פרשנות המקרא

מחשבה, השקפה ועיון

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 12:00 pm

לעיקוואד האט געשריבן:די חוק פון די תורה באופן כללי. אזויווי איינער זאגט "גיין בדרך התורה", וואס ער מיינט נישט די טעקסט פון חומש נאר די סדר החוקים וואס קומט ארויס פון דעם. איינער האט מיר אמאל מדייק געווען פון די אראבישע מקור זעהט מען א חילוק וואסארא ווארט דער רמב"ם נוצט פאר די ווארט "תורה" אין פארשידענע פלעצער און געוואלט בויען אויף דעם אזא חילוק, אי"ה וועל איך עם איבערפרעגן פונקטליך.

א. דער אגרת תימן שרייבט ער סייווי קלאר אז יעדן אות און דקדוק איז מסיני. ב. ס'איז סייווי מוכרח אז דער רמב"ם האט נישט געהאלטן אז די י"ג עקרים זענען באמת די עיקר יהדות, ס'איז פשוט געווען א גרינגע וועג צו צוזאמנעמען אלע שוועריקייטן וואס די אידן האבן געהאט מיט די תורה אונטער איין דאך, כעין די דרשות אויפ'ן אינטערנעט. ממילא איז נישט ממש מעלה ומוריד וואס דער רמב"ם האט גענוי געמיינט אויב ס'איז סתם א פורים שפיל. מעגליך אז ער האט דירעקט געשריבן א לישנא דמשתמע לתרי אנפי כדי יעדער זאל עס קענען אויסטייטשן ווי אזוי מ'וויל. וכן נוהגין.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7965 מאל

הודעהדורך דעת תורה » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 12:34 pm

אוודאי איז יעדער אות און דקדוק מסיני. די שאלה איז נאר צו זינט סיני איז נישט אנטשטאנען עפעס חילוקים און נוסחאות, וואס אויב איז טאקע אזוי איז עס א נס נגלה, און וואלטגעדאפט ווערן אויסגערעכנט אין פרק צווישן די נסים.

נאר אוודאי איז דער מציאות נישט אזוי. כמבואר בחז"ל ובקורות הדורות.
האזהרה שהזהרנו מלהיות חפשיים במחשבותינו, עד שנאמין דעות המנגדות לדעות שהביאה התורה, אלא נגביל את מחשבתנו ונעשה לה סייג שתעמוד אצלו - והן מצוות התורה ואזהרותיה.
והוא אמרו יתעלה: "ולא תתורו אחרי לבבכם"... זו מינות. (ספר המצוות להרמב"ם ל"ת מ"ז)
דעת תורה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2129
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 18, 2013 1:07 am
האט שוין געלייקט: 4546 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1732 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 12:38 pm

דאס מיינט אז אין אונזער היינטיגע תורה איז נישט יעדער אות - און לכאורה אפילו נישט יעדער ווארט - מסיני. אין אנדערע ווערטער, אפילו אויב מ'האט שפעטער צוגעלייגט אדער אראפגענומען ווערטער, שוין נאך מתן תורה, בכונה אדער שלא בכונה, איז דאס פאר אונז נישט מעלה ומוריד. דער עיקר איז דער תוכן שבו.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7965 מאל

הודעהדורך דעת תורה » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 12:42 pm

לויט בן אשר איז אונזער היינטיגער נוסח, על כל קוץ ותג שבו, אות באות סטרעיט פון סיני. דאס אז סאיז דא אנדערע העתקות אויך, מיינט נישט אז סאיז נישט מעגליך צו האבן די ריכטיגע אויך.
האזהרה שהזהרנו מלהיות חפשיים במחשבותינו, עד שנאמין דעות המנגדות לדעות שהביאה התורה, אלא נגביל את מחשבתנו ונעשה לה סייג שתעמוד אצלו - והן מצוות התורה ואזהרותיה.
והוא אמרו יתעלה: "ולא תתורו אחרי לבבכם"... זו מינות. (ספר המצוות להרמב"ם ל"ת מ"ז)
דעת תורה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2129
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 18, 2013 1:07 am
האט שוין געלייקט: 4546 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1732 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 12:44 pm

דעת תורה האט געשריבן:לויט בן אשר איז אונזער היינטיגער נוסח, על כל קוץ ותג שבו, אות באות סטרעיט פון סיני. דאס אז סאיז דא אנדערע העתקות אויך, מיינט נישט אז סאיז נישט מעגליך צו האבן די ריכטיגע אויך.

האסט דאך יעצט געזאגט אז דאס וואלט געווען פון די עשרה ניסים?
נאכמער, בן אשר אליין האט אודאי גאנץ גוט געוואוסט אז ס'איז נישט מעגליך צוריקצוגיין ביז סיני, ער האט נאר פרובירט די בעסטע וואס שייך. פונקט ווי מכון עוז והדר רעדט זיך נישט איין אז זיי האבן די גענויע נוסח הש"ס וואס איז געשריבן געווארן דורך רבינא און רב אשי על כל אות ותג.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7965 מאל

הודעהדורך דעת תורה » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 12:52 pm

א נס וואלט געווען ווען יעדער סופר ומעתיק וואלט געהאט די זעלבע העתקה אן קיין טעותים. דאס אז איינצלנע - אדער אפילו רוב - ספרים זאלן בלייבן אריגינעל איז בכלל נישט קיין חידוש ווען מען רעדט פון אזא מין ספר ווי די תורה.
האזהרה שהזהרנו מלהיות חפשיים במחשבותינו, עד שנאמין דעות המנגדות לדעות שהביאה התורה, אלא נגביל את מחשבתנו ונעשה לה סייג שתעמוד אצלו - והן מצוות התורה ואזהרותיה.
והוא אמרו יתעלה: "ולא תתורו אחרי לבבכם"... זו מינות. (ספר המצוות להרמב"ם ל"ת מ"ז)
דעת תורה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2129
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 18, 2013 1:07 am
האט שוין געלייקט: 4546 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1732 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 1:04 pm

אבער בן אשר האט נישט געהאט א נוסח מקובל מסיני וואס ער האט איבערגעשריבן, ער האט פשוט צוזאמגענומען די מערסט מוסמך'דיגע נוסחאות און פרובירט צו צוזאמשטעלן די בעסטע נוסח לויט זיין פארשטאנד. ער האט געטון אקוראט דאס וואס עוז והדר טוט. און בכלל לייגט זיך פשוט נישט אויפ'ן שכל אז אנדערש ווי די תנאים ואמוראים, רש"י און בעלי התוספות (וועלכע האבן אנדערע נוסחאות ווי אונז) זענען מיר די איינציגסטע וואס האבן אקוראט דעם ריכטיגן נוסח.
אגב, וואס מיינסטו מיט דעם כל קוץ ותג, איז דאס בלויז א מליצה? די נקודות וטעמים האבן די בעלי מסורה אליין מחדש געווען.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7965 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 1:19 pm

עס וואלט געווען אינטערעסאנט אנצומערקן אז די אריגינעלע סיבה פארוואס געוויסע ווערטער אין די תורה זענען מנוקד (ווי למשל די וואך ביי והנגלות לנו ולבנינו) איז געווען וויבאלד ס'איז געווען א ספק וועלכע נוסח צו שרייבן. אזוי שטייט אין אדר"נ פרק ל"ד:
אמר עזרא: אם יבא אליהו ויאמר לי "מפני מה כתבת כך?", אומר אני לו "כבר נקדתי עליהן". ואם יאמר לי "יפה כתבת", אעבור נקודה מעליהן.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7965 מאל

הודעהדורך דעת תורה » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 1:27 pm

דער חשבון איז פשוט. ביז יאשיה המלך האט גונז געווען דעם ארון, האט מען דאך געהאט משה'ס אייגענער כתב יד, און פון עזרא הסופר'ס צייטן ווען מען האט מתקן געווען כתב אשורית, און חילוקי פרשיות, דיני סופרות, און דער עיקר א תורה'דיגע אויטאריטעט און סיסטעם, איז גאנץ מסתבר אז לפחות ביי די חכמים און סנהדרין איז געווארן פרעזערווירט דער אויטענטישער נוסח.
האזהרה שהזהרנו מלהיות חפשיים במחשבותינו, עד שנאמין דעות המנגדות לדעות שהביאה התורה, אלא נגביל את מחשבתנו ונעשה לה סייג שתעמוד אצלו - והן מצוות התורה ואזהרותיה.
והוא אמרו יתעלה: "ולא תתורו אחרי לבבכם"... זו מינות. (ספר המצוות להרמב"ם ל"ת מ"ז)
דעת תורה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2129
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 18, 2013 1:07 am
האט שוין געלייקט: 4546 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1732 מאל

הודעהדורך יידל » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 1:31 pm

אבער, דעת תורה, ענטפערסט דאך נישט אויף דער עיקר קושיא פון יאיר: איז מסתבר אז חז"ל און די ראשונים האבן נישט געהאט די ריכטיגע נוסח בעת מיר האבן יא? חז"ל און טייל פון די ראשונים האבן אנדערע נוסחאות ווי בן אשר.
רבון העולמים, היינט באחרית הימים; רבון העולמים, ווי מיר לעבן היינט איז שווער צו זיין א תמים. - שלמה גרטנר, והתקין
באניצער אוואטאר
יידל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4914
זיך רעגיסטרירט: זונטאג פעברואר 26, 2012 12:44 am
האט שוין געלייקט: 2918 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4310 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 1:33 pm

א. אין די צייטן פון עזרא איז שוין געווען מערערע נוסחאות, ווי מען זעט פון די מאמרים הנ"ל אין אבות דר"נ און מסכת סופרים, און ס'איז נישטא קיין שום וועג צו וויסן וועלכע איז אויטענטיש.
ב. בן אשר האט כפי מיטב ידיעתי נישט געהאט קיין ספר תורה וואס איז געווען מקובל פון די סנהדרין, ער האט פארראכטן און מגיה געווען פון צענדליגער נוסחאות.
ג. עס איז קלאר אז די חכמי הש"ס און טייל ראשונים האבן געהאט אן אנדערע נוסח ווי אונז, ממילא מוז מען על כרחך זאגן אז דער גענויער נוסח איז נישט מעלה ומוריד, ווייל אויב יא, האט איינער פון אונז נישט געהאט די ריכטיגע תורה.
---
יידל זעצט
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7965 מאל

הודעהדורך דעת תורה » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 1:42 pm

יאיר האט געשריבן:אגב, וואס מיינסטו מיט דעם כל קוץ ותג, איז דאס בלויז א מליצה? די נקודות וטעמים האבן די בעלי מסורה אליין מחדש געווען.


חלילה, עס איז דאך א בפירוש'ער גמרא אין מגילה אז דאס האט מען מקובל מסיני. אפשר מיינסטו על דרך שכחום וחזרו ויסדום ווי ביי אונקלס?
האזהרה שהזהרנו מלהיות חפשיים במחשבותינו, עד שנאמין דעות המנגדות לדעות שהביאה התורה, אלא נגביל את מחשבתנו ונעשה לה סייג שתעמוד אצלו - והן מצוות התורה ואזהרותיה.
והוא אמרו יתעלה: "ולא תתורו אחרי לבבכם"... זו מינות. (ספר המצוות להרמב"ם ל"ת מ"ז)
דעת תורה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2129
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 18, 2013 1:07 am
האט שוין געלייקט: 4546 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1732 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 1:55 pm

יאיר האט געשריבן:אגב, וואס מיינסטו מיט דעם כל קוץ ותג, איז דאס בלויז א מליצה? די נקודות וטעמים האבן די בעלי מסורה אליין מחדש געווען.

די נקודות וטעמים ווערן שוין דערמאנט אין חז"ל עכ"פ לויט ווי רש"י און אנדערע לערנען פשט (עיין נדרים לז ברכות סב מגילה ג)
ר'אליהו הבחור שרייבט אבער אז די בעלי המסורה האבן דאס איינגעשטעלט
חז"ל זאגן שוין אויף ר''ע שהיה דורש על כל קוץ ותג תלין תלין של הלכות
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2067 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אוגוסט 30, 2013 2:00 pm

קוץ ותגין מיינט נישט נקודות ס'מיינט די אותיות כתב אשורי וואס האבן קוצים ותגים.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2067 מאל

הודעהדורך שליח » מוצ"ש אוגוסט 31, 2013 9:47 pm

איבער די נקודות וטעמים טוט זיך א ריזן מבוכה, גאנצע ספרים זענען געשריבן געווארן דערוועגן (אשתדלות עם שד"ל, ועוד הרבה, דוכט זיך אמאל האט הרב ב' הלוי געשריבן אין מעלות דערוועגן). מיט די גמרא קען מען זיך לכאורה אן עצה געבן אז ס'מיינט נישט אז די נעמען און צורות פון די נקודות וטעמים כמו שהם בידינו זענען געגעבן געווארן מסיני, נאר אז מ'האט מקובל מסיני וויאזוי צו ליינען (יש אם למסורת) און וויאזוי צו זינגען, און שפעטער האט מען געמאכט די סימנים להקל. אבער אין זוה"ק ווערט יא דערמאנט די נעמען און צורות פון די נקודות וטעמים, איז דאס געווען איינס פון די טענות קעגן קדמות הזוהר (הגם ס'איז נישט אזוי שווער ווייל בלא"ה זענען דא צוגעלייגטע שטיקלעך). ווידער זענען דא אנדערע וואס טענה'ן אז גם בלי דברי הזוהר איז מוכרח אז די נקודות וטעמים כפי שהם בידינו זענען מסיני (ובכללם ספר הנ"ל).

איבער תורה מסיני, אפשר איז מעגליך צו זאגן אז דער חיוב צו גלייבן איז נאר נאכדעם וואס ס'איז אנגענומען געווארן איין נוסח ביי כלל ישראל, אז דער נוסח איז זיכער דאס וואס איז געגעבן געווארן מסיני, וויבאלד מ'האט אזוי מכריע געווען (כעין דברי הרמב"ן גבי כאשר זמם). ואה"נ עזרא הסופר האט טאקע נישט געוואוסט, אבער איינמאל ער האט מכריע געווען ונתקבלה הכרעתו בכל ישראל ווייסן מיר שוין. וממילא איז בכלל נישט קיין קושיא פון די תנאים ואמוראים, פונקט ווי ס'איז נישט שווער וויאזוי איז מעגליך אז ר' יוסי הגלילי האט געגעסן בשר עוף בחלב, ובמקומו של ר' אליעזר הגדול האט מען מחלל שבת געווען אויף מכשירי מילה.
לישנא אחרינא, אויב איז די שאלה פשוט היסטאריש-סייענטיפיש, צו די תורה איז אות באות די זעלבע ווי די וואס איז געגעבן געווארן על הר סיני, ווייסן מיר טאקע נישט. אבער מיר דארפן גלייבן אז די תורה וואס מיר האבן איז די תורה וואס השי"ת האט אונז געגעבן, דהיינו, דאס איז תורה און עפעס אנדערש נישט. ווייל איינמאל ס'איז אזוי מוכרע וויל דאס גאט פון אונז (וידועים ד' דרשות הר"ן), וממילא איז דאס די תורה און ס'איז נישט שייך גארנישט צו טוישן.
(ס'וועט נאך שווער זיין אזעלכע שינויים וואס זענען נישט מוכרע, ווי פצוע דכא/דכה, ואולי יש לדחוק אז אזא שינוי פון איין אות וואס איז נישט משנה המשמעות כמ"ש הפוסקים איז נישט קיין סתירה. גם דברי הרמב"ם באגרתו אינם מיושבים, ווייל אויב איז אלעס נאר מכוח די אמונה איז דאס דאך הנחת המבוקש, ולכאו' עכצ"ל אז ער מיינט לאו דוקא, נאר באופן יחסי קעגן וויפיל שינויים ס'דארפן ווען זיין ווען מ'פאטשקעט ווען).
הרב בעל @דעת תורה, מיינט איר דאס צוזאגן?
ראית איש חכם בעיניו תקוה לכסיל ממנו (משלי כו יב).
Skepticism is not necessarily a badge of tough-mindedness; it may equally be a sign of intellectual cowardice ~ John Beloff
באניצער אוואטאר
שליח
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 11, 2013 11:43 am
געפינט זיך: th dimension'∞
האט שוין געלייקט: 506 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 720 מאל

הודעהדורך הוגה » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 12:40 am

איך זעה אז דער עולם מוטשעט זיך דא איבער וועלכע נוסח התורה איז מסיני. אויב קענט איר פארשטיין ביי די מחלוקת אביי ורבא אז אלו ואלו דברי אלוקים חיים, און די זעלבע מיט די מחלוקת רש"י ור"ת איבער די סדר הפרשיות בתפילין, און אזוי אויך מיט די מחלוקת האחרונים איבער דיני רהר"ר בנוגע עירובין וכדומה. דאן פארוואס קען מען נישט זאגן איבער די מחלוקת על נוסחי התורה אז אלו ואלו דברי אלוקים חיים?
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2814
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7258 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6412 מאל

הודעהדורך שליח » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 1:19 am

הרב @הוגה, לויט ווי כ'פארשטיי זענען אונזערע ווערטער געקניפט און געבינדן. אלו ואלו דברי אלקים חיים פאסט נישט ביי א שאלה אינעם מציאות אויפן עולם הגשמי (כמבואר בכתובות נז. רש"י ד"ה הא קמ"ל), ממילא קען מען עס נאר זאגן בהנחה אז די דיון איז איבער וואס הייסט תורה כנ"ל, (חוץ אויב מיינט איר אז אלע נוסחאות זענען באמת געגעבן געווארן, כענין כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש, אבער דאס שמעקט שוין פויליש, און ס'האט לכאורה נישט מיט אלו ואלו). און אויך אויב זאגט מען אואדא"ח מיינט דאס נאר אז ביידע האבן א צד ברצונו יתברך (כד' הריטב"א בשם חכמי צרפת), אבער למעשה אחר הכרעה אויב וועט איינער מאכן א מוהל מעסער בשבת וועט ער זיין חייב סקילה, והכ"נ לאחר הכרעה איז א ס"ת נאר כשר למעשה אויב איז עס בנוסח בן אשר.
דאס פארדינט מען יא אז דכא/דכה איז בכלל נישט קיין פראבלעם, טאקע וויבאלד ס'איז נישט מוכרע, ואלו ואלו. (ודברי הרמב"ם וועט מען נאכאלץ דארפן מדחיק זיין כנ"ל).
ראית איש חכם בעיניו תקוה לכסיל ממנו (משלי כו יב).
Skepticism is not necessarily a badge of tough-mindedness; it may equally be a sign of intellectual cowardice ~ John Beloff
באניצער אוואטאר
שליח
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 11, 2013 11:43 am
געפינט זיך: th dimension'∞
האט שוין געלייקט: 506 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 720 מאל

הודעהדורך דעת תורה » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 9:10 am

ס׳איז א אלטע ליטווישע חקירה צי ״חזקה״ איז א הכרעה, צי א הנהגה. איך זע אבער נישט וויאזוי הכרעה אז מען דארף שרייבן ווי בן אשר זאל מחייב זיין א אמונה אין בן אשר׳ס נוסח אז דאס איז מקובל מסיני. אמונה מעצם טבעה דארף זיין געבויט אויף אמת, בפשטות. מען קען נישט הייסן א מענטש גלייבן אין א זאך וואס איז גאנץ מעגליך נישט אמת.

דער אמת איז, אז שמעתי אומרים בשם צדיקים אז כהיום אז ס׳איז הוכרע מיט אסאך פילאזאפישע ענינים דלא כהרמב״ם, איז מען שוין א אפיקורס אויב גלייבט מען אזוי. ולי צ״ע, ווייל קען דען א הכרעת אחרונים פסק׳נען א הלכה אין א מציאות? וצ״ל התירוץ שהכרעתם מחייבת להאמין בדרך זה. אך כאמור, זה לא מתיישב על הלב, איז דען שייך צו זאגן אז דער מציאות האט זיך געטוישט למפרע? ביי דיני תורה איז אזוי, די תורה איז אזוי געגעבן געווארן אז יעדער דיין זאל פסק׳נען לפי ראות עיניו, ואחרי רבים להטות, און דער דין ווערט לויט ווי זיי פסק׳נען (ובאמת הכרעה גמורה כזו נראה דלא שייכא רק בסנהדרי גדולה). אבער ביי אמונה, בשלמא א זאך וואס איז עתיד לבוא, ניחא, הקב״ה שומר משמרתו של תורה ויעשה כפי שפסקו והכריעו בבי״ד של מטה. אבער אמונה אין א דבר ההוה תמיד אדער א זאך וואס איז שוין געווען, איז שווער צו זאגן -אפילו מיטן ירושלמי׳ס לקל גומר עלי - אז די מציאות זאל זיך טוישן למפרע. און אויב דער מציאות איז טאקע אנדערש, ווי איז שייך צו הייסן גלייבן אין הכרעת הרוב?
האזהרה שהזהרנו מלהיות חפשיים במחשבותינו, עד שנאמין דעות המנגדות לדעות שהביאה התורה, אלא נגביל את מחשבתנו ונעשה לה סייג שתעמוד אצלו - והן מצוות התורה ואזהרותיה.
והוא אמרו יתעלה: "ולא תתורו אחרי לבבכם"... זו מינות. (ספר המצוות להרמב"ם ל"ת מ"ז)
דעת תורה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2129
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 18, 2013 1:07 am
האט שוין געלייקט: 4546 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1732 מאל

הודעהדורך שליח » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 10:31 am

כ'פארשטיי נישט פונקטליך וואס איר פרעגט. אוודאי קען נישט קיין הכרעה טוישן די מציאות למפרע, אבער די הכרעה איז דאך נישט סתם אז מ'האט געווארפן גורל, די הכרעה איז דאך ווייל דאס האלטן מיר פאר די אמת, און דאס איז געווען די אמת אלעמאל.
למשל, ס'איז דא א מחלוקת תנאים וויפיל מכות ס'זענען געווען אויפן ים, ובפשטות איז עס א מחלוקת אין מציאות (הגם מ'קען זיך ארויסדרייען אז ס'איז א מחלוקת אין הגדרה), וואס כדברי רש"י כתובות הנ"ל איז נישט שייך ביי דעם אלו ואלו, אין די אמת איז נאר ווי איינעם. נניח ס'וואלט געווען איינס פון די עיקרי אמונה, און מ'וואלט לכאורה מכריע געווען עפ"י גדרי ההלכה ווי ר' עקיבא אז ס'איז געווען מאתיים וחמשים, און ווער ס'גלייבט נישט אזוי וואלט געווען אן אפיקורס. אבער פארשטייט זיך אז די תנאים החולקים האבן זיך געמעגט קריגן, גארנישט אנדערש ווי יעדע הלכה'דיגע שאלה קודם הכרעה. וואלט איר אויך גע'טענה'ט אז ס'שטימט נישט, וויאזוי קען אונזער הכרעה טוישן די מציאות? אוודאי טוישט דאס נישט די מציאות, אבער די מציאות איז אלעמאל געווען אז ס'זענען געווען 250 מכות, ס'איז נאר נתגלה געווארן אחר הכרעה (דאס מיינט דאך הכרעה, אז די אמת איז ווי יענעם, נישט סתם מיר נעמען אזוי אן ווייל מיר ווייסן נישט), און ווילאנג ס'איז נישט נתגלה געווארן איז מען נישט געווען קיין אפיקורס פארן זיך קריגן.
לענינינו, איז מבואר אין ראשונים אזא סברא אז וויאזוי ס'ווערט אנגענומען ביי כלל ישראל אזוי איז עכ"ח די אמת, ווייל דער רבוש"ע וואלט נישט צוגעלאזט מ'זאל זיך טועה זיין, (כ'האב צוגעברענגט די רמב"ן, אבער דוכט זיך ס'שטייט ערגעץ קלארער). אויב האט גאנץ כלל ישראל אנגענומען נוסח המסורה, איז עס אוודאי נישט קיין סיבה צו מאכן דאס די אמת (די אמת קען מען נישט "מאכן", כדבריך), אבער אפשר איז עס א סימן אז דאס איז טאקע די אמת, און דאס איז געווען די אמת מעולם. אבער די תנאים ואמוראים וואס האבן געהאלטן אנדערע נוסחאות זענען חלילה נישט נכשל געווארן, וויבאלד ס'איז נאך געווען דאן א שאלה אין הלכה. (ודברי הגר"ח "נעבעך אפיקורס אויך אפיקורס" קען בלא"ה נאר שטימען ביי עיקרי אמונה, נישט ביי פרטים).
וה"ה לגבי די פילאזאפישע שאלות וואס איר שרייבט, פארשטייט זיך אז די חולקים על הרמב"ם האלטן אז די אמת איז אלעמאל געווען ווי זיי, נישט זיי האבן עס געטוישט. (כמדומה אז אין ישועות משיחו לאברבנאל שטייט דער יסוד, אז שאלות אין אמונה זענען פונקט ווי אנדערע הלכה'דיגע שאלות שיש בזה חילוק בין קודם הכרעה לאחרי', און מיט דעם פארענטפערט ער דברי ר' הלל אין להם משיח לישראל).
(אגב וואלט איך נייגעריג געווען צו וויסן וועלכע צדיקים און וועלכע ענינים איר מיינט).

דאס אלעס אויב איז טאקע די שאלה אין מציאות. אויב איז די שאלה נאר אין דינים (כאשר צידדתי לעיל) איז דאך פשוט אז הכרעה קען באשאפן נייע דינים אויך (כמ"ש הר"ן שציינתי, ומבואר בדבריו אז נישט נאר בבי"ד הגדול).

למעשה וויאזוי לערנט איר? איז דער חיוב צו גלייבן אין מציאות, אז היסטאריש גערעדט איז אזוי געשטאנען אין די תורה אות באות, אדער אין דין, אז דאס איז למעשה אונזער תורה? אויב אין מציאות, וועלכע נוסח דארף מען גלייבן און פארוואס?
ראית איש חכם בעיניו תקוה לכסיל ממנו (משלי כו יב).
Skepticism is not necessarily a badge of tough-mindedness; it may equally be a sign of intellectual cowardice ~ John Beloff
באניצער אוואטאר
שליח
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 11, 2013 11:43 am
געפינט זיך: th dimension'∞
האט שוין געלייקט: 506 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 720 מאל

הודעהדורך יאיר » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 12:00 pm

איך האב אמאל געהערט אז ווען מען פלעגט קומען דערציילן פאר רבי אביגדור מילער סיי וועלכע סארט מופת, פלעגט ער זיך אנטזאגן צו גלייבן, זאגנדיג, "צו גלייבן אין די עקרי יהדות פאדערט אסאך כוח, און איך זוך נישט קיין איבריגע שוועריקייטן אויב עס פעלט נישט אויס." לענינינו, עס זענען פארהאן גענוג קשיות אויף די אמונה אזוי אויך, וואס פעלט אויס אריינצולייגן נאך אן עיקר יהדות אז יעדער אות פון די היינטיגע חומשים איז מסיני? לויט ווי @שליח לייגט עס אראפ קומט אויס אז וויבאלד עס איז דא אזא חיוב צו גלייבן ממילא קענען מיר שוין מאכן א הכרעה להלכה, און איינמאל מיר האבן די הכרעה להלכה ווערט עס שוין פאררעכנט ווי א מציאות (פאר אונז) אבער כפי מיטב ידיעתי איז נישטא קיין מקור פאר אזא חיוב. מיין שאלה איז, וואס פעלט זיך אויס זיך אריינצולייגן מיט א געזונטער קאפ אין א קראנקער בעט, אין די זעלבע צייט וואס די גמרא אנערקענט שוין אז אנן לא בקיאינן בחסירות ויתירות, און דערפאר פסק'נט מען אין שולחן ערוך אז מען קען נישט פסל'ען א תורה באזירט אויף חסירות און יתירות?
נאך א נקודה, די סיבה פארוואס כלל ישראל האט "מכריע" געווען להלכה ווי אונזער היינטיגער נוסח, איז פשוט צוליב דעם דרוק, וואס איין נוסח איז געווארן פארשפרייט איבעראל. ווען מיר שרייבן נאך היינט אין כתבי ידות וואלט ביז היינט געווען צענדליגער נוסחאות. ממילא האט נישט עכט קיין פשט צו זאגן אז דאס איז סיי וועלכע סיבה אדער סימן.
דער איינציגער אויסוועג וואס איך קען זען איז אז יעדער איד דארף באטראכטן זיין ספר תורה מיט קדושת ספר תורה, אריינגערעכנט יעדער אות, אפילו אויב ער ווייסט קלאר אז ס'איז דא טעותים, ווייל אויב נישט וועט מען דאך זאגן אויף יעדער אות אז ס'איז נישט מסיני. דאס איז גאר א שטארקער יסוד, אז דאס באטראכטן אן אות אדער א ווארט מיט קדושת ספר תורה מיינט נאכנישט אז דאס איז טאקע געגעבן געווארן מסיני, און אודאי איז דאס נישט א חיוב אין "אמונה" עס איז נאר א חיוב אין הנהגה. מעגליך אז דאס מיינט שליח צו זאגן.
(כמדומה אז אין ישועות משיחו לאברבנאל שטייט דער יסוד, אז שאלות אין אמונה זענען פונקט ווי אנדערע הלכה'דיגע שאלות שיש בזה חילוק בין קודם הכרעה לאחרי', און מיט דעם פארענטפערט ער דברי ר' הלל אין להם משיח לישראל).

דער חתם סופר זאגט עס אין די תשובות, מעגליך אברבנאל זאגט עס פריער. אבער עס איז ידוע שיטת הרמב"ם אז בעניני אמונה איז נישט שייך קיין הכרעה בדרך הלכה, וכן מסתבר.
בנוגע דעם רמב"ם, כ'האב אמאל געהאט נאך ראיות אז אגרת תימן איז פיל מיט אמונות הכרחיות. ממילא פעלט נישט אויס צו מדחיק זיין דעם רמב"ם, היות ער האט קלאר נישט געהאט קיין פראבלעם מיט'ן שרייבן ליגנט ווי לאנג עס פעלט זיך אויס פאר די אמונה, כמש"כ בספר המורה.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7965 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 1:48 pm

דוכט זיך אז דער עולם פארזעהט דא זייער א וויכטיגער אינטערשיד צעווישן די סאמע עיקרי אמונה וואס דער רמב"ם סומירט אין דרייצן און צעווישן דעות כוזבות וואס דאס ווערטאינגאנצען נישט גערעכנט ווי כפירה (הגם מקען די מושג אויך טרעפן interchangeably מיט כפירה) ווייל סאיז נאר אן ענף און א געוויסע עיקר אדער ווייל סאיז גלאט אזוי א סארט דעה וואס נעמט ארום זייער אסאך כאטש ס'רירט אינגאנצען נישט צו די עיקרי אמונה ס'ווערט באטראכט נישט מער ווי שעדליכע דעות אבער ס'האט נישט קיין שום קאנסעקווענצן וויאזוי צו באטראכטן דער מענטש ס'איז נישט מער ווי unfortunate אז יענער האט אזעלעכע מוטעותדיגע דעות
צום ביישפיל דער גאון פון ווילנע באצייכנט דעם רמב"ם אלטץ איינער וואס באזיצט גאר שעדליכע מוטעותדיגע דעות צוליב זיין נישט גלייבן אין די מציאת השדים און אין אנדערע אמונות תפלות וואס ווערט דערמאנט אין חז"ל צוליב זיין נאכגעשלעפקייט אין פיליזאפיע פונדעסטוועגן האלט איר אים פין די גרעסטע ריזן וואס כלל ישראל האט פארמאגט
די חשמונאים וואס האבן געקעניגט און ארץ ישראל ווערן נישט באשולדיגט און כפירה צוליבן האבן א גרויסן טעות אין דעם אז לא יסור שבט מיהודה אדרבה זיי ווערן באטראכט אלטץ גרויסע צדיקים
אין פריערדיגע תקופות זענען געווען גענוג וואס האבן געהאט היבש פראוויצירנדע דעות קיינמאל האבו אמתע גדולי ישראל דאס נישט פארריפן אלטץ כפירה סיידן אז ס'איז ממש געווען איינע פון די עיקרים אדער אפשר אמאל למיגדר מילתא
ווידעראום היינט צוטאגס באשולדיגט מען שוין מענטשען וואס האבן אנדערע דעות אין הלכה מיט כפירה ווי צום ביישפיל ביי פינוי מתים וואס איז דא באמת שטארקע היתרים און הלכה דערביי
תבנא לדינא פונעם פערספעקטיוו פון אן אנטי-אתחלתא דגאולהניק האט נישט קיין זין אנצוריפען א מזרחיניק אלטץ א כופר חלילה און נישט נאר דאס טאמער די מזרחיניק איז א גרעסערע ירא שמים און איז מקיים די מצות מיט ווייניגער מצות אנשים מלומדה שטייט ער אין פיל א העכערן מדריגה פונעם צוויטן כאטש יענער באזיצט נישט די דעות כוזבות צבש"פ סאיז גלייכער צו ניצן אים אלטץ א שוחט אדער סופר.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1592
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1875 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2067 מאל

הודעהדורך שליח » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 2:04 pm

יאיר האט געשריבן:לויט ווי @שליח לייגט עס אראפ קומט אויס אז וויבאלד עס איז דא אזא חיוב צו גלייבן ממילא קענען מיר שוין מאכן א הכרעה להלכה, און איינמאל מיר האבן די הכרעה להלכה ווערט עס שוין פאררעכנט ווי א מציאות (פאר אונז) אבער כפי מיטב ידיעתי איז נישטא קיין מקור פאר אזא חיוב. מיין שאלה איז, וואס פעלט זיך אויס זיך אריינצולייגן מיט א געזונטער קאפ אין א קראנקער בעט, אין די זעלבע צייט וואס די גמרא אנערקענט שוין אז אנן לא בקיאינן בחסירות ויתירות, און דערפאר פסק'נט מען אין שולחן ערוך אז מען קען נישט פסל'ען א תורה באזירט אויף חסירות און יתירות?


טאקע נישט ריכטיג, ותפוס לשון אחרון:

יאיר האט געשריבן:דער איינציגער אויסוועג וואס איך קען זען איז אז יעדער איד דארף באטראכטן זיין ספר תורה מיט קדושת ספר תורה, אריינגערעכנט יעדער אות, אפילו אויב ער ווייסט קלאר אז ס'איז דא טעותים, ווייל אויב נישט וועט מען דאך זאגן אויף יעדער אות אז ס'איז נישט מסיני. דאס איז גאר א שטארקער יסוד, אז דאס באטראכטן אן אות אדער א ווארט מיט קדושת ספר תורה מיינט נאכנישט אז דאס איז טאקע געגעבן געווארן מסיני, און אודאי איז דאס נישט א חיוב אין "אמונה" עס איז נאר א חיוב אין הנהגה. מעגליך אז דאס מיינט שליח צו זאגן.


בערך דאס האב איך געמיינט מיטן צווייטן וועג, איר שרייבט עס אבער פיל בעסער. איין זאך וויל איך אבער פארשטיין, איר שרייבט:

יאיר האט געשריבן:נאך א נקודה, די סיבה פארוואס כלל ישראל האט "מכריע" געווען להלכה ווי אונזער היינטיגער נוסח, איז פשוט צוליב דעם דרוק, וואס איין נוסח איז געווארן פארשפרייט איבעראל. ווען מיר שרייבן נאך היינט אין כתבי ידות וואלט ביז היינט געווען צענדליגער נוסחאות. ממילא האט נישט עכט קיין פשט צו זאגן אז דאס איז סיי וועלכע סיבה אדער סימן.


איז דען נישט אונזער נוסח באזירט אויף די הכרעות פונעם רמב"ם, רמ"ה, און שפעטער דער מנחת שי (און אנדערע)? מעגליך אז ווען נישט דפוס וואלט ווייטער געווארן נוסחאות במשך די יארן, אבער למעשה יעצט איז עס מיוסד אויף זייערע הכרעות, ניין?

יאיר האט געשריבן:אבער עס איז ידוע שיטת הרמב"ם אז בעניני אמונה איז נישט שייך קיין הכרעה בדרך הלכה, וכן מסתבר.


וועלכער רמב"ם מיינט איר (בענין ימות המשיח קומט נישט אריין כמובן)? און פארוואס איז מסתבר אזוי? ביטע זייט מרחיב.
ראית איש חכם בעיניו תקוה לכסיל ממנו (משלי כו יב).
Skepticism is not necessarily a badge of tough-mindedness; it may equally be a sign of intellectual cowardice ~ John Beloff
באניצער אוואטאר
שליח
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 11, 2013 11:43 am
געפינט זיך: th dimension'∞
האט שוין געלייקט: 506 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 720 מאל

הודעהדורך הוגה » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 10:33 pm

שליח האט געשריבן: חוץ אויב מיינט איר אז אלע נוסחאות זענען באמת געגעבן געווארן, כענין כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש, אבער דאס שמעקט שוין פויליש, און ס'האט לכאורה נישט מיט אלו ואלו. און אויך אויב זאגט מען אואדא"ח מיינט דאס נאר אז ביידע האבן א צד ברצונו יתברך (כד' הריטב"א בשם חכמי צרפת), אבער למעשה אחר הכרעה אויב וועט איינער מאכן א מוהל מעסער בשבת וועט ער זיין חייב סקילה, והכ"נ לאחר הכרעה איז א ס"ת נאר כשר למעשה אויב איז עס בנוסח בן אשר.


וואס איז שלעכט צו זאגן אז ס'איז תורה מסיני אלץ כל מה שתלמיד עתיד לחדש? לגבי דיין טענה אז לאחר הכרעה איז צוריק צו איין שיטה, דא איז קיינמאל קיין הכרעה געווען, עס האט נאר אויסגעזעהן בעסער איין נוסח האט מען עס אנגענומען, נישט ווייל מען האט געהאט proof אז דער נוסח דוקא איז מסיני און נישט אנדערע.

אגב, כ'וויל צוריק גיין צו וואס מען האט געשמועסט בתחילת המדובר בנוגע די ספרי תורה וואס זענען איבער געטייטשט געווארן צו גריכיש. לדעתי וואלט יענע נוסח געדארפט זיין די ווייניגסטע קראנט, היות מיר האבן א קבלה אז די שרייבער האבן בכוונה געטוישט, כידוע.

יאיר האט געשריבן:בנוגע דעם רמב"ם, כ'האב אמאל געהאט נאך ראיות אז אגרת תימן איז פיל מיט אמונות הכרחיות. ממילא פעלט נישט אויס צו מדחיק זיין דעם רמב"ם, היות ער האט קלאר נישט געהאט קיין פראבלעם מיט'ן שרייבן ליגנט ווי לאנג עס פעלט זיך אויס פאר די אמונה, כמש"כ בספר המורה.


@יאיר, אפשר שרייבסטו א מאמר איבער דיין בליק און פארשטאנד פון די אגרת תימן? בנוגע לענינינו, וואו אין מורה זאגט די רמב"ם אז מען מעג משקר זיין לצורך אמונה? ביטע מצטט זיין מיט א מראה מקום. יישר כח.

@נהורא נפישא, דיין לעצטע תגובה איז א breath of fresh air. מיר לעבן אין א צייט ווען דאס טיטל כופר אדער אפיקורס ווערט ארום געווארפן אזוי פיל אזש עס פילט זיך ווי מען לעבט אין א דור שכולו כופרים. איך האב אלץ געזוכט א ריכטיגערע טערמין, און דעות כוזבות איז גוט אבער מען מוז געדענקן אז אנדערש ווי "כופר" איז דער טערמין up for interpretation.


.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2814
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7258 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6412 מאל

הודעהדורך לעיקוואד » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 10:38 pm

הוגה האט געשריבן:
לדעתי וואלט יענע נוסח געדארפט זיין די ווייניגסטע קראנט, היות מיר האבן א קבלה אז די שרייבער האבן בכוונה געטוישט, כידוע.


.


אפשר איז די 'קבלה' מער א הסבר לאחר המעשה אויף די שינויים וואס מ'האט געטראפען אין די טייטש ווי א קבלה אויף וואס איז געשעהן בשעת מעשה? (למעשה איז נישט קלאר די גאנצע זאך ווייל נישט אלע שינויים וואס די גמרא גיבט איבער זענען דא אין די תרגום השבעים שבידינו און ווידער זענען דא פיל אנדערע שינויים ממילא איז שווער צו וויסען פונקט וואס די גמרא מיינט).
I have a dream
Martin Luther King ~
באניצער אוואטאר
לעיקוואד
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3787
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג סעפטעמבער 10, 2012 7:22 am
האט שוין געלייקט: 1748 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 5812 מאל

הודעהדורך יידל » זונטאג סעפטעמבער 01, 2013 10:51 pm

הוגה האט געשריבן:וואו אין מורה זאגט די רמב"ם אז מען מעג משקר זיין לצורך אמונה? ביטע מצטט זיין מיט א מראה מקום. יישר כח.

עיין כאן viewtopic.php?p=145727#p145727 בסוף התגובה.
רבון העולמים, היינט באחרית הימים; רבון העולמים, ווי מיר לעבן היינט איז שווער צו זיין א תמים. - שלמה גרטנר, והתקין
באניצער אוואטאר
יידל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4914
זיך רעגיסטרירט: זונטאג פעברואר 26, 2012 12:44 am
האט שוין געלייקט: 2918 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4310 מאל

פריערדיגענעקסט

גיי צוריק העמק דבר

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 3 געסט