאפט נעמט ער צו פינף-און-צוואנציג פראצענט פון די ענערגיע וואס דער גוף פראדוצירט. דאקעגן דער מוח פון א מאלפע, נעמט צו בלויז אכט פראצענט פון אנערגיע בשעת'ן שלאפן.

די תוצאה דערפון איז, אז דער מענטש איז פיל שוואכער פון א מאלפע, און אפגערעדט אז זי איז פיל שוואכער פון אנדערע בעלי-חיים, וויבאלד די גאנצע ענערגיע וואס דער מענטש זאמלט אן, גייט אוועק אויף די מוח און עס קומט נישט צו די אנדערע חלקים פון דער גוף.

א מאלפע פארמאגט פיל מער כוח פון א מענטש, זי קען זיך פלינקער באוועגן און ארומלויפן און קריכן, זי געפינט שנעלער איר עסן און האט צייט צו ריען. דעקעגן דער שוואכער מענטש, פארמאגט קוים כוחות אין די מוסקלען, קען זיך נישט אזוי שנעל באוועגן און מיט דאס ביסל כוחות וואס ער האט, לויפט ער זוכן אביסל עסן, וואס דאס שוואכט אים אפ פיל מער, צומאל עד כלות הנפש, וויבאלד עס קומט אן מיט כוחות עצומות.

דער פועל יוצא דערפון איז, אז אין פאל פון א קריג צווישן א מענטש אין א מאלפע, וועט דער מאלפע דערלאנגען איין זעץ פארן מענטש אים צו פארטיגן, און וועט ענדערש געווינען א קריגעריי, ווי דער אפגעשוואכטער מענטש.

דער חטא עץ-הדעת
אין די תורה געפינען מיר א געשיכטע אין פארבינדונג מיט דער מוח פון דער מענטש, און דער פועל-יוצא אז ער פארמאגט ווייניג כח און דארף ארבעטן פאר זיין ברויט.

דארט אין פרשת בראשית ווערט דערציילט, ווי אזוי דער אויבערשטער האט אנגעזאגט דער מענטש אז ער קען עסן פון אימער וואס ער זעט, אויסער דעם עץ-הדעת – דער בוים וואס מאכט קלוג, דערפון זאל ער נישט עסן. ווארשיינליך איז דאס געווען א פרוכט וואס פארגרעסערט דער מוח פון דער מענטש און מאכט איר גרעסער.

דער מענטש האט אבער נישט געפאלגט דעם אויבערשטן, ער איז איבערגערעדט געווארן פון זיין פרוי וואס איז איבערגערעדט געווארן פון דעם שלאנג. דער מענטש האט געגעסן פון דעם בוים און ער האט טאקע באקומען דורכדעם מער פארשטאנד און וויסנשאפט, עד-כדי-כך אז ער האט איינגעזען די בושה פון זיין נאקעט אן קליידונג.

דער פועל יוצא וואס די דאזיגע פאסירונג האט געברענגט, איז געווען, אז דער מענטש איז פארשאלטן געווארן אז ער וועט מוזן שווער ארבעטן צו באקומען זיין ברויט, "בזיעת אפיך תאכל לחם", וואס דאס קומט אלס דירעקטער רעזולטאט דערפון וואס זיין מוח איז פארגרעסערט געווארן און האט פארנומען מער ערנערגיע, דעריבער האט ער נישט געקענט אזוי פלינק און לייכט געפינען זיין שפייז און דאס קומט אים אן מיט כוחות.

דער מענטשליכע צורה
אויב איז דאס נישט גענוג, פארמאגט נאך דער מענטש די אייגנשאפט פון גיין אויפגעשטעלט אויף צוויי פיס. וויבאלד דער מוח וועגט פיל מער פון אנדערע בעלי-חיים, ברענגט עס דערצו אז עס קוועטשט אויפן מענטש און ביז היינט באצאלט דער מענטש מיט ריקן-ווייטאג, האלדז-ווייטאג און נאך.

אז מען רעדט שוין פון די צורה פון דער מענטש, אז ער גייט אויפגעשטעלט – אנדערש פון אנדערע בעלי-חיים וועלכע גייען אויף פיר, פארשטייען מיר אויך נאך פאקטן ארום דער מענטש.

קודם-כל, האט איר אמאל אריינגעקלערט פארוואס א מענטש ווערט געבוירן אזוי אומבאהאלפן קעגן אנדערע בעלי-חיים? – א חיה וואס ווערט געבוירן, ביז עטליכע שעה קען זי שוין גיין אליין אויף די פיס, פארשטייט שוין ווי אזוי זיך אכטונג צו געבן נישט אריינצופאלן אין וואסער אדער אין אנדערע מסוכנ'דיגע ערטער. א מענטש דעקעגן, ווערט געבוירן מיט פיל ווייניגער שכל, קען זיך נישט באוועגן, קען נישט גיין און אפילו נישט קריכן, קען נישט שפילן מיט אנדערע קינדער, ער איז צוגעבינדן צו זיין מאמע'ן און עס נעמט א גוטע צוויי יאר אז ער זאל צוקומען צו די דרגה פון א חיה.

אין אנדערע ווערטער מיינט דאס, אז דער מענטש ווערט געבוירן עטוואס ווייניגער רייפער פון אנדערע בעלי-חיים. פארוואס איז דאס אזוי?

דער ענטפער דערויף איז: וויבאלד א מענטש גייט שטייענדיג, די פרוי טראגט דאס קינד און עס איז פאראן א סכנה אז דאס קינד זאל ארויספאלן פון איר. אנדערע בעלי-חיים גייען אויף די ברייט, אויף די פיר פיס, ליגט דאס קינד אין די געדערעם פון די מוטער און עס איז נישט פאראן קיין חשש אז דאס קינד זאל ארויספאלן, אבער ביי א מענטש קען דאס דאך פאסירן. די ישועה איז אבער, אז דערפאר פארמאגט א מענטשליכע פרוי א קליינעם רחם, אז דאס וועט זיין שמאלער, וועט דאס קינד נישט ארויספאלן. אנדערע בעלי-חיים פארמאגן נישט אזא שמאלער רחם, וויבאלד זיי דארפן דאס נישט האבן, דעקעגן א מענטש האט א קליינעם רחם, וואס דאס האלט דאס קינד אינדערווייניג.

אצינד שטעלט זיך א פראבלעם: ווי אזוי קען א מענטש מיט אזא גרויסן מוח, דורכגיין אזא שמאלער רחם און ווערן געבוירן? – דער ענטפער דערויף איז, אז טאקע דערפאר ווערט א מענטש געבוירן פרי-געצייטיגט, ווען דער מוח איז נאכנישט אזוי גרויס און אום-געצייטיגט, אזוי קען א קינד גרינגער געבוירן ווערן.

הערשט נאכן געבוירן ווערן, הויבט זיך דאס קינד אן צו אנטוויקלען, ביז זי אנטוויקלט א גוטע געזונטע און שטארקער מוח, שטערקער פון אנדערע בעלי-חיים.

פאמיליע לעבן
דאס געבוירן ווערן פון קינדער אין די פריע שטאפלען, ברענגט עטליכע גאר וויכטיגע רעזולטאטן אין דאס לעבן פון א מענטש.

צום אלעמען ערשטן, איז דאס דער גורם אויף א משפחה צוזאמענלעבן וואס מיר געפינען ביי מענטשן, מער ווי ביי אנדערע בעלי-חיים. וויבאלד א קינד איז שטארק אנגעוויזן און צוגעבינדן צו זיינע עלטערן, די ערשטע פאר יאר, פארעמט זיך אטאמאטיש אויס א פאמיליע מיט א פאמיליע לעבן, וואו איינער איז צוגעבינדן איינער אינעם אנדערן, און צוזאמען האדעוועט מען אויף די קינדער.

גייט אין מאנסי אדער אין די מאונטענס, און זעט ווי אזוי די קאטשקעס געבוירן זייערע קינדער. די ערשטע פאר וואכן איז פאראן דארט א צורה פון א פאמיליע, א טאטע, א מאמע מיט א שטאב פון קינדער. אזוי לעבן זיי פאר עטליכע וואכן. די סיבה דערצו איז, וויבאלד די קינדער זענען אנגעוואנדן אין זייערע עלטערן און מוזן אזוי לעבן. די סקונדע וואס די קינדער ווערן זעלבסטשטענדיג, לעזט זיך אויף די פאמיליע לעבן פון די קאטשקעס.

אויב וואלט א מענטש געבוירן געווארן פיקס און פארטיג – רעדי טא גאו, וואלט נישט געדארפט זיין דאס צוגעבינדנקייט צווישן מאן און ווייב און זייער קינד. אין אזא פאל וואלטן מיר מסתמא געלעבט ווי די חיות, וואו קיינער איז נישט צוגעבינדן צום צווייטן.

מיר געפינען דאס שטיין אין די תורה, ווען אדם הראשון האט געזינדיגט מיטן עץ-הדעת, וואס ווי געשמועסט איז דאס געווען דער גורם וואס זיין מוח איז פארגרעסערט געווארן, איז דאס מיטגעקומען מיט עטליכע קללות, בעיקר פאר חוה. איינע פון זיי איז באקאנט דער "בעצב תלדו בנים", אז עס וועט אנקומען שווער דאס געבוירן פון די קינדער. לויט ווי מיר האבן געשמועסט, מוז א פרוי פארמאגן א שמאלערן רחם, וויבאלד זי גייט אויפגעשטעלט און די קינדער קענען חלילה ארויספאלן. דאס איז גורם אז ווען זי געבוירט די קינדער קומט עס אן זייער שווער.

דאס איז אויך די סיבה פון די קללה פון "ואל אישך תשוקתך והוא ימשל בך" – די פועל יוצא איז, אז עס מוז געשאפן ווערן א פאמיליע לעבן וואו מען איז צוגעבינדן איינע צום אנדערן, און אזוי האדעוועט מען אויף אינאיינעם די קינדער.

די חינוך יארן
נאך א רעזולטאט וואס האט גורם געווען, דאס געבוירן קינדער אין די פריע שטאפלען, איז א נקודה וואס איז גאר וויכטיג און חשוב אין דאס לעבן פון א מענטש.

וויבאלד דער מענטש ווערט געבוירן גאר פרי, איז שייך אים מחנך צו זיין און אים אריינבאקן געדאנקען און השקפות. א חיה ווערט געבוירן פערטיג, עס איז פיל שווערער אים אויסצוקנעטן און אריינטרענען אין זאכן, ער קען דאס נישט טון און ער וועט נאר ווערן געבראכן פון דעם.

א מענטש ווערט געבוירן זייער רוי און אומגעצייטיגט, דעריבער קען מען אים אויסקנעטן און אויספארמען זיינע געדאנקען גאנג און השקפות, ווי אזוי דער מחנך וויל אים מאכן טראכטן.

די גאנצע סיבה פארוואס עס איז פאראן צווישן מענטשן אזויפיל מיינונגען און געדאנקען, איז נאר צוליב דעם. א מענטש קען מען גרינגער אויספארמען און אויסלערנען זאכן. דער פרעדיגט דעם קינד צו ראדיקאליזם, אן אנדערער צו ווייעכקייט. דער מאכט דעם קינד א סאסיאליסט און יענער מאכט די קינדער קאפטאליסטן. משה מאכט זיין זוהן פאר א סאטמארע מיט די ריינע השקפה און אהרן מאכט זיינע קינדער פאר ריינע בעלזער, ווידער אנדערע פלאנצן איין ציונות מיט נצרות, יעדער איינער ווי אזוי ער וויל, און עס געלונגט זיי, ווייל זיי ארבעטן אויף א רייפער מוח וואס איז נאכנישט געצייטיגט און מען קען דארט אריינלייגן וואס מען וויל אין יענער מוח.

דער מדרש דערציילט אונז איבער דאס געבורט פון קין און הבל: שעה שמינית עלו למיטה שניים וירדו ארבעה – די אכטע שעה זענען אדם און חוה ארויף אויפן בעט צוויי מענטשן, און זענען אראפגעקומען פון דארט פיר- אינאיינעם מיט קין און הבל. דאס איז געווען נאך איידער דעם חטא פון עץ-הדעת, נאך איידער די קללה פון "בעצב תלדו בנים".

מיר געפינען אין די תורה, אז אדם-הראשון האט גערופן זיין זוהן מיטן נאמען "קין", זאגנדיג "קניתי איש את ה'" – איך האב געקויפט א מאן פארן אויבערשטן. אנדערש פון דעם אנדערן זוהן "שת", וואס איז שוין געבוירן געווארן נאכן חטא, וואו דארט רופט ער אים שוין נישט "איש" – א מאן וואס ער האט געקויפט, דארט זאגט ער "כי שת לי אלקים בן אחר" – דער אויבערשטער האט מיר געגעבן אנדערע קינדער.

דער חילוק צווישן די צוויי קינדער זענען שטארק מערקוועדיג. בשעת קין איז געבוירן געווארן אלס גרויסער מענטש, און נישט געדארפט צוקומען צו די באהאנדלונג פון זיין טאטע און מאמע, דארט האט אדם געזאגט "קניתי איש את ה'", אים באטיטלענדיג אלס "איש". ווידער ביי "שת", וועלכער איז שוין געבוירן נאכן חטא, דארט איז שוין אן אנדערע מעשה, אים רופט ער אן מיטן נאמען "זרע" – קינדער, דאס איז שוין זיין קינד וואס איז צוגעבינדן צו אים און דארף שוין צוקומען צו זיין באהאנדלונג.

א טפח העכער די ערד
דער עיקר טובה וואס דער מענטש געניסט פון זיין מענטשליכער צורה פון גיין אויף צוויי, איז דער פאקט אז די צוויי פארדערשטע הענט זענען אים פריי פון די פראסטע ארבעט פון גיין און שפאצירן. א חיה דארף נוצן אלע זיינע פיר פיס אויף צו גיין אויף דער ערד. דער באשעפער האט באפרייט די צוויי פאדערשטע הענט פון די מענטש פון די עבודה פון שפאצירן. דאס האט געגעבן די מעגליכקייט פאר דער מענטש, צו אנטוויקלען געוויסע האקעלע נערוון אויף די האנט פלאך און אין די פינגער, אזוי אז דער מענטש האט דורכדעם געקענט פאבריצירן כלים און אנדערע וויכטיגע זאכן, א זאך וואס אנדערע בעלי-חיים האבן נישט די געלעגנהייט דערצו.

במשך די יארן האט זיך דער טאלאנט פארברייטערט, ביז צו בויען בנינים און געביידעס, און היינט צו טאגס צו טייפן און שרייבן אויף קאמפיוטערס, ווי אויך בכלל, אלע סארט מענטשליכע ווערק. דאס איז דער כח פון דער מענטש מער פון אנדערע בעלי-חיים וועלכע זענען מער ערדישער און מער צוגעבינדן צו די ערד.

כמובן, אז דאס איז אויך איינע פון די סימנים וואס שיידט אפ צווישן א מענטש און א מאלפע, בשעת דער מענטש באנוצט זיך ווייניגער מיט דער האנט צו שפאצירן, און מער אויף צו טון ארבעט, בשעת דער מאלפע איז נאך אין א געוויסער זין צוגעבינדן צו די פאדערשטע הענט, צו שפאצירן אויף די ערד.

דאס דינט אויך אלס סימן מובהק פאר די ארכילאגן, ווען זיי געפינען געביין אונטער די ערד און זיי ווילן אפשאצן צי זיי געהערן צו דער מענטשליכער מין אדער צו די מאלפעס, קוקן זיי אויף די הענט און די האט פלאכן, צי עס איז באנוצט געווארן אויף צו שפאצירן אדער אויף אנדערע זאכן.

המשך יבוא
חקרן
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 439
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 11, 2013 1:04 am
האט שוין געלייקט: 60 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 798 מאל

פריערדיגע

גיי צוריק וויסנשאפט

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט