"דארפן" מיר זיך פירן מאראליש ?

מחשבה, השקפה ועיון

הודעהדורך נהורא נפישא » דאנערשטאג אקטאבער 02, 2014 10:09 pm

איך באצוה זיך צו דעם, און אגב איז מאדנע אז ער זאגט אז ס'איז נישט ריכטיג, און דערנאך קלעימט ער אז ס'איז אוממעגליך אויפווייזן זאכן צו זיי זענען אמת צו נישט, כמיין פון ווי ווייסט ער אז ס'איז נישט ריכטיג, אחוץ אז ער וועט ענטפערן אז ער האט אמונה אין לאגיק.
יאיר האט געשריבן:
נהורא נפישא האט געשריבן:דאס איז שוין נאנסענס, וויל מיר פערסיוון רעאליטעט און איר אייגנארטיגע וועג, ס'איז נישט שייך זיך צו דינגען אויב אינזער רעאליטעט איז אמת צו נישט, ווייל דאס איז די איינציגסטע אמת וואס מיר ווייסן.

דאס אליין איז אויך נישט ריכטיג. אבער מיין שאלה איז, וואס איז די ראיה אז אויב דו האסט יעצט א הונדערטער און דו גייסט מארגן קריגן נאך איינס וועסטו האבן צוויי הונדערט. ווייל היינט האט עס פאסירט מיינט נאכנישט אז מארגן וועט זיך עס איבער'חזר'ן. ווען דו קומסט אויף מיט א ראיה, וועסטו נאכדעם מיר דארפן אויפווייזן פארוואס איך דארף גלייבן די ראיה, און נאכדעם פארוואס איך דארף גלייבן די ראיה אז איך דארף גלייבן די ראיה.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1620
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1894 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2123 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 12:10 am

יאיר, ארויפצוברענגן ספיקות איבער די חשיבות פון לאגיק מיט "לאגישע ארגומענטן" איז אבסורד.
איך מאך נישט אוועק דאס אז טעכניש דארף מען גלייבן אין די חשיבות פון לאגיק אז זי איז א הונדרעט פראצענטיגע נוצבארע און ווירקזאמע מעטאד, כאטש אינזער עקספיריענס זאגט אינז אז יא, אבער ווער זאגט אז מיר זענען נישט אין פאר סופרייז, אבער דאס איז אזוי ווי איינער זאגט אז דאס וואס ער זעהט און הערט און שמעקט מוז ער גלייבן אז זיינע חושים נארן אים נישט, אבער דאס איז נישט די זעלבע ווי גלויבן אין עפעס וואס ער האט נישט קיין שום מוחשיות'דיגע באווייז.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1620
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1894 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2123 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 12:35 am

וואס איך זאג איז אז לאגיק "אליין" איז self defeating, מען מוז צוקומען צו אן "אמונה" אין לאגיק. באמת איז דאס נישט קיין סאך אנדערש ווי וואס דו זאגסט, נאר אויף אן אנדער נוסח. והשתא דאתית להכי, פונקט ווי ס'איז זינלאז צו זאגן אז לאגיק עקזיסטירט נישט, כאטש ס'איז נישטא קיין לאגישע ראיות דערויף, אזוי איז זינלאז צו זאגן אז דער קאנצעפט פון מאראל עקזיסטירט נישט. דאס מיינט נישט אז מען "דארף" זיך פירן מאראליש ווייל כך גזרה חכמתו ית', דאס מיינט אז מאראל איז אן אינטעגראלער חלק פון אונזער רעאליטעט, אויב נישט איר יסוד, און מיר פירן זיך לויט דעם אפגעזען אויב מיר דארפן יא אדער מיר דארפן נישט. וזה ביאור על כרחך אתה עתיד ליתן דין וחשבון.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8081 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 10:17 am

יאיר דיין ארגומענט איז לעכערליך ביז גאר
דו טענה'סט אזוי היות מ'דארף גלייבן אז לאגיק איז מעטאד צו דערגיין רעאליטעט
און אויב שוין גלייבן גלייב און עטיקס אויך.
גלייבן אין עטיקס אז וואס ?
אוודאי עקזעסטירט סיסטעמן פון עטיקס אבער מיט וואס איז סופיריער די עקזיסטענץ פון עטיקס מיט די עקזיסטענץ פון מאראל קאראפציע
ביידע עקזעסטירן.
עס מאכט סענץ צו פרעגן אויף סיי וועלעכע סיסטעם פארוואס גלייבסטו אין דעם
ס'מאכט אבער נישט קיין סענס צו פרעגן פארוואס גלייבסו אין לאגיק
ווייל ס'איז ניטאמאל דיין גלייבן וואס פעלט זיך דא אויס דיין גאנצע עסענס איז לאגיק
דאס אז דיין מחשבה איז מאטיווירט אין סיי וואספארא וועג איז לאגיק
אינזער מח איז א לאגיק פראצעסירנדן מאשין און מיר לעבן אין דא ראמען פון לאגיק
און ס'איז זינלאז אריבער צו גיין די גרעניץ ווייל דאס קענסטו אויך נאר טוען מיט לאגיק
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1620
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1894 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2123 מאל

הודעהדורך יאיר » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 10:29 am

פסיכאלאגן האבן שוין לאנג פעסטגעשטעלט אז דער עסענס פון דעם מענטש איז נישט לאגיק. רוב מענטשן מאכן רוב געווענליכע טאג טעגליכע באשלוסן נישט לויט לאגיק נאר לויט אינטואישענס וכדו'.
מאראל איז דער עסענס פון דעם מענטש אסאך מער ווי לאגיק. יעדע פעולה וואס דו טוסט איז ווייל דו זעסט עפעס א וועליו דערין. דאס וואס דו געפינסט פאר וויכטיג זיך צו טענה'ן איבער מאראל איז אויך נאר ווייל דו האסט א מאראלישע שטופ צו דערגיין דעם אמת.
און ווען איך רעד פון מאראל רעד איך נישט פון א ספעציפישע סיסטעם פון מאראל, ווי יוטיליטעריעניזם וכדו', איך רעד פון דעם שורש פון מאראל. פונקט ווי ווען מען רעדט פון לאגיק רעדט מען נישט ספעציפיש פון יוקליד.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8081 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 11:56 am

....
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך נהורא נפישא אום פרייטאג אקטאבער 03, 2014 12:44 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1620
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1894 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2123 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 12:40 pm

...
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך נהורא נפישא אום פרייטאג אקטאבער 03, 2014 12:43 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1620
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1894 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2123 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 12:41 pm

איך האב נישט קיין סאך צייט היינט, און איך וועל נאכצוריקומען בקרוב, אבער די מישט דא ארום.
אמת אז די זוכעניש פארן אמת איז א מאראלישע וועליו אבער סאיז צו זי זעלבע צייט א פראקטישע וועליו וויאזוי זיך אומצוגיין נוצליך , די סיבה פארוואס איך טענה זיך איז פשוט און פראסט ווייל איך האב הנאה צו דערגיין אמת'ן נישט ווייל איך האב א מאראלישע פליכט צו דערגיין דעם אמת
משא"כ מאראל לשם מארא איז לאו דוקא פראקטיש, פארוואס זאל איך זיך צוריקהאלטן פון גנבנ'ן לדוגמא אויס'וועט נישט זיין קיין קאנסעקווענצן.
דאס וואס די זאגסט אז די מח איז נישט קיין לאגישע מאשין נאר איז לעכעריג מישטו אביסל
אמת ס'איז לעכעריג אבער נישט ווייל די מח מאכט נישט קיין לאגישע באשלוסן נאר וויבאלד ס'איז געמישט מיט הנחות קדומות דערפאר זענען די באשלוסן לאו דוקא לאגיש סאביעקטעוולי
איך וועל נאך צוריקומען מסביר סיין וואס איך מיין
דערווייל לאז איך דיר איבער מיט דעם
פארוואס גלויבסטו אין עטיקס מער ווי אין מאראל קאראפציע ?
פאר מער, פון ווי איך קום ליינט דא
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1620
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1894 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2123 מאל

הודעהדורך מאטי » פרייטאג אקטאבער 03, 2014 2:29 pm

מיר קוקט אויס אז נהורא איז אנגעפיקעוועט מיט עקזיסטענציאליזם און ער ווייסט דאס ניטאמאהל.
Existentialism - צווישן אנדערע - זאגט אז פילאזאפן קענען נישט באשטימטן געזעצן פארן מין האנושי, בעצם איז נישט פארהאן בכלל אזא זאך ווי א שם הכולל פון "היומאן ביאינג". דאס וואס איך בין יעצט ערב יום כיפור מיט מיין גאנצן היסטאריע, געפילן, גוסטע, ענווייראנמענט, און אלעס ארום דעם, איז בכלל נישט דער "היומען ביאינג" ווי דער פאר וועם אריסטאטל שרייבט עטישע געזעצן, קאנט מעג פילאזאפירן ווי לאנג ער וויל מיט Categorical_imperative געזעצן, אבער ער ווייסט נישט צו וועמען ער רעדט בכלל אז ס'זאל שייך זיין כולל צו זיין אלע אונטערן שוץ פון זיינע געזעצן.

ליתר שאת עיין פה
ותמצא נחת. (בעיקר נאך 20 מינוט אינעם קליפ.)
My enemy showed me an Olive Branch, upon closer observation it turned out to be covered in Fig Leaves
באניצער אוואטאר
מאטי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2993
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אוגוסט 27, 2012 5:06 pm
האט שוין געלייקט: 3759 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4332 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » זונטאג אקטאבער 05, 2014 12:22 pm

@לעיקוואד וואס פרובירן מאראל פיליזאפן צו דערגיין ?
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1620
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1894 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2123 מאל

הודעהדורך לעיקוואד » זונטאג אקטאבער 05, 2014 1:08 pm

זיי זענען פארנומען אריינשטעקן א ריינדיכע נאגל און א פירעקעדיגע לאך, און האבען נאך טענות אז עס גייט זיי נישט.
I have a dream
Martin Luther King ~
באניצער אוואטאר
לעיקוואד
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3847
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג סעפטעמבער 10, 2012 7:22 am
האט שוין געלייקט: 1766 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6008 מאל

"דארפן" מיר זיך פירן מאראליש ?

הודעהדורך מי אני » זונטאג מערץ 01, 2020 3:49 pm

אפאר הערות:

1). די עצם שאלה פונ׳ם אשכול וועט אנרירן אויף די דעבאטע איבער טאמער מאראל קען טאקע מחייב זיין אן קיין ג-ט המצווה על זה, ועיין כאן. (און דאס איז, ווי נישט, א חלק (פון אן אספעקט) פון די ארגומענט פון מאראליטי [פאר ג-ט].)

2). ואגב, בנוגע מאראל האט אפיקורוס געהאלטן אז דאס וואס מ׳פיהלט איז ריכטיג איז אסאך מער א (לאגישע...) קובע אויף וואס איז מאראליש ריכטיג, ווי אפילו עפעס וואס מ׳קומט צו דערצו סתם אזוי דורך סברא וכדומה. דאס גייט אביסל צוזאמען מיט אריסטו׳ס דאקטרין פון ענטעלעטשי וואס לויטעט אז מענטשן האבן א נאטורליכע נייגונג צו ראציאנאל און דאדורך אויסצופארמען א ווירטואס כאראקטער. דאס פירט שוין אריין אין צום שמועס פון דאס עצם באזיס פון לאגיק.

3). עס איז אינטרעסאנט אבער דוד הום וויל פארענטפערן די דערמאנטע פראבלעם פון אינדאקשן [זיך פארלאזען עפ״י ריזען/לאגיק אז ווי אזוי ס׳איז געווען מיט די אקסיאמן וכו׳ וכו׳ איז ווי אזוי ס׳וועט זיין אינ׳ם עתיד די זעלבע - אפגעטייטשט דא אלס ״ווער זאגט מ׳קען זיך פארלאזן אויף לאגיק מעיקרא?״], אז דאס וואס מ׳פארלאזט זיך פון וואס מ׳ווייסט יעצט אויפ׳ן עתיד וועט אויך אזוי זיין [למשל ״די זון האט אויפגעשיינט אין מזרח יעדן אינדערפרי עד האידנא עפ״י די געזעצן פון פיזיקס וכו׳, וועט עס אויך אויפשיינען מארגן אינדערפרי פונקט אזוי״] איז נישט מכח ריזען והנפש המשכלת נאר מכח די נפש המדמה [די אימעדזשינעטיוו פאקולטי]. דער מו״נ (ח״ב פל״ו ול״ח) זאגט אז פון דעם קומט אויך די כח הנבואה ע״ש (ועיין כאן באות א). קען מען מיט דעם זאגן אז יעדע מענטש וואס איז זיך אביסל משלים מיט זיין כח הגיון ונפש המשכלת אויף צו מאדעלן דעם עתיד עפ״י לאגיק און אירע געזעצן וכו׳ קומט צו צו א מדריגה פון נבואה (ועיין להלן במו״נ שם בפמ״ה במדריגות הנבואה). דהיינו אז ער נוצט יעצט/נאכדעם זיין כח המדמה [שמשם הנבואה] אויף צו טאקע אינדאקטן דעם עתיד (וה״ה אפשר אפילו לדידאקשען. ולאידך גיסא זענען דא וואס פארענטפערן פונקט פארקערט. דהיינו אויב וויל מען אזא שטארקע לאגישע חיזוק פאר אינדאקשן, קומט דאך אויס אז אינדאקשן איז פשוט נאך א מין דעדאקשן! (ואגב האט דר. קארל פּאפּער געוואלט ענטפערן עפעס ענליך, עכ״פ לגבי סייענס.)).

4). די פראבלעם גייט אויך מיט א (ווי נישט) מער עמפירישע מהלך אין עפיסטעמאלאגיע. משא״כ אויב נעמט מען אן שטערקער א ראציאנאלישע (עי פריארי) מהלך אין דעם איז נישט אזוי שווער (קאנט האט פרובירט צו ענטפערן עפעס אזוי); די יסוד, אפילו פאר סינטעטישע מציאות׳ן [די ״למעשה׳דיגע״ מציאות׳ן אין די וועלט, ועיין כאן] איז ל״ד עקספיריענס. ועיין מענין זה מכאן ולהלן.

5). די פראבלעם רירט אן אויף דעם צו ס׳קען זיין עפעס וואס איז מער ווי סתם א גלויבונג - עס איז דזשאסטיפייד. עיין (מ)כאן (ולהלן לגבי סקעפטיסיזם בכלל).

6). אל-גאזאלי און וויליאם פון אקהאם האבן מקשר געווען די פראבלעם מיט ג-ט׳ס יכולת. דהיינו, אז ג-ט קען טוישן די געזעצן וכו׳ ווען ער וויל, וממילא ווער זאגט אז די געזעצן וועלן אנהאלטן דאס נעקסטע מאל ‏(עכ״פ ביי זאכן וואס זענען נישט שני הפכים בנושא אחד וברגע אחד)? דאס גייט צוזאמען מיט דעם וואס ער האט געהאלטן אז בעצם גייט נישט ממש די עפעקט נאך די קאוז נאר זיי ווערן געשאפן (אין א בחינה) ביינאנזאם (יעדעס מאל עקסטער, מכח דעם רצון פון ג-ט, און דאס איז טאקע ווי אזוי נסים פאסירן).

7). די פילאזאפן לודוויג וויטגענשטיין, (דר. פּיטער סטראסאן,) דר. קיט קעמפבעל, און דר. קלאדיאוי קאסטא האבן געענטפערט ענליך צו @נהורא נפישא’ס תירוץ. דהיינו, עס איז נישט שייך און מען קען זיך אפילו נישט פארשטעלן א וועלט וואו מיר לעבן און מען זאל נישט קענען מאכן קיינע (לאגישע) אינדאקשנס [עס איז אבסורד]. דאס אליין גיבט (עפעס) א קרעדיביליטי דערצו.

8). ובנוגע עקזיסטענשעליזם האט דער פילאזאף סארען קירקעגארד געזאגט אז די פונקט [סינגולעריטי] פון א מענטש׳נס עקזיסטענץ קומט טאקע אפיר ווען ס׳דא א סתירה צווישן געהעריגע אנגענומענע עטיקס און זיין גלויבונג. ווייל זיינע רעליגיעזע מעשים זענען דאס וואס גיבן זיין עקזיסטענץ א ״מינונג״/תכלית/משמעות (בלא יודעים). אבער דאס קלאפט זיך אן אין א שוועריקייט און ברענגט ארויס אין די עפענטליכקייט זיין אפשאצונג איבער (דאס תכלית פון) זיין עקזיסטענץ ווען דאס איז אין קאנטראסט צו די שכליות׳דיגע מאראל וואס ער אנערקענט. ווייל דאס איינהאלטן די אלגעמיינע מאראל/עטיקס ברענגט דעם מענטש צום קישור מיט די יוניווערסאל/כלל [אלס א כעין מציאות] און גיבט פאר׳ן לעבן א משמעות. משא״כ די געבאט וואס גייט דערקעגן פאוקוסט אויף דעם איינצעלנעם און מאכט דאס עקזיסטענץ פונ׳ם יחיד חשוב׳ער ווי דעם. איז דעמאלטס ווערט נולד די [מעטא] פראגע אז יעצט וואס איז טאקע די ״כלל״ וואס גיבט א משמעות צום עקזיסטענץ? אין דעם אליין מוז זיין א ״כלל״.

ער פארענטפערט אז די ״כלל״ דערביי איז דעם/יעדע מענטש׳נס אייגענע סאביעקטיווע געפיל צו וואס ער פיהלט איז ״אמת״ און גיבט א משמעות צו זיין עקזיסטענץ; דאס איז ״אמת״ (עכ״פ) לגבי דאס משמעות פון עקזיסטענץ. די היפך דערפון איז פשוט קאנפארמיטי צום ציבור. ניטשע האט אין דעם כלל טאקע אריינגעשטעלט מאראל אליין, וואס קומט דאך פון דעם ציבור׳ישן קאנסענסוס.

9). ניטשע האט ווי באקאנט געהאלטן נאך שטערקער אז מאראל, און רעליגיע וואס באשטעטיקט דאס און שטארקט דאס, איז צושטאנד געקומען (אלס אן אנטאלאגישע מציאות) פון אזא סארט ״מרידה פון די שוואכע״ כדי די שטארקע זאלן נישט קענען געוועלטיקן אויף זיי כאוות נפשם. אין אנדערע ווערטער, עס איז א ״ווילן צו געוועלטיקן״ פון די שוואכע וואס האט זיך משריש געווען אינ׳ם קאנשענס פון מענטש. און עס קומט אויס אז דער מענטש איז אין א שטענדיגע מלחמה פון זיין אינסטינקט קעגן זיין ווילן, וואס מאכט אים קראנק.

ער האט געהאלטן אז דער שטארקער ״אובערמענטש״ ווען ער אנערקענט דאס האט די פאטענציאל צו גיין ווייטער אין זיין זעלבסט-געוועלטיגונג וכו׳ ווי (סתם) ״גוט און שלעכט״ און צוקומען דערצו אז טאקע אט דאס איז עקזיסטענץ. (אווערסימפליפייד אין גרויסן.)
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 932
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 5032 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 550 מאל

פריערדיגע

גיי צוריק העמק דבר

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 3 געסט