זענען מיר אנאלפאבעטן?

ארטיקלען און באטראכטונגען איבער דער חרדי'שער געזעלשאפט און קולטור

זענען מיר אנאלפאבעטן?

הודעהדורך יידל » מיטוואך אקטאבער 23, 2013 10:25 pm

לעצטע וואך האב איךגעטראפן אן אלטן באקאנטן. זיך צושמועסנדיג אזוי, איז קאווע שטיבל ארויפגעקומען. קענענדיג דעם אינגערמאן אלס איינער וואס האלט זיך פאר א שטיקל הוגה דעות, האב איך אים געפרעגט צו ער שרייבט אמאל אויף ק"ש. זאגט מיר דער אינגערמאן אז גראדע האט ער אפט געדאנקן וואס ער וויל ארויפשטעלן, אבער עס זענען דא צוויי סיבות וואס האלטן אים צוריק. דער ערשטער און הויפט פראבלעם איז אז ער קען נישט שרייבן קיין אידיש ווי עס דארף צו זיין. די צווייטע סיבה איז וויבאלד ער שפירט אז דער ק"ש באפעלקערונג זענען ציניש און נעגאטיוו, און ער האט מורא אז עס וועלן אלץ זיין ניקס וואס וועלן אים ארונטעררייסן. זאג איך אים, די צווייטע פראבלעם הער איך. אבער פארוואס איז נישט קענען שרייבן אידיש א פראבלעם? אז מען קען נישט אידיש, שרייבט מען כאטש אין ענגליש. "אז עס איז א גוטער געדאנק", זאג איך אים, "וועט עס דער עולם אקצעפטירן אין ענגליש". ער קוקט מיר אן אזוי, און פרעגט מיר האלב לאכעדיג האלב ערנסט, "און פון ווי זאל איך קענען שרייבן ענגליש?" איך האב אים געוואלט פרעגן וואס איז מיט לשון הקודש/העברעאיש, אבער כ'האב נישט געוואלט גיסן זאלץ אויף זיינע וואונדען.

און ניין, דא רעדט זיך נישט פון איינעם מיט א נידעריגן איי-קיו. דא רעדט זיך פון א קלוגן אינגערמאן, א בר-דעת מיטן קאפ אויף די פלייצעס, וואס האט אפט אריגינעלע געדאנקען און מיינונגען. נאר וואס דען? אינעם גאר לעצטן נומער פון "דער שטערן" (חשון ע"ד) איז פארהאן אן ארטיקל איבער מענטשן וואס זענען אויפגעוואקסן צווישן חיות. לויט ווי דער ארטיקל לייגט אראפ, האבן רוב פון די מענטשן זיך נישט געקענט געהעריג איינגלידערן צווישן די מענטשהייט נאכן האבן פארברענגט אין זייער יוגנט צווישן חיות. בעיקר האבן די מענטשן געהאט פראבלעמען מיט רעדן, וויבאלד זיך אויסצולערנען רעדן מוז מען אלץ קינד, און אויב פארפאסט מען דעמאלטס די געלעגנהייט איז גאר שווער זיך אויסצולערנען א נייע שפראך. זוכענדיג איבער דעם נושא אויפן אינטערנעט האב איך געטראפן צענדליגע שטודיעס איבער דעם נושא, וואס באשטעטיגן דעם פאקט אז עס איז זייער שווער אויפצוכאפן א שפראך ווען מען איז שוין ערוואקסן. דערפאר זענען עלטערן געראטן אויסצולערנען זייערע קינדער לכה"פ צוויי שפראכן, און אזוי אויך צו לייענען מיט די קינדער ביכער מיט הויעכע וואקאבולאר כדי די קינדער זאלן אריינעמען ווי מער שפראך אין זיך ווען זיי קענען נאך.

מען דארף נישט מסביר זיין וואס עס איז די חסרון פון נישט קענען שרייבן געהעריג אין קיין איין שפראך און האבן א געצוימטע וואקאבולאר. מיר זענען מיט גארנישט מער פון חיות און בהמות נאר מיט דעם וואס מיר קענען רעדן. ווי איעדע חדר אינגל קען זאגן, זענען פארהאן פיר קאטאגאריעס אויף דער וועלט, דומם צומח חי און מדבר. דאס איז אונזער חשיבות. קומט אויס, אויב אזוי, אז אונזער גאנצער חשיבות איז תלוי אין ווי גוט מיר קענען רעדן. אונזער מחשבה קען נאר גיין אזוי טיף ווי אונזער וואקאבולאר ערלויבט אונז, וויבאלד מחשבות אן ווערטער זענען כנשמות בלי גוף. נו, וואס קענען מיר ערווארטן פון איינער וואס ווייסט נישט וואס מיינט אומציוויליזירט, ראסיזם, ביגאטרי און איגנאראנץ? פארוואס דארפן מיר מיינע חבירים אנקוקן ווי האן אין בני אדם ווען איך זאג זיי אז זייער מיינונג איז סוביעקטיוו, נישט אביעקטיוו? פארוואס זאל א קלוגער חסידישער אינגערמאן מיר פרעגן "וואס מיינט דאס אנאלפאבעט" ווען כ'זאג אים אז מיר זענען א דור פון אנאלפאבעטן? פארוואס זאלן מיר זיך אנליידן בושות יעדע צווייטע וואך ווען אדווערטייזמענטס מיט מאדנע גראמאטישע און אויסלייג טעותים פארן ארום אויף וואטסעפפ אדער ווערן ארויפגעשטעלט דא אויף ק"ש?

א צייט צוריק האט דער חשובער און איידעלער ק"ש מיטגליד @ראובן ארויפגעלייגט אן ארטיקל מיטן קעפל "ווען ריזן פאלן". בתוך הדברים, נאכן אויסרעכענען הגר"ע יוסף און הגרי"ש אלישיב מיט להבדיל קריסטאפער היטשנס און סטיוו דזשאבס, האט ראובן געשריבן די פאלגענדע ווערטער
די אלע דערמאנטע זענען דווקא מענטשן וועלכע איך האב נישט געגליכן, מענטשן מיט נעגאטיווע זיטן וועלכע זענען די ערשטע אויף מיין ליסטע פון מידות פון וועלכע מ'טאר זיך נישט אפלערנען.

א טייערע מיטגליד האט רעאגירט דערויף ווי פאלגנד,
צו לייגן דער אטעיסט היטשענס מיט סטיוו דזשאבס אין איין קאטעגאריע מיט מרן רב אלישיב זצ''ל און מרן הרב יוסף זצ''ל אלס ''מענטשן מיט נעגאטיווע זיטן וועלכע זענען די ערשטע אויף מיין ליסטע פון מידות פון וועלכע מ'טאר זיך נישט אפלערנען'' איז נישט קיין דברים של רשע, נאר ענדערשער דברי טפשות פונעם ערשטן קלאס.


אן אנדערער גאר חשובער קאווע שטיבל קאלעגע האט שארף געשריבן
דאס אז א מענטש איז געשטיגן צו ווערן א רועה נאמן און א אב רחמן פאר טויזענטער אידן, אין זיי זעהסטו נאר מידות משחתות, אדזש איר צייכענט זיי אויף א שווארצע ליסטע?


איר ווייסט וואס? די מענטשן זענען גערעכט. צו לייגן הגר"ע יוסף און הגרי"ש אלישיב אין איין קאטאגאריע מיט היטשנס און דזשאבס אלס מענטשן וואס זענען אויף א שווארצן ליסטע צוליב זייערע שלעכטע מידות איז טאקע א געפערליכע זאך. און ווען ראובן וואלט דאס געטאן וואלט איך נישט געוואלט האבן מיט אים קיין פארקער, און אודאי וואלט איך אים נישט געלייקט אויף זיין מייסטערהאפטיגן שטיקל. אבער צום מזל האט דאס ראובן נישט געטון. די צוויי חשובע אידן האבן געליינט עפעס אין ראובן'ס ווערטער וואס איז בכלל נישט דארט געשטאנען, וויבאלד זיי זענען ביידע - לכאורה - אויפגעצויגן געווארן אין היימישע מוסדות ווי מ'האט נישט אויסגעלערנט די תפקיד פון א קאממע.

און איך וועל מיך מסביר זיין ברחל בתך הקטנה. ראובן'ס זאץ קען געליינט ווערן צוויי וועגן. מען קען עס ליינען ווי פאלגנד: די פיר מענטשן (הגרע"י, הגריש"א, להבדיל היטשנס, און דזשאבס) זענען מענטשן מיט נעגאטיווע זיטן, און בנוסף לזה זענען די מענטשן די ערשטע אויף ראובן'ס ליסטע די צווייטע וועגן דאס צו ליינען איז ווי פאלגנד: די פיר מענטשן האבן נעגאטיווע זיטן. די נעגאטיווע זיטן למיניהם, זענען די ערשטע אויף ראובן'ס ליסטע פון מדות וועלכע ער וויל נישט האבן. וויאזוי קענען מיר וויסן וועלכע פון די צוויי ראובן האט געמיינט (חוץ פון דעם פאקט אז ראובן דערמאנט קלאר "אויף מיין ליסטע פון מדות")? א פשוט'ער קאממע, כזה "," איז אונז הולך רכיל ומגלה סוד. ווען די זאץ איז ווען ווי פאלגנד:

"מענטשן מיט נעגאטיווע זיטן, וועלכע זענען די ערשטע אויף מיין ליסטע פון..."

דאן ווייסן מיר אז "וועלכע" גיבט א דעסקריפציע אויף די מענטשן-מיט-נעגאטיווע-זיטן. וויבאלד אבער אין ראובן'ס זאץ איז נישטא קיין קאמע, איז קלאר און פארשטענדליך אז די דעסקריפציע וואס פאלגט נאך באציעט זיך אויף די נעגאטיווע זיטן, און נישט אויף די מענטשן וואס האבן זיי פארמאגט.

פארוואס בין איך אזוי מאריך דא? ווייל דאס איז א פשוט'ער ענין פון reading comprehension, פארשטיין וואס מען לייענט, וואס מחמת סיבות שונות זענען מיר אלע - איך און ראובן אריינגערעכנט, במחילת כבוד תורתינו - שוואך דערין. דאס איז אזוי פשוט אז מיין הארץ האט מיר באמת וויי געטון ווען כ'האב געליינט די רעאקציעס אויף ראובן'ס אשכול, און ווי כ'האב טאקע מגיב געווען במקומו.

(במאמר המוסגר, אנדערע אין יענעם אשכול האבן גאר פארגליכן הגר"ע יוסף צו דעב טאמבור שרייבענדיג אז פונקט ווי די א.ג. אויפגעקלערטע ווילן נישט זען ווי מ'באשמוצט טאמבור, ווילן ערליכע אידן נישט זען ווי מ'באשמיצט הגר"ע יוסף, נישט כאפנדיג אז דער צושטעל איז פונקט פארקערט, ראובן'ס נקודה אויף הגר"ע יוסף איז ווי א פרומער וואלט געשריבן אז כאטש דעב טאמבור איז נישט געווען ערליך און איז נישט געווען עמאציאנאל-סטאביל, דאך דארף מען זיך צו איר באציען מיט רעספעקט. אבער דאס נעמט אונז שוין צו גאר א צווייטער לעוועל פון reading comprehension שאכמ"ל).

צוריקצוקומען צום נושא, מיין איך אז מען דארף נישט צופיל ארגומענטירן איבער דעם וויכטיגקייט פון האבן א ברייטע וואקאבולאר. אינטערעסאנטע שטודיעס וועלכע כ'האב געליינט אין די נושא ווייסן צו פארציילן אז אין קולטורן ווי זיי האבן מער דעטאלירטע נעמען פאר קאלירן, זענען די מענטשן פיל מער סענסעטיוו צו קאלירן דיפערענצן. דאס האט מיר דערמאנט פון די פיר קאלירן ווייס ביי נגעים, און די פינף רויטע קאלירן ביי דם נדה. מיר ווייסן נישט וואס די פינף רויטע קאלירן זענען, עס איז אבער גאנץ מעגליך אז ווען מיר האבן באזונדערע נעמען דערפאר וואלט עס ווען נישט פארגעסן געווארן. אנדערע ארטיקלן וואס איך האב געליינט באשרייבן וויאזוי מענטשן וואס האבן מער ווערטער צו באשרייבן זייערע געפילן, זענען געווענליך רואיגערע און פאזעטיווערע מענטשן, וויבאלד זיי קענען זיך גרינג אויסדרוקן און קאמוניקירן זייערע געפילן צו די ארומיגע. דאס וויכטיגקייט פון קענען ליינען און שרייבן איז דאך א פשוט'ער קל וחומר, אן דעם איז דאך מותר אדם מן הבהמה כמעט אין.

אלזא, וואס קענען מיר טון דערצו? דאס הייסט, סיי מיר אלס ערוואקסענע וועלכע האבן שוין מער ווייניגער פארפאסט דעם שיף, און סיי אונזערע קינדער וועלכע גייען יעצט דורך דעם היימישן חינוך סיסטעם און מ'לערנט זיי נישט געהעריג ליינען און שרייבן - וויאזוי קענען מיר ארויפברענגן אונזער וואקאבולער צו בעסער שטאפלן?

צו אלעמען ערשט קען מען נישט גענוג מדגיש זיין דאס וויכטיגקייט פון ליינען. און עס איז וויכטיג - קריטיש וויכטיג - צו ליינען אויסגאבעס וועלכע פרובירן צו נוצן אן אויסגעהאלטענעם גראמאטיק. פערזענליך קען איך ממליץ זיין אויף "דער איד", "די צייטונג", "דער שטערן", "דער שפאקטיוו", "מעלות", און "אוצרות". עס איז מעגליך אז אנדערע אויסגאבעס זענען אויך נישט שלעכט אין דעם געביט, אבער די אויבנדערמאנטע נוצן על פי רוב- איינער מער, דער אנדערער ווייניגער - א גראמאטיש-אויסגעהאלטענעם שפראך מיט א פארהעלטסנמעסיג-רייכער שפראך.

נאך אן עצה איז צו שרייבן אסאך, און פרובירן דאס מערסטע וואס ס'שייך זיך צו האלטן צו א גוטן גראמאטיק און אויסלייג. ווען מ'שרייבט מיט א ציל זיך אויסצורייבן אינעם שפראך קען מען אסאך אויפטון. און עס איז נישט קיין עבירה צו פרעגן. דא אויף קאווע שטיבל זענען דא גדולים אין דעם געביט פון שפראך. צווישן אנדערע האבן מיר @קארל (ז"ל), @ישובניק, @יאנקל, @יאיר ,@פשוט-קאמפליצירט, @שרגא און נאך פילע. און וואס דארפן מיר דען מער פון דעם אז עס איז דא דא א גאנצער פארום מיוחד בלויז פאר שפראך און גראמאטיק?

מען דארף אויך אנהייבן מקפיד זיין מער אויף וואס מ'רעדט. לדוגמא, מען קען אפט הערן ווי עלטערן זאגן פאר זייערע קינדער "קוק נאר אויף יענע טאטע". פארוואס זאלן זיי רופן אלע ערוואקסענע "טאטעס"? פארוואס נישט פשוט "ערוואקסענעם"? אנשטאט "ווען דו וועסט זיין א טאטע, וועסטו קענען...", זאג "ווען דו וועסט זיין אן ערוואקסענער, וועסטו קענען..." עס איז שוין דורך די סעזאן, אבער עס גרילצט מיר אין די אויערן ווען מענטשן רופן הינדלעך, כפרות. פארוואס עס נישט רופן ביים ריכטיגן נאמען, אנשטאט דער נאמען פונעם מנהג וואס מ'טוט דערמיט איינמאל א יאר? עס איז געזונט, סיי פאר די עלטערן און סיי פאר די קינדער, צו נוצן ווי מער א רייכע שפראך וואס איז שייך. ווען מען רעפערירט צו א קאליר, דארף מען פרובירן עס צו רופן ביים נאמען, אנשטאט א טרוקענע רויט, בלוי, געל אדער גרין. רוף עס אקווא, ראזעווע, ווייאלעט, בורגענדי, מאגענטע. בארייכער דיין קינד'ס ווערטער אוצר!

צו ענטפערן די שאלה פונעם קעפל, יא, א גרויסער עולם היימישע אידן זענען היבשע אנאלפאבעטן. עס איז אבער נישט קיין פארלוירענער קריג! עס ליגט אין אונזערע הענט זיך צו טוישן. מיר קענען טון פעולות צו פארבעסערן אונזער און אונזערע קינדער'ס שפראך. א רייכע שפראך ברענגט רייכע מחשבות, רייכע מחשבות ברענגן צו רייכע מעשים און צו א פארבעסערטע סאסייעטי. בפינו ובלבבינו לעשותו!
רבון העולמים, היינט באחרית הימים; רבון העולמים, ווי מיר לעבן היינט איז שווער צו זיין א תמים. - שלמה גרטנר, והתקין
באניצער אוואטאר
יידל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4914
זיך רעגיסטרירט: זונטאג פעברואר 26, 2012 12:44 am
האט שוין געלייקט: 2918 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4322 מאל

הודעהדורך רויטע וואנצעס » מיטוואך אקטאבער 23, 2013 11:00 pm

און אונזערער, קאמינעטי פארנעמט די אויבן,אן, אידישער, סלענג. אזוי, זענען, אונז, גערעיזט,

לאמיך טרייען נאכאמאל.

ביי אונז היימישע אידן, פארנעמט אידישע סלענג א גרויסן חלק פונעם טעגליכן שפראך, ממילא קומט אויס זייער ווייניג צו בויען ריכטיגע שפראך.

יישר כח קאווע שטיבל פארן זיין מיין שפראך שארפן בלעק בארד וואס כ'האב נישט געהאט אין ישיבה.
אהבה איז מיין רעליגיע, שנאה איז מיין שונא, שלום איז מיין חבר און שמחה איז מיין ציל.
באניצער אוואטאר
רויטע וואנצעס
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4857
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יוני 27, 2013 1:17 pm
געפינט זיך: אין א לאוו רילעישינשיפ מיט גאט און מיט די מענטשהייט.
האט שוין געלייקט: 9816 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9470 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » מיטוואך אקטאבער 23, 2013 11:26 pm

וואס א נקודה קען אלץ טוישן...
עס דערמאנט מיר פון די חמץ / מצה תורה'לע.
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8459 מאל

הודעהדורך משה געציל » מיטוואך אקטאבער 23, 2013 11:48 pm

א דאנק אייך ר' יידל פארן באלערענדן ארטיקל, (גוט געזאגט?... נאך דא עפעס ווערטער אין אידיש?...) און א באזונדערן דאנק פאר דיין אלטן חבר וואס האט דיר צוריקגעברענגט צום עולם הקאווע!
ומי קרי לחינוך השלמה, והא תניא אי זה חינוך היה רגיל לאכול בשתי שעות מאכילין אותו לשלש בשלש מאכילין אותו בארבע? אמר רבא בר עולא תרי חנוכי הוו: (יומא פ"ב ע"א)
באניצער אוואטאר
משה געציל
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1676
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מערץ 27, 2012 2:12 pm
האט שוין געלייקט: 2957 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2734 מאל

הודעהדורך יאיר » מיטוואך אקטאבער 23, 2013 11:48 pm

פריער באקום איך אן אישי פון יידל. איך האב מיך שוין געפרייט אז החכם הכולל יידל האט געפינען עפעס אינטערעסאנט אין דעם נעבעכדיגן יאיר. צו מיין שאק זע איך א מעלדונג:
א גוטן יאיר,
באניצער "יידל" האט אייך געטעגט אין אשכול "זענען מיר אנאלפאבעטן?".

מער פון וואס איך האב זיך באליידיגט אז איך בין פון די וואס ווערן געטעגט אין די אנאלפאבעטן אשכול, האב איך בעיקר גע'פחד'נט אז איך וועל ניטאמאל קענען ליינען וואס ער בארעדט מיר, ווייל אויב יידל זאגט אז איך בין אן אנאלפאבעט, מי יהין ראש צו זאגן פארקערט. אה, ווי איך האב זיך בארואיגט צו זען אז יידל שדכ'נט מיר גאר אן אלס אן אדרעס צו קומען פרעגן שאלות אין גראמאטיק.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7972 מאל

הודעהדורך איחוד פעלד » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 12:00 am

וויאזוי שרייבט מען אין אידיש,

the quick fox jumped over the lazy dogs

דער "שנעלער" "פלינקער" פוקס האט איבער "געשפרונגען" "געהיפט" "דער" "די" "פוילע" "שטאטע" הינט הינטען (רבים יחיד?).
א משוגענער באלאנגט אין משוגעים הויז, און א מאלעסטער באלאנגט אין תפיסה!!
אדם המוכה מחבירו יכול לילך לקבול לפני עכו"ם אע"פ דגורם למכה היזק גדול (רמ"א סי' שפ"ח ס"ז), מותר לקצץ ידיו על ידי גוי (ש"ך ס"ק מ"ה).
איחוד פעלד
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2933
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 20, 2012 6:00 pm
האט שוין געלייקט: 641 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1628 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 12:03 am

נו ר' יידל, וואס האט איר געוואלט מיר האבן נאר שטודירט דעם תלמוד אין וועלכעס איז נישטא קיין סימני פסוק (punctuation בלע"ז)
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2071 מאל

הודעהדורך פרישער » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 12:04 am

אם אין איש, איז פרידיש אויך אידיש

שרייבן שיין איז א טאלאנט, וואס גריידע גאר איך שוין יארן צו קענען שרייבן, עס מיינט נישט אז אויב איינער האט נישט דעים טאלאנט, איז א הייל מאן,און אז ער האט נישט קיין גיטע איידיע'ס, אז איינער קען נישט האלטן א באצויבערנדע רעידע, מיינט נישט אז ער האט קיין מיינינג נישט, נאר אז עס פעילט אים דעי מעלה פון צאבעראציא, אגב אויך איינע פון מיינע פעטיש'ס, ווען איינער קען נישט שפילן דעים פידל אדער פיאנה, מיינט נישט אז פארשטייט נישט צו מאזיק, נאר אז ער קען נישט מחבר זיין מוח מיטן פידל דרך יד.
אַבִּי מְ'לֵייקט
פארוואס זאג איך עס אייך ?
ווייל איך וויל איר זאלט וויסן.
פרישער
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 586
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג מאי 03, 2013 11:40 am
האט שוין געלייקט: 271 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1073 מאל

הודעהדורך ונבנתה העיר » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 12:16 am

זייער שיין, יידל, עס איז א מלחמת קודש.
יידל האט געשריבן:פארוואס בין איך אזוי מאריך דא? ווייל דאס איז א פשוט'ער ענין פון reading comprehension, פארשטיין וואס מען לייענט, וואס מחמת סיבות שונות זענען מיר אלע - איך און ראובן אריינגערעכנט, במחילת כבוד תורתינו - שוואך דערין.

פארוואס זאל כבודו אזוי זאגן?
נהורא נפישא האט געשריבן:נו ר' יידל, וואס האט איר געוואלט מיר האבן נאר שטודירט דעם תלמוד אין וועלכעס איז נישטא קיין סימני פסוק (punctuation בלע"ז)

איך האב אמאל באמערקט אז אין די ערשטע בלאט פונעם ש"ס איז יא דא פינטלעך, זעהט אויס אז נאך איין בלאט איז מיסיס ראם נערוועז געווארן און אראפגעווארפן די אפפער קעיס בצעקת: די העק מיט די תלמודיים.
מ'דארף צוריק אראפברענגען דעם רבי'ן

אמר ונבנתה: אל עבר החלון נשקפתי ונתתי אל לבי כי שבת האדם ממנו, חומר וגשם – ורוח אין, בחנתיו, והנה הוא תולדת מקריו – כאשר ילך המקרה כך יתעצב לבו ודמותו, לרגעים אבחננו, כאשר יאמר החכם כי אין הוויית רגע מול רגע נוצרת כי אם בהתחדש מקריו, ואל מי יקר המקרה?
באניצער אוואטאר
ונבנתה העיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3601
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 25, 2012 5:41 am
האט שוין געלייקט: 7104 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7130 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 12:49 am

ונבנתה העיר האט געשריבן:זייער שיין, יידל, עס איז א מלחמת קודש.
יידל האט געשריבן:פארוואס בין איך אזוי מאריך דא? ווייל דאס איז א פשוט'ער ענין פון reading comprehension, פארשטיין וואס מען לייענט, וואס מחמת סיבות שונות זענען מיר אלע - איך און ראובן אריינגערעכנט, במחילת כבוד תורתינו - שוואך דערין.

פארוואס זאל כבודו אזוי זאגן?
נהורא נפישא האט געשריבן:נו ר' יידל, וואס האט איר געוואלט מיר האבן נאר שטודירט דעם תלמוד אין וועלכעס איז נישטא קיין סימני פסוק (punctuation בלע"ז)

איך האב אמאל באמערקט אז אין די ערשטע בלאט פונעם ש"ס איז יא דא פינטלעך, זעהט אויס אז נאך איין בלאט איז מיסיס ראם נערוועז געווארן און אראפגעווארפן די אפפער קעיס בצעקת: די העק מיט די תלמודיים.

און וואס איז מיט ש"ס דפוס מענקיש? נישט צו פארטוישן מיט "מונקאטש".
נאר יידל איז גערעכט. אויסרעכענענדיג די צייטונגען און זשורנאלן וועלכע באנוצן זיך מיט א גראמאטיש פונקטליכן לשון איז מערקבאר בולט איין פובליקאציע אין די אידישע שפראך וועלכע איז נישט אויסגערעכנט. נעמליך "דער בלאט". הגם דער תוכן (אינהאלט) איז גאנץ גוט, איז אבער דער סגנון הלשון (סינטאקס, אויף ענגליש) זייער נישט פראפעסיאנאל. כמעט קינדעריש.
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13105
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14529 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8344 מאל

הודעהדורך אליצפן » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 12:55 am

א הערליכע ארטיקל @יידל כדרכך בקודש.
אבער וועגן ראובן'ס ארטיקל מוז איך במחילת כבודכם זיין מחולק אויף אייך.
ער האט געשריבן ווי פאלגענד:

די אלע דערמאנטע זענען דווקא מענטשן וועלכע איך האב נישט געגליכן, מענטשן מיט נעגאטיווע זיטן וועלכע זענען די ערשטע אויף מיין ליסטע פון מידות פון וועלכע מ'טאר זיך נישט אפלערנען.

אין מיינע אויגן, און איך מיין אז אין די אויגן פון רוב יודיש רעדענדע מענטשן, קוקט דער זאץ אויס ווי א שרעקליכע מיאוסע אטאקע אויף די צוויי גדולי ישראל. מתוך דבריו קומט אויס אז היטשענס, הרב יוסף, און הרב אלישיב זענען אלע אין א קאטעגאריע פון מענטשן וואס האבן פארמאגט אין זיך די סאמע ערגסטע מידות וואס איז נאר פארהאן, מידות וואס מ'טאר זיך פון זיי נישט אפלערנען. דאס איז וואס ער זאגט סיי מיט א קאמע, און סיי אן א קאמע.
און אויב דאס איז נישט א שרעקליכע אטאקע אויף גדולי ישראל, ווייס איך נישט וואס איז.
ווי אזוי וואלט איר רעאגירט ווען איינער שרייבט אויפן בעל דברי יואל, ''ער איז געווען א מענטש מיט נעגאטיווע זיטן וועלכע זענען די ערשטע אויף מיין ליסטע פון מידות פון וועלכע מ'טאר זיך נישט אפלערנען'', וואלסטו אויך געהאלטן אז עס איז א מייסטערהאפטן ארטיקל?? איך שטעל מיך פאר אז נישט.
בכלל קומט נישט ארויס קלאר אינעם ארטיקל וואס איר ווילט, רוב ווערטער וואס איר באקלאגט זיך אז יונגערלייט ווייסן נישט, זענען הויכע וואקעביולערי ענגלישע ווערטער וואס איר זאגט אויף א יודישע אופן. למשל, ביגאטרי, איגנאראנץ, סוביעקטיוו, אביעקטיוו, די אלע זענען נישט קיין אידישע ווערטער וואס א חסיד'ישער יונגערמאן וואלט דארף צו וויסן, נאר ענדערש ענגלישער ווערטער פון א high vocabulary, וואס איך בין נישט זיכער אז אן עוורידזש גוי וועט וויסן וואס עס מיינט. (אפשר איגנאראנץ יא.)
נאכדעם שפרינגסטו צו reading comprehension וואס איז א גאנץ אנדערע פראבלעם ווי וואקעביולערי. האסט געמאכט איין גרויסע טשולענט פון אסאך באזונדערע נושאים.

און דאס איז אויסער דעם פאקט וואס איר איגנארירט אינגאנצן, אז אידיש איז בכלל נישט קיין שפראך בפני עצמו אז מ'זאל קענען בכלל מאכן כללים, און זיך באקלאגן אז דער עולם קען עס נישט. ס'איז סך הכל א געמויזאכץ פון ענגליש, דייטש, און נאך אסאך שפראכן כידוע. עס איז א שפראך פון וואס עס פעלט גאר אסאך הויכע וואקעביולערי ווערטער. טאקע די אויבנדערמאנטע פיר ווערטער, אפשר זאגט איר מיר ווי אזוי מ'זאגט עס אין יודיש?

אז מ'לייגט אמאל צו קאפ, וועט מען באמערקן אז יעדער דריטער-פערטער ווארט ואס מיר רעדן איז ענגליש. לפי זה קומט אויס אז דיין טענה איז פארוואס דער עולם קען נישט א בעסערן ענגליש. אויף דעם איז די תירוץ איין ווארט: מוסדות. מ'לערנט נישט אויס פאר אונזערע קינדער אפילו בעיסיק ענגליש. איך האב קרובים אין וויליאמסבורג דרייסיג יעריגע יונגעלייט, וואס קענען עד היום נישט געהעריג ליינען אין שרייבען ענגליש. און דאס איז טאקע א שרעקליכע פראבלעם וואס מוז געלייזט ווערן.

בכלל יידל בין איך באליידיגט אז איר שטעלט מיך אהער ווי אזא אנאלפאבעט וועגן דער איינע תגובה צו ראובן'ס ארטיקל...
אז איר וועט קוקען מיינע תגובות וועט איר זעהן, אז על פי רוב פראביר איך זיך צו האלטן גאר שטארק צו די כללי הדקדוק והספעלינג.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך אליצפן אום דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 4:41 am, רעדאגירט געווארן 4 מאל בסך הכל.
אליצפן
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 663
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מאי 20, 2013 12:08 am
האט שוין געלייקט: 733 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 577 מאל

הודעהדורך יואליש » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 1:03 am

ווען א קאמע קען קאסטן א קאמפעני א מיליאן דאלאר. די ניו יארק טיימס באריכטעט א לאוסאוט וועלכע איז פארלוירן געווארן צוליב א קאמע.
באניצער אוואטאר
יואליש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2498
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אפריל 22, 2012 7:36 pm
האט שוין געלייקט: 1573 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3831 מאל

הודעהדורך הוגה » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 1:54 am

אז א יעדער איינער וועט דא נאר מסכים זיין מיט יידל וועט ער דאך נישט האבן א סיבה צו שרייבן נאך א תגובה. אפילו @יאיר האט - שלא כדרכו בקדש - מסכים געווען מיט אלעס (נאכן ווערן אונטער געשמירט מיט א זאפטיגע קאמפלימענט ;) ), נו, עמיר בלית ברירה נעמען אויף זיך די הייליגע משימה (פליכט, פאר די אנאלפאבעטן דא....) און חולק זיין אויף צוויי נקודות.

יידל האט געשריבן: עס זענען דא צוויי סיבות וואס האלטן אים צוריק (פון שרייבן). דער ערשטער און הויפט פראבלעם איז אז ער קען נישט שרייבן קיין אידיש ווי עס דארף צו זיין. די צווייטע סיבה איז וויבאלד ער שפירט אז דער ק"ש באפעלקערונג זענען ציניש און נעגאטיוו, און ער האט מורא אז עס וועלן אלץ זיין ניקס וואס וועלן אים ארונטעררייסן. זאג איך אים, די צווייטע פראבלעם הער איך. אבער פארוואס איז נישט קענען שרייבן אידיש א פראבלעם?


איך ווייס אז דאס איז נישט געווען דיין עיקר נקודה, אבער דאך ווי אזוי האסטו געקענט בארעכטיגן זיין צווייטע טענה? דו מיינסט אז די רמב"ם וואלט זיך נישט געקענט פטר'ן פון שרייבן די מורה מיט דער זעלבע תירוץ? מיינסט אז ווען סקרטוס האט פילאזיפירט אין די גאסן פון Athens און פראבירט צו ראציאנאליזירן די וועלט והמסתעף איז ער נישט צוריק געוויזן געווארן מיט צינישקייט? מען שרייבט מיט די האפענונג אז עס וועט קומען איין חכם צווישן טויזנט טיפשים און ער וועט טון עפעס גוטס מיט די געדאנק. רוף שוין אן דער איד און persuade אים צו שרייבן. בנוגע די פראבלעם מיט אידיש זאג אים אז practice makes perfect.

יידל האט געשריבן:מיר זענען מיט גארנישט מער פון חיות און בהמות נאר מיט דעם וואס מיר קענען רעדן. ווי איעדע חדר אינגל קען זאגן, זענען פארהאן פיר קאטאגאריעס אויף דער וועלט, דומם צומח חי און מדבר. דאס איז אונזער חשיבות. קומט אויס, אויב אזוי, אז אונזער גאנצער חשיבות איז תלוי אין ווי גוט מיר קענען רעדן. אונזער מחשבה קען נאר גיין אזוי טיף ווי אונזער וואקאבולאר ערלויבט אונז.


דא מוז איך אויך זיין מחולק. ביזט גערעכט אז אונזער חשיבות איבער אנדערע בעלי חיים איז די פאקט אז מיר זענען מדברים, וממילא איז לכאורה געדרינגען פון דעם אז די בעסער מדבר מען איז אלץ חשוב'ער איז מען. אבער דאס האט גארנישט מיט מחשבה. און מחשבה טראכטן מיר פון די עצם זאכן/ענינים און נישט פון די ווערטער (סימנים) וואס רעפרעזענטירן זיי. ווען דו באטראכסט א טיש טראכסטו נישט פון א טי"ת יו"ד שו"ן, נאר דו טראכסט פון א ברעט מיט פוס. און ווען מען טראכט פון קאלירן טראכט מען נישט פון געל און רויט, אויך נישט פון ירקרק ואדמדם, נאר מען טראכט פון די עצם קאליר. שפראך איז די מוסכם'דיגע אופן צו קאמוניקירן מיט די מענטשהייט. דאס הייסט אז עס איז א דבר המוסכם אז ווען מען רעדט פון די קאליר פון די טייערע מיניראל וואס ווערט אויסגעגראבן פון אונטער די ערד זאל מען עס רופן גאל"ד און אזוי ארום וועט דיין שותף אין די געשפרעך כאפן וואס דו רעדסט וועגן. אבער פון מחשבה אויס פעלט בכלל נישט אויס קיין שפראך, אדרבא די שפראך (ווי רייך עס זאל נאר זיין) איז גאר מגביל די טיפקייט פון די מחשבה.

כדי מען זאל נישט מיינען אז איך בין עפעס מחולק מיט די עצם נושא, בין איך מוסר מודעה אז איך בין בכלל נישט מחולק. אויב קען מען אויסקלויבן די וויכטיגסטע נקודה וואלט איך געזאגט אז עס איז דאס וואס יודל איז מציע אז מען זאל encourage'ן די קינדער צו ליינען. זיי זאלן ליינען אידיש און ענגליש און פארשטייט זיך אויך לשון הקודש. ליינען תוכנ'דיגע ליין מאטריאל וואס איז געשריבן אין א רייכע שפראך האט - צווישן אנדערע - די מעלות אז ס'לערנט די קינדער צו רעדן און שרייבן ריכטיג, עס דיוועלאפד דעם קינד'ס קריעיטיוו שכל, און ועל כולם עס לערנט זיי קריטיקל טינקינג. יישר כח יודל נאכאמאל, קום מער אפט.



.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2815
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7258 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6417 מאל

הודעהדורך יאיר » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 3:54 am

הוגה, כדרכי בקודש (אויב דאס איז קודש וואס איז שוין טמא? :lol:) וועל איך חולק זיין אויף דיר. די סיבה פארוואס מיר קענען רעדן איז דוקא צוליב דעם וואס מיר זענען קלוגער. ס'איז נישט סתם א מיטל ווי אזוי צו קאמוניקירן אינפארמאציע.

נאכמער, איך האב אפילו לעצטנס געליינט א בוך פון א לינגוויסט וואס טענה'ט אז מיר האבן נאר אנטוויקלט אונזער חכמה דורך דעם וואס מיר האבן אנגעהויבן צו רעדן. אדרבה, לאמיר זען אויב דו קענסט ענטפערן אויף מיין תגובה אן טראכטן קיין איין ווארט אין מוח. ס'גייט נישט, הא? דאס איז וויבאלד אבסטראקט זאכן קען מען נישט טראכטן אן ווערטער. וזה מותר האדם מן הבהמה, צו קענען טראכטן אבסטראקט. ומהאי טעמא קומט נישט אריין דא דיין צושטעל פון טראכטן פון קאלירן.

וועגן דעם יונגערמאן'ס אפהאלט צוליב פחד פון צינישע באמערקונגען, לדעתי איז דאס אן ערנסטע פראבלעם וואס פלאגט ק"ש, און איך אליין בין היבש געשלאגן דערמיט. באמת האב איך געהאלטן אז יידל וועט ווידמען כאטש האלב פון זיין תגובה וועגן דעם ענין, וואס איז לכאורה פיל אן ערגערע פראבלעם ווי שוואכע גראמאטיק. כ'האב פארשידענע טעאריעס פארוואס ק"ש איז מעגליך באזונדער געשלאגן מיט ציניזם, אפשר פאר א באזונדערע אשכול.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7972 מאל

הודעהדורך ונבנתה העיר » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 4:38 am

תניא פרק כ':

כי המחשבה היא ג"כ בחי' אותיות כמו הדבור רק שהן רוחניות ודקות יותר אבל עשר בחי' חב"ד כו' הן שרש ומקור המחשבה ואין בהם בחי' אותיות עדיין קודם שמתלבשות בלבוש המחשבה.

למשל כשנופלת איזו אהבה וחמדה בלבו של אדם קודם שעולה מהלב אל המוח לחשב ולהרהר בה אין בה בחי' אותיות עדיין רק חפץ פשוט וחשיקה בלב אל הדבר ההוא הנחמד אצלו וכ"ש קודם שנפלה התאוה והחמדה בלבו לאותו דבר רק היתה בכח חכמתו ושכלו וידיעתו שהיה נודע אצלו אותו דבר שהוא נחמד ונעים וטוב ויפה להשיגו ולידבק בו כגון ללמוד איזו חכמה או לאכול איזו מאכל ערב

רק לאחר שכבר נפלה החמדה והתאוה בלבו בכח חכמתו ושכלו וידיעתו ואח"כ חזרה ועלתה מהלב למוח לחשב ולהרהר בה איך להוציא תאותו מכח אל הפועל להשיג המאכל או למידת החכמה בפועל הרי בכאן נולדה בחי' אותיות במוחו שהן אותיות כלשון עם ועם המדברים והמהרהרים בהם כל ענייני העולם.

וראה כאן.

וע"ע כאן.
מ'דארף צוריק אראפברענגען דעם רבי'ן

אמר ונבנתה: אל עבר החלון נשקפתי ונתתי אל לבי כי שבת האדם ממנו, חומר וגשם – ורוח אין, בחנתיו, והנה הוא תולדת מקריו – כאשר ילך המקרה כך יתעצב לבו ודמותו, לרגעים אבחננו, כאשר יאמר החכם כי אין הוויית רגע מול רגע נוצרת כי אם בהתחדש מקריו, ואל מי יקר המקרה?
באניצער אוואטאר
ונבנתה העיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3601
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 25, 2012 5:41 am
האט שוין געלייקט: 7104 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7130 מאל

הודעהדורך הוגה » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 8:46 am

ונבנתה, כדרכי האב איך דייקא נישט געברענגט קיין מראי מקומות, אבער אז דו ברענגסט שוין די תניא וועל איך זאגן אז דער איידיע איז טאקע נישט מיינס. קודם כל, אין ליקוטי תורה שטייט עס אסאך מאל. די עיקר נקודה איז אז ווילאנג די מחשבות ווערן נישט מלובש אין ווערטער זענען זיי בלי גבול, ווי נאר זיי ווערן מלובש אין ווערטער ווערט עס מוגבל, וכמש"כ לעיל. אויך אין די פיליזאפישע שריפטן ווערט דאס געברענגט.

יאיר, איך זאג נישט אז מען טראכט קיינמאל אין ווערטער, אודאי ווען מען טראכט פון עפעס וואס מען וויל 'טון' אדער 'פארציילן', טראכט מען עס אין ווערטער. אבער סתם טראכטן לשם טראכטן, אן נעמען די מחשבה לדיבור או למעשה דערנאך, קומט זיכער נישט מלובש אין ווערטער. און אויב קענט איר נישט טראכטן אן ווערטער האט איר קיינמאל געטראכט בלי גבול.

וואס יא, איינמאל מען דארף שוין יא מלבש זיין די מחשבות אין ווערטער, דאן העלפט א רייכע שפראך גאר שטארק. צוויי ווערטער (סינאנימען) מיט די זעלבע מיינונג קענען אבער ארויסברענגן פארשידנארטיגע מיינונגען אין די זעלבע פראזע.

אגב, אז מען קריטיקירט שוין די שפראך פונעם המון עם וויל איך אויך שרייבן מיינע בויך ווייטאג. די עולם היינט שרייבט גאר אסאך double negatives. (לדוגמא, קיינמאל נישט וכדומה.) דאס איז געווארן אזוי איינגעריסן אז איך צווינג זיך זעלבסט אזוי צו שרייבן אויס מורא אז מען וועט מיר נישט פארשטיין. עס נעמט אוועק די flow און ארגינעלע שיינקייט פון די באשרייבונג.

יאיר, מיין לייק (איידער דו אטאקירסט מיר דערויף :lol: ) איז געווען אויף די פאלגענדע פראזע:

יאיר האט געשריבן:כ'האב פארשידענע טעאריעס פארוואס ק"ש איז מעגליך באזונדער געשלאגן מיט ציניזם, אפשר פאר א באזונדערע אשכול.



.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2815
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7258 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6417 מאל

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 10:54 am

מסכים מיט ביידע נקודות פון @יידל און טענקס פאר'ן אויפברענגען.

ס'איז נישט זעלטן וואס אן אשכול נעמט אן אן אנטאגאניסטישן טאן און איך גלייך עס נישט. ס'איז נישט קיין מורא אז עמיצער וועט מיך אוועקמאכן - ס'איז פשוט נישט געשמאק. אויך תגובות וואס ווערן געשריבן מיט ביטול און אנגרייפעריש קעגן אנדערע ניקס און מיינונגען גייען אביסל אויף די נערוון. דערפאר, הגם עס גליסט זיך מיר דא און דארט אריינצורעדן אין אן אשכול, שווייג איך ליבערשט ווי איידער אריינגעשלעפט ווערן אין דעם נעגאטיווען ווינט וואס בלאזט דארט דערביי.

בנוגע דער שפראך: אויף וויפיל איך בין ווערט, וואלט איך זיך געפרייט צו ביישטייערן. @ישובניק (זאל זיין ניק רוען אין ליכטיגן גן עדן) קומט פאר ווי אן אמת'ער מומחה אויף דער שפראך. ער קען די כללים און קען פינקטליך אנווייזן וויאזוי מען שרייבט וואס און גענוי פארוואס. איך בין געבוירן מיט א חוש פאר א גראמאטיק און א געשמאק פאר שפראך. זייער א סך מאל (מסתמא רוב מאל) פיל איך אז אזוי איז קארעקט און אזוי איז גרייזיג, און נישט אייביג קען איך מסביר זיין פארוואס. אבער איך וואלט דווקא הנאה געהאט מיטצוטיילן וואס און וויפיל איך ווייס יא.

מסתמא זאל איך זיך מער דרייען אין דעם אשכול.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1348 מאל

הודעהדורך אחד העם » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 9:06 pm

יידל, מיט געוויסע נקודות, ביסטו הייליג גערעכט, וזה לעומת זה עשה אלוקים, מיט געוויסע נקודות נישט,
ק''ש מאזישהו סיבה, האט.פאלוירען/קיינמאל געהאט די חשיבות.וואס לדוגמא א צייטונג וכדומה האט, ויש להקדים דכו''ע מודים אז צו שרייבען און צו זיין גראמאטיש אויסגעהאלטען, פאדערט אביסעל שימת לב און געדולד, סיי וואס צו שרייבען קודם וכו' פארעכטען גרייזען וכו', ואולי אז פון ק''ש שרייבער קענסטו קיין גרויסע מסקנות נישט ציען, עס איז דא צו דעם טעכנישע סיבות, א גרויס עולם שרייבט פון סמארט פאון'ס, און מעקן און מוסיף זיין וכו' קאסט אסאך געדולד, ובנוסף, אז פארוואס זאל מען זיך מוטשען ווען עפעס א ניק וועט זיך אנרוקען ווי א וויירוס און פארהארגענען דעם גאנצען תגובה, ועל מה ולמה, משקיע זיין מחשבה אינ'ם געשרייבעכ'ס ווען דער נושא וועט במילא פארדרייט ווערן און א נושא וואס מען האט בכלל נישט אנגעהויבען, איך רעד שוין נישט ווען.מען.פארקריכט גאר אוועק צו א ענין שלא נגע ולא פגע מיט דעם ענין וואס מען האט אנגעהויבען, ובנוסף, וואס מען קען זיך זעצן.שרייבען א תגובה וואס פרעגט יענעם אפ, און קיינער איז זיך נישט מתייחס צו דעם, און.מען איז אים אפילו נישו מעורר אז.ער נישט צו דער זאך, ובנוסף, וואס כמעט האלב ק''ש באשטייט און אישי, ועל מה ועל מה ולמה, משקיע זיין צו פארברייטערען יענעמס פריוואטע הודעות... ויש עוד להרחיב בהסיבה למה יש יחס אי רציני ולא חשוב לק''ש, במקום שהנושאים שנידון בק''ש הם רציניים וחשובים..
שוין, גענוג געפיסקעוועט..
ובנוגע אז די וואקאבולאר און דער שכל, זענען פארבונדען, דעתי כדעת הוגה, וכשראיתי דברי הוגה, ברכתי ברכת הודאה, ברוך הוגה שכיוון לדברי..
ואל תטעה, ביסט טויזענט פראצענט גערעכט אז ביי אונז איז פארהאנען אסאך שפראך פראבלעמען וכו', און אלע נישט גוטע תוצאות וואס קומען ארויס פון דעם, און בנוגע די וויכטיגקייט פון לערנען די קינדער די שפראך ריכטיג, מיט'ן גאנצען ברייטקייט, זיי זאלן זיין געוואוינט פון די יונגנט צו זיין אויסגעהאלטען גראמאטיש, צדקו דבריך.
באניצער אוואטאר
אחד העם
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 697
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אוגוסט 22, 2013 3:44 pm
האט שוין געלייקט: 684 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 827 מאל

הודעהדורך אחד העם » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 9:14 pm

הוגה האט געשריבן:
יידל האט געשריבן: עס זענען דא צוויי סיבות וואס האלטן אים צוריק (פון שרייבן). דער ערשטער און הויפט פראבלעם איז אז ער קען נישט שרייבן קיין אידיש ווי עס דארף צו זיין. די צווייטע סיבה איז וויבאלד ער שפירט אז דער ק"ש באפעלקערונג זענען ציניש און נעגאטיוו, און ער האט מורא אז עס וועלן אלץ זיין ניקס וואס וועלן אים ארונטעררייסן. זאג איך אים, די צווייטע פראבלעם הער איך. אבער פארוואס איז נישט קענען שרייבן אידיש א פראבלעם?


איך ווייס אז דאס איז נישט געווען דיין עיקר נקודה, אבער דאך ווי אזוי האסטו געקענט בארעכטיגן זיין צווייטע טענה? דו מיינסט אז די רמב"ם וואלט זיך נישט געקענט פטר'ן פון שרייבן די מורה מיט דער זעלבע תירוץ? מיינסט אז ווען סקרטוס האט פילאזיפירט אין די גאסן פון Athens און פראבירט צו ראציאנאליזירן די וועלט והמסתעף איז ער נישט צוריק געוויזן געווארן מיט צינישקייט? מען שרייבט מיט די האפענונג אז עס וועט קומען איין חכם צווישן טויזנט טיפשים און ער וועט טון עפעס גוטס מיט די געדאנק.

ווי אני השפל והדל, קטן וננס וכו' (ענדיגטס עס אליינס צו...) פארשטיי יידל'ס ווערטער, האט ער נישט גערעדט פון פירן וויכוחים און אריינווארפן צינישע פירכות, הלא זהו דרכן של מתווכחים, דאס אלס ווען מען פירט א וויכוח, און מען ווארפט אריין א צינישע פירכה בנוגע דעם נושא איבער וואס מען איז דן, אבער דא אין ק''ש איז נישט דאס דער פראבלעם.
באניצער אוואטאר
אחד העם
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 697
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אוגוסט 22, 2013 3:44 pm
האט שוין געלייקט: 684 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 827 מאל

הודעהדורך יאיר » דאנערשטאג אקטאבער 24, 2013 11:24 pm

הוגה האט געשריבן:
ונבנתה, כדרכי האב איך דייקא נישט געברענגט קיין מראי מקומות, אבער אז דו ברענגסט שוין די תניא וועל איך זאגן אז דער איידיע איז טאקע נישט מיינס. קודם כל, אין ליקוטי תורה שטייט עס אסאך מאל. די עיקר נקודה איז אז ווילאנג די מחשבות ווערן נישט מלובש אין ווערטער זענען זיי בלי גבול, ווי נאר זיי ווערן מלובש אין ווערטער ווערט עס מוגבל, וכמש"כ לעיל. אויך אין די פיליזאפישע שריפטן ווערט דאס געברענגט.

יאיר, איך זאג נישט אז מען טראכט קיינמאל אין ווערטער, אודאי ווען מען טראכט פון עפעס וואס מען וויל 'טון' אדער 'פארציילן', טראכט מען עס אין ווערטער. אבער סתם טראכטן לשם טראכטן, אן נעמען די מחשבה לדיבור או למעשה דערנאך, קומט זיכער נישט מלובש אין ווערטער. און אויב קענט איר נישט טראכטן אן ווערטער האט איר קיינמאל געטראכט בלי גבול.
.

אודה ולא אבוש, כ'האב נאך קיינמאל נישט געטראכט בלי גבול. אפשר גיבט איר ארויס דעם סוד ווי אזוי מען טוט דאס?
בכל אופן, ווען מען רעדט פון שרייבן אויף קאווע שטיבל רעדט מען דאך פון געהעריגע געדאנקען און חידושים, דאס ביסטו דאך מודה אז מ'קען נישט טון אן ווערטער.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7972 מאל

הודעהדורך אחד העם » פרייטאג אקטאבער 25, 2013 1:20 am

דער געדאנק און דער חידוש כשלעצמה איז נישט דווקא פארבינדען מיט די ווערטער וואס ער גייט דאס שרייבען אויף ק''ש, דער געדאנק/חידוש איז א מחשבה און דאס איז בלי גבול, נאר ווען ער שרייבט דאס אראפ איז ער דאס מגביל און ווערטער, דא קומט אריין יידל'ס געדאנק אז ווי מער אויסגעריבן מען איז און שפראך און גראמאטיק, קען מען שטערקער און טיפער ארויסברענגען דעם געדאנק, אבער דער געדאנק גופא איז טאקע יא בלי גבול, ובאמת איז דאס שוין אן אויסגעדראשענע סוגיא פון ערשטע פסיכולוגען, וואס איז דאס מחשבה, און צו דער מענטש זעט אדער ווייסט פון יעדע מחשבה וואס ער טראכט, אדער אז די מחשבות וואס דער מענטש זעט און ווייסט פון דעם איז שוין אויסגעקליבן פון א טוץ געדאנקען וואס דער מענטשליכער מאנעטער האט נישט אויפגעכאפט, אדער ע''פ סיבה האט דער מענטשליכער מאנעטער אויסגעקליבען דווקא די מחשבה וכו' והנ''מ הוא אם המחשבות הם מלובש באותיות און אז טאקע דער מענטשליכער מאנעטער איז מוגבל אין אותיות אבער די מחשבות נישט.
באניצער אוואטאר
אחד העם
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 697
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אוגוסט 22, 2013 3:44 pm
האט שוין געלייקט: 684 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 827 מאל

הודעהדורך געפילטע פיש » פרייטאג אקטאבער 25, 2013 1:33 am

יאיר האט געשריבן:אודה ולא אבוש, כ'האב נאך קיינמאל נישט געטראכט בלי גבול. אפשר גיבט איר ארויס דעם סוד ווי אזוי מען טוט דאס?

האסט שוין פראבירט LSD?
געפילטע פיש
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 6940
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 11:16 am
האט שוין געלייקט: 5479 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7478 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אקטאבער 25, 2013 1:39 am

אחד העם האט געשריבן:דער געדאנק און דער חידוש כשלעצמה איז נישט דווקא פארבונדען מיט די ווערטער וואס ער גייט דאס שרייבען אויף ק''ש, דער געדאנק/חידוש איז א מחשבה און דאס איז בלי גבול, נאר ווען ער שרייבט דאס אראפ איז ער דאס מגביל און ווערטער, דא קומט אריין יידל'ס געדאנק אז ווי מער אויסגעריבן מען איז און שפראך און גראמאטיק, קען מען שטערקער און טיפער ארויסברענגען דעם געדאנק, אבער דער געדאנק גופא איז טאקע יא בלי גבול,

אלזא, איך שטעל דיר א טשעלענדש, פרוביר צו "טראכטן" אן ענטפער צו מיין פריערדיגע תגובה אן דעם וואס ספעציפישע ווערטער זאלן אדורכפליען דיין קאפ.
און פאר א גוט יאר, וואס איז דאס בלי גבול? דיין געדאנק האט נישט קיין גרעניץ? וועלכער מענטשנ'ס געדאנקען זענען נישט באגרעניצט ארום א ספעציפישע נושא?
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7972 מאל

הודעהדורך שמעקעדיג » פרייטאג אקטאבער 25, 2013 1:43 am

יאיר. וואס פונקטליך טראכט א הונגעריגער טיגער ווען ער זעהט א שעפסל אדורכשפאצירן? ער ווייסט דען פונעם ווארט "נאכלויפן"?
וירח ה' את ריח הניחוח
באניצער אוואטאר
שמעקעדיג
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 15093
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אפריל 12, 2012 12:11 am
האט שוין געלייקט: 17796 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 18096 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אקטאבער 25, 2013 1:47 am

יאיר האט געשריבן:
אחד העם האט געשריבן:דער געדאנק און דער חידוש כשלעצמה איז נישט דווקא פארבונדען מיט די ווערטער וואס ער גייט דאס שרייבען אויף ק''ש, דער געדאנק/חידוש איז א מחשבה און דאס איז בלי גבול, נאר ווען ער שרייבט דאס אראפ איז ער דאס מגביל און ווערטער, דא קומט אריין יידל'ס געדאנק אז ווי מער אויסגעריבן מען איז און שפראך און גראמאטיק, קען מען שטערקער און טיפער ארויסברענגען דעם געדאנק, אבער דער געדאנק גופא איז טאקע יא בלי גבול,

אלזא, איך שטעל דיר א טשעלענדש, פרוביר צו "טראכטן" אן ענטפער צו מיין פריערדיגע תגובה אן דעם וואס ספעציפישע ווערטער זאלן אדורכפליען דיין קאפ.
און פאר א גוט יאר, וואס איז דאס בלי גבול? דיין געדאנק האט נישט קיין גרעניץ? וועלכער מענטשנ'ס געדאנקען זענען נישט באגרעניצט ארום א ספעציפישע נושא?

איך וואלט מחלק געווען צווישען באוואוסטזיניגע געדאנקן און אינטערבאוואוסטזיניגע געדאנקן
בעת ווען דער קאנטשעס איז טאקע מער באגרעניצט איז אבער די סוב קאנטשעס אזא פרייע פויגעל (Free association)
אין דאס קענסטו נישט שטעלן אויפן טעסט ווייל דעמאלטס ביזטו דאך קאנטשעס.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך נהורא נפישא אום פרייטאג אקטאבער 25, 2013 2:16 am, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2071 מאל

נעקסט

גיי צוריק געזעלשאפט

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 4 געסט