ידיעה ובחירה - במשנת רבי מנחם מענדל מוויטעפסק (תורת החסידות)

מחשבה, השקפה ועיון

הודעהדורך פינטעלע איד » מיטוואך יאנואר 15, 2020 1:33 am

יעצט געליינט די ערשטע מאמר פון @שש, איך פארשטיי נישט די גרויסע בער מיט דעם פרי הארץ.

מען האט דא היבש ארויסגענומען די ווערטער פון קאנטעקסט צו פארקלענערן די בחירה צו עפעס א זייטיגע נקודה, ווען בסך הכל זאגט ער צווי פשוט'ע זאכן.

א'. אז די כח צי מאכן די בחירה האט ער נאר ווייל ער האט עס באקומען פון אויבן, און אן דעם וואלט ער נישט געקענט זיך אליין אנטראגן א טובה צו טוהן דעם אייבערשטן.

ב'. אז בחירה האט נישט קיין שום תוצאה און ס'ליגט נאר אין דעם מענטש'ס פאקטישע פעולה. און ס'איז דאך פשוט אז אפילו פון א סייענטיפשע שטאנדפונקט (אן ידיעה) איז די באשלוס פון א מענטש נאר אויף צו עקטן, און אלעס נאכדעם קומט נאך בדרך קאוז און עפעקט, ממילה איז פשוט אין די ידיעה וועלט אז וואו נאר ס'פאלט ארויס פון בחירה ליגט עס בלויז אין גאט'ס הענט. אבער דער מענטש האט פול קאנטראל אויף ''אלע'' זיינע פעולות די גאנצע צייט.

און דאס ווייסט דאך אויך יעדע חדר אינגל אז שכר באקומט מען פארן טוהן נישט אויפטוהן, און חישב לעשות מצוה ונאנס וכו'. ער קומט נאר צולייגן מען זאל זיך נישט איינרעדן אז ביי אהבה ויראה האט די פעולה יא א מוכרח'דיגע תוצאה, נאר ס'איז אזוי ווי יעדע זאך וואס די קענסט נאר טוהן די פעולה אליין. (ועיין און די ערשטע פאר פרקים פון יסוד העבודה אז די קיום מצוות 'ואהבת' איז נאר מיט די עבודה וואס ברעגנט צו אהבה, נישט מיט די תוצאה)
.Two things are infinite, the universe and human stupidity, and I'm not sure about the former

Albert Einstein
פינטעלע איד
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 11
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 08, 2020 11:35 pm
האט שוין געלייקט: 26 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מיטוואך יאנואר 15, 2020 2:44 pm

א'. אז די כח צי מאכן די בחירה האט ער נאר ווייל ער האט עס באקומען פון אויבן, און אן דעם וואלט ער נישט געקענט זיך אליין אנטראגן א טובה צו טוהן דעם אייבערשטן.



מיינסט צו זאגן
א. אז מען באקומט איינמאל פאר א גאנץ לעבן א כח הבחירה, אדער
ב. יעדעס מאל מען דארף מאכן א בחירה קומט עס פריש פין אויווען. און נישט אייביג קומט עס.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך הקטן » מיטוואך יאנואר 15, 2020 4:48 pm

קיינער זאגט נישט אז א מענטש קען אייביג און אויף א יעדער זאך בוחר זיין, ס'איז דא זאכן וואס דער מענטש איז געציווינגען
דערנאך איז דא זאכן וואס ער "פיקיט" און נישט ער "דשאסט"
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מיטוואך יאנואר 15, 2020 5:01 pm

אויב "קיינער" זאגט נישט אז מען קען אייביג בוחר זיין, וואס איז די קשיא פין ואני אקשה את לב פרעה? מען מוז אייביג קענען בוחר זיין?

אלא מאי, דער אנגענומענער פשוטער מהלך איז אז אויף יעדער נסיון איז דא בחירה. (איז נישטא מימרות אז דער אויבערשטער ברענגט נישט קיין נסיון וואס מען קען זיך נישט מתגבר זיין).

דער פרי הארץ האלט אבער, אז בחירה איז בכלל נישט קיין טבע, פארטראכט בטבע איז נישטא קיין בחירה בכלל, נאר דער חידוש איז גאר אז צומאל גיט דער אויבערשטער א מתנה פאר א מענטש צו האבן בחירה.

טאמער איינער זעהט נישט דער חידוש, זאל ער קוקען בעסער.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך פינטעלע איד » מיטוואך יאנואר 15, 2020 7:13 pm

אישתישבי האט געשריבן:
א'. אז די כח צי מאכן די בחירה האט ער נאר ווייל ער האט עס באקומען פון אויבן, און אן דעם וואלט ער נישט געקענט זיך אליין אנטראגן א טובה צו טוהן דעם אייבערשטן.



מיינסט צו זאגן
א. אז מען באקומט איינמאל פאר א גאנץ לעבן א כח הבחירה, אדער
ב. יעדעס מאל מען דארף מאכן א בחירה קומט עס פריש פין אויווען. און נישט אייביג קומט עס.


איך זעה נישט דעם חילוק לגבי כח הבחירה צו עס איז איין גרויסע חתיכה אדער עקסטערע שטיקלעך. און בכלל אונז אידן וואס ווייסן אז ס'איז נישט "עזב ה' את הארץ" איז יעדע זאך אין די בריאה א כח וואס קומט פריש פון אויבן.

און דאס אז נישט אייביג קומט עס שטייט נישט דארט לויט ביידע וועגן.
.Two things are infinite, the universe and human stupidity, and I'm not sure about the former

Albert Einstein
פינטעלע איד
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 11
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 08, 2020 11:35 pm
האט שוין געלייקט: 26 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2 מאל

הודעהדורך פינטעלע איד » מיטוואך יאנואר 15, 2020 7:21 pm

אישתישבי האט געשריבן:דער פרי הארץ האלט אבער, אז בחירה איז בכלל נישט קיין טבע, פארטראכט בטבע איז נישטא קיין בחירה בכלל, נאר דער חידוש איז גאר אז צומאל גיט דער אויבערשטער א מתנה פאר א מענטש צו האבן בחירה.

טאמער איינער זעהט נישט דער חידוש, זאל ער קוקען בעסער.


פארשטייט זיך. פונקט וואו קיין שום זאך איז נישט קיין טבע.

דער "צומאל" זעה איך נישט דארט.
דאס קען זיין אז די MENU וואס ער באקומט צו אויסקלויבן פון איז אנדערש ביי יעדן. ביי איינעם איז עס אין נידריג'רע זאכן און ביי א צווייטן העכער, אבער די עבודה פון מאכן דעם choice איז די זעלבע ביי ביידן.
.Two things are infinite, the universe and human stupidity, and I'm not sure about the former

Albert Einstein
פינטעלע איד
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 11
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 08, 2020 11:35 pm
האט שוין געלייקט: 26 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2 מאל

הודעהדורך אישתישבי » דאנערשטאג יאנואר 16, 2020 8:23 am


און דאס אז נישט אייביג קומט עס שטייט נישט דארט



קוק בעסער. אוודאי שטייט עס.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך פינטעלע איד » דאנערשטאג יאנואר 16, 2020 5:10 pm

@הקטן קום אריין קלאר וואס די מיינסט מיט פיקען און טשאסען. עפעס א גוטע שטיקל באהאלטסטו דארט.
.Two things are infinite, the universe and human stupidity, and I'm not sure about the former

Albert Einstein
פינטעלע איד
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 11
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 08, 2020 11:35 pm
האט שוין געלייקט: 26 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2 מאל

הודעהדורך פינטעלע איד » דאנערשטאג יאנואר 16, 2020 5:25 pm

@אישתשבי, אויב מיינסטו דעם שטיקל,

עקר ושרש הכל, שאין ביכלת האדם בעצמו לעשות שום מעשה וחשבון מצות ומעש"ט ולהדבק בדרכי השי"ת, כי אם על ידו ית', הבורא מאורי האש ההבתו ויראתו על פניו. ואם כה יאמר - לא חפצתי בך, כל אילי נביות לא יועילו לו לקדש עצמו, וכי מה יועיל גבר עם א-ל (עי' איוב כב, ב), אם יצדק מה יפעל לו (עיי"ש לה, ז), ובאיזה אפן תחול עליו קדשת ה' ודבקותו -אין זה כי אם רחמיו על כל מעשיו (תהלים קמה, ט), וחסד א-ל, כמאמר (תהלים סב, יד): ולך ה' חסד כי אתה תשלם לאיש כמעשהו.


ער פיהרט אבער אויס "אין זה כי אם רחמיו על כל מעשיו" דאס הייסט ער גיבט טאקע ברוב רחמיו דעם כח פארן מענטש.
.Two things are infinite, the universe and human stupidity, and I'm not sure about the former

Albert Einstein
פינטעלע איד
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 11
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 08, 2020 11:35 pm
האט שוין געלייקט: 26 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2 מאל

הודעהדורך הקטן » פרייטאג יאנואר 17, 2020 12:23 am

אישתישבי האט געשריבן:אויב "קיינער" זאגט נישט אז מען קען אייביג בוחר זיין, וואס איז די קשיא פין ואני אקשה את לב פרעה? מען מוז אייביג קענען בוחר זיין?

פינקט פארקערט, פין דארט זעט מען די זעלבע זאך, נישט אייביג קען מען בוחר זיין, ער האט געהאט א הכבדת הלב
די קשיא איז פארוואס קימט אים דאן אן עונש

זיכער קען דער מענטש נישט אויף זיך אליין זאגן ביי א געוויסע שוועריקייט אז דאס דאס קען איך נישט, און איך האב אויף דעם נישט קיין בחירה
און די פאל וואס דער מענטש קען טאקע נישט איז דער נסיון נישט ממש די זאך, אמאל איז דאס וואו אזוי וועט ער ראגירען נאכן דארכפאלן וכד'

דאס איז ער פשט און די אלע לא היה... ראוי לאותו מעשה אלא...
דאס איז דברים פשיטים
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך הקטן » פרייטאג יאנואר 17, 2020 12:46 am

פינטעלע איד האט געשריבן:@הקטן קום אריין קלאר וואס די מיינסט מיט פיקען און טשאסען. עפעס א גוטע שטיקל באהאלטסטו דארט.

קימט נישט אזוי ווייט דא אריין, איך האב דאס נאר געשריבן לשלמות הענין
בקיצר:

נישט א ידער מעשה האט דער מענטש בחירה
אויב איך ווארף דיר עפעס לעבן דיין אויגן מיזטו פארמאכן דיין אויגן
אויב רעג איך דיך זייער זייער אויף און דו האסט נישט ביז אהער געארבעט אויף דיינע מידות וועסטו זאגן א מיסע ווארט וכו'
איך האב נישט קיין בחירה מארגן נישט צי לייגן תפילן

נישט א יעדער selection איז בחירה
"טראכט פין א נאמבער פין איינס ביז 10" איז נישט די process פין בחירה

Default action איז נישט אייביג בחירה
מיין עסען א טשאלענט און דער פרייער עסען א העם-בערגער איז נישט ווייל איך האב בוחר געווען און כשר אדער ער האט בוחר געווען טריפה
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך אישתישבי » פרייטאג יאנואר 17, 2020 12:59 am

הקטן האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:אויב "קיינער" זאגט נישט אז מען קען אייביג בוחר זיין, וואס איז די קשיא פין ואני אקשה את לב פרעה? מען מוז אייביג קענען בוחר זיין?

פינקט פארקערט, פין דארט זעט מען די זעלבע זאך, נישט אייביג קען מען בוחר זיין, ער האט געהאט א הכבדת הלב
די קשיא איז פארוואס קימט אים דאן אן עונש

זיכער קען דער מענטש נישט אויף זיך אליין זאגן ביי א געוויסע שוועריקייט אז דאס דאס קען איך נישט, און איך האב אויף דעם נישט קיין בחירה
און די פאל וואס דער מענטש קען טאקע נישט איז דער נסיון נישט ממש די זאך, אמאל איז דאס וואו אזוי וועט ער ראגירען נאכן דארכפאלן וכד'

דאס איז ער פשט און די אלע לא היה... ראוי לאותו מעשה אלא...
דאס איז דברים פשיטים


די ראשונים וואס פרעגן דאס, פרעגן נישט מצד דער עונש, דער עונש איז געווען אפשר אויף משעבד זיין א גאנצע צייט, דער קשיא איז פין דאס וואס דער אויבערשטער נעמט אוועק דער בחירה, און לויט דער רמב"ם מיסודו של אריסטו פארלירט מען קיינמאל נישט דער בחירה. לויט דער פרי הארץ אז בחירה קומט און גייט אהן א חשבון וואס אונז פארשטייען, הייבט זיך דער קשיא נישט אהן.

אויב די טרעפסט ראשונים, בעלי בחירה, וואס פרעגן פין דער עונש, ווייז מיר.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך אישתישבי » פרייטאג יאנואר 17, 2020 1:11 am

פינטעלע איד האט געשריבן:@אישתשבי, אויב מיינסטו דעם שטיקל,

עקר ושרש הכל, שאין ביכלת האדם בעצמו לעשות שום מעשה וחשבון מצות ומעש"ט ולהדבק בדרכי השי"ת, כי אם על ידו ית', הבורא מאורי האש ההבתו ויראתו על פניו. ואם כה יאמר - לא חפצתי בך, כל אילי נביות לא יועילו לו לקדש עצמו, וכי מה יועיל גבר עם א-ל (עי' איוב כב, ב), אם יצדק מה יפעל לו (עיי"ש לה, ז), ובאיזה אפן תחול עליו קדשת ה' ודבקותו -אין זה כי אם רחמיו על כל מעשיו (תהלים קמה, ט), וחסד א-ל, כמאמר (תהלים סב, יד): ולך ה' חסד כי אתה תשלם לאיש כמעשהו.


ער פיהרט אבער אויס "אין זה כי אם רחמיו על כל מעשיו" דאס הייסט ער גיבט טאקע ברוב רחמיו דעם כח פארן מענטש.



זאגן אז ער דער פרי הארץ מיינט וואס די זאגסט איז נגד השכל. ער זאגט איינמאל און נאכאמאל, און דער שטיקעל וואס די ברענגסט דא, און אין די אנדערע שטיקלעך געברענגט אנהייב, אז א מענטש טוט נישט מצוות און עבירות מצד בחירתו נאר אלעס איז פין אויבערשטער.

עס ווילט זיך אויסשרייען צו אייך, וויאזוי קענסט די פארדרייען א פרי הארץ אזוי? כלומר, דער פרי הארץ האלט אויך אז א מענטש האט בחירה אויף אלעס, נאר מיט איין נקודה זאגט ער, אז דער בחירה קומט אויך פין הימעל. קשיא א' דערַ אבסורד פין דעם, איז עס יא דער מענטש אדער נישט? קשיא ב', וואס איז דער אויפטוה, ועוד טויזענט קשיות. והעיקר אז ער זאגט גענוג אין דער שטיקעל און אין דער גאנצער ספר וואס מען זעהט אז ער האלט אז א מענטש אליין האט בחירה אמאהל אמאהל, און ער ווייסט אפילו נישט ווען ער האט עס, און אפילו דער בחירה האלט ער נאר כדי מיישב צו זיין דער פסוק פין ובחרת בחיים, ווען נישט, כלומר זיין שיטה אין מציאות איז, אז א מענטש האט נישט גארנישט, און אלעס זיינע בחירות זענען דעטערמענד פין אויווען. ממש ווי די דעטרימיסטען.

און ער איז נישט דער איינציגסטער, דאס איז דער דרך הבעל שםַ טוב און דער מגיד און זיינע תלמידים. שפעטער ווען חסידות איז מאדערניזירט געווארען איז אוועק געפאלן די יסוד, ווייל כמובן קען עס ברענגן קלות.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך הקטן » פרייטאג יאנואר 17, 2020 1:18 am

אישתישבי האט געשריבן:און ער איז נישט דער איינציגסטער, דאס איז דער דרך הבעל שםַ טוב און דער מגיד און זיינע תלמידים. שפעטער ווען חסידות איז מאדערניזירט געווארען איז אוועק געפאלן די יסוד, ווייל כמובן קען עס ברענגן .

וואו אזוי קען דאס ברענגען קלות אויב דער מענטש האט בכלל נישט קיין בחירה ?!?

אויף א ידער מאמר וואס דו ווילסט אריין קוועטשן נישט קיין בחירה קענסטו טרעפן און זעלבן ספר קלאר, יא בחירה, תשובה, תיקון המעשים וכו'
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך פינטעלע איד » פרייטאג יאנואר 17, 2020 3:24 am

איך ווייס נישט וואס די דארפסט גיין ביז'ן פרי הארץ, אז די ווילסט שטארק קענסטו עס אפי' זעהן אין גמרא "ואלמלא הקב"ה עוזרו אין יכול לו".

איז ביטע ווייז מיר א שטיקעל וואו ער זאגט דאס קלאר.
אגב זיין תלמיד דער בעל התניא (וואס שרייבט אין די הקדמה אז דער ספר איז אסאך מיוסד אויף די בריוון פון ר' מענדעלע וויטעפסקער) שרייבט אזוי און פרק י''ד
והנה מדת הבינוני היא מדת כל אדם ואחריה כל אדם ימשוך שכל אדם יכול להיות בינוני בכל עת ובכל שעה.

און א בינוני מיינט איינער וואס טוט נישט קיין שום איסור קל כמבאור בפרק א'
וא"כ ע"כ הבינוני אין בו אפי' עון ביטול תורה.


בנוגע קשיא א'. מען גיבט אים פון הימל די בחירה, און נאכדעם וואס ער האט עס קען ערטוהן דערמיט וואס ער וויל.
קשיא ב'. פארשטיי איך נישט.
ועוד טויזענט קשיות. כ'האב טויזענט תירוצים, איז לאמיר גיין איינס ביי איינס.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך פינטעלע איד אום מאנטאג יאנואר 20, 2020 3:04 am, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
.Two things are infinite, the universe and human stupidity, and I'm not sure about the former

Albert Einstein
פינטעלע איד
א גאסט אין שטיבל
א גאסט אין שטיבל
 
הודעות: 11
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 08, 2020 11:35 pm
האט שוין געלייקט: 26 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2 מאל

ידיעה ובחירה - במשנת רבי מנחם מענדל מוויטעפסק (תורת החסידות)

הודעהדורך מי אני » פרייטאג יאנואר 17, 2020 8:19 am

אישתישבי האט געשריבן:
הקטן האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:אויב "קיינער" זאגט נישט אז מען קען אייביג בוחר זיין, וואס איז די קשיא פין ואני אקשה את לב פרעה? מען מוז אייביג קענען בוחר זיין?

פינקט פארקערט, פין דארט זעט מען די זעלבע זאך, נישט אייביג קען מען בוחר זיין, ער האט געהאט א הכבדת הלב
די קשיא איז פארוואס קימט אים דאן אן עונש

זיכער קען דער מענטש נישט אויף זיך אליין זאגן ביי א געוויסע שוועריקייט אז דאס דאס קען איך נישט, און איך האב אויף דעם נישט קיין בחירה
און די פאל וואס דער מענטש קען טאקע נישט איז דער נסיון נישט ממש די זאך, אמאל איז דאס וואו אזוי וועט ער ראגירען נאכן דארכפאלן וכד'

דאס איז ער פשט און די אלע לא היה... ראוי לאותו מעשה אלא...
דאס איז דברים פשיטים


די ראשונים וואס פרעגן דאס, פרעגן נישט מצד דער עונש, דער עונש איז געווען אפשר אויף משעבד זיין א גאנצע צייט, דער קשיא איז פין דאס וואס דער אויבערשטער נעמט אוועק דער בחירה, און לויט דער רמב"ם מיסודו של אריסטו פארלירט מען קיינמאל נישט דער בחירה. לויט דער פרי הארץ אז בחירה קומט און גייט אהן א חשבון וואס אונז פארשטייען, הייבט זיך דער קשיא נישט אהן.

אויב די טרעפסט ראשונים, בעלי בחירה, וואס פרעגן פין דער עונש, ווייז מיר.

דער רמב״ם אין פ״ח פון די שמונה פרקים פארענטפערט און זאגט טאקע אז דאס צונעמען די בחירה פון פרעה איז אליינס געווען א חלק פונ׳ם עונש פאר זיינע רוע מעשים פון פריער בבחירתו. ווייל אן דעם האלט ער דאך אז עס איז אלעמאל דא בחירה חופשית ע״ש. ער זאגט דאס אויך אין הל׳ תשובה (ו ג) ע״ש.

איך פארשטיי אז דאס האסטו געזוכט.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך מי אני אום פרייטאג יאנואר 17, 2020 11:10 am, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1186
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 864 מאל

הודעהדורך אישתישבי » פרייטאג יאנואר 17, 2020 8:42 am

הקטן האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:און ער איז נישט דער איינציגסטער, דאס איז דער דרך הבעל שםַ טוב און דער מגיד און זיינע תלמידים. שפעטער ווען חסידות איז מאדערניזירט געווארען איז אוועק געפאלן די יסוד, ווייל כמובן קען עס ברענגן .

וואו אזוי קען דאס ברענגען קלות אויב דער מענטש האט בכלל נישט קיין בחירה ?!?

אויף א ידער מאמר וואס דו ווילסט אריין קוועטשן נישט קיין בחירה קענסטו טרעפן און זעלבן ספר קלאר, יא בחירה, תשובה, תיקון המעשים וכו'


א גאונישע קשיא!! א גאונישע תירוץ וואלט געוועהן, אז עס קומט טאקע פין אויווען, און די מאדערניזירע האבן טאקע נאר געמיינט וכו'. אבער עס גייט טיפער פין דעם, און דאס טאקע זאגט דער פרי הארץ בנדי כבשי וכו'.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך אישתישבי » פרייטאג יאנואר 17, 2020 8:52 am

מי אני האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:
הקטן האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:אויב "קיינער" זאגט נישט אז מען קען אייביג בוחר זיין, וואס איז די קשיא פין ואני אקשה את לב פרעה? מען מוז אייביג קענען בוחר זיין?

פינקט פארקערט, פין דארט זעט מען די זעלבע זאך, נישט אייביג קען מען בוחר זיין, ער האט געהאט א הכבדת הלב
די קשיא איז פארוואס קימט אים דאן אן עונש

זיכער קען דער מענטש נישט אויף זיך אליין זאגן ביי א געוויסע שוועריקייט אז דאס דאס קען איך נישט, און איך האב אויף דעם נישט קיין בחירה
און די פאל וואס דער מענטש קען טאקע נישט איז דער נסיון נישט ממש די זאך, אמאל איז דאס וואו אזוי וועט ער ראגירען נאכן דארכפאלן וכד'

דאס איז ער פשט און די אלע לא היה... ראוי לאותו מעשה אלא...
דאס איז דברים פשיטים


די ראשונים וואס פרעגן דאס, פרעגן נישט מצד דער עונש, דער עונש איז געווען אפשר אויף משעבד זיין א גאנצע צייט, דער קשיא איז פין דאס וואס דער אויבערשטער נעמט אוועק דער בחירה, און לויט דער רמב"ם מיסודו של אריסטו פארלירט מען קיינמאל נישט דער בחירה. לויט דער פרי הארץ אז בחירה קומט און גייט אהן א חשבון וואס אונז פארשטייען, הייבט זיך דער קשיא נישט אהן.

אויב די טרעפסט ראשונים, בעלי בחירה, וואס פרעגן פין דער עונש, ווייז מיר.

דער רמב״ם אין פ״ח פון די שמונה פרקים פארענטפערט און זאגט טאקע אז דאס צונעמען די בחירה פון פרעה איז אליינס געווען א חלק פונ׳ם עונש פאר זיינע רוע מעשים פון פריער בבחירתו. ווייל אן דעם האלט ער דאך אז עס איז אלעמאל דא בחירה חופשית ע״ש.

איך פארשטיי אז דאס האסטו געזוכט.


ישר כח.

נישט ממש דאס, נאר אז דער קשיא פין פרעה איז וויאזוי האט ער געקענט באקומען א עונש אויף דעם וואס ער האט געטוהן ווען ער האט נישט געהאט קיין בחירה. למעשה זעה איך דער רמבם שמועסט טאקע אויס דארט דער נקודה, אז דער עונש איז געוועהן אויף פריער, און צונעמען דער בחירה איז געוועהן א חילוק פין דער עונש כדי ער זאל קענען באקומען זיין ענדגילטיגער עונש אויף האלטען די אידן ביז דעמאלטס.

איז דער חילוק פין רמב"ם און דער פרי הארץ איז, אז לויט דער רמבם האט מען לכתחילה א בחירה אייביג, חוץ ווען דער אויבערשטער נעמט עס צו אלץ עונש, ווי צ.ב.ש פרעה און סיחון, און לויט דער פרי הארץ האט מען לכתחילה נישט קיין בחירה חוץ ווען דער אויבערשטער גיבט עס.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך הקטן » פרייטאג יאנואר 17, 2020 12:03 pm

אישתישבי האט געשריבן:
הקטן האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:און ער איז נישט דער איינציגסטער, דאס איז דער דרך הבעל שםַ טוב און דער מגיד און זיינע תלמידים. שפעטער ווען חסידות איז מאדערניזירט געווארען איז אוועק געפאלן די יסוד, ווייל כמובן קען עס ברענגן .

וואו אזוי קען דאס ברענגען קלות אויב דער מענטש האט בכלל נישט קיין בחירה ?!?

אויף א ידער מאמר וואס דו ווילסט אריין קוועטשן נישט קיין בחירה קענסטו טרעפן און זעלבן ספר קלאר, יא בחירה, תשובה, תיקון המעשים וכו'


א גאונישע קשיא!! א גאונישע תירוץ וואלט געוועהן, אז עס קומט טאקע פין אויווען, און די מאדערניזירע האבן טאקע נאר געמיינט וכו'. אבער עס גייט טיפער פין דעם, און דאס טאקע זאגט דער פרי הארץ בנדי כבשי וכו'.

די פאבלעם פין קלות איז אייביג געווען - פארוואס האט מען דאס ציגעלאזט
אויב די השגחה האט פארשטאנען אז מען מיז מאדענעזירען, און באהאלטען דער אמת, וואו אזוי קענסטו קימען דאס מגלה זיין, בחירה???,

די טיפער פין דעם האב איך נישט פארשטאנען, דו יא?
קענסט דאס מסביר זיין, פליז
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך הקטן אום פרייטאג יאנואר 17, 2020 12:46 pm, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך הקטן » פרייטאג יאנואר 17, 2020 12:17 pm

אישתישבי האט געשריבן:
הקטן האט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:אויב "קיינער" זאגט נישט אז מען קען אייביג בוחר זיין, וואס איז די קשיא פין ואני אקשה את לב פרעה? מען מוז אייביג קענען בוחר זיין?

פינקט פארקערט, פין דארט זעט מען די זעלבע זאך, נישט אייביג קען מען בוחר זיין, ער האט געהאט א הכבדת הלב
די קשיא איז פארוואס קימט אים דאן אן עונש

זיכער קען דער מענטש נישט אויף זיך אליין זאגן ביי א געוויסע שוועריקייט אז דאס דאס קען איך נישט, און איך האב אויף דעם נישט קיין בחירה
און די פאל וואס דער מענטש קען טאקע נישט איז דער נסיון נישט ממש די זאך, אמאל איז דאס וואו אזוי וועט ער ראגירען נאכן דארכפאלן וכד'

דאס איז ער פשט און די אלע לא היה... ראוי לאותו מעשה אלא...
דאס איז דברים פשיטים


די ראשונים וואס פרעגן דאס, פרעגן נישט מצד דער עונש, דער עונש איז געווען אפשר אויף משעבד זיין א גאנצע צייט, דער קשיא איז פין דאס וואס דער אויבערשטער נעמט אוועק דער בחירה, און לויט דער רמב"ם מיסודו של אריסטו פארלירט מען קיינמאל נישט דער בחירה. לויט דער פרי הארץ אז בחירה קומט און גייט אהן א חשבון וואס אונז פארשטייען, הייבט זיך דער קשיא נישט אהן.

אויב די טרעפסט ראשונים, בעלי בחירה, וואס פרעגן פין דער עונש, ווייז מיר.

נאר דאס פרעגט מען!


ומה זה שאמר: "וחזקתי את לב פרעה" (שמות יד, ד), ואחר כך ענשו ואבדו? יש מקום לדבר בו ויצא מזה עיקר גדול.
לכך התבונן אל דברי בעניין הזה, ושים לבך אליהם, והשוום אל דברי אחרים, ובחר לך הטוב. וזאת: שפרעה וסיעתו, אילו לא היה להם אלא חטא זה, שלא שילחו את ישראל, היה הדבר מוקשה בלא ספק. שהרי כבר מנעם שישלחו – כמו שאמר: "כי אני הכבדתי את לבו ואת לב עבדיו" וגו' (שמות י, א) – ואחר זה ידרוש ממנו שישלחם, והוא אנוס שלא לשלח. ואחר כך מענישו, הואיל ואינו משלחם, ומאבדו ומאבד סיעתו! זה כביכול עוול!!!


והוא אמרו: "ולא אבה סיחון מלך חשבון העברנו בו, כי הקשה ה' אלוהיך את רוחו ואימץ את לבבו" וגו' (דברים ב, ל). ונתקשו בזה כל המפרשים, הואיל וחשבו שסיחון נענש על שלא הניח את ישראל עבור בארצו. ואמרו: "כיצד נענש והוא אנוס?"

דאס, און נאר דאס, שטערט כל המפרשים

און די רמב"ם זאגט אז ס'איז "קאמען פרעקטיס", אז א מענטש זאל און געוויסע פעלער נישט האבן קיין בחירה, און ער איז OK דערמיט וואו לאנג ס'איז נישט דא קיין עונש דערפאר (ער רעכענט אויס איין סיבה אלס עונש)
יש שהאלוהים מעניש האדם בזה שימנעהו מבחירת פועל מה. ויודע הוא זאת ואינו יכול למשוך נפשו ולהשיבה אל אותה בחירה.


וכבר גילה האלוהים ביד ישעיה, שהוא יתברך מעניש לפעמים כמה מן הממרים בזה שמונע מהם את התשובה, ואינו נותן להם לבחור בה,
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך אישתישבי » פרייטאג יאנואר 17, 2020 3:13 pm

הקטן
זיי מיר געזונט, ביסט מעתיק האלבע שטיקלעך.
טרעף דיר א צווייטע מיט וועמען זיך צו טענה'ן.

און דעם שטיקעל וואס די ביסט יא מעתיק, זעהסטו קלאר אז ער שמועסט אויס אז עס איז נישט קיין קשיא.
און לאמיר זאגן עס איז יא א קשיא איז וואס?
טוישט עס פשט אין פרי הארץ? כאפסט דיך אהן אים זייטיגע זאכן צו פארפירען דער עיקר שמועס.

פשט אין פרי הארץ איז נישט ווי אזוי די זאגסט. פעריאד.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך אישתישבי » פרייטאג יאנואר 17, 2020 3:28 pm

אויב די השגחה האט פארשטאנען אז מען מיז מאדענעזירען, און באהאלטען דער אמת, וואו אזוי קענסטו קימען דאס מגלה זיין, בחירה???,


די מיינסט ערענסט דער קשיא?
פרייטאג נאכמיטאג קומט באלט דער מקוה איד און שרייט קינדער ארויס. און בשעת ביסט דא, ביטע קאטען נישט.
ותאמרנה הבנות, הכי קראת שמו ספייקי, ויספקני זה פעמיים, באחוריים.
מקור
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2298
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 86 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1202 מאל

הודעהדורך הקטן » מוצ"ש יאנואר 18, 2020 9:50 pm

אישתישבי האט געשריבן:פשט אין פרי הארץ איז נישט ווי אזוי די זאגסט. פעריאד.

וואו אזוי זאג איך?!?
איך האב ביז יעצט ערגעץ נישט געשריבן וואס איז יא אדער נישט פשט אין פרי הארץ.

-------

איך ווייס נישט וואס דו ביסט אזוי ברוגז, דא האסטו וואס דו האסט געשריבן:
אישתישבי האט געשריבן:די ראשונים וואס פרעגן דאס, פרעגן נישט מצד דער עונש
...
אויב די טרעפסט ראשונים, בעלי בחירה, וואס פרעגן פין דער עונש, ווייז מיר.

האסט געבעטן א מקור, אין איך האב דיר געברענגט, איינס און נאך און נאך
קוק אריין אין רמב"ן וועסטו זען ער באווארענט זיך נאר אויף עונש


אגב, דאס און נאר דאס פרעגט מען, קוקט נאך
ושלחתי את ידי והכיתי את מצרים בכל נפלאתי אשר אעשה בקרבו ואחרי כן ישלח אתכם

פרעגט איינער וואס טוט זיך מיט בחירה all the time?!?

ונתתי את חן העם הזה בעיני מצרים והיה כי תלכון לא תלכו ריקם


פרעגט איינער וואס טוט זיך מיט בחירה all the time?!?
ס'איז פשוט

-----

ציריק צים פרי הארץ:
איך זעה בכלל נישט דארט וואס דו טרייסט אריין צי קוועטשען
זיינע תלמידים, און אנדערע האבן אויך נישט געזען דארט וואס דו ביסט זוכה צי זען

ס'איז דא שטיקלעך אין פרי הארץ וואס ברענגט ארויס קלאר בחירה פינקט וואו אין די אלטע חומשים
דא האסטו איינס
ויקח קרח שלקח מקח רע לעצמו, הנה אמרו רז"ל באבות "כל מחלוקת כו', איזה מחלוקת שהיא לשם שמים כו', ואיזה מחלוקת כו', זו מחלוקת קרח וכל עדתו" (אבות ה, יז),
הענין הוא, ידוע שעיקר כוונת בריאת העולם, הוא עד שיגיע בהשתלשלות למקום הבחירה ברע או בטוב, אשר ברא את האדם ישר לדעתו מאוס ברע ובחור בטוב,
וכבוד ה' מלא כל הנבראים מגבוה על גבוהים עד השלשול קטן שבים אפילו הקליפות, כמאמר "ואתה מחיה את כולם" (נחמיה ט, ו), כי צורך העולם בהם,
ועיקר מעשה האדם להוציא יקר מזולל, בסוד "ומלכותו בכל משלה" (תהלים קג, יט), להכרית הקוצים ובחור בחיים בכל אשר יפנה ישכיל ובכל דרכיו ידעהו, מה זה ועל מה זה כי הקרה ה' לפניו, ומי ברא אלה, הלא ה' זו המהווה כל הויות ומחיה אותם, הסובב וממלא אותם, ומי נתן לשכוי בינה בין בדברים ועצה ודעת טוב ורע, ועתה למה ירע לבבו להתדבק ברע, יחליפנו וימיר אותו רע בטוב הגנוז בתוכו המחיה אותו שהוא חי החיים.
ובזה נפש אדוניו ישיב לבעליו בהוציא יקר מזולל, להקריב קרבן להוי"ה אשה ריח ניחוח, נחת רוח לפניו שאמר ונעשה רצונו, כי רצונו בבריאת העולם הי' דוקא בגשמי, שיהיה מלא כל הארץ כבודו גם-כן במקום שיש בחירה, להוציא יקר מזולל שהם הקליפות. וזהו "אשה ריח ניחוח לה'"

די טבע הבריאה איז גאר בחירה!!! און דאס איז גאר דער עיקר כוונת בריאת העולם

אבער אז מען איז זוכה צי זען טיפערס שרייבט מען דאס
אישתישבי האט געשריבן:דער פרי הארץ האלט אבער, אז בחירה איז בכלל נישט קיין טבע, פארטראכט בטבע איז נישטא קיין בחירה בכלל, נאר דער חידוש איז גאר אז צומאל גיט דער אויבערשטער א מתנה פאר א מענטש צו האבן בחירה.
טאמער איינער זעהט נישט דער חידוש, זאל ער קוקען בעסער.





ב.ד.וו. פין דיין גאונישע תירוץ וואס די האסט געטרייט צי ענעפרען, זעט זיך אן דו האסט בכלל נישט פארשטאנען וואס איך האב געפרעגט, אבער ס'גיט אזוי
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג יאנואר 20, 2020 8:08 pm

אישתישבי האט געשריבן:איז דער חילוק פין רמב"ם און דער פרי הארץ איז, אז לויט דער רמבם האט מען לכתחילה א בחירה אייביג, חוץ ווען דער אויבערשטער נעמט עס צו אלץ עונש, ווי צ.ב.ש פרעה און סיחון, און לויט דער פרי הארץ האט מען לכתחילה נישט קיין בחירה חוץ ווען דער אויבערשטער גיבט עס.

ער מיינט ציזאגן ס'איז דא א default
די פרי הארץ האלט די default איז "נישט בחירה". (וויפיל מאל די דיפאלט ווערט געבראכן לויט די רמב"ם אדער די פרי הארץ ווייסט נאר איין טאטע אין הימעל)
די פראבלעם איז נאר מיט די תורת לאקשען אז די שטיקעל פרי הארץ וואס מען ברענגט דא אויב פין אנפאנג זאל זיך דאכטען אז דאס איז וואס ער האלט, זעט מען שפעטער ממש פארקערט! נאר אויב גאט וועט זאגן "לא חפצתי בך" נאר דאן וועט די מענטש נישט מצליח זיין מיט זיין מעשים
א מענטש קען זיך הייליגען און גאט, אויב ער וויל, קען דאס וויטאען! ווייסט פארוואס? ווייל גאט איז שטערקער

עקר ושרש הכל, שאין ביכלת האדם בעצמו לעשות שום מעשה וחשבון מצות ומעש"ט ולהדבק בדרכי השי"ת, כי אם על ידו ית', הבורא מאורי האש ההבתו ויראתו על פניו.
ואם כה יאמר - "לא חפצתי בך", כל אילי נביות לא יועילו לו לקדש עצמו,
וכי מה יועיל גבר עם א-ל (עי' איוב כב, ב), אם יצדק מה יפעל לו

איך בין שוין צימישט וואס האלט דער רמב"ם און וואס האלט אריסטו
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2430
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 1873 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1103 מאל

הודעהדורך מי אני » מאנטאג יאנואר 27, 2020 2:23 pm

מ׳קען אפשר זאגן נאך אביסל א קנייטש אין דעם. דהיינו, ווי דר. פראנז [לוי] ראזענצווייג זאגט איז די ״ניין״ חלק וואס קומט ארויס פונ׳ם ״גארנישט״ כדי צו שאפן דעם ״זעלבסט״ פונ׳ם מענטש, זיין בחירה. די חלק ה״יא״ איז זיין כאראקטער. ער זאגט אז וואס וויל דאס ווילן? איז וויבאלד ביים מענטש זענען די חלקים, וממילא די בחירה, פיניט זוכט די בחירה דאס ״זעלבסט׳נס״ כאראקטער [די חלק ה״יא״], וואס דורך דעם קומט אויס אז די בחירה אליין אלס אן ענטיטי מאכט אן אקט פון מרידה/התרסה [defiance]. און דורך די אקט קומט זיך צאם די בחירה [די ״ניין״] מיט׳ן כאראקטער [די ״יא״], און דורך דעם ווערט דאס די/אן ״און״; דאס ״זעלבסט״ פונ׳ם מענטש. יעצט, די חלק ה״ניין״ ארויס פונ׳ם ״גארנישט״ פונ׳ם (אנהויב) קאנסעפשן פונ׳ם מענטש, זיין בחירה כנ״ל, איז לעומת די חלק ה״ניין״ ביי דעם קאנסעפשן פון ״ג-ט״ וואס דאס איז זיין כח ויכולת [פרייהייט]. און דאס ציהט אויך צום עצם עססענס פון ג-ט ב״ה [לשבר את האוזן, וויבאלד ער איז דאך אחדות הגמור, ועצמותו ויכולתו אחת] וואס דאס איז די ״יא״ דערביי, אבער דאך אנדערש ווי די בחירה און כאראקטער ביים מענטש, וויבאלד ביי ״ג-ט״ איז דאס אלעס אינפיניט משא״כ ביים ״זעלבסט״ פונ׳ם מענטש וכנ״ל. איז לעומת זה איז די זעלבע איז ביי די בחירה פון א מענטש, זיין ״ניין״, ציהט צו זיין כאראקטער וכנ״ל, וואס דאס איז זיין ״יא״ וכנ״ל. עס קומט אויס דערפון מכל הנ״ל אז דאס (ענין) מרידה פונ׳ם מענטש וכנ״ל דאס גיבט אים זיין קאנסעפשן פון ״זעלבסט״ און זיין ״און״, וואס די זעלבע מהלך, ביי די קאנסעפשן פון ״ג-ט״, ברענגט צו צו דאס קאנסעפשן פון ״ג-ט״ (און מיט דעם זאגט ער איז די בחינה (בראשית ג כב) הן האדם היה כאחד ממנו לדעת טוב ורע), עכת״ד ע״ש באריכות ובעמקות מאד.

מיט דעם קען מען אפשר אביסל טיפער זאגן אז דאס איז וואס די דרך אין חסידות איז מרמז אז בחירת האדם איז דאך אנגעוואוזען בכל עת אינ׳ם יכולת ורצון פון הקב״ה. והיינו, וויבאלד דאס גאנצע [עקזיסטענשל] מציאות פונ׳ם ״זעלבסט״ פונ׳ם מענטש קומט נאר צושטאנד דורך די ״ניין״ (ארויס) פונ׳ם ״גארנישט״ וואס דאס איז די בחירה, וואס לעומת וכנגד זה ביי די קאנצעפט פון ״ג-ט״ איז די ״ניין״ דערפון זיין יכולת כביכול.

ואם כנים אנחנו בזה קען מען מיט דעם אפשר (אביסל מדחיק זיין און) טייטשן אביסל (קהלת ז יד) ביום טובה היה בטוב וביום רעה ראה, דהיינו אינ׳ם ענין פון הבדל בין טוב לרע וואס דאס איז דורך בחירת האדם (ע״ש ברש״י). און די פסוק איז דערנאך ממשיך, גם את זה לעומת זה עשה האלקים, דהיינו די לעומת פון די בחירה, דהיינו די ״ניין״ פונ׳ם מענטש וואס שאפט זיין הויות און זיין ״זעלבסט״, איז ״לעומת זה״ דאס וואס מאכט ביי אונז די קאנצעפט פון ״ג-ט״ [״עשה האלקים״] איז זיין יכולת וממילא וועגן דעם בלייבט דאס אן אינטעגראלע חלק בתוך בחירתו וכנ״ל. און די פסוק איז ממשיך, על דברת ״שלא״ ימצא האדם אחריו מאומה, ווייל דאס איז ביי די קאנסעפשן פון ״ג-ט״ לעומת הבחירה דהיינו די ״ניין״ [״שלא״] וואס קומט ארויס פונ׳ם ״גארנישט״ [״מאומה״].

מיט דעם אלעם קען מען אויך אפשר מרמז זיין אז דאס איז וואס די גמרא (סנהדרין סג.) זאגט אז (לר׳ יוחנן) די אות ו׳ אין העלוך ביים חטא העגל האט עס אביסל ממתיק געווען ע״ש. ולענינינו קען מען אפשר זאגן אז די רמז דערפון איז אז בשעת׳ן חטא העגל וואס איז געווען אן ענין פון א התרסה אינ׳ם עצם קאנצעפט פון ״ג-ט״, איז מען מרמז צום אות ו׳ וואס דאס איז ״און״ ולרמז אז דורכ׳ן ענין פון התרסה פונ׳ם בחירה, דעם ״ניין״, דורך דעם קומט דאס צאם מיט׳ן כאראקטאר, דעם ״יא״, און דאדורך ווערט דאס ״זעלבסט״, די ״און״, פונ׳ם מענטש מעיקרא; וואס די זעלבע פראצעדור ארבעט ביים קאנצעפט פון ״ג-ט״ בכלל.

געדאנקן. ואם שגיתי (או קיצצתי) ה׳ הטוב ג-ט״, און אזוי ווי ראזענצווייג איז מסביר אין די כעין השוואה, אז ביי ג-ט מיינט ״צו זיין גוט״ צו טוהן גוט, און ביי מענטשן צו ווילן גוט] יכפר.

**

אז מ׳האט דא דערמאנט קהלת פון שלמה המלך ע״ה בנוגע בחירה וידיעת/יכולת הקב״ה און אז @שש משזר האט פארגליכן די גאנצע ענין צו שאך, איז אינטרעסאנט צוצוצייכענען אז עס איז דא א (לכאורה אפאקריפעל) מדרש (בית המדרש ח״ו פון אהרן ילינק) וואס זאגט אז שלמה המלך איז דער וואס איז אויפגעקומען מיט׳ן שאך שפיל.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1186
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 864 מאל

פריערדיגענעקסט

גיי צוריק העמק דבר

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט