האדמו"ר מוויען: לערן מיט דיינע קינדער שרייבן און מאטעמאטיק

ארטיקלען און באטראכטונגען איבער דער חרדי'שער געזעלשאפט און קולטור

האדמו"ר מוויען: לערן מיט דיינע קינדער שרייבן און מאטעמאטיק

הודעהדורך ראובן » מיטוואך מערץ 25, 2020 12:05 pm

אין א ספעציעלן שמועס וואס האדמו"ר מוויען האט נעכטן געגעבן פאר שומעי לקחו, לאור פון דעם יעצטיגן מצב, האט ער געגעבן הדרכה און חיזוק. ער האט אויך געזאגט אז דאס איז א געלעגנהייט פאר עלטערן צו לערנען מיט די קינדער. נאכדעם האט ער צוגעלייגט, בזה הלשון:

כ'מיין אז ס'איז אויך א צייט, סיי פאר בחורים און סיי פאר קינדער, אין חדר קומט נישט אויס אז מ'זאל לערנען אסאך זייטיגע זאכן, ווייל מ'דארף דאך אנקומען וואס מ'לערנט. אסאך קינדער קענען שווער שרייבן, קענען נישט שרייבן געהעריג קיין אותיות, שרייבן שרייבן זיי נישט שיין. ס'זענען דא אסאך בחורים וואס קענען קוים שרייבן. איז דאך א כל שכן אז מ'האט זיך עס נישט אויסגעלערנט ווי עס דארף צו זיין. מ'האט צייט יעצט, לערנטס ענק אויס צו שרייבן. נעמטס פאפיר, שרייבטס אלף בית גימל, איבערשרייבן נאכאמאל און נאכאמאל, אויסצושארפן און שרייבן מיט א געהעריגע שריפט און א שיינע שריפט.

מ'דארף קענען רעכענען. מ'לערנט נישט גענוג אין די חדרים, און וואס יא פארגעסט מען. נעמען זיך צייט, עלטערן זאל געבן פאר די קינדער בלעטלעך, מאכן חשבון, צאמרעכענען, אראפנעמען, טאפלען, ווי דער סדר איז. מ'רופט דאס אן עדדן, סאבטרעקטן, מאלטיפלייען, דיוויזשאן - זאכן וואס מ'קען לערנען, מ'האט דאך געלערנט, מ'דארף עס נאר איבער'חזר'ן. ס'נעמט אוועק אסאך צייט פון אנברענגען צייט. און ס'גיט צו, א מענטש דארף דאס קענען סיי צו תורה און סיי צו אנדערע זאכן, דארף מען עס צו קענען.
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2491
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 3166 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9802 מאל

האדמו

הודעהדורך מי אני » מיטוואך מערץ 25, 2020 12:34 pm

בנוגע דאס שרייבן, הגם די רב שליט״א האט בעיקר ארויסגעברענגט דאס שיינשרייבן אספעקט, קען מען אבער ממש בחדא מחתא אויך אויסנוצן די געלעגענהייט אויף אויסצולערנען דאס (ערוואקסענע) קינד און אויסשארפענען זיין קריעיטיוו און עקספּרעסיוו שרייבן בכלל.

אין זיין דרשה האט ער אויך גערופן אז מ׳זאל אויספאלגן און איינהאלטן די רעגירונג׳ס געזונטהייט אנווייזונגען, ווייל אפילו ס׳גייט נישט שאטן פאר דיר קען עס חלילה מזיק זיין א צווייטן.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 954
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 5213 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 567 מאל

הודעהדורך מיימון » מיטוואך מערץ 25, 2020 9:28 pm

דער הייליגער ווינער רב זאל מיר מוחל זיין אבער ער רעגט מיך געפערליך אויף. א חוצפה און א עקל. ווי לאנג דאס יאר איז גרויס דרייט מען זיך ארויס מיט כח צוצושטעלן סיי וואסערע מענטשליכע חינוך פאר אונזערע קינדער, איך רעד שוין פון 'רעכענען' וואס מען קען נוצן פאר תוירע (שכח, פאר די אינפארמאציע, מען קען עס אויך נוצן פאר אנדערע זאכן אויב ווילסטו וויסן). נאר פשוט שרייבן! משו*ענער דו ווייסט אז אונזערע קינדער זענען אזוי נעבעכדיג אז זיי קענען ניטאמאל שרייבן און די גיסט נישט קיין ד*ם אזוי ווי דאס גלות איז גרויס, אבער יעצט ווען די קינדער זענען אינדערהיים פלוצלינג ווערסטו מיר א גוטער און דערמאנסט זיך אז מען קען לערנען "רעכענען". די איינציגסטע זאך וואס איך וויל טון מיט מיינע קינדער יעצט איז זיי לאזן אביסל זיך ערהוילן פון די טראמא וואס זיי גייען דורך אין חדר, איך האב געטראכט צו קויפן מאטריאל אפשר צו לערנען עפעס ענגליש וכדומה אבער כ'האב פשוט נישט געקענט ארויסברענגען פון מויל צו פארלאנגען מיין קינד צו קומען לערנען וויסנדיג וויאזוי דער מלמד איזדעקעוועט זיך איבער אים א גאנץ יאר. יעצט זאל ער אביסל קלאצן און אריינכאפן רואיגע טעג וואס קיינער פראסקעט אים נישט און קיינער סעקירט אים נישט. וועסטו דאך אוודאי גרויסער פיקח זאגן פארוואס שיקסטו דארט דיינע קינדער, קען איך נישט אריינגיין יעצט אין דעם.

איך בין נישט קיין מלמד סארט און האב נישט קיין עקספיריענס מיט אויסלערנען קינדער. דיינע הייליגע מלמדים וואס ברענגען אן שעות אויף שעות מיט זאגן תהלים מיט די קינדער און נאך אזעלכע סארט וויכטיגע אקטיוויטעטן זאלן חס וחלילה בשום אופן נישט אויסלערנען די קינדער אזא גויאישע זאך ווי שרייבן, דאס העט מען לאזן פאר די אפגעמוטשעטע עלטערן ביי די קאראנע וויירוס זיך אליין אויספיגערן, דערנאך וועט מען צוריקגיין אין חדר אריין און ווייטער פארגעסן די אלע זאכן און באמבלען רש"י נאך אסאך שעות צו מאכן א נחת רוח פאר דעם אייבערשטן. שכח. טענק יו.
מיימון
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 351
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 26, 2015 1:17 am
האט שוין געלייקט: 184 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1042 מאל

הודעהדורך ראובן » מיטוואך מערץ 25, 2020 9:47 pm

ליידער זאגסטו אזוי גוט, @מיימון.
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2491
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 3166 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9802 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » מיטוואך מערץ 25, 2020 10:42 pm

מי אני האט געשריבן:בנוגע דאס שרייבן, הגם די רב שליט״א האט בעיקר ארויסגעברענגט דאס שיינשרייבן אספעקט, קען מען אבער ממש בחדא מחתא אויך אויסנוצן די געלעגענהייט אויף אויסצולערנען דאס (ערוואקסענע) קינד און אויסשארפענען זיין קריעיטיוו און עקספּרעסיוו שרייבן בכלל.

אין זיין דרשה האט ער אויך גערופן אז מ׳זאל אויספאלגן און איינהאלטן די רעגירונג׳ס געזונטהייט אנווייזונגען, ווייל אפילו ס׳גייט נישט שאטן פאר דיר קען עס חלילה מזיק זיין א צווייטן.

מי אני: איך בין מסכים מיט דיר. לפי עניות דעתי וואלט געווען א גוט פלאץ (אונטער די השגחה פון אן ערוואקסענעם מענטש) אויס צו לערנען די קינדער פון די עלטערע כיתות צו שרייבן אויף קאווע שטיבל...!
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13304
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14889 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8508 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » מיטוואך מערץ 25, 2020 10:53 pm

מיימון:דיין רעאקציע צו די פארשלאג פון וויענער רב שליט"א איז געווען א ביסל צו שארף. כאטש דו האסט א שטארקע נקודה. די פראבלעם מיט'ן וויענער רב איז, אז ער האט א ביסל פארגעסן פון דעם פסוק אין די תורה....לא תגורו מפני איש"...!

ווען ער האט פאר א יאר געהאלטן זיין ז' אדר דרשה און ער האט מספיד געווען אלע צדיקים וועלכע זענען נפטר געווארן אין יענעם יאר, האט ער ..."פארגעסן"... צו דערמאנען הרב יוסף אהרון לייב שטיינמאן זצ"ל וועלכער איז קורץ פארדעים נפטר געווארן. ווייל ער האט מורא געהאט פאר די בריונים און טעראריסטן, וועלכע וואלטן אפשר געלאזט פאללן געמיינע ווערטער אויף איהם...!.
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13304
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14889 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8508 מאל

האדמו"ר מוויען: לערן מיט דיינע קינדער שרייבן און מאטעמאטיק

הודעהדורך מי אני » מיטוואך מערץ 25, 2020 11:02 pm

ראובן האט געשריבן:ליידער זאגסטו אזוי גוט, @מיימון.
יא און ניין.

להסביר, לפי סברתו פונ׳ם רב (ולכאורה שיטת חרדיזם בכלליות) האלט ער דאך אז דאס [״אויסזאגן תהלים״, ״נאכזאגן רש״יס״ וכו׳] איז טאקע וויכטיגער ווי אלעם (אפגעזעהן צו ער איז בעצם גערעכט אין דעם צו נישט; מ׳רעדט דא לפי שיטתו). איז אבער דאס אליין אז ער זאגט בפה מלא ובהודאה אז ווען מ׳וועט ממילא נישט לערנען זאל מען טוהן אין שרייבן און אין מאטעמאטיקס, איז א געוואלדיגע געוואונס פאר זיך. נאכאמאל, ער זאגט טאקע פריער אין די דרשה אז ערשט זאל מען לערנען תורה מיט די קינדער. ער ווייסט און פארשטייט אבער אז (לא׳מיר זיך נישט נארן...) מ׳וועט דאך דאס נישט (געהעריג) לערנען, זאגט ער (אמת, טאקע אלס א טפל) אז מ׳זאל (אלס ״עפעס אנדערש״, וואס צו דעם קענען די קינדער מער מסכים זיין ווען זיי זענען מער אויסגערוהט פריער אין טאג פאר די אלגעמיינע צייט פאר ״ענגליש״) לערנען מיט די קינדער [i.e. קינדער זאלן לערנען און קענען] די נושאים.

אין אנדערע ווערטער, די אויפטוה (for lack of a better term) איז נישט אזוי ווייט אז ער זאגט מ׳דארף דאס לערנען/אויסלערנען, ווי דאס אז ער (טעקניקלי) זאגט אז ס׳קומט באמת טאקע אין די/א אידישע/חרדי׳שע קוריקולום (נאר מ׳האט נישט קיין צייט, פלאץ וכו׳ דערפאר מכח זאכן וואס זענען, לפי שיטתו, נאך וויכטיגער ווי דעם). וממילא איז משמע פון זיינע ווערטער אז ס׳איז לדאבונו אז ס׳גייט נישט/קען נישט אריינגיין אין די אידישע/חרדי׳שע קוריקולום (נאכאמאל, לפי שיטתו ושיטת החרדים). דאס איז, לענ״ד, א געוואלדיגע אינטרעסאנטע אויפטוה פאר זיך.

ווי אויך איז דאס, ווי נישט, א שטארקע אפיציעלע סמך (sort of), פון אן אנגענומענע מעינסטרים חרדי׳שע/חסידי׳שע רב בישראל, צו די למעשה פראיעקט ומהלך. מיינענדיג, ס׳איז נישט נאר עפעס א ״נחלת האויפגעקלערטע״.

נאכאמאל, איך נעם נישט קיין שטעלונג אין די גערעכטיגקייט פון וואס ער זאגט, וכל מי שיש לו מח בקדקדו איז מודה אז עדיוקעישאן ביי חרדים דארף גאר גאר גאר א שטארקע תיקון, והרבה הרבה הרבה קולמוסין נשתברו על זה. איך וויל נאר ארויסברענגען אז וואס ער האט ״למעשה״ געזאגט איז (זייער) שטארק פאזיטיוו.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 954
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 5213 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 567 מאל

הודעהדורך מיימון » דאנערשטאג מערץ 26, 2020 7:28 am

אודאי/זיכער, אין אנדערע ווערטער איר זענט [הונדערט פראצענט] גערעכט, און דאס איז טאקע געווען די כוונה/מיינונג פון ראובן [בעל הבליצן אין דער וועקער] / און מחבר פון "למעשה" אין ערשטן פלאץ

איך בין אבער שוין פשוט פעד אפ פון ווארטן אויף אלע שיינע אידן זיך צו געבן א קראץ, איט'ס טיים טו מאוו אן. פון ווארטן אויף א סיגנאל פון עפעס א סעמי-אויפגעקלערטן ציטערדיגן שיינער איד וואס רוקט דערשראקענערהייט ארויס עפעס א האלבן ווארט בנוגע תיקונים בלויז צוריקצוצוען א מינוט שפעטער אונטער דרוק פון די טאליבאנער רעזשים און ווייטער פארמאכן די אויגן און מוח, אזוי וועט די עוואלוציע דויערן אפשר נאך מיליאן יאר. איך בין זייער העפי אז דער הייליגער צדיק האא שוין איינגעזען אז מען קען לערנען שרייבן, אבער אין א צייט ווי דאס ווען מען טוט ממילא אינדערהיים וואס מען וויל זאלן די רבנים איינפאקן. זיי האבן נישט ברוח קדשם פארגעזען דעם מצב, און האבן נישט בדעת תורתם געהאט א קלו וואס צו טון לויט די הלכה און השקפה, און האבן פונקט ווי יעדער געטאנצט אהין און צוריק און צום סוף זיך דערשראקן פון א פאון קאל אין ווייסן הויז. יעצט זיצט דער עולם אינדערהיים און קוקט אינטערנעט און דאוונט נישט און לערנט נישט און דער צדיק קלערט אז אפשר יעצט קען ער כאפן א געלעגנהייט און ארויסרוקן א קאנטראווערסיאלע מיינונג אז די קינדער דארפן קענען שרייבן. האפנדיג אז בעת כזאת וועט ער נישט ליידן קיין קאנסעקווענצן דערפאר. איך בין זאט דערפון. אין אזא צייט פשוט שאט אפ, און לאז דעם עולם זיך א עצה געבן אליין, זיי גיבן זיך ב"ה פיין א עצה מיט זום מיטינגס, מיט וואטסאפפ מנינים און ארבעטן אויפן אינטערנעט וואס ענק האבן פארבאטן. דער עולם איז נישט יעצט אינטערעסירט אין אייערע בליצן.
מיימון
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 351
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 26, 2015 1:17 am
האט שוין געלייקט: 184 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1042 מאל

האדמו"ר מוויען: לערן מיט דיינע קינדער שרייבן און מאטעמאטיק

הודעהדורך מי אני » דאנערשטאג מערץ 26, 2020 9:22 am

מיימון האט געשריבן:אודאי/זיכער, אין אנדערע ווערטער איר זענט [הונדערט פראצענט] גערעכט, און דאס איז טאקע געווען די כוונה/מיינונג פון ראובן [בעל הבליצן אין דער וועקער] / און מחבר פון "למעשה" אין ערשטן פלאץ

:D
איך ווייס איך ווייס. איך קען מיך נישט צוריקהאלטן פון אסאך מאל סעלף-אינטעראָפּטן...
איך פארשטיי אז ס׳איז א חסרון אין מיין שרייבן. (מיין שרייבן אסאך מאל זעהט שוין באלד אויס אזוי ווי טראמפ׳ס מהלך פון רעדן... שיין זעה איך אויס...)

אגב, האב איך געטראכט אז די אויפטוה פון וואס דער רב האט געזאגט איז נאך טיפער. דהיינו, איך האלט בעצם אז ס׳איז ״נישט מ׳דארף גיין אין קאלעדזש כדי צו מאכן געלט. נאר, מ׳דארף מאכן געלט כדי צו גיין אין קאלעדזש״.

להסביר, אין אלגעמיין אפילו ווען חרדים זענען שוין יא מודה אז מ׳דארף קענען סעקולארע חכמה איז עס נאר ווייל דאדורך קען מען מאכן געלט אדער עפעס טענדזשיבּעל וכו׳; נישט ווייל די חכמה האט א חשיבות פאר זיך בפני עצמה. די חכמה איז נאר א מיטל און נישט א ציל. איך האלט אבער אז מ׳דארף קענען (למשל) עדווענסד מאטעמאטיקס פשוט ווייל מ׳דארף דאס קענען, אפגעזעהן פון וואס מ׳פארדינט יא אדער נישט דערפון. די חכמה אליין דארף זיין דער ציל. (ועיין מענין זה מכאן ולהלן, ובכל האשכול שם.)

יעצט, מ׳קען אפשר מדייק זיין פונ׳ם רב׳ס ווערטער אז וויבאלד ער האט, ווי נישט, צאמגעשטעלט מאטעמאטיקס מיט תורה, וואס ביי חכמת התורה זענען חרדים מודה אז די חכמה דארף מען קענען אפגעזעהן פון פאזיטיווע קאנסעקווענצן וואס דאס ברענגט צו, האט דאס אויך עפעס די זעלבע מדריגה דערפון. איך ווייס און פארשטיי אז ער פירט אויס יא מכח מער ווייל מען ״דארף עס פאר תורה וכו׳״, אבער ער שטעלט דאס דאך מער ענליך צו קענען חכמת הקריאה כדי צו קענען ליינען גמרא וכו׳, וואס חרדים גייען דאך מודה זיין אז קריאת עברי איז הייליג און וויכטיג פאר זיך אליין, וממילא קען מען מדייק זיין פון אים די זעלבע אויף מאטעמאטיקס. די חכמה אליין איז די ציל. ‏(איך ווייס וואס דער תניא זאגט אין סופ״ח.)

דאס, האלט איך, איז א מורא׳דיגע אויפטוה און חידוש פון א היימישע מעינסטרים רב.

(אפילו שיחתן...)

‏What do you know. כ׳האב געשריבן בּעיסיקעלי אן קיין סעלף-אינטעראפּשענס. וואס כ׳טוה נישט אלס פאר @מיימון... :D
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך מי אני אום מוצ"ש מערץ 28, 2020 9:00 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 954
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 5213 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 567 מאל

הודעהדורך אישתישבי » דאנערשטאג מערץ 26, 2020 11:33 pm

ווינער רב רעדט נישט פין ענגליש, ער רעדט פין אויסלערנען שרייבן לשון קודש, אדער רבניש, דער שפראך פין אונזערע תשובות ספרים, און מאטעמאטיק רעדט ער נישט פין אלגעברע אדער אפילו פרעקשענס, ער רעדט פין פלוס מינוס, מען זאל קענען רעכענען אביסעל נאמבערס, נישט קיין גרויסע זאכען.

איז ביידע זייטען זענען אביסעל גערעכט, נישט ער הייסט לערנען לימודי חול, און נישט ער גיבט א קרעפ א גאנץ יאר וואס די קינדער קענען.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2197
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 81 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1145 מאל

הודעהדורך פרוש » פרייטאג מערץ 27, 2020 3:49 am

מיימון האט געשריבן:דער הייליגער ווינער רב זאל מיר מוחל זיין אבער ער רעגט מיך געפערליך אויף. א חוצפה און א עקל.


דיין טענה איז א גערעכטע, אבער וואס האט דאס מיט'ן וויענער? מיט וואס רעגט ער דיר אויף און וואס איז די חוצפה און עקל? פריי דיך כאטש אז ער עפנט די נושא און דערמאנט עס... אנדערע פארגינען אונז נישט צו זאגן ניטאמאל דאס...

כ'בין נישט קיין וויענער.
פרוש
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 8
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש אפריל 27, 2019 9:43 pm
האט שוין געלייקט: 3 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9 מאל

הודעהדורך ראובן » דאנערשטאג אפריל 02, 2020 4:23 pm

וואלט גארנישט פאסירט אויב 'מאמענט' וואלט געשריבן: "קרעדיט: ק"ש".
בייגעלייגטע פיילס
IMG_20200402_162201_245.jpg
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2491
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 3166 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9802 מאל


גיי צוריק געזעלשאפט

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 3 געסט

cron