דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

מחשבה, השקפה ועיון

דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך ראובן » זונטאג יאנואר 17, 2016 5:07 pm

אין די לעצטע יארן, נאכדעם וואס עס האט זיך פארמערט די פענאמען פון חרדים וועלכע לאזן איבער אידישקייט, האבן א סך אויפגעברענגט די פראגע פארוואס מ'זעט נישט אז חרדים זאלן ווערן מאדערנע ארטאדאקסן ליבערשט ווי אינגאנצן סעקולער. די פראגע איז דאך לכאורה זייער שטארק. די חרדים וועלכע טוישן זייער לעבנסשטייגער זענען אין אלגעמיין קרבנות פון דעם באגרעניצטן לעבן און עקסטרעמיזם וואס חרדיזם שטעלט פאר, און האבן דאך נישט געליטן פון אידישקייט און דער תורה זעלבסט. טא, פארוואס ווארפן זיי ארויס גאנץ אידישקייט ווען זיי קענען האלטן אידישקייט און בלויז פארלאזן חרדיזם?

א סך איז שוין געשריבן געווארן אויף דעם, הן אין ענגליש און הן אין אידיש, און דוכט זיך אז דא אויף קאווע שטיבל האט מען שוין אויך גערעדט וועגן דעם מער ווי איין מאל. יעצט וויל איך אריינזאגן דא א ווארט. פון מיין קוקווינקל דארף מען באטראכט וואס אידישקייט באדייט פאר א חרדי און וואס עס באדייט פאר א מאדערנעם איד. איינמאל מ'פארשטייט דעם יסוד פון אידישקייט לויט די צוויי גרופעס, וועט קלאר ווערן פארוואס עס איז כמעט אוממעגליך פאר א חרדישן איד צו ווערן א מאדערנעם איד. כדי צו פארשטיין די נושא דארף מען אויך מסדר זיין א צעמישעניש וואס הערשט ביי די צוויי טערמינען: "רעליגיע" און "וויסנשאפט".

מ'איז געוואוינט צו דעפינירן חרדישע אידישקייט ווי א זאך וואס איז אנגעוואנדן אין תמימות און אין אמונה פשוטה. אין דער צייט וואס דאס איז אמת, איז אבער פאראן נאך אן אספעקט פון דעם חרדישן בליק אויף אידישקייט וואס קלונגט מעגליך איראניש, אין ליכט פון וואס מיר האבן יעצט געזאגט: חרדים באטראכטן אידישקייט ווי א סייענס, א וויסנשאפט.

וויסנשאפט, "סייענס" בלע"ז, איז א דיסציפלין און א מהלך וואס זוכט צו טרעפן דעם אמת פון א זאך; מיט סייענס באשטימען מיר וואס איז אמת און וואס איז פאלש. "רעליגיע", ווידעראום, לויט ווי ס'איז אין אלגעמיין אנגענומען, איז א דבר שבלב וואס רעדט ווייניג אריין אין דעם דעם וויסנשאפטליכן דיסציפלין. (א מער-סאפיסטיקירטע ווערסיע פון דער דאזיגער צווישנשייד איז NOMA, פון דעם בארימטן וויסנשאפטלער סטיווען דזשעי גאולד.)

וואס איז דאס "וויסנשאפט"? וויסנשאפט איז א סיסטעם פון טרעפן דעם אמת פון א זאך; מיט סייענס באשטימען מיר וואס איז אמת און וואס איז פאלש. וויאזוי אפערירט סייענס? עס איז נאר דא איין וועג צו זיין מקושר און פארפליכטעט צום אמת: דאס זיין גרייט צו פארשן און שטודירן, און האבן פלאץ אין מוח צו טוישן די מיינונגען לויט ווי די באווייזן פירן. אין דער אמת'ער וועלט איז די דעפיניציע פון א זאך און די אפעראציע דערפון אנגעהאנגען הא בהא. סייענס איז דעפינירט ווי דעם געיעג נאכ'ן אמת, און די פארשריפטן פון סייענס זענען טאקע אהערגעשטעלט צו זיין פארפליכטעט צום אמת.

חרדים דעפינירן רעליגיע ווי א סייענס. "אידישקייט" זאגט אונז דעם אמת פון דער וועלט. זי דערציילט אונז וויאזוי די וועלט איז באשאפן געווארן, די רצונות פון גאט, די געפילן פון גאט, זיינע צילן, באפעלן – און אלעס מיט אן אבסאלוטן אמת. אבער אין דער זעלבער צייט קענען חרדים נישט אדאפטירן די פשוט'ע כללים פון דעם געיעג נאכ'ן אמת, און וועלן קיינמאל נישט לאזן דעם מוח נוצן זיינע מעכאניזמען צו דערגיין דעם אמת. דער פאקט בלייבט אבער אז דער בליק אויף אידישקייט ווי א סייענס, ווי א דיסציפלין וואס זאגט סטעיטמענטס וואס זענען נוגע די אבסאלוטע אמת'ן פון דער וועלט, בלייבט איינגעקריצט אין דעם וועזן פון דעם חרדי. און דערפאר, הגם עס קלונג אפשר סתירה'דיג, קענען מיר מאכן דעם סטעיטמענט: חרדים זעען אידישקייט בלינד (אמונה פשוטה) און וויסנשאפטליך (אבסאלוט).

די מאדערנע ארטאדאקסן זענען אין אלגעמיין געטריי צו די באגרעניצונגען פון רעליגיע, און פארשטייען אז רעליגיע קען נישט ארבעטן לויט די פארשריפטן פון סייענס. היות מ'קען נישט ברענגען קיין ראיות צו רעליגיע, רעליגיעזע באגריפן טראגן זיך נישט מיט היפאטעזעס, באווייזן, און עקספערימענטן, איז נישט מעגליך צו באטראכטן רעליגיע ווי א סייענס וואס זאגט אבסאלוטן איבער דער וועלט. לויט דעם בליק, איז רעליגיע א סיסטעם פון אינספיראציע וואס גיט דעם מענטש א געפיל פון אמת און ציל, איינגעהילט אין א טויזנט-יעריגער טראדיציע און באגלייט מיט מאראלישע לערעס וועלכע קענען אויפהייבן יעדן מענטש. בעת דער ליבעראלער איד (דאס הייסט, נישט-ארטאדאקסישער) קען דאס נעמען א שטאפל ווייטער און מחליט זיין אז מ'קען, אלזא, בייטן עלעמענטן פון דער רעליגיע אז זי זאל שטימען מיט דער היינטיגער תקופה, וועט דער מאדערנער ארטאדאקסישער איד זיך שטרענג האלטן צו די כללים פון דער רעליגיע. די ריינע וויסנשאפטליכע דעפיניציע פון אמת דארף נישט זיין די איינציגסטע סיבה פאר'ן זיך שטרענג האלטן צו א סיסטעם; א סיסטעם פון אינספיראציע און רעליגיעזער אמת קען זיין גענוג צו זיין אדוק דערין באהבה ורצון, אן זיך רירן קיין זיז כלשהוא.

דער חרדי, אלזא, ווען די אייגעלעך זיינע עפענען זיך, און עס אנטפלעקט זיך פאר אים א וועלט פון פאקטן וועלכע זענען סותר וואס מ'האט אים געלערנט, קוקט ער ווייטער אן אידישקייט ווי א דיסציפלין וואס באשטימט אמת און שקר. און אויב זיינע פרישע ידיעות ווארפן א שאטן אויף דעם אבסאלוטן אמת וואס ער האט געלערנט, איז דאך נישט געבליבן קיין שום סיבה זיך צו האלטן ביי אידישקייט. דער חרדי האט נישט די כלים (אדער כוחות) אין די הענט צו קענען יעצט פריש באטראכטן אידישקייט מיט א מאדערנעם בליק, און פארלאזן אידישקייט אינגאנצן איז יעצט דאס מערסטע שכל'דיג.

דאס איז בשום פנים ואופן נישט קיין קריטיק אויף דעם חרדי וועלכער האט אינגאנצן פארלאזט אידישקייט, און א תביעה אז ער האט געזאלט כאטש בלייבן מאדערן ארטאדאקסיש. אין טייל פעלער איז אזא איינער מער נישט ביכולת צו זען אידישקייט אין א פאזיטיוון ליכט, און אין טייל פעלער, אפילו אויב מ'קען איבערקומען די איינגעבוירענע דעפיניציע פון רעליגיע, בלייבט נאך אלץ די פראגע, פארוואס? פארוואס זאל איך מיך יעצט אריינצוואונגען אין מאדערנער ארטאדאקסיע ווען פאר מיין משפחה וועט עס זיין פונקט אזא טראגעדיע ווי מיין גיין עד הסוף?

דאס איז נאר א פרואוו צו כאראקטעריזירן דעם מהות פון חרדישער אידישקייט, און אנצייגן ווי חרדיזם זעלבסט - נישט נאר קולטוריעז, נאר טאקע אויך רעליגיעז - שפילט אמאל א דירעקטע ראלע אין אוועקפירן אידישע קינדער מאביהם שבשמים.

*


אין די ערשטע יארן אין אמעריקע האט דער באבובער רב, האדמו"ר ר' שלמה'לע ז"ל, אמאל צוגעשיקט צום עמוד א בעל-תפילה וועמען מ'האט צומאל געזען רויכערן אום שבת. נאכ'ן דאווענען האבן חסידים פארגעהאלטן דעם רבי'ן, היתכן מ'שיקט צו צום עמוד אזא איינעם? האט דער רבי געענטפערט: דער איד גלייבט דען נישט אין רבוש"ע? ער איז נעבעך דורך די שבעה מדורי גיהנום פון דעם קריג, און עס מאכט זיך אמאל א מינוט פון שוואכקייט וואס ער קען אזוינס טון. "נישט דער איד אין אים רויכערט אין שבת קודש," האט דער רבי אויסגעפירט. "דער נאצי אין אים איז מחלל שבת!"

לענינינו, ווען מיר זעען א אידיש קינד וואס לאזט זיך אפ פון חרדיזם, און אנשטאט אננעמען א מאדערנעם אידישקייט וואס קען ארבעטן מיט זיין נפש ווערט ער א גענצליכער פורק עול, דארפן מיר פארשטיין אז דער איד אין אים איז ווייטער א איד – א איד מיט א קשר צו אונזער הייליגער אמונה און מסורה. איי זיין חילול שבת, זיין כפירה, זיין פריקת עול? אה, דאס איז דער חרדי אין אים.
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2411
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 2985 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9440 מאל

הודעהדורך פרייוויליג » זונטאג יאנואר 17, 2016 5:34 pm

א מעסטערפיס פון מחשבה, טיף און ווייט. באמת האב אפגעשריבן א שטיקל תגובה אויף דעם, און נאך א צען צוואנציג שורות, האב איך געזען אז איך זאג די זעלבע זאך פון ראובן..

א שנעלע PDF
בייגעלייגטע פיילס
Document1.pdf
(38.41 KiB) אראפגעלאדנט 116 מאל
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך פרייוויליג אום זונטאג יאנואר 17, 2016 6:14 pm, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
באניצער אוואטאר
פרייוויליג
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1599
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 10, 2014 5:44 pm
האט שוין געלייקט: 1357 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1920 מאל

הודעהדורך ליפא » זונטאג יאנואר 17, 2016 5:44 pm

ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט
טראמפ! טראמפ! טראמפ!
באניצער אוואטאר
ליפא
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2058
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 23, 2015 4:09 am
האט שוין געלייקט: 1936 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1802 מאל

הודעהדורך פרייוויליג » זונטאג יאנואר 17, 2016 5:46 pm

ליפא האט געשריבן:ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט

אמת, אבער כדי צו וויסן דעם חילוק, קוק וואס געשעט ווען די חילונים קומען צוריק, ווערן זיי צוריק חרידים? אדער מאדערן ארטאדאקס? אט האסטו דעם ענטפער.
באניצער אוואטאר
פרייוויליג
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1599
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 10, 2014 5:44 pm
האט שוין געלייקט: 1357 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1920 מאל

הודעהדורך יעקב מענטש » זונטאג יאנואר 17, 2016 5:53 pm

איך אלץ חרידי איז מיר טאקע זייער שווער צו פארשטיין וואס דאס מיינט שעפן אינספיראציע פון א רעליגיע וואס איך באטראכט אלץ פאלש, פון נישט נוצן דעם סעלפאון שבת און דורך דעם דינען א ג-ט וואס איך גלייב נישט אין אים גיבט מיר עפעס חיות ? איי דאונט געט איט.


הערליכע ארטיקל ראובן, איך עגרי מיט דיר, נאר איך האלט אז רעליגיע באלאנגט טאקע אין דעם פארמאט, אלץ אן אבסאלוט אמת.
יעקב מענטש
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1019
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 28, 2015 5:40 pm
האט שוין געלייקט: 881 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 865 מאל

הודעהדורך יעקב מענטש » זונטאג יאנואר 17, 2016 5:54 pm

ליפא האט געשריבן:ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט

איך גלייב נישט אז זיי זענען געווארן רעפארם אדער קאנסערוואטיוו, סך הכל זענען זיי געבליבן ארטאדאקסיש נאר אדאפטירט א מער ליבעראלן לייף סטייל
יעקב מענטש
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1019
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 28, 2015 5:40 pm
האט שוין געלייקט: 881 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 865 מאל

הודעהדורך ליפא » זונטאג יאנואר 17, 2016 5:58 pm

יעקב מענטש האט געשריבן:
ליפא האט געשריבן:ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט

איך גלייב נישט אז זיי זענען געווארן רעפארם אדער קאנסערוואטיוו, סך הכל זענען זיי געבליבן ארטאדאקסיש נאר אדאפטירט א מער ליבעראלן לייף סטייל

I meant they became modern orthodox type
טראמפ! טראמפ! טראמפ!
באניצער אוואטאר
ליפא
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2058
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 23, 2015 4:09 am
האט שוין געלייקט: 1936 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1802 מאל

הודעהדורך ראובן » זונטאג יאנואר 17, 2016 6:01 pm

פרייוויליג האט געשריבן:
ראובן, באמת באשטייט נישט כלל ישראל פון די צוויי קאטעגאריעס. וויאזוי וואלסטו אריינגעלייגט מסורתיים, און דתיים אין דיין פאראגראף?

בילד

איך כאפ נישט דיין פראגע. וואו קומען אריין די אנדערע קאטעגאריעס?
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2411
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 2985 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9440 מאל

הודעהדורך ראובן » זונטאג יאנואר 17, 2016 6:04 pm

ליפא האט געשריבן:ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט

איך גלויב אז נישט. אויב ס'איז יא אזוי, איז מיין אנאליז געוואנדן צו דעם חלק ניכר וואס קען זיך נישט אריינשטעלן אין מאדערנער ארטאדאקסישע א דאנק "דעם חרדי אין זיי."
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2411
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 2985 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9440 מאל

הודעהדורך פרייוויליג » זונטאג יאנואר 17, 2016 6:09 pm

ליפא האט געשריבן:ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט

מען קען עס טראגן אביסל ווייטער, און אפשר גאר א ראי' צו ראובן. פארוואס ווערן גרים 'חרידים' און נישט מאדערן ארטאדאקס? ווייל זיי האבן עס געסענסערט בתורת סייענס, און דאס האט זיי געמאכט לענדען ביי חרידים. או יש לומר, אז קומענדיג פון אינדרויסן זעט אויס צו זיין חרידים די מערסטע אויטענטיש, סא אפשר איז די 'חרידישע סייענס' יא שטערקער..
באניצער אוואטאר
פרייוויליג
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1599
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 10, 2014 5:44 pm
האט שוין געלייקט: 1357 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1920 מאל

הודעהדורך פרייוויליג » זונטאג יאנואר 17, 2016 6:14 pm

ראובן האט געשריבן:
פרייוויליג האט געשריבן:איך כאפ נישט דיין פראגע. וואו קומען אריין די אנדערע קאטעגאריעס?

איך כאב עס אראפגענומען, איך וויל נישט פארדרייען דעם שמיעס.
באניצער אוואטאר
פרייוויליג
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1599
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך דעצעמבער 10, 2014 5:44 pm
האט שוין געלייקט: 1357 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1920 מאל

הודעהדורך יואב » זונטאג יאנואר 17, 2016 6:34 pm

זייער אן אינטערסאנטע און לכאורה אמת'ע נקודה. שכח ראובן
I think I was born Jewish, therefore I am
באניצער אוואטאר
יואב
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1608
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 27, 2013 3:55 am
געפינט זיך: ב"ה אין אַ סטאַבּילן צושטאנד — דער ציבור ווערט געבעטן ווייטער צו מתפלל זיין.
האט שוין געלייקט: 6462 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 5779 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » זונטאג יאנואר 17, 2016 6:48 pm

ראובן, דיין פוינט איז פיל ברייטער ווי די שמאלע תוצאה דו גיבסט אן, א שטרענגע אפהיטונג פון הלכה וואס די מאדערן-ארטאדאקס קהילות זענען פונקט אזוי מקפיד ווי חרדים-פארשטייט זיך לויט א לייכטערע אויסטייטשונג- גיט נישט דוקא א ספיריטואעל עקספיריענס פאר די וואס לעכצען פארדעם, אמת אז עכ"פ דאס וואס ביי חרדים איז אנגענומען אלס אמת קען גרינג פלאצן וואס די תוצאה דערפון איז זיך גענצליך אפלאזן פון אידישקייט, והייני דאהני ליה ביי די מאדערן- ארטאדאקס אז ס'איז נישט דוקא דא דער אמת וואס קען פלאצן, היות מ'באהאלט גארנישט, ואדרבה מען לערנט איבער אלעמען, און די גבולים פון רעליגיע און סייענס זענען קלאר, איך בין אבער נישט זיכער מיט די באהויפטונג אז ווייניגער מאדערן-ארטאדאקסישע אינגען זענען מחלל שבת, די נקודה איז ברייטער פון דעם, בעת ווען די חרדי ווערט אים נמאס אידישקייט איז ער בועט דערין מיין גאנצן כעס, ער שליסט זיך אן און קהילות וואס זענען געשטעלט אויף דעם, ווי כאילו ער האט " אנדעקט" אז שקר נחלו לו אבותיו, רעליגיע ווערט אים א גאנצע אבסעסיע, ס'איז אים אין בעסטען פאל טפשותדיג און פאנאטיש און אין ערגסטען פאל איז דאס זיין ארכי-שונא, משא"כ ביי די סארט קהילות וואס די גבולים צעווישן רעליגיע און סייענס זענען קלאר, איז אפילו אויב ס'מאכט זיך אז ס'ווערט אים נמאס די שטרענגע אפהיטונג פון הלכה, וועט ער נאכאלס ענדרעש באטראכטן אידישקייט אלס א פאזיטיווע עקספיריענס אין וואס ער וועט הנאה האבן אנטיילצונעמען, און נישט פירן א מלחמה דערמיט.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

Re: דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך mevakesh » זונטאג יאנואר 17, 2016 7:02 pm

ישר כוח ראובן פארן הערליך ארויסברענגען די ריכטיגע נקודה
איך אז אויפן זעלבען שניט איז דא נאך א חילוק געווענליך ביי די מאדערנע וואס גייען אוועק איז עס וועגן ער האט פארלוירען אינטערעס אדער עס איהם געווארען אירעלעוואנט
משא"כ ביי חרדישע איז כמעט נישט דא אזא סארט נאר געווענליך אלס כפירה
באניצער אוואטאר
mevakesh
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 861
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך אוגוסט 12, 2015 12:11 pm
האט שוין געלייקט: 767 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 795 מאל

Re: דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך ירא שמים » זונטאג יאנואר 17, 2016 7:11 pm

די מאדערן ארטעדאקס האלט אפיציעל אזוי? איינער קען אנצייגן א מאדערן ארטעדאקס זאל אזוי זאגן?
באניצער אוואטאר
ירא שמים
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1757
זיך רעגיסטרירט: זונטאג נאוועמבער 02, 2014 1:06 am
האט שוין געלייקט: 2668 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1002 מאל

Re: דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך ירא שמים » זונטאג יאנואר 17, 2016 7:14 pm

יעקב מענטש האט געשריבן:איך אלץ חרידי איז מיר טאקע זייער שווער צו פארשטיין וואס דאס מיינט שעפן אינספיראציע פון א רעליגיע וואס איך באטראכט אלץ פאלש, פון נישט נוצן דעם סעלפאון שבת און דורך דעם דינען א ג-ט וואס איך גלייב נישט אין אים גיבט מיר עפעס חיות ? איי דאונט געט איט.


הערליכע ארטיקל ראובן, איך עגרי מיט דיר, נאר איך האלט אז רעליגיע באלאנגט טאקע אין דעם פארמאט, אלץ אן אבסאלוט אמת.
איך האלט אזוי ווי דיר אבער צו דאס בין איך מסכים אז תורה ומדע דארפן זיין צוטיילט לאפוקי מהבעלי תשובה מאכערס למיניהם.
באניצער אוואטאר
ירא שמים
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1757
זיך רעגיסטרירט: זונטאג נאוועמבער 02, 2014 1:06 am
האט שוין געלייקט: 2668 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1002 מאל

Re: דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך mevakesh » זונטאג יאנואר 17, 2016 7:16 pm

ירא שמים האט געשריבן:די מאדערן ארטעדאקס האלט אפיציעל אזוי? איינער קען אנצייגן א מאדערן ארטעדאקס זאל אזוי זאגן?

לאו דוקא אז מען זאגט אפיציעל אזוי אבער דאס איז דער אנגענומענע געדאנקען גאנג
באניצער אוואטאר
mevakesh
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 861
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך אוגוסט 12, 2015 12:11 pm
האט שוין געלייקט: 767 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 795 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » מאנטאג יאנואר 18, 2016 1:38 am

ליפא האט געשריבן:ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט

ליפא: ווייל זיי מאכן נישט קיין גערודער.
הגם ראובן זאגט גאנץ גוט און האט אויפגעבויעט א הערליכע טעזע איבער די סיבה פארוואס חרדים ווערן א.ט.ד. שטאטס מאדערן-ארטאדאקס. בין איך אבער מחולק מיט איהם איבער די סיבות. נאר ווער ביניך דען...?! א פראסטער בעל עגלה. אנטקעגן אזעלכע געלערנטע מענטשן וואס א יעדער ווינט וואס זיי מאכן איז א דבר חשוב, און ס'ווערט א גאנצער שקלא וטריא צי זיי האבן אזוי געמיינט אדער אנדערש. משא"כ ווען דער בעל עגלה זאגט עפעס באמערקט מען נישטאמאל אז ער האט עפעס געזאגט. התגובות יוכיחו. וויפיל מאל האביך עפעס געזאגט אדער אויסגעדרוקט א מיינונג. און ס'איז אינגאנצן פארווישט געווארן. לא ישמע ולא יזכר ולא יפקד...!
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13102
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14518 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8343 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » מאנטאג יאנואר 18, 2016 1:45 am

יעקב מענטש האט געשריבן:איך אלץ חרידי איז מיר טאקע זייער שווער צו פארשטיין וואס דאס מיינט שעפן אינספיראציע פון א רעליגיע וואס איך באטראכט אלץ פאלש, פון נישט נוצן דעם סעלפאון שבת און דורך דעם דינען א ג-ט וואס איך גלייב נישט אין אים גיבט מיר עפעס חיות ? איי דאונט געט איט.


הערליכע ארטיקל ראובן, איך עגרי מיט דיר, נאר איך האלט אז רעליגיע באלאנגט טאקע אין דעם פארמאט, אלץ אן אבסאלוט אמת.

יעקב מענטש: אטעאיזם איז אויך א רעליגיע...! והשנית. ווייסטו וואס...? גאט לאזט דיך נוצן דעם סעלפאן אום שבת. ער זאגט ...טוה מיר נישט קיין טובות. ברענג נישט אזעלכע גרויסע און שווערע קרבנות. נוץ יא דעם סעלפאון אום שבת קודש...איך בין ביזי מיט וויכטיגערע זאכן...נאר איין זאך. נישט אין ביהמ"ד...!
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13102
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14518 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8343 מאל

דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך ירא שמים » מאנטאג יאנואר 18, 2016 1:46 am

ר׳ בערל איך בין אינטערעסירט (אפי׳ בוסט ס״ה א באלעגאלע)צו הערן די מיינונג פונ׳ם הויכגעשעצטן באלעגאלע אין דיזע טעמע, נו פתח פיך ויאירו דבריך.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך ירא שמים אום מאנטאג יאנואר 18, 2016 7:18 pm, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
באניצער אוואטאר
ירא שמים
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1757
זיך רעגיסטרירט: זונטאג נאוועמבער 02, 2014 1:06 am
האט שוין געלייקט: 2668 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1002 מאל

הודעהדורך מור וקציעה » מאנטאג יאנואר 18, 2016 4:54 am

ראובן האט געשריבן:דער חרדי, אלזא, ווען די אייגעלעך זיינע עפענען זיך, און עס אנטפלעקט זיך פאר אים א וועלט פון פאקטן וועלכע זענען סותר וואס מ'האט אים געלערנט, קוקט ער ווייטער אן אידישקייט ווי א דיסציפלין וואס באשטימט אמת און שקר. און אויב זיינע פרישע ידיעות ווארפן א שאטן אויף דעם אבסאלוטן אמת וואס ער האט געלערנט, איז דאך נישט געבליבן קיין שום סיבה זיך צו האלטן ביי אידישקייט. דער חרדי האט נישט די כלים (אדער כוחות) אין די הענט צו קענען יעצט פריש באטראכטן אידישקייט מיט א מאדערנעם בליק, און פארלאזן אידישקייט אינגאנצן איז יעצט דאס מערסטע שכל'דיג.

דאס איז בשום פנים ואופן נישט קיין קריטיק אויף דעם חרדי וועלכער האט אינגאנצן פארלאזט אידישקייט, און א תביעה אז ער האט געזאלט כאטש בלייבן מאדערן ארטאדאקסיש. אין טייל פעלער איז אזא איינער מער נישט ביכולת צו זען אידישקייט אין א פאזיטיוון ליכט,

א גרויסן דאנק ראובן פאר דיין אינטערעסאנטע אנאליז,
אבל עדיין צריך ביאור, שטאמען דען נישט א ריזען עולם אין די מאדערן-ארטעדאקס וועלט פון חרדישע זיידעס?

די גרעסטע מנהיגי מאדערען-ארטאדוקסיה הגרי''ד סולובייציק הג''ר מאיר ברלין הגה''ג מורינו רבי יחיאל יעקב וינברג וכו' וכו' קומען פון עכטע חרדישע משפחות

די זעלבע זאך האט פאסירט [נאך פאר מאדערען ארטודוקסי] א דור פריער מיט הגאון ר' ברוך אפשטין בעל תורה תמימה וכו' און נאך א דור פריער מיט תלמידי [ונכדי] הנו''ב כדוגמת הג''ר שי''ר וכו'

פארוואס זאל נישט זיין די זעלבע סארט פענאמענאן נאכאמאל
אמר לה ינאי מלכא לדביתהו [=לאשתו], אל תתיראי מן הפרושים ולא ממי שאינם פרושים, אלא מן הצבועים, הדומין לפרושים ואינם פרושים, שמעשיהם כזמרי ומבקשים שכר כפינחס.
תלמוד בבלי סוטה כב ע''ב
מור וקציעה
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 425
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 01, 2015 11:07 pm
האט שוין געלייקט: 521 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 543 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג יאנואר 18, 2016 8:35 am

מור וקציעה, דער געדאנק וואס ראובן זאגט דא איז א שטארקע און אמת'ע געדאנק, כאטש ס'איז טאקע נישט אזוי סימפליסטיק, דרך אגב די אלע נעמען וואס דו האסט אויסגערעכנט זענען דוקא קינדער אדער אייניקלעך פון די גרעסטע רבנים און ראשי ישיבות, נצי"ב, ערוך השולחן ר' חיים בריסקער, עכ"פ זיי האבן געזען כבוד התורה בתפארתה, ווי אויך די דערמאנטע גדולים ווי עכטע פארצייטישע אמת'ע תלמידי חכמים, בלייבט זייער חינוך אייביג אריינגעקריצט ביי די קינדער, ווי מ'זעהט טאקע אין זייערע מעמוארן ווי נאסטאלאגיש פארבינדן זיי זענען מיט'ן טאטעס שטוב, נאר וואסזשע דען א עילו איז א עילוי, און אז די צייט איז רייף און אז עד מאכט זיך אנדערע געלעגנהייטן נעמט מען צומאל אן אנדערע דירעקציע.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2058 מאל

Re: דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך בר-כוכבא » מאנטאג יאנואר 18, 2016 9:50 am

אן אינטערעסאנטע אבסערוואציע
"יסוד האושר הוא: אהבת האמת בשכל, אהבת היושר בחיים, אהבת היופי ברגש, אהבת הטוב במעשה." ~ אורות הקודש א עב
באניצער אוואטאר
בר-כוכבא
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 108
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יוני 20, 2013 3:44 pm
האט שוין געלייקט: 403 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 536 מאל

הודעהדורך berlbalaguleh » מאנטאג יאנואר 18, 2016 1:44 pm

ירא שמים האט געשריבן:.

ירא שמים: פארוואס האסטו אויסגעמעקט דיין הודעה...?
באניצער אוואטאר
berlbalaguleh
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 13102
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 17, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 14518 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8343 מאל

Re: דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

הודעהדורך ירא שמים » מאנטאג יאנואר 18, 2016 7:18 pm

ירא שמים האט געשריבן:ר׳ בערל איך בין אינטערעסירט (אפי׳ בוסט ס״ה א באלעגאלע)צו הערן די מיינונג פונ׳ם הויכגעשעצטן באלעגאלע אין דיזע טעמע, נו פתח פיך ויאירו דבריך.

דא האסטו, צוריקגעשטעלט!!
באניצער אוואטאר
ירא שמים
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1757
זיך רעגיסטרירט: זונטאג נאוועמבער 02, 2014 1:06 am
האט שוין געלייקט: 2668 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1002 מאל

נעקסט

גיי צוריק העמק דבר

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 3 געסט