איז חרדיזם און דער "סיסטעם" היינו הך?

ארטיקלען און באטראכטונגען איבער דער חרדי'שער געזעלשאפט און קולטור

הודעהדורך ראובן » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 6:21 pm

אמיגדעלע האט געשריבן:@ראובן און @גאנצל
דער "חרדיזם" צו וועלכע איר באציעט זיך איז א סאציאלאגישער קאנצעפט וועלכע איר פראבירט, אומריכטיג, צו איזאלירן פון דאס וואס איז באקאנט מיטן נאמען 'חרדיזם.'

איר טענה'ט אז אפגעטיילט פון דער עקזיסטירנדער חרדישער ציוויליזאציע און 'סיסטעם' אין ניו יארק-ניו דזשערסי, ארץ ישראל, אייראפע און קאנאדע עקזיסטירט א 'ריינער חרדישער אידעאלאגיע' וואס איז גוט און אויסגעהאלטן אבער נישט אונטערדרוקנד, נישט דער 'סיסטעם.' צי קענט איר אנצייגן ווען חרדיזם האט עקזיסטירט אין אזא סארט אידעאליסטישער פארמאט? ווער עס האט געשריבן די בוך איבער דעם אידעאלאגיע? ביז ווען האט דאס עקזיסטירט?

פאר'ן קריג איז געווען העכסט נארמאל אז א חרדיש שטעטל זאל פארמאגן אלע סארט שטיבער, יעדער מיט זיינע קולות און חומרות, און דאך זאלן אלע קא-עקזיסטירן ווי חרדישע אידן יעדער אויף זיין דרגא. נאך מער, עס איז געווען א נארמאלע געשעעניש אז עטליכע קינדער פון א משפחה זאל איבערלאזן חרדיזם, און די משפחה האט ווייטער געלעבט באהבה אחוה ורעות. דאס איז פולסטן קאנטראסט צו סיסטעם-חרדיזם מיט וועלכן מיר זענען היינט געשלאגן געווארן.

אפילו נאכ'ן קריג אין אמעריקע איז נאך געווען אן ערנסטע מאס טאלעראנץ פאר פארשידענע סארט מענטשן אינערהאלב חרדיזם. מ'האט נישט ערווארטעט אז יעדער זאל זיין דער זעלבער און אויף דער זעלבער דרגא אין יעדן אספעקט פון אידישקייט, חרדישקייט און געזעלשאפטליכקייט. דער עיקר חורבן פון דעם "סיסטעם" איז ארויסגעוואקסן אין די לעצטע 30-40 יאר, ווי עס האט זיך אנטוויקלט דער מושג אז יעדער מוז זיין א קאפיע פון דעם צווייטן, און אינדיווידואליטעט איז צעביסלעך אויסגעפליקט געווארן מיט'ן גרעסטן מאס רשעות און טפשות.

איך בין נישט קיין אדוואקאט פאר חרדיזם, ווייל איך פערזענליך בין נישט קיין חסיד דערפון. און דערפאר גיי איך נישט אנווייזן אויף א "ריינער חרדישער אידעאלאגיע וואס איז גוט און אויסגעהאלטן." איך בין אבער יא אן אדוואקאט פאר'ן אנערקענען א מענטשנ'ס רעכט בוחר צו זיין אין א חרדישן וועג פון לעבן וויבאלד איך בין איבערצייגט אז דאס איז גוט פאר א סך מענטשן. דאס נעמט אבער נישט אריין דעם "סיסטעם" וואס רייסט אויס יעדעס ביסל גוטס וואס איז נאר דא אין אידישקייט, מענטשליכקייט און אפילו חרדישקייט.
באניצער אוואטאר
ראובן
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1773
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 2281 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7127 מאל

הודעהדורך ראובן » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 6:36 pm

moshav zekeinim האט געשריבן:ראובן, לאמיר נאכאמאל קלאר מאכן דער חילוק צווישן דיין חרדיזם און סיסטעם. חרדיזם איז א סופער פרומער לעבנסשטייגער, און סיסטעם איז א קורופטירטער קעניגרייך וואס האט איבערגענומען קאנטראל אויף די דעם לעבנסשטייגער.

אט אזוי.

moshav zekeinim האט געשריבן:דער פאקט איז אבער אז ביי אכציג פראצענט איז דער דיקטאטורשאפט דער יסוד פון סיי די סופער פרומקייט און סיי פון די קארופציע. נעם למשל סאטמארער אדער וויזניצער אידן, וויפיל פון זיי וואלטן אנגענומען סופער פרומקייט ווען נישט דער אלגעמיינער דיקטאטורשאפט. און בעצם, וויפיל פראצענט פון דער לעבנסשטייגער איז פשוט'ע ערליכקייט און וויפיל פראצענט סאציאלע נאכפאלגערשאפט. בסופו של דבר ווערט דער חלק פון ערהאבענע חרדיזם בטל בשישים כלפי דער סאצאלע סיסטעם דרוק.

דו זאגסט דא פארוואס חרדיזם האט אנטוויקלט דער "סיסטעם", וויבאלד אן דעם סיסטעם וואלטן רוב חרדים נישט געבליבן חרדים. דאס איז ווארשיינליך אמת, און עס רעפלעקטירט די אייגנארטיגע טשאלענדזשעס וואס חרדיזם פארמאגט אין דער היינטיגער תקופה. חרדיזם איז געבויט אויף נאאיוויטעט און תמימות -- דאס האט גוט געקענט ארבעטן אין א צייט וואס תמימות איז געווען א נחלת הכלל, און רעאליטעט האט נישט אזוי געשלאגן אין פנים. אין דער אפענער וועלט פון דעם צוואנציגסטן יאר-הונדערט אין ניו-יארק האט חרדיזם מער נישט דעם אמאליגן אפיעל, און ס'איז ברור אז א סך וואלטן געקליבן אנדערע וועגן. דער צורך האט געבוירן דעם "סיסטעם" אין די לעצטע צענדליגער יארן, צו פארשטאפן די קעפ און ווארפן זאמד אין די אויגן, און אין דער זעלבער צייט מאכן כמעט אוממעגליך זיך צו קענען בוחר זיין אן אייגענעם גאנג אין לעבן.

אין די לעצטע יארן וואס דער אינטערנעט ברענגט רעאליטעט נאך נענטער אין פנים אריין, און עס איז כמעט אוממעגליך צו לעבן אין חרדישע אילוזיעס ווען ווינטן פון פאקטן בלאזן אין אלע ריכטונגען, האט מען געדארפט דראסטיש ארויפדרייען דעם טעמפעראטור פון דעם סיסטעם. ויצא העגל הזה.

אלזא, איך בין מסכים מיט דיר אז חרדיזם האט אן ערנסטן פראבלעם וואס מ'פרובירט צו לעזן דורך דעם סיסטעם, אבער דאס מאכט נאך נישט חרדיזם און דעם סיסטעם פאר איין זאך.
באניצער אוואטאר
ראובן
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1773
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 2281 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7127 מאל

הודעהדורך ליטוואק פון בודאפעסט » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 8:13 pm

ווען א קהלה צו א גייסטישע פיהרער טוט ווי זיין ווירדען הייסען איהם, נישט זיין תאוות, קען מען דן זיין די ווירדען. למעשה רעדט מען היינט פון א דור וואס איהר פיהרער'ס זענען יורשים און זיי דארפען פארדעקען זייער אומפעהיגקייט מיט תקנות שונות ומשונות און נערישע טריטען.

ווען א געזעלשאפט וואלט געפיהרט געווארען עפ"י תורה, וואלט איך קיין טענות נישט געהאט. פרייהייט איז נישט קיין אידישע ווירדע, און אפילו ווען דער מצב וואלט געבליבען אז ס'איז שווער ארויסצוגייען פון דער 'סיסטעם' איז עס מיר נישט געפערליך.

נאר כהיום ווען די אומ-ערוועלטע פיהרערע'ס טוהן ככל העולה על רוחם, און זיי קוקען נישט אין תורה צו וויסען וואס יא און וואס נישט, ווען דער רוב זענען פולקאמע עמי הארץ און אסאך קלענער ווי א גרויסע חלק פון זייער באפעלקערונג, ווען לשם שמים איז בכלל נישט קיין ווירדע נאר די 'רעכטען' פון די פיהרער'ס וואס האבען גענומען זייער 'רעכטען' פון די פון וועמען זיי מאנען אט די רעכטען, דאס איז אן עוולה פון א סיסטעם טאקע.

ווען מ'האט נישט קיין וועג ארויס פון א פיהרער וואס נוצט זיין באפעלקערונג אויף צו שלאגען זיין פערזענליכע שלעגעריי, איז דאס כפייה חילונית, מיר זענען געצווינגען זיך נישט צו פיהרען עפ"י תורה.
דא איז דער סיסטעם און חרדישקייט אפגעהאקט זה מזה. חרדישקייט מיינט לעבען א לעבען פון תורה און איהר מאראלען. א סיסטעם וואלט געקענט באשאפען ווערען וואס דינט חרדישקייט, אבער דערווייל האט זיך געבויט א סיסטעם וואס העלפט אידישקייט נאר א קליין ביסל, און בעיקרו איז עס אין קעגענזאץ צו חרדישקייט.

דאס לעבען אין א געזעלשאפט ווי מענטשען העלפען איינער די צווייטען, ווי דער כח הציבור ווערט גענוצט פאר'ן ציבור, איז א חרב פיפיות. די אנדערע זייט פון מטבע בלייבט אז מ'לעבט אין יענעמ'ס לעבען, און ווען דער ציבור ווערט גענוג גרויס, צווינגט מען שוין יעדער איינער צום כ'ניאקיש'סטע מהלך.

און צום שלוס, א קהלה מיט א כח, וואס גייט עפ"י תורה, וועט נישט לאזען יעדער טוהן ככל העולה על רוחו, אבער איהרע באגרעניצונגען וועלען זיין פון די תורה, נישט פון בויך ארויס. פרייהייט איז נישט וואס פעלט, נאר תורה און שכל.
The greatest obstacle to discovery is not ignorance--it is the illusion of knowledge.
(Daniel J. Boorstin) דא
באניצער אוואטאר
ליטוואק פון בודאפעסט
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 5357
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 19, 2012 7:51 pm
האט שוין געלייקט: 2001 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 5009 מאל

הודעהדורך ביבער » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 8:18 pm

'סיסטעם' אלס א ווארט איז נישט פראקטיש. מ'דארף עס א נאמען געבן, אדער אולטרא-חרדים, נעא-חרדים, ראדיקאל חרדים, אדער עפעס אנדערש.
I may not agree with what you say, but I will defend to the death your right to say it. - Voltaire
באניצער אוואטאר
ביבער
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 580
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג נאוועמבער 29, 2012 4:12 pm
האט שוין געלייקט: 507 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 545 מאל

הודעהדורך moshav zekeinim » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 9:25 pm

און וואס איז שלעכט מיט סיסטעם-חרדים ווערסעס סתם חרדים?

און לויט ליטוואקן, תורה'דיגער סיסטעם ווערסעס דיקטאטורישע סיסטעם.
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
moshav zekeinim
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1764
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 3:14 pm
האט שוין געלייקט: 1051 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1544 מאל

הודעהדורך moshav zekeinim » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 10:58 pm

ראובן האט געשריבן:[i]
ווען מיר זעען אזא אדמו"ר ווי הר' מרדכי דוד אונגאר מבאבוב-45 ... דא האנדלט זיך פון א מענטש וואס האט צוגעקלעפט מאדנע ציפערן צו דעם פירמע-נאמען פון זיינע הונדערטער חסידים בלויז אויף צו שטויסן זיין פעטער.


דער חלק האט נישט אויסגעפעלט.
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
moshav zekeinim
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1764
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 3:14 pm
האט שוין געלייקט: 1051 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1544 מאל

הודעהדורך ראובן » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 11:12 pm

אויסגעפעלט? מסתמא נישט. אבער כ'האב געוואלט ארויסברענגען פון וואספארא קאליבער מענטש מ'רעדט דא.
באניצער אוואטאר
ראובן
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1773
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 2281 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7127 מאל

הודעהדורך שבת אחים » דינסטאג דעצעמבער 20, 2016 11:26 pm

ראובן האט געשריבן:אויסגעפעלט? מסתמא נישט. אבער כ'האב געוואלט ארויסברענגען פון וואספארא קאליבער מענטש מ'רעדט דא.


ס'קוקט אויס ווי דו נעמסט א שטעלונג אין די מחלוקות, ווייל כ'זעה נאכנישט די עוולה פון הרב מרדכי דוד מיט צולייגן מאדנע ציפערן, ער מצדו האט גארנישט צוגעלייגט, נאר די נארישע פסק בי"ד האט אים געצווינגען דערצו. פארוואס מעג הרב מרדכי דוד נישט פירן קיין אייגענע רבי'סטעווע, בפרט אז ער האט גע'ירש'נט 40 פראצענט פון באבובער חסידים וואס שרייען אז ער איז באבוב'ער רבי און זיי ווילן אים אנשטאט זיין פעטער? ער האט נישט די זעלבע לייסענס ווי אלע אנדערע רבי'ס? ס'איז נישטא קיין פלאץ פאר צוויי, אזוי ווי סאטמאר, וויזניץ, קלויזנבורג, תולדות אהרן, ספינקא?
ס'הערשט נישט קיין פרייהייט דארט? מ'מעג נישט האלטן אנדערש ווי די 48 העדקוואדערס?

א גאנץ געשעפט, וואס גייט מיך אן די שטותים.
sooner or later the people in this country are going to realize that the government doesn't care about you, or your children, or your rights, or your welfare or your safety. It's interested in it's own power, keeping it and expanding wherever possible

George Carlin
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4010
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3724 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2323 מאל

הודעהדורך שבת אחים » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 12:52 am

די אשכול האט זיך נאר געלוינט צוהערן די דברי חכמה פון הרב ראובן וואס איז הונדרעט פראצענט אמת. שפתים ישק! :like
ראובן האט געשריבן:
פאר'ן קריג איז געווען העכסט נארמאל אז א חרדיש שטעטל זאל פארמאגן אלע סארט שטיבער, יעדער מיט זיינע קולות און חומרות, און דאך זאלן אלע קא-עקזיסטירן ווי חרדישע אידן יעדער אויף זיין דרגא. נאך מער, עס איז געווען א נארמאלע געשעעניש אז עטליכע קינדער פון א משפחה זאל איבערלאזן חרדיזם, און די משפחה האט ווייטער געלעבט באהבה אחוה ורעות. דאס איז פולסטן קאנטראסט צו סיסטעם-חרדיזם מיט וועלכן מיר זענען היינט געשלאגן געווארן.

אפילו נאכ'ן קריג אין אמעריקע איז נאך געווען אן ערנסטע מאס טאלעראנץ פאר פארשידענע סארט מענטשן אינערהאלב חרדיזם. מ'האט נישט ערווארטעט אז יעדער זאל זיין דער זעלבער און אויף דער זעלבער דרגא אין יעדן אספעקט פון אידישקייט, חרדישקייט און געזעלשאפטליכקייט. דער עיקר חורבן פון דעם "סיסטעם" איז ארויסגעוואקסן אין די לעצטע 30-40 יאר, ווי עס האט זיך אנטוויקלט דער מושג אז יעדער מוז זיין א קאפיע פון דעם צווייטן, און אינדיווידואליטעט איז צעביסלעך אויסגעפליקט געווארן מיט'ן גרעסטן מאס רשעות און טפשות.

איך בין נישט קיין אדוואקאט פאר חרדיזם, ווייל איך פערזענליך בין נישט קיין חסיד דערפון. און דערפאר גיי איך נישט אנווייזן אויף א "ריינער חרדישער אידעאלאגיע וואס איז גוט און אויסגעהאלטן." איך בין אבער יא אן אדוואקאט פאר'ן אנערקענען א מענטשנ'ס רעכט בוחר צו זיין אין א חרדישן וועג פון לעבן וויבאלד איך בין איבערצייגט אז דאס איז גוט פאר א סך מענטשן. דאס נעמט אבער נישט אריין דעם "סיסטעם" וואס רייסט אויס יעדעס ביסל גוטס וואס איז נאר דא אין אידישקייט, מענטשליכקייט און אפילו חרדישקייט.
sooner or later the people in this country are going to realize that the government doesn't care about you, or your children, or your rights, or your welfare or your safety. It's interested in it's own power, keeping it and expanding wherever possible

George Carlin
באניצער אוואטאר
שבת אחים
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4010
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 08, 2014 9:39 am
געפינט זיך: ביי א פראטעסט קעגן טראמפּ!
האט שוין געלייקט: 3724 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2323 מאל

הודעהדורך תורה ומדע » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 10:30 am

moshav zekeinim האט געשריבן:ראובן, מיר דינגען זיך מיט איין זאך, איבער די דעפענישן פון חרדיזם, דו זאגסט אז עס איז פריוואטער דיקדוק במצוות און יעך זאג אז עס איז א פאנאטישער סיסטעם. מיר זענען אבער ביידע מסכים אז דער ערשטער איז וועלקאם און דער לעצטער נישט.

איך ספק מיר אליין צו דו ביסט גערעכט צו נישט. פון איין זייט קען מען זאגן אז כדי צו מגייס זיין מענטשן קעגן דאס רשעות פונעם סיסטעם, דארף מען געווארנט זיין נישט צו האקן קעגן חרדיזם, וואס מיינט ביי רוב מענטשן אומשילדיגע דיקדוק במצוות. פון צווייטן זייט אבער, וויבאלד דער בלבול צווישן חרדיזם און דער פאנאטישער סיסטעם איז פאקטיש אזוי שטארק, קלער איך אז מען מוז שיסן דעם גאנצן פעקידזש דיל, ואם יזכו יצא הדבש מתוך הדונג.

חס ושלום. מען קען פאררעכטען דעם סיסטעם פון אינעווייניג. פארקערט לא ישתייר משונאיהן של ישראל ח"ו
קבל את האמת ממי שאמרו (רמבם ה' קידוש החודש)
באניצער אוואטאר
תורה ומדע
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 496
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 15, 2016 10:55 am
געפינט זיך: מידוועסט
האט שוין געלייקט: 253 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 345 מאל

הודעהדורך תורה ומדע » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 11:16 am

שלום שטיסל האט געשריבן:
תורה ומדע האט געשריבן:ר' ראובן,
כל הכבוד פאר אייך. איין פראבלעם אין אייערע ווערטער איז אז איהר שלאגט נישט פאהר אן עצה אדער סאלושען צו דעם גאר ברייטען פראבלעם וועלבער איז חובק זרועות עולם. ממילא קען זיין אז אייערע ווערטער וועלען האבען א נעגאטיווער עפעקט. ווייל דער סיסטעם וועט בלייבען ווייטער סיסטעם מחמת די סעקיורעטי עס טוט צושטעלען צו איהרע מעמבערס, און אייער אויפקלערען דעם עולם דא אויפען אינטערנעט גיט נאר צו קראפט פאר די אהנפיהרער צו פארשטערקערן מיט זייערע מעשים טובים.


יעדער יחיד האט זיך זיין סאלושען ולא ראוי זה כראוי זה, קיינער קען נישט געבן דער זעלבער מהלך החיים פאר יעדעם (חוץ דער סיסטעם ווואס חרדיזם האט פארמירט) די מענטשן וואס זענען אבער גענוג קליג טרעפן זיך אליינס זייער סאלושען. (די אנדערע וואס פארשטייען נאר דעם חיסרון און קענען נישט טרעפן א סאלושען דערצו פאר זיי איז געווענדליך דער סיסטעם פערפעקט און זיי זאלן בלייבן מיטן סיסטעם)

מסכים, אבער די עפעקט פונעם טויש פונעם סיסטעם צו אידיווידועליטעט קען נישט געטון ווערען אויף א ווילדן אופן ווייל די תוצאות וועלן זיין זייער נעגאטיוו. עס איז אויפגעוואקסען א דור אינעם סיסטעם וואס איז דורכשניטלעך ריק מכל קודש וחול. אהן אוועקשטעלן א סעיפטי נעט וואס זאל סופפארטען דעם טויש וועלן די תוצאות זיין אנ-אינטענדעד און זייער נעגאטיוו.
נעמט למשל דער ענין פון קאללעדש פאר אינגעלייט. וואס מיינט איהר, אז ביום בהיר וועלען זיך איינשרייבען הונדערטער אינגעלייט אין זייערע נידריגע צוואנציגער יאהרען אין YU אדער טורא און וועלן זיין סוקסעסספול? א נעכטיגער טאג.
וכהנה וכהנה.
קבל את האמת ממי שאמרו (רמבם ה' קידוש החודש)
באניצער אוואטאר
תורה ומדע
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 496
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 15, 2016 10:55 am
געפינט זיך: מידוועסט
האט שוין געלייקט: 253 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 345 מאל

הודעהדורך תורה ומדע » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 11:25 am

ראובן האט געשריבן:
moshav zekeinim האט געשריבן:ראובן, לאמיר נאכאמאל קלאר מאכן דער חילוק צווישן דיין חרדיזם און סיסטעם. חרדיזם איז א סופער פרומער לעבנסשטייגער, און סיסטעם איז א קורופטירטער קעניגרייך וואס האט איבערגענומען קאנטראל אויף די דעם לעבנסשטייגער.

אט אזוי.

moshav zekeinim האט געשריבן:דער פאקט איז אבער אז ביי אכציג פראצענט איז דער דיקטאטורשאפט דער יסוד פון סיי די סופער פרומקייט און סיי פון די קארופציע. נעם למשל סאטמארער אדער וויזניצער אידן, וויפיל פון זיי וואלטן אנגענומען סופער פרומקייט ווען נישט דער אלגעמיינער דיקטאטורשאפט. און בעצם, וויפיל פראצענט פון דער לעבנסשטייגער איז פשוט'ע ערליכקייט און וויפיל פראצענט סאציאלע נאכפאלגערשאפט. בסופו של דבר ווערט דער חלק פון ערהאבענע חרדיזם בטל בשישים כלפי דער סאצאלע סיסטעם דרוק.

דו זאגסט דא פארוואס חרדיזם האט אנטוויקלט דער "סיסטעם", וויבאלד אן דעם סיסטעם וואלטן רוב חרדים נישט געבליבן חרדים. דאס איז ווארשיינליך אמת, און עס רעפלעקטירט די אייגנארטיגע טשאלענדזשעס וואס חרדיזם פארמאגט אין דער היינטיגער תקופה. חרדיזם איז געבויט אויף נאאיוויטעט און תמימות -- דאס האט גוט געקענט ארבעטן אין א צייט וואס תמימות איז געווען א נחלת הכלל, און רעאליטעט האט נישט אזוי געשלאגן אין פנים. אין דער אפענער וועלט פון דעם צוואנציגסטן יאר-הונדערט אין ניו-יארק האט חרדיזם מער נישט דעם אמאליגן אפיעל, און ס'איז ברור אז א סך וואלטן געקליבן אנדערע וועגן. דער צורך האט געבוירן דעם "סיסטעם" אין די לעצטע צענדליגער יארן, צו פארשטאפן די קעפ און ווארפן זאמד אין די אויגן, און אין דער זעלבער צייט מאכן כמעט אוממעגליך זיך צו קענען בוחר זיין אן אייגענעם גאנג אין לעבן.

אין די לעצטע יארן וואס דער אינטערנעט ברענגט רעאליטעט נאך נענטער אין פנים אריין, און עס איז כמעט אוממעגליך צו לעבן אין חרדישע אילוזיעס ווען ווינטן פון פאקטן בלאזן אין אלע ריכטונגען, האט מען געדארפט דראסטיש ארויפדרייען דעם טעמפעראטור פון דעם סיסטעם. ויצא העגל הזה.
אייזען!
אלזא, איך בין מסכים מיט דיר אז חרדיזם האט אן ערנסטן פראבלעם וואס מ'פרובירט צו לעזן דורך דעם סיסטעם, אבער דאס מאכט נאך נישט חרדיזם און דעם סיסטעם פאר איין זאך.
קבל את האמת ממי שאמרו (רמבם ה' קידוש החודש)
באניצער אוואטאר
תורה ומדע
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 496
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 15, 2016 10:55 am
געפינט זיך: מידוועסט
האט שוין געלייקט: 253 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 345 מאל

הודעהדורך תורה ומדע » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 11:26 am

אייזען
קבל את האמת ממי שאמרו (רמבם ה' קידוש החודש)
באניצער אוואטאר
תורה ומדע
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 496
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 15, 2016 10:55 am
געפינט זיך: מידוועסט
האט שוין געלייקט: 253 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 345 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 11:31 am

איך מיין מען איז זיך אביסל טועה דא מיט דער האקעריי אויף די סיסטעם חריידיזים בנוגע לערנען אין קאלעדזשעס וכו'.

די איסורים אויף לערנען לימודי חול זענען גאר אלט, און עס איז אייביג געווען א פראבלעם ביי די מער עקסטרעמע רבנים, דהיינו גאליציאנער און אונגארישער רבנים.

און פוילין צווישען די מלחמות, האט מען געמוזט לערנען און פאבליק סקול, לימודי קודש האט מען געלערנט נאך דריי אזייגער.

ווען די אידן זענען געקומען קיין אמעריקע, האבען זיי זיך נישט געשפיהלט מיט די געזעצן, און געמאכט עמטליכע לימודי חול און די חדרים.

רבי'ס האבען געהאקט קעגען גיין אין קאלעדזש, פשוט וועגען מען האט זיך אויסגעמישט מיט די גוים און גויטעס, ווי אויך האבען רבי'ס גערעדט אז מען דארף אכטונג ווי מען ארבעט, נישט ארבעטען מיט גויטעס בקביעות וכו', אדער מיט ביליגע גוים.

אבער מען האט קיינמאל נישט געהאקט קעגען זיך לערנען א פרנסה און א קלאס, אפילו אויב די קלאס איז געווען געמישט, ווייל עס איז צייטווייליג.

היינט, האבען רבנים, ובראשם דער רבי פין אמונת ישראל, געטוהן דעצעדירן, אז אלע קלאסען זיך עפעס צו לערנען טויג נישט, ווייל דער פאלק ווייסט נישט צו מאכען א חילוק צווישען כפירה און נישט. ווען מיידלעך פרויען לערנען זיך ספעשל עד, לערנט מען דארט זאכען וואס זענען פארקערט פין אונזער מהלך, לאו דוקא קעגען אידישקייט.

אז מען נעמט די זאך אין א קלארע בילד, איז עס די זעלבע וואס מען האט געהאקט אמאהל קעגען לימודי חול בכלליות. היינט זעהט מען קלאר אז מען קען זיין א חסידישער איד וואס וויינט שבת ביי שלום עליכם און קען גוט ענגליש מיט א גוטע פאך ווי סי. פי עי. און עס איז בכלל נישט קיין סתירה, אבער אמאהל האט מען געמיינט אז עס איז יא.

דער דברי חיים למשל האט געהאלטען אז ווען ער האט זיך געלערנט אינטערשרייבן אויף פויליש אז עס האט אים די יראת שמים.

די זאכען נעמען פשוט צייט.

עס האט אבער גארנישט מיט סיסטעם חריידיזים וכו'.
אישתישבי
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 386
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 17 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 207 מאל

הודעהדורך ליטוואק פון בודאפעסט » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 12:28 pm

פאר דעם איז דא א טאורו קאלעדזש. טאמער מ'וויל זיכער מאכען אז דארט איז נישט דא קיין כפירה, שטעל דארט א ת"ח זאל דורכלערנען זייער קאריקולעם.

סתם אזוי, פארוואס זאל מען חושד זיין כפירה? מ'לערנט דען פילוזופיא? דער סוגיא פון כוחות הנפש האט עפעס מיט די י"ג עיקרים? וועלכע?
The greatest obstacle to discovery is not ignorance--it is the illusion of knowledge.
(Daniel J. Boorstin) דא
באניצער אוואטאר
ליטוואק פון בודאפעסט
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 5357
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 19, 2012 7:51 pm
האט שוין געלייקט: 2001 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 5009 מאל

הודעהדורך תורה ומדע » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 1:12 pm

מיין פרעדיקשען:
אין צעהן יאהר ארום וועט זיין א קאללעדזש בנשיאות די אדמורים מבעלזא, סטאלין, קלויזענבורג, באבוב, און אפשר מהר"א מסטמר. מען וועט קענען זיך אויסוועלען פון א ליסטע פון צען צו פופצען מעידזשערס און באקומען פיינענשיל עיד. לדעתי וועט דאס זיין א גוטע זאך. נישט ווייל דער עולם וועט אהין לויפען, נאר ווייל עס וועט עפענען די טיהר צו גיין אין פראמינאנטע אינציטוציעסס.
קבל את האמת ממי שאמרו (רמבם ה' קידוש החודש)
באניצער אוואטאר
תורה ומדע
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 496
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 15, 2016 10:55 am
געפינט זיך: מידוועסט
האט שוין געלייקט: 253 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 345 מאל

הודעהדורך געוואלדיג » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 1:13 pm

סיסטעם ביסודו מיינט אז יעדער מוז אריין פיטן אין א געוויסע פרעים און ווער עס איז נישט אין די פרעים איז מופרך מעיקרו.

די נקודה שטעלט ארויס אז בעצם איז כלל ישראל אין א סיסטעם מאז היתה לגוי, נאר מעת מתן תורה איז די סיסטעם באשטאנען פון די תרי"ג מצות אנלי, שפעטער איז צוגעקומען צום סיסטעם מצות ותקנות דרבנן, נאכדעם איז צוגעקומען תקנות הגאונים, חרם הקדמונים און חדר"ג וכדו', דאס אלעס איז געווארן א חלק פונעם סיסטעם וואס אויב ביסטו נישט אין דעם ביסטו אינדרויסן פון די תורה טרייע אידן געמיינדע, נאך דעם איז געקומען דער בית יוסף און עס איז געשטעלט געווארן א פרישע סטאנדארט פון א שו"ע איד, און דאס איז אריין אינעם סיסטעם.

ביז דא איז נאך אפילו מושב מסכים מיט מיר, און ווען ער רעדט פון מי יתננו ירחי קדם האט ער דא אינזינען די תקופות. זיין פראבלעם הייבט זיך אן מיט ארטאדאקסיע, דאן איז געווען די ערשטע מאל אין היסטאריע וואס מען האט בשיטה מחליט געווען צוצולייגן מנהגים און מסורת אבות צום סיסטעם, יענע מנהיגי וגדולי ישראל האבן לכל הדיעות נישט געמיינט זיך אדער די אייגענע כבוד, נישט קיין חילוק יעצט צו דאס איז געווען די ריכטיגע מהלך אדער נישט, האבן זיי זיכער אינזינען געהאט טובת הכלל.

פארשטייט זיך אז צוליב זייער ערליכקייט איז אינעם סיסטעם אריין געלייגט געווארן נאר זאכן וואס האט געהאט א שייכות מיט די מערכה מיט די נעאלאגן וכדו', אבער קיינעם איז אנגעגאנגען וועלכע שיך מען טראגט, וועלכע קאפ צודעק מען נוצט, וואס מען טוהט פאר פרנסה וכדו', און די מהלך האט אנגעהאלטן ביזן קריג.

ווען מען איז אנגעקומען אהער און פלוצלינג האבן אונגארישע זיך געטראפן מיט פוילישע און רוסישע חסידים, מען האט אנגעהויבן וואוינען מיט ליטווישע און ספרדישע ביינאזאם, האבן געוויסע זיך געפילט באדראעט. איז אנשטאט צו מחזק זיין די אינערליכע רייען האט מען אנגעהויבן מחלק זיין בין דם לדם.

היוצא לנו מזה אז הגם יהדות מיט סיסטעם איז טאקע באמת היינו הך, איז אבער דא א חילוק בין שמים לארץ צווישן די אמאליגע מייסדים פון די מסורת אבות סיסטעם וואס האבן געמיינט לש"ש און לטובת הכלל, און צווישן די היינטיגע שלוחי דקדמאי וואס האלטן אן בכל תוקף די מיהלאוויצער תקנות און די חומת ההתבדלות.
עס נעמט א מאנקי בערך 3 שעה צו טרענירן א מענטש אים צו געבן באנאנעס יעדע פאר מינוט...

-יין שרף-
באניצער אוואטאר
געוואלדיג
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3651
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 10, 2014 5:15 pm
געפינט זיך: באתרא דנשקי שמיא וארעא להדדי
האט שוין געלייקט: 6655 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4356 מאל

הודעהדורך ליטוואק פון בודאפעסט » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 2:13 pm

מיהלאוויצער תקנות זענען געווען קהל'ישע תקנות, נישט פרטי'שע. מ׳האט נישט איינגעטיילט יעדער יחיד וויאזוי ער זאל זיך אויפפיהרן.

ווען מ'האט א פראבלעם מיט די סיסטעם, מוז מען זיין אויסגעהאלטען. פאדערן פון די סיסטעם אז זי זאל צושטעלען לימודי חול איז צווינגען די אייגענע דעה אויף זיי. זיי דארפען דיר לאזען אליינס גייען שטודירען, דאס יא. אבער פאדערן קומט מיט א פרייז.
The greatest obstacle to discovery is not ignorance--it is the illusion of knowledge.
(Daniel J. Boorstin) דא
באניצער אוואטאר
ליטוואק פון בודאפעסט
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 5357
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 19, 2012 7:51 pm
האט שוין געלייקט: 2001 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 5009 מאל

הודעהדורך המלוכה והממשלה » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 2:20 pm

איך מיין אז דאס איז די זעלבע טענה'ריי ווי די דעבעיט צווישן דעמאקראטען און רעפובליקענס וועגן רעדיקעל איסלאמיק טעראריסם. די ליבעראלס האלטן אז טעראר און איסלאם זענען צוויי עקסטערע זאכען , און מ'טאר עס נישט אנקוקען ווי איינס , און די רעפובליקענס טענה'ן אז ס'איז די זעלבע זאך.
במקום שאין איש קוקט עס אזוי אויס
נאר נחום ראזענבערג ראטעוועט אונז פון מאלעסטעישן
נאר מייקל בלומבערג ראטעוועט אונז פון הערפיס
נאר חיים שאולזאן פארדאמט אלע רשעות
נאר נפתלי מאסטער העלפט אונז באקומען א נארמאלע עדוקעישען
נאר די סעקולער געריכטן טוען עפעס פאר יושר און צדק
המלוכה והממשלה
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 690
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 12, 2014 7:38 pm
האט שוין געלייקט: 877 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1194 מאל

הודעהדורך יעקב מענטש » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 4:37 pm

ביז דא איז זייער קלאר, אבער פון דא און ווייטער בין איך נישט קלאר וואס דו מיינסט.

געוואלדיג האט געשריבן:
ווען מען איז אנגעקומען אהער און פלוצלינג האבן אונגארישע זיך געטראפן מיט פוילישע און רוסישע חסידים, מען האט אנגעהויבן וואוינען מיט ליטווישע און ספרדישע ביינאזאם, האבן געוויסע זיך געפילט באדראעט איז אנשטאט צו מחזק זיין די אינערליכע רייען האט מען אנגעהויבן מחלק זיין בין דם לדם.

היוצא לנו מזה אז הגם יהדות מיט סיסטעם איז טאקע באמת היינו הך איז אבער דא א חילוק בין שמים לארץ צווישן די אמאליגע מייסדים פון די מסורת אבות סיסטעם וואס האבן געמיינט לש״ש און לטובת הכלל און צווישן די היינטיגע שלוחי דקדמאי וואס האלטן אן בכל תוקף די מיהלאוויצער תקנות און די חומת ההתבדלות.

אויב מעגליך, ביטע דעטאלירן א ליסטע פון זאכן וואס דו קלערסט אז דער 'סיסטעם' צווינגט ארויף אויפן ציבור וואס איז אויסער די ראמען פון ארטאדאקסיע.

----------------

איך זעה דא עטליכע מגיבים וואס, לויט ווי ס'קוקט אויס ציהלט יעדער דעם 'סיסטעם' אבער יעדעם שטערט עפעס אנדערש, איינער וויל מ'זאל אקצעפטרין או טי די נושרים און מ'זאל זיי ניטאמאל ארויסווייזן אומצופרידנהייט מיט זייער לעגאלע בארעכטיגט בחירה, א צווייטער וויל אז מ'זאל אקצעפטירן לאו דוקא גוים גמורים, אבער יא לינק-גענויגט מאדערן-ארטאדאקסיע וכו'.

אין מיין קינדס חדר פרעגט מען נישט מיט וועלכע סארט הוט מ'גייט, מ'פרעגט צו איך פארמאג א טעלעוויזשאן אינדערהיים, יא! מ'פארלאנגט אז מיין ווייב זאל נישט דרייוון, ווייל לויט די גדרי הצניעות וואס די מוסד פראקטיצירט איז נישט אויסגעהאלטן.

קלארשטעלונג: איך מיין נישט צו דעבאטירן צו דער סיסטעם איז געוואנטשען אדער פארקערט, איך וויל נאר אז יעדער זאל קלארשטעלן פונקטליך וויאזוי סאסייעטי דארף אויסקוקן (מיט פונקטליכע משלים), און נישט רעדן פון דעם אבסטראקטיוון בער 'סיסטעם'.
יעקב מענטש
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 596
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 28, 2015 5:40 pm
האט שוין געלייקט: 609 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 565 מאל

הודעהדורך ליטוואק פון בודאפעסט » מיטוואך דעצעמבער 21, 2016 4:46 pm

סאסייעטי דארף און מעג איינפיהרן הלכה. דאס אז ס'איז נישט דא קיין חדר אין קרית יואל וואס נעמט אריין א קינד וואס זיין מאמע דרייווט, הייסט געצווינגען יעדע מאמע נישט צו דרייווען. פאר איינעם איז איינגעפאלען א 'חומרא' און היינט איז עס ארויפגעצווינגען. דאס איז די שלעכטס.

נוצן לשון הקודש ווערטער ווי 'גדרי צניעות' מאכט עס נישט בעסער. שטאט קרית יואל איז מחוייב מחנך צו זיין אלע קינדער, און דער וואס וויל 'מחמיר זיין' אויף סיי וואס איז נישט גע'פסק'נט להלכה, כגון פרויען דרייווען, סמארטפאונ'ס, גאלען די קאפ, דאווענען וותיקין, צי גיין לאנגע גאטשעס, איז שלעכט.
The greatest obstacle to discovery is not ignorance--it is the illusion of knowledge.
(Daniel J. Boorstin) דא
באניצער אוואטאר
ליטוואק פון בודאפעסט
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 5357
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 19, 2012 7:51 pm
האט שוין געלייקט: 2001 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 5009 מאל

חרדיזם און "סיסטעם" ארבעט שטענדיג צוזאמען

הודעהדורך שש משזר » מאנטאג יאנואר 16, 2017 12:52 am

@ראובן, ייש"כ פארן הערליכן אשכול, און די מגיבים'ס אונטערסאנטע מיינונגען און אפהאנדלונגען.

ווי שטענדיג, זע איך וויפיל מענטשן פארפאסן צו וויסן דעם ריינעם ווארהייט אדאנק דאס נישט זיין אויסגעקאכט אין היסטאריע. אין אונזער שמועס, איז עס די היסטאריע פון חרדי'זם, אדער בלשונינו: [אולטרא-]ארטאדאקסיע.


אין א לענגערן אשכול [צווישן ארטאדאקסיע, שטאטוס-קווא, נעאלאגן, און השכלה] האב איך קלאר אויסגעשמועסט, אז אונזער ארטאדאקסיע וואס איז בירושה מאת החת"ס ותלמידיו, איז שוין געווען אזוי עקסטרעם פון איר אנהייב.

אנדערש ווי מיר מיינען אז ארטאדאקסיע איז נאר געקומען לוחם זיין קעגן רעפארם - א זאך וואס דער חת"ס האט געטון אן באשאפן אונזער ארטאדאקסיע, און א זאך וואס רשר"ה האט עווענטועל לוחם געווען דערגעגן אן נאכטאנצן ארטאדאקסיע [ע"ע נעא-ארטאדאקסיע] - איז דער אמת היבש אנדערש. ארטאדאקסיע איז פון איר סאמער אנהייב געקומען אוועקשטעלן א סיסטעם. די "סיבה" דערצו איז טאקע געווען צוליב פחד ומלחמת הריפורם, אבער דער מציאות איז געווען אז ארטאדאקסיע האט זיך גלייך אוועקגעשטעלט אלס איינציגסטער אויטאריטעט איבער כלל ישראל'ס באשלוסן.

די רדיפות וואס די שטאטוס-קווא קהילות זענען אריבער - טראץ וואס אין איר שפיץ זענען געשטאנען גדולי ישראל, און דאס זעלביגע מיט קהילות ספרד, איז געווען דער ערשטער אנדייטונג איבער וואס אונזער היימישער סיסטעם איז. א טעראר אפאראט וואס דינט אלס שיצער פון חרדיזם.


  • דעמאלס ווי היינט, איז געווען א לעגיטימע סיבה דערצו: פחד פון די צוציענדע גאס. דעמאלס רעפארם, היינט - וואס נישט?...
  • דעמאלס ווי היינט, איז דער סיסטעם געווען בבחינת איין האנט וואשט די צווייטע. דער סיסטעם האט געדארפט צו היטן אויפן חרד'ישן שיטה, וואס קען נישט עכט אנגיין נארמאל אן א סיסטעם וואס באגרעניצט אירע מיטגלידער.
  • דעמאלס ווי היינט, איז געווען פשוט אז חרדיזם איז א סתירה מיט א מער אויפגעקלערטע וועלט. אין ביידע פעלער האט מען געמאכט א סיסטעם וואס זאל העלפן דאס מושג חרדיזם אנגיין ווייטער.
  • דעמאלס ווי היינט, האט מען געזען אז דער סיסטעם העלפט טאקע אין דעם הינזיכט: אין אונגארן זענען געווען די ווייניגסטע מאס פרומע וואס זענען געווארן פריי, אנדערש ווי אלע ארומיגע לענדער.

דאס מאכט עס נישט גערעכט אלס א שיטה, אבער דאס שטעלט אוועק חרדיזם אין איר ריכטיגן ליכט. עס איז א שיטה וואס "איז נישט" סיסטעם, אבער "איז נאר" מיט סיסטעם. אן סיסטעם ארבעט עס נישט, און אן סיסטעם האט עס קיינמאל נישט געארבעט. דער סיסטעם האט עס געשיצט פון איר אנהייב, טרעטנדיג און טעראריזירנדיג אלע וואס האבן נישט געוואלט גיין אין שפאן.


פון די אנדערע זייט, גלייב איך באמונה שלימה אז די טעראר איז נישט געקומען צוליב די ווילן פון משתלטים צו הערשן אויף אנדערע. עס איז און וועט אייביג קומען פון עקסטרעמיסטישע קנאים וואס וועלן זען דעם מי לה' אלי אין יעדעס סארט קנאי'שע אויפפירונג, ענדערש ווי אין שכל הישר וואס קען מעגליך מאכן מענטשן מאכן זעלבסטשטענדיגע באשלוסן.

דאס זאג איך אויפן הייליגן מחנה חיים פון פעסט, ווי אויף רמ"ד אונגאר, ר"א ט"ב, און סיי ווער עס קארמעט און האט אמאל געקארמעט חרדי'שע משוגעת'ן וואס זענען א פירוש חי אויף מסכת סיסטעם. נישט אז אונזערע אדמורים זענען געמאכט פון ריינעם קאליבער. אבסעלוט נישט. אבער ווען זיי געבן עקסטרעמיסטישע דרשות איז עס א נארמאלע לינק אינעם שרשרת הזהב פון ארטאדאקסיע וואס גייט געקניפט און געבינדן מיט א קאנצעליי וואס רודפ'ט דער וואס טראכט אנדערש.

ווידער דאס וואס אין שיקאגא איז אנדערש, גלייב איך אז עס האט ווייניג וואס צוטון מיטן פאקט אז חרדיזם גייט נישט בהכרח מיט סיסטעם/רשעות. לדעתי האט עס צוטון מיטן פאקט אז די ארטיגע חרדיזם איז נישט אזוי געבויט און איינגעגעסן, בכמות צי באיכות צי ביידע, ווי פה ק"ק ניו יארק/דזשורזי. ווען די חרדישע וועלט בליעט, וועט מען אייביג - אבער אייביג - זען ווי דער סיסטעם גייט גלייך מיט, כהני תרי רעין דלא מתפרשין.

נאך איין נקודה מיט וואס שיקאגא שטייט אנדערש איז, אז דארטן האבן די אונגארישע סיסטעם איינפעדימער זיך נישט באזעצט, און די ליטאים כשלעצמם האבן נישט אזא מסורה... ביי די ליטווישע איז דא א באזונדערע "תורה" פראבלעם וואס באשאפט זייער סיסטעם, אבער אין שיקאגא איז דאס אבוויעסלי נישט קיין גרויסער אישו.


דאס ברענגט מיר ווידעראמאל צו מיין מסקנא אין מיין אשכול, אז די איינציגסטע זאך וואס מיר קענען טון איז צוביסלעכווייז זיך רוקן צום נעא-ארטאדאקסיע פון רשר"ה, וואס האט געהאט א סוקסעס אין דייטשלאנד, און האט נישט געקארמעט טפשות, רשעות, און עניות אין די זעלבע צייט.


אקעי, צייט זיך אויפצואוועקן פון שלאף...
באניצער אוואטאר
שש משזר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3334
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 30, 2015 11:55 pm
געפינט זיך: צווישן די הרי חושך און הר ההר.
האט שוין געלייקט: 6647 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 14814 מאל

הודעהדורך moshav zekeinim » מאנטאג יאנואר 16, 2017 3:28 am

איך מיין אז ווען אימער אין היסטאריע די אומות העולם האבן געעפנט די טויערן צו זייער קולטור אדער סתם פרייהייט האבן זיך סיסטעם רעגולאציעס אנגעזעהן בשמי היהדות. מה שאין כן ווען די אומות העולם האבן פארמאכט זייערע טויערן האט א סיסטעם געארבעט אטאמאטיש אן קיין רעגולאציעס. די פרושים וואסהאבן געלעבט אין א פרייהייט רייצנדער תקופה האבן געשאפן תקנות. אויך רב סעדיה און דער רמבם האבן געלעבט אין אזעלעכע תקופות און געשאפן רעגולאציעס לחזק היהדות. און דער חת"ם סופר האט נישט אנדערש געטון. טעראר אין די קהילות איז אבער עפ"י רוב פארגעקומען אזוי צו אזוי, און נאר אזעלעכע בעל שמ'ישע גוטע אידן האבן ממתיק געווען די דינים.

רש"ר הירש איז געווען דער וואס האט מחדש געווען א נייער מהלך, אז די רעאקציע צו פרייע ווינטן זאל דווקא זיין בנועם הלוכות. דאס איז מסתמה פארגעקומען אין יעדער מקום וואו דער ראבינאט איז טיילווייז נשפע געווארן פון די פרייע ווינטן און בנוסף האט מען געזעהן אז אויב וויל מען ראטעווען עפעס קען מען נישט גיין מיטן גאנצן עקסטרעם. ביי די ספרדים אין מאראקא אין די לעצטע יארן איז אויך אזוי געווען. און אפשר אין די ארצות איטאליע בימי הרענעסאנס איז אויך אזוי געווען.
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
moshav zekeinim
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1764
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 3:14 pm
האט שוין געלייקט: 1051 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1544 מאל

פריערדיגע

גיי צוריק געזעלשאפט

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 4 געסט