ידיעה ובחירה - פראקטיש גערעדט

מחשבה, השקפה ועיון

הודעהדורך הקטן » דאנערשטאג פעברואר 06, 2020 8:37 pm

מי אני האט געשריבן:אז מ׳רעדט פון בחירה חופשית בפראקטישקייט (און אז מ׳האט דערמאנט דעם חובת הלבבות בכלל) איז כדאי צוצוצייכענען צו דאס וואס ער זאגט אין שער יחוד המעשה (פ״ה) אז אויב דער יצה״ר איז מסית א מענטש אז ס׳דאך ממילא אלעס מוכרח איז צו וואס זאל ער זיך אנשטרענגן אויף מקיים צו זיין מצות ה׳, זאל מען טראכטן אז אויב אזוי פארוואס זאל איך מיר יא מוטשענען אויף השגת קניני העולם

די פאקט אז די דיטערמעניסט מוטשעט זיך יא אויף השגת קניני העולם, טרייט צי שרייבן געלאנגענע תגיבות אויף ק"ש וכו', זאגט אז זיין אינערליכע אינטאישען גלייבט ער און בחירה חפשית, ער קען נישט באמת לויז ווערן דערפין!

הגם ער קען מיר 1000 מאל מסביר זיין שכלדיג, פיליזאפיש, פאר וואס ער האט נישט קיין בחירה, ער פארשטייט באמת נישט וואו אזוי ס'איז בכלל מעגליך צי האבן בחירה
אבער ווען עס קימט למעשה ווייסט ער , אז ער האט בחירה און act accordingly!

דאס איז אזא טריק וואס גאט האט געמאכט

(קען זיין איך האב שוין דאס געשריבן)
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2590
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 2004 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1160 מאל

ידיעה ובחירה - פראקטיש גערעדט

הודעהדורך מי אני » דאנערשטאג פעברואר 06, 2020 9:32 pm

דער ניוראלאגיסט דר. בנימין ליבעט האט (בערך) אויך אזוי גע׳טענה׳ט. דהיינו, אז יעדע טעאריע/דרך וכדומה וואס ווייזט קעגן בחירה חופשית (און זאגט אז וואס אונז שפירן מיר דערין איז בעצם נאר אן אילוזיע) זאל זיין ״סאספעקט״, ווייל דאס גייט קעגן אונזער פענאמענאלישע עקספיריענס, אינטואישן, און מושכל ראשון וואו אונז ״פיהלן״ מיר למעשה און ס׳זעהט אונז אויס אז אונז זע׳מיר יא בוחר מדעת עצמינו בפועל ממש.

ווי באקאנט האט ער, דורך זיינע עקספערימענטס אין די ניוראלאגישע פראצעסן בנוגע (דעם פענאמענאן פון) בחירה [אין די ניוראלאגישע גרייטקייט פאטענציאל אינ׳ם מח בנוגע מעשים), געוואלט זאגן אז מיט ״בחירה חופשית״ מיינט מען מער ״מיאון חופשית״; אז ער קען (קאנשעסלי) וויטאען א החלטה וואס קומט אים ארויף פונ׳ם סאבקאנשעס.(וידוע הרמז (קהלת ג יט) ומותר האדם מן הבהמה ״אין״ ‏ (ועיין כאן).)

איך האב געהאט א פילינג (עממ... ״פאראויסגעזאגט״...) אז @הקטן ׳עט ענטפערן דערויף...

*

מענין לענין באותו ענין ברענגט דער תפארת ישראל, אין זיין דרוש אור החיים (אות א) אן ענליכן ראיה ווי דעם אויף השארת הנפש. דהיינו, פון דעם וואס מ׳זעהט אז מענטשן האבן נישט קיין פראבלעם איבער רעדן וועגן דעם טויט נאנטשעלענטלי, ווייזט דאס אויף אן אינערליכן הכרה און געפיל אז דאס טויט איז נישט ענדגילטיג ע״ש.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך מי אני אום פרייטאג פעברואר 07, 2020 11:38 am, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

הודעהדורך הקטן » פרייטאג פעברואר 07, 2020 12:21 am

מי אני האט געשריבן:ווי באקאנט האט ער, דורך זיינע עקספערימענטס אין די ניוראלאגישע פראצעסן בנוגע (דעם פענאמענאן פון) בחירה [אין די ניוראלאגישע גרייטקייט פאטענציאל אינ׳ם מח בנוגע מעשים), געוואלט זאגן אז מיט ״בחירה חופשית״ מיינט מען מער ״מיאון חופשית״; אז ער קען (קאנשעסלי) וויטאען א החלטה וואס קומט אים ארויף פונ׳ם סאבקאנשעס.


בזה יובן לשון מאמר רז"ל: (ברכות סא, ב): "בינונים זה וזה שופטן [פירוש, יצר טוב ויצר הרע], דכתיב (תהלים קט לא): "כי יעמוד לימין אביון להושיע משופטי נפשו"".
ולא אמרו "זה וזה מושלים" חס ושלום, כי כשיש איזו שליטה וממשלה ליצר הרע בעיר קטנה אפילו לפי שעה קלה, נקרא רשע באותה שעה. אלא, היצר הרע אינו רק, על דרך משל:

כמו שופט ודיין, האומר דעתו במשפט, ואף על פי כן, יכול להיות שלא יהיה פסק הלכה כך למעשה, מפני שיש עוד שופט ודיין החולק עליו, וצריך להכריע ביניהם, והלכה כדברי המכריע.
כך היצר הרע, אומר דעתו בחלל השמאלי שבלב, ומהלב עולה למוח להרהר בו, ומיד חולק עליו השופט השני, שהוא הנפש האלהית שבמוח המתפשט בחלל הימני שבלב, מקום משכן היצר טוב. והלכה כדברי המכריע,

תניא חלק א יג

אמת, א מיאון אויף דעם "משכל ראשון" איז (געווענדליך) א חלק פין די פראסעס
דערנאך קימט א בחירה אן הכרעה, והלכה כדברי המכריע
דאס איז געווענדליך די מהלך וואו אזוי מיר עקפעריענסען בחירה
"איך וויל עסען א פיצא" - משכל ראשון
ניין ס'איז נישט געזינט פאר מיר! - מיאון
ניין, יא, ניין, ניין יא , יא ניין -
ניין!!! - והלכה כדברי המכריע! - בחירה

אויב דארף איך פיקען א קאלער אדער געסען א נאמבער וועט זיך געווענדליך די זאך אפשטעלן ביים משכל ראשון און בכלל נישט גיין ווייטער - pick vs choose וואס איך האב דערמאנט ערגעץ
עסען פיצא - אויב בין איך בכלל נישט "העלט קאנשעס" וועט אויך די פראסעס זיך אפשטעלן. ס'וועט נישט זיין קיין מיאון, און אויך נישט שפעטער קיין בחירה, אויף מיין משכל ראשון


ליבעט, און אנדערע, דיטעקטען נאר דעם משכל ראשון - וועגן דעם קענען זיי ציטרעפען נאר און רוב פעלער
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2590
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 2004 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1160 מאל

Re: ידיעה ובחירה - פראקטיש גערעדט

הודעהדורך מי אני » זונטאג פעברואר 23, 2020 3:28 pm

דער רס״ג אין האמונות והדעות (מאמר ד פ״ג) זאגט טאקע אז די יכולת פון אן אקט [פעולה], וממילא בחירה, עקזיסטירט פאר דעם אקט. אויך זאגט ער אז דאס זיך צוריקהאלטן פון אן אקט (״מיאון״ חופשית הנ״ל) הייסט אויך אן אקט [פעולה] ע״ש. ווי אויך ברענגט ער זיך א ראיה אין פ״ד צו בחירה חופשית טאקע פון דעם אז דאס איז ווי אזוי אונזערע חושים פערסיוון דאס (וכנ״ל). ער פארענטפערט דארט די קשיא פון ידיעת הקב״ה אויף דעם אז ידיעת הקב״ה מעיקרא איז נישט מכריח היותם, ווייל אויב יא וואלט דאך די וועלט געדארפט זיין אינפיניט/קדמות, ווייל זיין ידיעה, כביכול, דערפון איז אלס געווען (דער כוזרי, ה כ, זאגט אויך די תירוץ) ע״ש.

לויט דער רלב״ג אין מלחמות ה׳ מאמר ג, אז אין ידיעת הקב״ה מגעת אל הפרטיים איז פארשטייט זיך נישט שווער, ועיין כאן.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

Re: ידיעה ובחירה - פראקטיש גערעדט

הודעהדורך מי אני » מאנטאג מערץ 02, 2020 3:08 pm

"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

Re: ידיעה ובחירה - פראקטיש גערעדט

הודעהדורך מי אני » זונטאג מערץ 08, 2020 7:11 pm

דער אור ה׳ (מאמר ב כלל ה פ״א) דערמאנט דאס וואס מ׳שפירט אז מ׳האט בחירה אלס א סמך פאר די שיטה פון בחירה חופשית: אז ס׳איז מן המוחש. הגם ער פרעגט דאס אבער אפ אין פ״ג אז דאס אליין איז אויך דעטערמינד און איז אויף וואס מ׳איז דן. ס׳איז טאקע מוכרח מצד די סיבות המקדימות אבער למעשה איז דא יעצט וואס זעהט אויס טעארעטיש ווי צוויי מעגליכקייטן וממילא פיהלט ער אז ער האט א בחירה ע״ש.

זיין מהלך דארט, אין א וועג, איז טאקע דאס וואס מ׳רעדט דא בנוגע ״פראקטיש גערעדט״. דהיינו, אז פון אונזער פערספעקטיוו [עצמות דברים הנמצאים], אן קוקן אויף און ארייננעמען די/זייערע (פריערדיגע) סיבות, איז דא בחירה. משא״כ אויב קוקט מען דאס אן פון די פערספעקטיוו פון די/זייערע (פריערדיגע) סיבות איז טאקע נישט דא קיין בחירה חופשית. משא״כ טאקע ווען איינער איז מוכרח אפילו מצד עצמו (א צווייטע מענטש ממש צווינגט אים וכדומה) דעמאלטס ווערט ער גערעכענט ווי אן אונס (ער זאגט אויך אביסל ענליך בנוגע להשוות ידיעה ובחירה) ע״ש.

אין פ״ה טוהט ער אויף אז אמונות זענען הכרחים אף מצד עצמם, נאר אויף די עריבות ושמחה וואס איז מקושר צו די אמונות איז דא בחירה מצד עצמן ע״ש.

דר. זאב הארווי טענה׳ט אז תלמידים פון רב חסדאי (אדער אפשר ער אליין) האבן שפעטער צוגעשטעלט שטיקלעך אין די כלל צו אפשוואכען די קאנטראווערסיאנאלע דעטערמיניזם וואס קומט ארויס מדבריו.

אגב, אין פ״ד נוצט ער די מאמר המשנה (אבות פ״א מי״ד) אם אין ״אני״ לי ״מי״ לי, צו טענה׳ן אז חז״ל האבן געוואלט ארויסברענגען אז אפילו זאכן זענען מחוייב מכח זייערע סיבות, זאל מען אבער דאך בוחר זיין וואס איז חופשית מכח עצמו...
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

ידיעה ובחירה - פראקטיש גערעדט

הודעהדורך מי אני » מוצ"ש אפריל 25, 2020 10:19 pm

דער כוזרי (מאמר ה אות כ) זאגט אויך די געדאנק אז דאס אז אונז פיהלן מיר אז אונז הא׳מיר בחירה איז א ראיה דערויף. ער גייט מיט א קאמפּעטיביליסט מהלך, ווי אויך אן ענליכן מהלך ווי דער רמב״ם אז ידיעתו של הקב״ה איז נישט קיין סיבה לדבר וממילא איז עס נישט מכריח. ער איז מאריך אין דעם און זאגט אז טבע האפשר איז בכל הבריאה ובמעשים און צוטיילט די מעשים אין צו 4 קאטעגאריעס:

1). אלקיים.

2). טבעיים.

3). מקריים.

4). בחיריים.

אלקיים זענען די נסים און דאס אז הקב״ה איז דאך סיבת הסיבות און ליגט אונטער אלס, און זאכן גייען צו מסיבות אמצעיות אינדערמיט(עכ״פ חוץ ביי נסים, און אפילו דארט קען עס גיין מיט סיבות אמצעיות נאר אונז זע׳מיר נישט אלעמאל באוואוסטזיניג דערצו); דארט קומען אריין די אנדערע דריי. די אנדערע דריי קומען אריין למשל ווען א מענטש גראבט א בור ברה״ר און א שור פאלט אריין און שטארבט. דאס אז די שור איז אריינגעפאלן איז פון די מקריים, דאס אז דער שור איז געשטארבן דערפון איז פון די טבעיים, און דאס אז דער מענטש האט עס געגראבן מעיקרא איז פון די בחיריים. אויף די לעצטע איז ער שולדיג ווייל דאס איז מדעת, הגם אלע די מעשים זענען אונטער טבע האפשר.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

הודעהדורך כרם זית » מאנטאג יוני 01, 2020 7:08 pm

איינע פון די ראית אז א מענטש האט א בחירה איז אז מען שטראפט מענטשן וועלכע טוען אומרעכטן צו די מענטשהייט. איז אויב האלסטו אז א מענטש האט נישט קיין בחירה, דאן מיט וועלכע רעכט שטראפסטו אים אויף א זאך וואס ער איז בכלל נישט שולדיג. און אינעם לשון פונעם ספר העיקרים (מאמר ד פרק א):
ועוד שאם לא היה טבע האפשר, נצמא היה העונש והשכר עוול גמור...אחר שהיה כל אדם פועל בחיוב.

איך האב קיינמאל נישט פארשטאנען די טענה. ווייל אויב א מענטש האט נישט קיין בחירה קענסטו נישט טענה'ן אז שטראפן א מענשט איז נישט קיין יושר ווייל ער האט נישט קיין בחירה. ווייל דער שטראפער אליין שטראפט נישט ווייל ער וויל שטראפן, ווייל ער האט פונקט אזוי נישט קיין בחירה, נאר עפעס העכער שטיפט אים דערצו. בשלמא די טענה אז דער אייבישטער וואלט נישט געדארפט שטראפן לחיי (און דאס שרייבט אויך דער עיקרים אין די פריעדיגע שטיקל, איך האב עס אבער אויסגעלסט להקל על המעיין). אבער צו טענה'ן אז די מענטשהייט טאר נישט שטראפן אויב יענער האט נישט קיין בחירה, די טענה איז צ''ע.
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 406 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 359 מאל

הודעהדורך מי אני » מאנטאג יוני 01, 2020 7:14 pm

איך מיין ער וויל פרעגן אויף דעם עצם "געדאנק/לאגיק" און אנגעבליכע סיבה פון "שכר ועונש" - למשל דאס שטראפן "על רוע בחירתו" (כעין "בארעכטיגטע נקמה"). נישט דאס אז עס פאקטיש פאסירט און מ'טוהט דאס טאקע.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

הודעהדורך כרם זית » מאנטאג יוני 01, 2020 7:23 pm

מי אני האט געשריבן:איך מיין ער וויל פרעגן אויף דעם עצם "געדאנק/לאגיק" און אנגעבליכע סיבה פון "שכר ועונש" - למשל דאס שטראפן "על רוע בחירתו" (כעין "בארעכטיגטע נקמה"). נישט דאס אז עס פאקטיש פאסירט און מ'טוהט דאס טאקע.

אבער אויב האלסטו נישט פון קיין בחירה דאן איז די לאגיק אויך נישט דיינס. איז ווי ברענגסטו א ראיה פון די לאגיק אז עס איז דא בחירה.
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 406 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 359 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג יוני 01, 2020 7:31 pm

כרם זית האט געשריבן:
מי אני האט געשריבן:איך מיין ער וויל פרעגן אויף דעם עצם "געדאנק/לאגיק" און אנגעבליכע סיבה פון "שכר ועונש" - למשל דאס שטראפן "על רוע בחירתו" (כעין "בארעכטיגטע נקמה"). נישט דאס אז עס פאקטיש פאסירט און מ'טוהט דאס טאקע.

אבער אויב האלסטו נישט פון קיין בחירה דאן איז די לאגיק אויך נישט דיינס. איז ווי ברענגסטו א ראיה פון די לאגיק אז עס איז דא בחירה.

לדעתי ביסטע גערעכט. מיר קיקט אויס וואו ניצען לאגיק אויף טעלאגישע הסברים איז זיך פשוט נעריש געמאכט
איך ווייס ס'דא בחירה ווייל גאט האט אזוי געזאגט
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2590
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 2004 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1160 מאל

הודעהדורך כרם זית » מאנטאג יוני 01, 2020 7:40 pm

הקטן האט געשריבן:
כרם זית האט געשריבן:
מי אני האט געשריבן:איך מיין ער וויל פרעגן אויף דעם עצם "געדאנק/לאגיק" און אנגעבליכע סיבה פון "שכר ועונש" - למשל דאס שטראפן "על רוע בחירתו" (כעין "בארעכטיגטע נקמה"). נישט דאס אז עס פאקטיש פאסירט און מ'טוהט דאס טאקע.

אבער אויב האלסטו נישט פון קיין בחירה דאן איז די לאגיק אויך נישט דיינס. איז ווי ברענגסטו א ראיה פון די לאגיק אז עס איז דא בחירה.

לדעתי ביסטע גערעכט. מיר קיקט אויס וואו ניצען לאגיק אויף טעלאגישע הסברים איז זיך פשוט נעריש געמאכט
איך ווייס ס'דא בחירה ווייל גאט האט אזוי געזאגט

למעשה זאגן עס איינע פון די ראשונים איז תורה היא וללמדו אני צריך.
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 406 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 359 מאל

הודעהדורך הקטן » מאנטאג יוני 01, 2020 10:11 pm

כרם זית האט געשריבן:
הקטן האט געשריבן:
כרם זית האט געשריבן:
מי אני האט געשריבן:איך מיין ער וויל פרעגן אויף דעם עצם "געדאנק/לאגיק" און אנגעבליכע סיבה פון "שכר ועונש" - למשל דאס שטראפן "על רוע בחירתו" (כעין "בארעכטיגטע נקמה"). נישט דאס אז עס פאקטיש פאסירט און מ'טוהט דאס טאקע.

אבער אויב האלסטו נישט פון קיין בחירה דאן איז די לאגיק אויך נישט דיינס. איז ווי ברענגסטו א ראיה פון די לאגיק אז עס איז דא בחירה.

לדעתי ביסטע גערעכט. מיר קיקט אויס וואו ניצען לאגיק אויף טעלאגישע הסברים איז זיך פשוט נעריש געמאכט
איך ווייס ס'דא בחירה ווייל גאט האט אזוי געזאגט

למעשה זאגן עס איינע פון די ראשונים איז תורה היא וללמדו אני צריך.

די רמב"ם למשל האלט אז לאגיק איז א פאקט וואס איז נישט ציגעבינדען צי וועלט, אדער מיין בחירה, און האט א זכות קיום בזכות עצמו (מחיוב)

אויב @מי אני וועט זיין אין די מאד וועט ער אריינקימען מיט מער פענסי טערמענאלעגי
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2590
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 2004 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1160 מאל

הודעהדורך כרם זית » מאנטאג יוני 01, 2020 10:18 pm

די רמב"ם למשל האלט אז לאגיק איז א פאקט וואס איז נישט ציגעבינדען צי וועלט, אדער מיין בחירה, און האט א זכות קיום בזכות עצמו (מחיוב)

אויב @מי אני וועט זיין אין די מאד וועט ער אריינקימען מיט מער פענסי טערמענאלעגי

יישר כח פארן ענטפערן. וואו איז די רמב''ם?
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 406 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 359 מאל

הודעהדורך הקטן » דינסטאג יוני 02, 2020 10:04 am

לנמנע טבע קים קיום עומד אינו מפעולת פועל אי אפשר השתנותו כלל - ומפני זה לא יתואר האלוה ביכולת עליו. ואין חולק על זה אחד מאנשי העיון כלל ולא יסכול זה אלא מי שלא יבין המושכלות.
ואמנם מקום המחלוקת בין בעלי העיון כולם הוא הרמז אל מין אחד מן המדומים - כי קצת אנשי העיון אומרים שזה מכת הנמנע אשר לא יתואר האלוה ביכולת לשנותו ויאמרו אחרים שהוא מכת האפשר אשר נתלית יכולת האלוה בהמצאתו כאשר ירצה.
והמשל בו התקבץ שני ההפכים ברגע אחד בנושא אחד; והתהפך הראשים - רצוני לומר שוב העצם מקרה והמקרה עצם; או מציאות עצם גשמי מבלתי מקרה בו - כל זה מכת הנמנע אצל כל אחד מאנשי העיון. כן היות האלוה ממציא כמותו או משיב עצמו להעדר או שיתגשם או שישתנה - כל זה מכת הנמנע ולא יתואר האלוה ביכולת על דבר מכל אלה.

אמנם אם ימציא מקרה לבדו לא בעצם יש כת מבעלי העיון והם המעתזילה שחושבים שהוא אפשר ואחרים אמרו שהוא משער הנמנע. ואף על פי שהאומר במציאות מקרה לא בנושא לא הביאהו לזה העיון לבד אבל שמירת ענינים תוריים לחצם העיון לחץ גדול ונמלטו בזה המאמר. כן המציא דבר מגושם לא מחומר כלל הוא מכת האפשר אצלנו ומכת הנמנע אצל הפילוסופים. וכן יאמרו הפילוסופים שהמציא מרובע שאלכסונו כצלעו או זוית מגושמת שיקיפו בה ארבע זוית פשוטות נצבות וכיוצא בהם - כל אלה מכת הנמנע;

והנה התבאר כי לפי כל אחת מן הדעות יש שם דברים נמנעים ושמציאותם מן השקר ושלא יתואר האלוה ביכולת עליהם ואין לאות בחוקו ולא מיעוט יכולת בהיותו בלתי משנה אותם; אם כן הם שוקדים על טבעם ואינם מפעולת פועל. הנה כבר התבאר שמקום המחלוקת הוא בדברים שיונחו מאי זו משתי הכתות הם אם מכת הנמנע או מכת האפשר. והבן זה:

מורה נבוכים חלק ג פרק טו איך האב נישט געטראפן אויף די מעניט וועגן ריין לאגיק, אבער דאס בעצם איין

די רמב"ם איז ווייט נישט די איינציגסטע, דאס איז א חלק פין פילזאפיע 101 - ודלא כהרשב"א
א לאנגע סיגיא קאנט (vs) דעוויד יאם ועוד
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2590
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 2004 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1160 מאל

Re: ידיעה ובחירה - פראקטיש גערעדט

הודעהדורך מי אני » דינסטאג יוני 02, 2020 2:51 pm

דא הא׳מיר אביסל דערמאנט פּריסאָפּאַזישעניליזם, וואס קען נוגע זיין צו די שמועס איבער לאגיק און ג-ט.

איך האף מיט דעם בין איך יוצא די ״פענסי טערמאנאלאדזשי״... ;)
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

הודעהדורך מי אני » זונטאג אוגוסט 09, 2020 11:20 pm

אגוסטין האט גענוצט זיין ענליכע קאדזשיטו טענה בנוגע דאס ווילן/בחירה. דהיינו, פונקט אזוי ווי מ׳קען אננעמען מיט א זיכערקייט אז מ׳איז א טראכטענדע ענטיטי (אויף דעם אליין) און דאס טוהט שוין אויפווייזן אויף ס׳איבעריגע, כן הוא לגבי דאס אננעמען ווילן/בחירה וכו׳.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

הודעהדורך מי אני » דאנערשטאג סעפטעמבער 17, 2020 11:47 am

מ׳נוצט דערצו די חילוק וואס דאָנס סקאטוס האט געמאכט אין דאס הגדרה פון ״מעגליך״. דהיינו, אפילו בשעת מען איז שוין בוחר אין איינע פון צוויי דרכים בלייבט נאך אלס די אנדערע אלס א ״מעגליכקייט״, ווי לאנג דאס איז נישט קיין סתירה בתוכו מיניה וביה. וממילא אויב הקב״ה ווייסט וואס דו וועסט בוחר זיין פון איין מעגליכקייט צווישן צוויי (אדער מער) מעגליכקייטן, מיינט דאס אבער נישט אז די אנדערע איז נישט ״מעגליך״ אדער געווען ״מעגליך״.

מ׳גייט דערין נאך טיפער, למשל וויליאם פון אקאם, לגבי די הגדרה פון ״אמת״ בתוכו אויך. מיינענדיג אז עס איז דא א סארט ״אמת״ וואס טוהט נישט אויסשליסן איר היפוך; אן אינדעטערמינעט אמת. ולענין זה, אז די מעגליכקייט אז וואס דו ביסט נישט בוחר אין האט הקב״ה געוואוסט אינעם עבר אויב וואלסטו דאס יא בוחר געווען, וממילא איז עס ״אמת״. און דאס וואס דו האסט למעשה טאקע יא בוחר געווען האט הקב״ה אויך געוואוסט אינעם עבר אלס אן ״אמת״ געוואנדן אין דיין בחירה אז דו וועסט דאס בוחר זיין. אין אנדערע ווערטער, הגם עס איז, און איז אלס געווען, ״אמת״ אז דו וועסט בוחר זיין אין וואס דו האסט טאקע למעשה בוחר געווען און דאס איז וואס הב״ה האט טאקע געוואוסט, דאך איז עס ״אמת״ אז די אנדערע מעגליכקייט איז אז אלס געווען א ״מעגליכקייט״ און אפען. (מ׳קען דאס באטראכטן אלס א מהלך אין דעם באקאנטן געדאנק דערין אז דאס אז הקב״ה ווייסט איז מוכרח, ווי איידער אז דאס וואס ער ווייסט איז מכריח.) למשל, דאס אז ״הקב״ה האט געוואוסט אז יענער וועט געראטעוועט ווערן״ איז אמת, אבער דאך איז עס מעגליך (און ״אמת״) אז ער וואלט קיינמאל נישט געוואוסט אז יענער וועט געראטעוועט ווערן [ווען די ״ראטעווען״ איז נאך געווען אינעם עתיד]. דאס קען זיין מכח דעם ווייל יעדע ״אמת״ פאר זיך איז זיך נישט אליין סותר מיניה וביה בתוכו (חוץ ווען עס ווערט צאמגעשטעלט מיט׳ן אנדערן ״אמת״. אבער די סארט קאנטינדזשענט סארט ״אמת״׳ס ווערן געשאצט אלס ״אמת״ כל חד באפי נפשיה).

דאס נוצט מען סתם אזוי לגבי קאמפעטיביליזם צווישן דעטערמיניזם און בחירה חופשית - אז סיבות (אינעם עבר) פירן טאקע ענדגילטיג צו צום תוצאה, אבער דאך בלייבט די אנדערע דרויסענדיגע-אויסזעהנדע צד אפען, חופש, ״מעגליך״, און ״אמת״.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1523
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6826 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1126 מאל

פריערדיגע

גיי צוריק העמק דבר

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט

cron