זיך איינלערנען וויאזוי צו שרייבן אדאנק ק"ש

ארטיקלען און באטראכטונגען איבער דער חרדי'שער געזעלשאפט און קולטור

זיך איינלערנען וויאזוי צו שרייבן אדאנק ק"ש

הודעהדורך לאשיצער » זונטאג נאוועמבער 10, 2019 8:39 pm

חשוב'ע חברים,
כאטשיג איך בין נישט קיין חסידישער איד פרוביר איך (אלס אן אקאדעמיקער) צו פארשטיין די חסידישע געזעלשאפט און (אלס לינגוויסט) בעסער צו פארשטיין די אידישע שפראך ווי זי ווערט היינט גענוצט אין דעם חסידישן ציבור. וויל איך אייך פרעגן: וויפל פון אייך שפירן אז קאווע שטיבל האט געשפילט א ראלע אין דעם וואס איר שרייבט היינט אידיש, אדער אין דעם וואס איר קענט בעסער די כללים פון אידישער גראמאטיק און אויסלייג? אויב קענט איר מיר געבן א קאנקרעטן משל פון א גראמאטישן כלל אדער פרינציפ אדער אויסלייג-ענין וואס איר קענט היינט בעסער אדאנק אייער שרייבן/ליינען תגובות אויף ק"ש וואלט איך געווען זייער דאנקבאר צו הערן פון אייך. ש'כוח! :גוווט:
באניצער אוואטאר
לאשיצער
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 116
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 17, 2015 11:49 pm
האט שוין געלייקט: 81 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 228 מאל

הודעהדורך גראדעמעכעלע » זונטאג נאוועמבער 10, 2019 8:57 pm

לאשיצער האט געשריבן:חשוב'ע חברים,
כאטשיג איך בין נישט קיין חסידישער איד פרוביר איך (אלס אן אקאדעמיקער) צו פארשטיין די חסידישע געזעלשאפט און (אלס לינגוויסט) בעסער צו פארשטיין די אידישע שפראך ווי זי ווערט היינט גענוצט אין דעם חסידישן ציבור. וויל איך אייך פרעגן: וויפל פון אייך שפירן אז קאווע שטיבל האט געשפילט א ראלע אין דעם וואס איר שרייבט היינט אידיש, אדער אין דעם וואס איר קענט בעסער די כללים פון אידישער גראמאטיק און אויסלייג? אויב קענט איר מיר געבן א קאנקרעטן משל פון א גראמאטישן כלל אדער פרינציפ אדער אויסלייג-ענין וואס איר קענט היינט בעסער אדאנק אייער שרייבן/ליינען תגובות אויף ק"ש וואלט איך געווען זייער דאנקבאר צו הערן פון אייך. ש'כוח! :גוווט:


איך האב מיר געלערנט ווען מען נוצט "אין" און ווען "און." אויך ביילייפיג ווען מען נוצט א פיריעד און ווען א קאמע.
באניצער אוואטאר
גראדעמעכעלע
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1788
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש פעברואר 08, 2014 10:16 pm
האט שוין געלייקט: 6435 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2291 מאל

הודעהדורך געפילטע פיש » זונטאג נאוועמבער 10, 2019 10:13 pm

א גוטן הרב לאשיצער. איך שרייב שוין כמעט נישט דא, אבער איינער האט מיר צוגעשיקט דעם לינק, האב איך מחליט געווען צו ענטפערן. מיר האט קאווע שטיבל נישט נאר אויסגעלערנט שרייבן יידיש, ספעלן, גראמאטיק, נאר די גאנצע היברו קיבאורד האב איך נישט געקאנט בעפאר כ'בין אהער אנגעקומען. דא האב איך מיך אויסגעלערנט וויאזוי צו ספעלן יידיש, טאקע די און\אין חילוק, און נאך אסאך וואס איך געדענק אליינס נישט. גיי צוריק צו מיינע ערשטע תגובות אין 2012 וועסטו זען אז כ'האב געספעלט ווי א באבע. (באבעס, נעמט עס נישט פערזענליך, איר שרייבט זייער גוט, ס'איז נאר אזא אויסווארט. כבודכן במקומן מונחת.)

כ'האב פונקט געשמיעסט מיט חבירים פאריגע וואך וועגן דעם עדיוקעישען YAFFED סומאטוכע, האב איך געזאגט אז נישט נאר לערענט מען נישט אויס ענגליש, נאר ניטאמאל תורה, יידישקייט, און די יידישע שפראך לערענט מען אויס. פון מיין כיתה אין ישיבה קען איך נישט ציילן דריי וואס קענען שרייבן א סענטענס (זאץ?) גראמאטיש אויסגעהאלטן אין עני שפראך. נישט יידיש, נישט ענגליש, נישט לשון קודש.

אויב איך מעג פרעגן, פארוואס פרעגט איר די שאלה?
געפילטע פיש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 6943
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 11:16 am
האט שוין געלייקט: 5483 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7498 מאל

הודעהדורך לאשיצער » זונטאג נאוועמבער 10, 2019 10:34 pm

געפילטע פיש האט געשריבן:אויב איך מעג פרעגן, פארוואס פרעגט איר די שאלה?

איך ארבעט יעצט אויף א לינגוויסטישן ארטיקל איבער דער שפראך פון ק"ש. איך האב אויסגעפארשט א קליינעם פרט פון אידישן ווערטער-סדר (וואס איך קען אייך שפעטער אויסזאגן) און באמערקט, דורך א סטאטיסטישן אנאליז, אז וואס לענגער מ'שרייבט אויף ק"ש אלץ מער ניצט מען א קאנסערוואטיווע (אייראפעיש-אידישע) גראמאטישע פארמע. איך וועל גערן שטעלן א לינק אדער PDF ווען דער ארטיקל וועט זיין פארטיק. דערווייל זוך איך עווידענץ אז ק"ש איז א פלאץ וואו נארמעס פון שרייבן אידיש פארשפרייטן זיך צווישן שרייבער, באוואוסטזיניג צי אונטערבאוואוסטזיניג. צי מעג איך, מיין אייער רשות @געפילטע פיש, ציטירן פון אייער תגובה אין מיין ארטיקל?
באניצער אוואטאר
לאשיצער
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 116
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 17, 2015 11:49 pm
האט שוין געלייקט: 81 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 228 מאל

הודעהדורך שצם_חנכל » זונטאג נאוועמבער 10, 2019 11:50 pm

אויב כ׳מעג פרעגן, וואס מיינסטו ״אלץ מער נוצט מען א קאנסערוואטיווע (אייראפעיש-אידישע) גראמאטישע פארמע״, כלומר, וואס זענען די אינגער שרייבער קודם און וואס איז זייער עוועלוציע לויט דעם אנאליז?

אויכעט, איז די זעלבע אנאליז גילטיג אויף אונזער שוועסטער סייט אייוועלט?
שצם_חנכל
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 156
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 12, 2013 12:16 pm
האט שוין געלייקט: 593 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 150 מאל

הודעהדורך mevakesh » זונטאג נאוועמבער 10, 2019 11:53 pm

עס איז מיר שווער צו געבן אן קאנקרעטע ביישפיל אבער דאס ערשטע מאל וואס איך האב מיר געדארפט ספראווען מיט שרייבן א פאראגראף אויף יידיש איז געווען אויף קאווע שטיבעל

אגב אויב זיכט איהר אפצושאצן יידיש ביים חסידישן ציבור איז לכאורה אייוועלט מער געאייגענט פאר דעם ווייל עס רעפרעזענטירט די ברייטערע ציבור נישט נאר איין סארט אזוי ווי אויף קאווע שטיבעל
באניצער אוואטאר
mevakesh
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 864
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך אוגוסט 12, 2015 12:11 pm
האט שוין געלייקט: 769 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 806 מאל

הודעהדורך ביבער » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 12:24 am

mevakesh האט געשריבן:אגב אויב זיכט איהר אפצושאצן יידיש ביים חסידישן ציבור איז לכאורה אייוועלט מער געאייגענט פאר דעם ווייל עס רעפרעזענטירט די ברייטערע ציבור נישט נאר איין סארט אזוי ווי אויף קאווע שטיבעל

אויב דו מיינסט דייווערסיטי איז ק"ש די ברייטערע און אייוועלט פון איין סארט.
I may not agree with what you say, but I will defend to the death your right to say it. - Voltaire
באניצער אוואטאר
ביבער
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 724
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג נאוועמבער 29, 2012 4:12 pm
האט שוין געלייקט: 686 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 749 מאל

הודעהדורך ביבער » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 12:27 am

לאשיצער האט געשריבן:חשוב'ע חברים,
כאטשיג איך בין נישט קיין חסידישער איד פרוביר איך (אלס אן אקאדעמיקער) צו פארשטיין די חסידישע געזעלשאפט און (אלס לינגוויסט) בעסער צו פארשטיין די אידישע שפראך ווי זי ווערט היינט גענוצט אין דעם חסידישן ציבור. וויל איך אייך פרעגן: וויפל פון אייך שפירן אז קאווע שטיבל האט געשפילט א ראלע אין דעם וואס איר שרייבט היינט אידיש, אדער אין דעם וואס איר קענט בעסער די כללים פון אידישער גראמאטיק און אויסלייג? אויב קענט איר מיר געבן א קאנקרעטן משל פון א גראמאטישן כלל אדער פרינציפ אדער אויסלייג-ענין וואס איר קענט היינט בעסער אדאנק אייער שרייבן/ליינען תגובות אויף ק"ש וואלט איך געווען זייער דאנקבאר צו הערן פון אייך. ש'כוח! :גוווט:


אין חסידיש אידיש זאגט מען אויסלערנען
I may not agree with what you say, but I will defend to the death your right to say it. - Voltaire
באניצער אוואטאר
ביבער
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 724
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג נאוועמבער 29, 2012 4:12 pm
האט שוין געלייקט: 686 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 749 מאל

הודעהדורך כוכב » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 12:38 am

כ'ווייס אפילו נישט ווי אנצוהויבן ענטפערן די פראגע און וואס די ערפארונג אויף קאווע שטיבל באדייט, נישט בלויז איבער שרייבן נאר פשוט איבער די וועלט אויסקוק אין ידיעה און מושג אין סיי וועלכע טעמע. זאגן אז דאס פלאץ שארפט אויס גראמאטיש און שפראך איז א פרט, מיך האט עס פשוט געגעבן צו באקענען מיט א וועלט פון טערמינען, מושגים, יסודות, היסטארישע פאקטן, אלערליי ידיעות, ממש א וועלט.
איך געדענק נאך ווי היינט דאס ערשטע מאל כ'האב געזען דאס ווארט אנעקדאט, און א שמועס איבער אן אנעקדאטישע ראי' און כ'האב פשוט נישט פארשטאנען קיין ווארט, ביז כ'האב באקומען אן אנונג אין די מינדעסטע לאגיק און וויאזוי א געזעצטע שמועס דארף גיין און וואס מיינט אן ארגומענט און וואס נישט.
כ'וואלט נישט מגזם געווען אז מיין ערפארונג אויף קאווע שטיבל איז געווען כמעט ווי נאכאמאל געבוירן ווערן, אפגערעדט ווען ס'קומט צו שפראך איז עס געווען דאס ערשטע מאל וואס כ'האב געקענט נעמען די פעדער אין דער האנט אריין און שרייבן א זאץ אויף א זאץ און אייגנטליך זיך באנוצן מיט מיין שרייבערישן טאלאנט.
ס'איז שרעקעדיג ווען איך טראכט אריין אין דער נקודה ווי אלס בחור אדער קינד האב איך נישט געהאט די מינדעסטע געלעגנהייט צו שרייבן אף פאראגראף אחד זיכער נישט אין דער עפנטליכקייט להנות בהם בני אדם.
כוכב
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2434
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש דעצעמבער 07, 2013 7:35 pm
האט שוין געלייקט: 4995 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6806 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 1:04 am

ווי אנדערע ברענגען ארויס דא, איז א גרויסע עולם פין חסידישע אידן, זענען נישט געוואוינט צו שרייבן בכלל, ווייל מען האט מיט זיי נישט צופיל געלערנט שרייבען, נאר ליינען, ממילא האבן זיי א שווערע צייט צו קענען זיך ארויסברענגען ביים שרייבן.

אין בין זיכער אז אסאך שרייבערס דא געדענקען זייערע ערשטער תגובות ווי שווער עס איז אנגעקומן.

אבער דער לאשיצער זוכט לכאורה נישט דאס, ער האלט עפעס אז אפילו איינער וואס קען שוין שרייבן, טאמער ווערט ער א שרייבער דא, טוישט זיך זיין מהלך הכתיבה. און אויף דעם איז מיין תשובה, אויסדריקליך נישט, מיין מהלך איז געבליבן די זעלבע לאורך פין אלע מיינע ניקס דא.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1908
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 76 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1008 מאל

הודעהדורך בת קול » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 1:18 am

אישתישבי האט געשריבן:ווי אנדערע ברענגען ארויס דא, איז א גרויסע עולם פין חסידישע אידן, זענען נישט געוואוינט צו שרייבן בכלל, ווייל מען האט מיט זיי נישט צופיל געלערנט שרייבען, נאר ליינען, ממילא האבן זיי א שווערע צייט צו קענען זיך ארויסברענגען ביים שרייבן.

אין בין זיכער אז אסאך שרייבערס דא געדענקען זייערע ערשטער תגובות ווי שווער עס איז אנגעקומן.

אבער דער לאשיצער זוכט לכאורה נישט דאס, ער האלט עפעס אז אפילו איינער וואס קען שוין שרייבן, טאמער ווערט ער א שרייבער דא, טוישט זיך זיין מהלך הכתיבה. און אויף דעם איז מיין תשובה, אויסדריקליך נישט, מיין מהלך איז געבליבן די זעלבע לאורך פין אלע מיינע ניקס דא.


גראדע ליינט זיך דיין ערשטע תגובה היבש קינדעריש, און האט פילע עקסקלעמעישאן מארקס.
איך ווייס נישט אויב איר זענט פשוט עלטער געווארן, אדער אויב דאס האט מיט קאווע שטיבל.
Voices of the demons
באניצער אוואטאר
בת קול
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 529
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך נאוועמבער 18, 2015 3:34 pm
געפינט זיך: שטענדיג דא
האט שוין געלייקט: 779 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 739 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 9:20 am

אבי גערעדט.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1908
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 76 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1008 מאל

הודעהדורך ליטוואק פון בודאפעסט » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 9:42 am

איך האב זיכער גע'ענדערט מיין וועג פון שרייבען. ביז קאוועשטיבעל האב איך נישט געליינט כמעט קיין אידיש, אחוץ אין אלטע ביכער, און דאס אויך נאר אביסל. ממילא איז מיין אויסלייג געווען מער פארצייטיש. איך האב אויך פיהל געשריבען דעמאלס אין א וועג וואס איז קענטיג אז איך טייטש איבער אין קאפ פון לשוה"ק אדער ענגליש. געוויסע האבען מיר מעורר געווען אויף געוויסע גרייזען וואס איז געווארען ביי מיר איינגעבאקען, און די זאכען האבען זיך געטוישט.

טאמער דו ביסט שוין דא, @לאשיצער, וואלט איך זייער געוואלט א ווערטער בוך פאר פארצייטישער אידיש. איך ליין געוויסע ביכער, און זיי האבען דארט ווערטער וואס מ'נוצט נישט היינט בכלל, מאנכע קומען פון פויליש אדער רוסיש, און מאנכע האבען א פארגרייזטע אויסלייג און עס איז זייער שווער געוואויר צו ווערן וואס זיי מיינען. טאמער מ'וואלט גע'עפענט אן אשכול דערוועגן, וואלסטו דארט רעאגירט?
The greatest obstacle to discovery is not ignorance--it is the illusion of knowledge.
(Daniel J. Boorstin) דא
באניצער אוואטאר
ליטוואק פון בודאפעסט
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 8732
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 19, 2012 7:51 pm
האט שוין געלייקט: 3047 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8203 מאל

הודעהדורך קורקלענד » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 10:26 am

אישתישבי האט געשריבן:ווי אנדערע ברענגען ארויס דא, איז א גרויסע עולם פין חסידישע אידן, זענען נישט געוואוינט צו שרייבן בכלל, ווייל מען האט מיט זיי נישט צופיל געלערנט שרייבען, נאר ליינען, ממילא האבן זיי א שווערע צייט צו קענען זיך ארויסברענגען ביים שרייבן.

אין בין זיכער אז אסאך שרייבערס דא געדענקען זייערע ערשטער תגובות ווי שווער עס איז אנגעקומן.

אבער דער לאשיצער זוכט לכאורה נישט דאס, ער האלט עפעס אז אפילו איינער וואס קען שוין שרייבן, טאמער ווערט ער א שרייבער דא, טוישט זיך זיין מהלך הכתיבה. און אויף דעם איז מיין תשובה, אויסדריקליך נישט, מיין מהלך איז געבליבן די זעלבע לאורך פין אלע מיינע ניקס דא.

ס'דא די וואס פראבירן זיך כסדר צו לערנען, דערנאך איז דא די וואס ווייסן אז זיי ווייסן שוין אלעס.....

ס'איז מיר א חידוש אז אסאך דא האבן געוויסט אזוי ווייניג אז זיי האבן ניטאמאל געקענט מבחין זיין ציווישן אין און און, אבער ס'גיבט חיזוק ווען מ'זעהט אז אפי' אן א גוטע חינוך קען מען אויסוואקסן א געפילטע פיש.

מיין צוויי צענט. די גערעדטער אידיש איז מער א מיקס מיט די היינטיגע ענגליש, און ווען ס'קומט עס ארויסצושרייבן איז א אידישע אויסלייג ווערט עס פראבלעמאטיש, דערפאר איז אין א וועג אסאך גרינגער מיט די צייט צו לערנען די אויטענטישע אידישע ווערטער וואס לייגן זיך אויס בעסער אויף א געשריבענע אידיש.
באניצער אוואטאר
קורקלענד
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1869
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 31, 2014 3:28 pm
האט שוין געלייקט: 1664 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1053 מאל

הודעהדורך געפילטע פיש » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 10:56 am

לאשיצער האט געשריבן:
געפילטע פיש האט געשריבן:אויב איך מעג פרעגן, פארוואס פרעגט איר די שאלה?

איך ארבעט יעצט אויף א לינגוויסטישן ארטיקל איבער דער שפראך פון ק"ש. איך האב אויסגעפארשט א קליינעם פרט פון אידישן ווערטער-סדר (וואס איך קען אייך שפעטער אויסזאגן) און באמערקט, דורך א סטאטיסטישן אנאליז, אז וואס לענגער מ'שרייבט אויף ק"ש אלץ מער ניצט מען א קאנסערוואטיווע (אייראפעיש-אידישע) גראמאטישע פארמע. איך וועל גערן שטעלן א לינק אדער PDF ווען דער ארטיקל וועט זיין פארטיק. דערווייל זוך איך עווידענץ אז ק"ש איז א פלאץ וואו נארמעס פון שרייבן אידיש פארשפרייטן זיך צווישן שרייבער, באוואוסטזיניג צי אונטערבאוואוסטזיניג. צי מעג איך, מיין אייער רשות @געפילטע פיש, ציטירן פון אייער תגובה אין מיין ארטיקל?

ס'קען זיין אז שרייבן דא מאכט נוצן אן אנדערע גראמאטישע פארמע, אבער פאר מיר פערזענליך, און אסאך אנדערע איז שרייבן דא וואס גיבט אונז בכלל עפעס א גראמאטישן פארמע!

איבער ציטירן וואס כ'האב געזאגט, קיין פראבלעם האב איך נישט דערמיט, נאר א חבר וואס האט געזען מיין תגובה דא נעכטן איז צוריקגעגאנגען, און איבערגעלייענט מיינט ערשטע תגובות דא, און ער טענה'ט אז להד"ם*, אז כ'האב שוין געשריבן גוט פונעם אנהויב. איך געדענק אבער אז כ'בין נאכנישט געווען גוט, סא האיך יתקיימו שניהם? כ'קלער אז ס'פלעגט מיר נאר נעמען לענגער צו שרייבן ווייל יעדע צווייטע ווארט האב איך געדארפט סוירטשן און נאכזוכן די ריכטיגע אויסלייג. אבער פון מיין זייט, ציטיר אוועק. (דאס איז א פובליק פארום, כ'ווייס נישט אויב ס'פעלט אויס צו בעטן רשות)

___

*ר"ת לא היו דברים מעולם, א גמרא לשון אויף לייקענען אלעס.
געפילטע פיש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 6943
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 11:16 am
האט שוין געלייקט: 5483 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7498 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 11:26 am

קורקלענד האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:ווי אנדערע ברענגען ארויס דא, איז א גרויסע עולם פין חסידישע אידן, זענען נישט געוואוינט צו שרייבן בכלל, ווייל מען האט מיט זיי נישט צופיל געלערנט שרייבען, נאר ליינען, ממילא האבן זיי א שווערע צייט צו קענען זיך ארויסברענגען ביים שרייבן.

אין בין זיכער אז אסאך שרייבערס דא געדענקען זייערע ערשטער תגובות ווי שווער עס איז אנגעקומן.

אבער דער לאשיצער זוכט לכאורה נישט דאס, ער האלט עפעס אז אפילו איינער וואס קען שוין שרייבן, טאמער ווערט ער א שרייבער דא, טוישט זיך זיין מהלך הכתיבה. און אויף דעם איז מיין תשובה, אויסדריקליך נישט, מיין מהלך איז געבליבן די זעלבע לאורך פין אלע מיינע ניקס דא.

ס'דא די וואס פראבירן זיך כסדר צו לערנען, דערנאך איז דא די וואס ווייסן אז זיי ווייסן שוין אלעס.....


.


אפילו די פארשטייסט נישט מיין כוונה, אדער פארדרייסטו וויסענדיג, עם כל זה ouch
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1908
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 76 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1008 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 11:29 am

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:איך האב זיכער גע'ענדערט מיין וועג פון שרייבען. ביז קאוועשטיבעל האב איך נישט געליינט כמעט קיין אידיש, אחוץ אין אלטע ביכער, און דאס אויך נאר אביסל. ממילא איז מיין אויסלייג געווען מער פארצייטיש. איך האב אויך פיהל געשריבען דעמאלס אין א וועג וואס איז קענטיג אז איך טייטש איבער אין קאפ פון לשוה"ק אדער ענגליש. געוויסע האבען מיר מעורר געווען אויף געוויסע גרייזען וואס איז געווארען ביי מיר איינגעבאקען, און די זאכען האבען זיך געטוישט.

טאמער דו ביסט שוין דא, @לאשיצער, וואלט איך זייער געוואלט א ווערטער בוך פאר פארצייטישער אידיש. איך ליין געוויסע ביכער, און זיי האבען דארט ווערטער וואס מ'נוצט נישט היינט בכלל, מאנכע קומען פון פויליש אדער רוסיש, און מאנכע האבען א פארגרייזטע אויסלייג און עס איז זייער שווער געוואויר צו ווערן וואס זיי מיינען. טאמער מ'וואלט גע'עפענט אן אשכול דערוועגן, וואלסטו דארט רעאגירט?



דאס איז א געוואלדיגער פלאן, נעכטן בשעת'ן לייענען א ביכל פין אמאהל האב איך געזעהן פיל ווערטער וואס מען ניצט נישט היינט, און דערפאר איז שווער צו פארשטיין.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1908
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 76 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1008 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 12:20 pm

ביבער האט געשריבן:
לאשיצער האט געשריבן:חשוב'ע חברים,
כאטשיג איך בין נישט קיין חסידישער איד פרוביר איך (אלס אן אקאדעמיקער) צו פארשטיין די חסידישע געזעלשאפט און (אלס לינגוויסט) בעסער צו פארשטיין די אידישע שפראך ווי זי ווערט היינט גענוצט אין דעם חסידישן ציבור. וויל איך אייך פרעגן: וויפל פון אייך שפירן אז קאווע שטיבל האט געשפילט א ראלע אין דעם וואס איר שרייבט היינט אידיש, אדער אין דעם וואס איר קענט בעסער די כללים פון אידישער גראמאטיק און אויסלייג? אויב קענט איר מיר געבן א קאנקרעטן משל פון א גראמאטישן כלל אדער פרינציפ אדער אויסלייג-ענין וואס איר קענט היינט בעסער אדאנק אייער שרייבן/ליינען תגובות אויף ק"ש וואלט איך געווען זייער דאנקבאר צו הערן פון אייך. ש'כוח! :גוווט:


אין חסידיש אידיש זאגט מען אויסלערנען

ביבער:מ'קען אייגנטליך נוצן ביידע לשונות. אויב מ'ווילל א ביסל חקרנ'ען קענמען מאכן א שטיקל חילוק צווישן ..."איינלערנען" און "אויסלערנען". ביי די צווייטע פאל נוצט מען ווען מ'לערנט זיך אויס עפעס שנעלל (על רגל אחת). און ביי די ערשטע פאלל, איז ווען ס'איז א לענגערע פראצעס. און ס'נעמט צייט ביז מ'לערנט זיך איין וויאזוי צו שרייבן לויט גראמאטיק...!
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13183
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14670 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8380 מאל

הודעהדורך לאשיצער » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 12:44 pm

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:טאמער דו ביסט שוין דא, @לאשיצער, וואלט איך זייער געוואלט א ווערטער בוך פאר פארצייטישער אידיש. איך ליין געוויסע ביכער, און זיי האבען דארט ווערטער וואס מ'נוצט נישט היינט בכלל, מאנכע קומען פון פויליש אדער רוסיש, און מאנכע האבען א פארגרייזטע אויסלייג און עס איז זייער שווער געוואויר צו ווערן וואס זיי מיינען. טאמער מ'וואלט גע'עפענט אן אשכול דערוועגן, וואלסטו דארט רעאגירט?


מיטן גרעסטן פארגעניגן
באניצער אוואטאר
לאשיצער
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 116
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 17, 2015 11:49 pm
האט שוין געלייקט: 81 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 228 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 1:04 pm

berlbalaguleh האט געשריבן:
ביבער האט געשריבן:
לאשיצער האט געשריבן:חשוב'ע חברים,
כאטשיג איך בין נישט קיין חסידישער איד פרוביר איך (אלס אן אקאדעמיקער) צו פארשטיין די חסידישע געזעלשאפט און (אלס לינגוויסט) בעסער צו פארשטיין די אידישע שפראך ווי זי ווערט היינט גענוצט אין דעם חסידישן ציבור. וויל איך אייך פרעגן: וויפל פון אייך שפירן אז קאווע שטיבל האט געשפילט א ראלע אין דעם וואס איר שרייבט היינט אידיש, אדער אין דעם וואס איר קענט בעסער די כללים פון אידישער גראמאטיק און אויסלייג? אויב קענט איר מיר געבן א קאנקרעטן משל פון א גראמאטישן כלל אדער פרינציפ אדער אויסלייג-ענין וואס איר קענט היינט בעסער אדאנק אייער שרייבן/ליינען תגובות אויף ק"ש וואלט איך געווען זייער דאנקבאר צו הערן פון אייך. ש'כוח! :גוווט:


אין חסידיש אידיש זאגט מען אויסלערנען

ביבער:מ'קען אייגנטליך נוצן ביידע לשונות. אויב מ'ווילל א ביסל חקרנ'ען קענמען מאכן א שטיקל חילוק צווישן ..."איינלערנען" און "אויסלערנען". ביי די צווייטע פאל נוצט מען ווען מ'לערנט זיך אויס עפעס שנעלל (על רגל אחת). און ביי די ערשטע פאלל, איז ווען ס'איז א לענגערע פראצעס. און ס'נעמט צייט ביז מ'לערנט זיך איין וויאזוי צו שרייבן לויט גראמאטיק...!


שיינער פשעטל אבער מען זאגט נישט איינלערנען.

אויסמאכן און איינמאכן איז צוויי אנדערע ווערטער.
און טאמער זאל איינער רופען איינגעמאכטס, אויסגעמאכטס, וועט ער נישט קענען טרעפען קיין קונים.
ווי אויך, איז נישט קיין גרויסע חילוק ווער עס טוט דא אויספירן, ווייל טאמער לאשיצער געווינט, טוט ער איינפירן.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1908
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 76 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1008 מאל

הודעהדורך לאשיצער » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 1:54 pm

איך מיין אז כ'האב טאקע געדארפט זאגן "אויסלערנען".
אויסלערנען זיך הייסט לערנען לערנען לערנען ביז מ'לערנט זיך עפעס אויס.
איינלערנען זיך הייסט דער פראצעס. אז איינער גייט מאכן אן עקזאמען אין עפעס א פרעמדער שפראך מוז ער זיך איינלערנען א לאנגע ריי ווערטער, ער זאל וויסן דעם באדייט פון יעדן ווארט.
אז איינער א ק"ש שרייבער רעכנט אויס אלע כללים פון דער אידישער גראמאטיק (וואס דאס איז נישט מעגליך) קען אן אנדערער זיך איינלערנען די רשימה כללים.
אזוי פארשטיי איך דעם חילוק (אבער אידיש איז נישט מיין ערשטע שפראך).
באניצער אוואטאר
לאשיצער
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 116
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 17, 2015 11:49 pm
האט שוין געלייקט: 81 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 228 מאל

הודעהדורך ונבנתה העיר » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 2:01 pm

וואס כ'געדענק אויף די מינוט, איז אז כ'פלעג נישט נוצן קיינע פעריאדס אינמיטן א פאראגראף, און כ'פלעג ממלא זיין אסאך ווערטער מיט א ה"ה. (וצ"ע* ממ"ש ברכות זאגן פיר קינדער.)

פון כוכב'ס נקודה איז דאך אפגערעדט; ביים זמן שבת האט ער אנידערגעלייגט די לולקע, און געשריגען שבת! ער איז ארויף אויבן** און איך בין געבליבן אונטן.

--------
* ו'צריך ע'יון. א לומדיש לשון איבער אן ערוועקטע פראגע.

** דא איז נישט שייך דער אקספארד קאממע?
מ'דארף צוריק אראפברענגען דעם רבי'ן

אמר ונבנתה: אל עבר החלון נשקפתי ונתתי אל לבי כי שבת האדם ממנו, חומר וגשם – ורוח אין, בחנתיו, והנה הוא תולדת מקריו – כאשר ילך המקרה כך יתעצב לבו ודמותו, לרגעים אבחננו, כאשר יאמר החכם כי אין הוויית רגע מול רגע נוצרת כי אם בהתחדש מקריו, ואל מי יקר המקרה?
באניצער אוואטאר
ונבנתה העיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3622
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 25, 2012 5:41 am
האט שוין געלייקט: 7112 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7165 מאל

הודעהדורך ונבנתה העיר » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 2:06 pm

און אז דו רעדסט פון ערשטע שפראכן, כאפ איך מיר אז כ'האב צוויי: אידיש אין רעדן, און לשוה"ק אין שרייבן.
מ'דארף צוריק אראפברענגען דעם רבי'ן

אמר ונבנתה: אל עבר החלון נשקפתי ונתתי אל לבי כי שבת האדם ממנו, חומר וגשם – ורוח אין, בחנתיו, והנה הוא תולדת מקריו – כאשר ילך המקרה כך יתעצב לבו ודמותו, לרגעים אבחננו, כאשר יאמר החכם כי אין הוויית רגע מול רגע נוצרת כי אם בהתחדש מקריו, ואל מי יקר המקרה?
באניצער אוואטאר
ונבנתה העיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3622
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 25, 2012 5:41 am
האט שוין געלייקט: 7112 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7165 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 2:26 pm

אישתישבי: ייש"כ פאר ריהמען מיין פשט'ל. אבער אין רעאליטעט נוצט מען ביידע ווערטער ביי פארשידענע געלעגנהייטן. למשל, מ'זאגט...ער האט זיך אויסגעלערנט צו דרייוון א קאר. אויך זאגט מען...ער האט זיך איינעלערנט וויאזוי צו פיהרן די פאבריק...!
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13183
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14670 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8380 מאל

הודעהדורך הדסים » מאנטאג נאוועמבער 11, 2019 3:35 pm

לאשיצער האט געשריבן:איך מיין אז כ'האב טאקע געדארפט זאגן "אויסלערנען".
אויסלערנען זיך הייסט לערנען לערנען לערנען ביז מ'לערנט זיך עפעס אויס.
איינלערנען זיך הייסט דער פראצעס. אז איינער גייט מאכן אן עקזאמען אין עפעס א פרעמדער שפראך מוז ער זיך איינלערנען א לאנגע ריי ווערטער, ער זאל וויסן דעם באדייט פון יעדן ווארט.
אז איינער א ק"ש שרייבער רעכנט אויס אלע כללים פון דער אידישער גראמאטיק (וואס דאס איז נישט מעגליך) קען אן אנדערער זיך איינלערנען די רשימה כללים.
אזוי פארשטיי איך דעם חילוק (אבער אידיש איז נישט מיין ערשטע שפראך).

איך האב קיינמאל נישט געהערט די ווארט איינלערנען, אבער לויט וויאזוי די ביזט עס מסביר, איז עס די זעלבע ווי איינ'חזר'ן. (פארשטייט זיך אז דו מוזט עס נישט מקבל זיין אלץ א אידישע ווארט.)


mevakesh האט געשריבן: אויב זיכט איהר אפצושאצן יידיש ביים חסידישן ציבור איז לכאורה אייוועלט מער געאייגענט פאר דעם ווייל עס רעפרעזענטירט די ברייטערע ציבור נישט נאר איין סארט אזוי ווי אויף קאווע שטיבעל

איך האלט אויך אזוי. פארשטייט זיך אז ק"ש קען מען רעדן אסאך ענינים וואס מ'קען נישט דארט, און דערפאר בין איך דא, אבער אייוועלט האט סאך מער שרייבער'ס, און צוליב דעם סאך מער גוטע שרייבער'ס.
באניצער אוואטאר
הדסים
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 152
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 01, 2019 1:29 pm
האט שוין געלייקט: 109 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 93 מאל

נעקסט

גיי צוריק געזעלשאפט

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: מצפצף און 5 געסט