וואס איז פאעזיע?

פענע-קונסט און נשמה-געזאנג

וואס איז פאעזיע?

הודעהדורך נח געציל » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 12:06 pm

וואס דעפינירט פאעזיע? איז יעדע זאך וואס איז געשריבן מיט קונץ פאעזיע? איז גראמען ריכטיג פאעזיע, אדער א פרשה פאר זיך?

לאמיך פרובירן בעסער צו פארשטיין געבן מיין פראגע. ווי איך פארשטיי איז מגילת אסתר א מעשה, און שיר השירים איז פאעזיע. וואס איז משלי? די תורה איז אממערסטנס נישט פאעזיע, אבער משה רבינו אין האזינו, צו רעדט ער אין פאעזיע? להבדיל בלעם הרשע'ס ברכות, איז דאס פאעזיע? ווען מנחם מענדל שרייבט א מעשה איז עס א מעשה, אבער אין דער אנהויב ווען ער רעדט פון די בלויע הימלען און געלע בלעטער, איז דאס פאעזיע?

לויט ווי איך מיין אז איך פארשטיי טראכט איך אז איכה, די קינות, און פיוטים אין יוצר, דארפן זיין פאעזיע. וואס טוט זיך מיט תהילים? איך מיין אז אויך, ניין?

איך וועל עס אראפברענגען נענטער. אין דעם (הערליכן) בלאג (וואס איך האב בדרך אגב אפגעליינט אין איין טאג, אויב דער בלאגער דרייט זיך, נעם צענדליגער קלאפעס אין די פלייצע און הונדערט מאל ייש"כ), זע איך דאס וואס איז זיכער פאעזיע, דאס אויך, אבער פון אן אנדערן סארט, וואס טוט זיך מיט דעם, איז דאך אויך פאעזיע? נאנט צו פאעזיע? אן ארטיקל מיט פאעזישע שטריכן?
נח געציל
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 89
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 4:30 pm
האט שוין געלייקט: 94 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 127 מאל

הודעהדורך יאנקל » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 12:59 pm

פּראָזע איז די פשוט'ע באנוץ פון שפראך. רוב ביכער ווערן געשריבן אין פראזע, און אזוי אויך די געווענליכע מונדליכע שפראך איז פראזע. אין פראזע איז דער באדייט פון די ווערטער און שורות געווענליך זייער קלאר, און עס איז נישט פאראן נאך א שיכט פון באדייט. אנדערש איז אבער פאעזיע וואו עס איז פאראן א טיפערער באדייט, צו וועלכן מ'קען צוקומען דורך מחשבה. און צומאל איז דער באדייט גענצליך באהאלטן, און אויבנאויף פארשטייט מען בכלל נישט וואס דער שרייבער וויל. פאעזיע האט אן אייגנארטיגן באנוץ פון שפראך, שילדערנדיג סצענעס און געפילן מיט פילפארביגע קאלירן.

ביי אונז איז גראמען אן אנגענומענער פארמאט פון פאעזיע, אויף אזוי ווייט אז רוב מיינען אז גראמען איז סינאנים מיט פאעזיע. פאקטיש גייט פאעזיע צוריק נאך פאר די חכמה פון גראמען איז ערפינדן געווארן.

די דריטע פאעמע פון "וועלטעלעך" צו וועלכער דו האסט צוגעלינקט, "דרייצן אזייגער", איז "פראזע פאעזיע" - דאס הייסט פאעזיע געשריבן מיט פראזע.
יאנקל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2917
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 23, 2012 10:49 pm
האט שוין געלייקט: 2613 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3782 מאל

הודעהדורך נח געציל » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 2:19 pm

איך בין נאכנישט קלאר. לויט דיין הסבר פארשטיי איך אז פאעזיע איז דאס וואס איז געשריבן סתום, עס ברויך א ביאור, עס ליגט דערין א טיפערער פשט ווי די פשוטע אפטייטש פון די ווערטער. פארוואס דאן איז דער "דרייצן אזייגער" ארטיקל א חלק פון פאעזיע בכלל, ס'איז געשריבן מיט קונץ, אבער ס'איז בכלל נישט סתום.

בדרך אגב, האט "פּאעטרי" עפעס א פארבינדונג מיט "פּיוט" און "פּייטן"?
נח געציל
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 89
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 4:30 pm
האט שוין געלייקט: 94 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 127 מאל

הודעהדורך נח געציל » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 2:26 pm

בדרך אגב, לויט ווי דו זאגסט קומט אויס אז שיר השירים לויט פשוט פשט איז נישט קיין פאעזיע, אבער לויט רש"י איז עס יא פאעזיע?
נח געציל
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 89
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 4:30 pm
האט שוין געלייקט: 94 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 127 מאל

הודעהדורך בן תמליון » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 2:31 pm

נח געציל האט געשריבן:וואס דעפינירט פאעזיע? איז יעדע זאך וואס איז געשריבן מיט קונץ פאעזיע? איז גראמען ריכטיג פאעזיע, אדער א פרשה פאר זיך?

לאמיך פרובירן בעסער צו פארשטיין געבן מיין פראגע. ווי איך פארשטיי איז מגילת אסתר א מעשה, און שיר השירים איז פאעזיע. וואס איז משלי? די תורה איז אממערסטנס נישט פאעזיע, אבער משה רבינו אין האזינו, צו רעדט ער אין פאעזיע? להבדיל בלעם הרשע'ס ברכות, איז דאס פאעזיע? ווען מנחם מענדל שרייבט א מעשה איז עס א מעשה, אבער אין דער אנהויב ווען ער רעדט פון די בלויע הימלען און געלע בלעטער, איז דאס פאעזיע?

לויט ווי איך מיין אז איך פארשטיי טראכט איך אז איכה, די קינות, און פיוטים אין יוצר, דארפן זיין פאעזיע. וואס טוט זיך מיט תהילים? איך מיין אז אויך, ניין?

איך וועל עס אראפברענגען נענטער. אין דעם (הערליכן) בלאג (וואס איך האב בדרך אגב אפגעליינט אין איין טאג, אויב דער בלאגער דרייט זיך, נעם צענדליגער קלאפעס אין די פלייצע און הונדערט מאל ייש"כ), זע איך דאס וואס איז זיכער פאעזיע, דאס אויך, אבער פון אן אנדערן סארט, וואס טוט זיך מיט דעם, איז דאך אויך פאעזיע? נאנט צו פאעזיע? אן ארטיקל מיט פאעזישע שטריכן?


איך בין א קנאפער ידען דא אבער איך מיין משלי איז נישט ממש פאעזיע זי איז פראווערבס אדער גלייך ווערטלעך קורץ אין שארף . שירת האזינו, ברכת יעקב, שירת הים מיט שירת דבורה זענען ריין פאעזיע. (אגב די עלצטע געשריבענע פרשיות אין תנ"ך לויט די יודעי דבר). תהלים מיין איך איז אויך פאעזיע מער ווייניקער.

און ישר כוח פאר די וועלטעלעך לינקס איך בין אויסער זיך פון התפעלות געבענטשט זאל זיין דער "סיסטעם" וואס האט ארויסגעגעבן אזא שרייבער איך בין שטאלץ צו זיין א חלק פון איר.
באניצער אוואטאר
בן תמליון
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1455
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג מערץ 16, 2012 12:34 pm
האט שוין געלייקט: 1535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1892 מאל

הודעהדורך בן תמליון » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 2:43 pm

נח געציל האט געשריבן:בדרך אגב, לויט ווי דו זאגסט קומט אויס אז שיר השירים לויט פשוט פשט איז נישט קיין פאעזיע, אבער לויט רש"י איז עס יא פאעזיע?


איך מיין אז שיר השירים איז א פאעזיע לכל הדיעות דער דיאלאג צווישן דעם פאסטעכער מיט זיין כלך יפה רעיתי איז פארשלייערט נישטא קיין פשוט פשט.
באניצער אוואטאר
בן תמליון
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1455
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג מערץ 16, 2012 12:34 pm
האט שוין געלייקט: 1535 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1892 מאל

הודעהדורך פשוט-קאמפליצירט » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 2:51 pm

נח געציל האט געשריבן:איך בין נאכנישט קלאר. לויט דיין הסבר פארשטיי איך אז פאעזיע איז דאס וואס איז געשריבן סתום, עס ברויך א ביאור, עס ליגט דערין א טיפערער פשט ווי די פשוטע אפטייטש פון די ווערטער. פארוואס דאן איז דער "דרייצן אזייגער" ארטיקל א חלק פון פאעזיע בכלל, ס'איז געשריבן מיט קונץ, אבער ס'איז בכלל נישט סתום.


ידידינו יאנקל האט כדרכו בקלארקייט שיין מסביר געווען וואס פאעזיע איז. ווי מיט רוב אנדערע זאכן, איז פאראן א גרויסער גרויער שטח, וואו א שטיקל געשרייבאכטס האקט אריין אין די גרעניצן פון מער ווי איין סטיל. איינמאל א קאמפאזיציע איז נישט געשריבן פינקטליך און שטרענג לויט די כללים פון איין באשטימטער סטיל, איז שווער צו באשטימען פינקטליך וואו אין ספעקטרום פון שרייבווערק עס פאלט אריין.

דאס לעצטע שטיקל פון "וועלטעלעך" בלאג איז לכאורה אזא מין כלאים שטיקל. ס'איז זיכער נישט ריין פאעזיע, אבער געוויסע אספעקטן -- דער טיטל "דרייצן אזייגער", דער אויספיר -- טראגן עפעס א פאעטישן נאכ'טעם.

שיר השירים איז פאעטיש, אפילו לויט'ן פשוט-פשט טייטש פון די ווערטער. די געפילן און בילדער זענען געשילדערט מיט משל ומליצה. ס'איז דווקא א קלאסיש שטיקל פאעזיע.
און וואס שטייט אין זעקסטן חלק שלחן ערוך?
באניצער אוואטאר
פשוט-קאמפליצירט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 873
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מערץ 01, 2012 1:19 pm
האט שוין געלייקט: 1097 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1358 מאל

הודעהדורך נח געציל » דאנערשטאג אוגוסט 23, 2012 3:23 pm

יישר כח, בן און פשוט. דער חלק פון שיר השירים פארשטיי איך. דער אנדערער חלק וועל איך ווייזט אויס מוזן אליין אויספיגערן פון ליינען מער.
נח געציל
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 89
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך פעברואר 29, 2012 4:30 pm
האט שוין געלייקט: 94 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 127 מאל

הודעהדורך טעפל » דאנערשטאג פעברואר 07, 2013 4:11 am

איך בין פון דא ארויס אינגאנצען צומישט, וואס איז יא פאעזיע און וואס נישט? :?
באניצער אוואטאר
טעפל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2048
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג מאי 17, 2012 5:25 am
האט שוין געלייקט: 4948 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 822 מאל

הודעהדורך מי אני » מיטוואך פעברואר 12, 2020 5:30 pm

ווי געשריבן דא האט דר. פראנז [לוי] ראזענצווייג געהאלטן אז אין ארט זענען פעינטינגס וכדומה מקושר צו ״מקום״ און מוזיק צו ״זמן״. ער שרייבט אבער נאך ווייטער דארט (פ״ג) אז פאעזיע (אליין) איז נישט עכט קיין איינע פון די צוויי, און עס איז מער ווי ביידע פון זיי. ער זאגט אז מוזיק איז ״בלינד״ און פעינטינגס וכו׳ זענען ״שטום״. אבער וויבאלד פאעזיע האט צו זיך אזא סארט ״אימעדזשיסטיק טראכטן״ האט עס ביידע און דאס איז עכט ״לעבעדיג״. ער זאגט ווייטער אז יעדעס מענטש וואס איז ״מענטש״ מוז האבן א סענס פאר פאעזיע. עכ״כ אז כדי צו זיין א מענטש האט ער/זי געמוזט האבן פרובירט צו פארפאסן א פאעזיע אמאל.

(לכאורה קען מען זאגן אז וואס ער מיינט בעיקר אז מ׳פארשטייט און מ׳האט עפרישיעישאן דערפאר - נישט דוקא אז מ׳״טויג״ דערצו.)
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1199
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6142 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 883 מאל

Re: וואס איז פאעזיע?

הודעהדורך מי אני » דינסטאג פעברואר 25, 2020 12:01 pm

ס׳איז מערקווידיג צוצוצייכענען דאס וואס דער כוזרי (מאמר ה טז), וואס איז אליינס געווען א פייטן, שרייבט בנוגע פאעזיע/שיר:
כַּאֲשֶׁר נִרְאֶה מֵאֲשֶׁר לוֹמְדִים מִקְצְבֵי הַשִּׁיר וּמְדַקְדְּקִים בְּמִשְׁקָלָם וְנִשְׁמַע לָהֶם הֶמְיָה וּדְבָרִים מַבְהִילִים בְּחָכְמָה נְקַלָּה לַמֻּטְבָּע שֶׁהוּא טוֹעֵם מִשְׁקַל הַשִּׁיר וְלֹא יַעֲבֹר עָלָיו דּבָר בְּשׁוּם פָּנִים
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1199
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6142 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 883 מאל

Re: וואס איז פאעזיע?

הודעהדורך מי אני » זונטאג אפריל 05, 2020 4:46 pm

מי אני האט געשריבן:ווי געשריבן דא האט דר. פראנז [לוי] ראזענצווייג געהאלטן אז אין ארט זענען פעינטינגס וכדומה מקושר צו ״מקום״ און מוזיק צו ״זמן״. ער שרייבט אבער נאך ווייטער דארט (פ״ג) אז פאעזיע (אליין) איז נישט עכט קיין איינע פון די צוויי, און עס איז מער ווי ביידע פון זיי. ער זאגט אז מוזיק איז ״בלינד״ און פעינטינגס וכו׳ זענען ״שטום״. אבער וויבאלד פאעזיע האט צו זיך אזא סארט ״אימעדזשיסטיק טראכטן״ האט עס ביידע און דאס איז עכט ״לעבעדיג״.
מיט דעם קען מען אפשר זאגן א פשט/רמז אין די גמרא (ר״ה כא:) בקש קהלת להיות כמשה יצתה בת קול וכו׳ ע״ש. ווייל ביי משרע״ה שטייט (במדבר יב ח) פֶּ֣ה אֶל־פֶּ֞ה אֲדַבֶּר־בּ֗וֹ וּמַרְאֶה֙ וְלֹ֣א בְחִידֹ֔ת. זעה׳מיר אז משרע״ה האט געהאט די מעלה אז ער האט געהאט סיי ענין שמיעה און סיי ענין ראייה ביי זיין נבואה. יעצט, אין אלגעמיין קומט מדריגת הנבואה מכח המדמה בנפש האדם (חוץ טאקע מנבואתו של משרע״ה). פון דעם קומט דאך אויך, ווי נישט, פאעזיע (וקריעטיוויטי, עכ״פ לעומת השכלי). שלמה המלך ע״ה האט טאקע מחבר געווען שיר השירים וואס דאס איז א פאעזיע וואס איז כולל ״שיר״ דהיינו מוזיק, און עס פארגלייכט די סאבדזשעקט דערין [די אשה האהובה] צו מקומות. וממילא פארמאגט דאס מוזיק/זמן און אין דעם איז דא אלעגאריעס/משלים אל מקום/פעינטינגס. און דאס אלעס איז צאמגעשטעלט אין א פאעזיע וואס איז העכער פון זיי צוויי וכדברי ראזענצווייג.

די מדריגה פון צאמלייגן מוזיק/זמן און פעינטינג/מקום צוזאמען טרעפן מיר ביי מדריגת נבואת משרע״ה. דאס האט שלמה המלך ע״ה אויך געוואלט האבן, וברמיזה אז ער האט דאס אויך צאמגעשטעלט דורך זיין כח המדמה אשר משם בעצם הנבואה. (די תירוץ קען מען זאגן איז טאקע געווען אז נבואת משרע״ה איז טאקע געווען העכער ווי (נאר) די כח המדמה.)

און דאס קען מען זאגן האט שלמה המלך ע״ה מרמז געווען (קהלת ט ח-ט) בְּכָל־עֵ֕ת [דהיינו ״זמן״ וואס איז קעגן מוזיק אין אַרט] יִהְי֥וּ וגו׳ רְאֵ֨ה [וואס איז קעגן פּעינטינגס וואס פעהלט פון מוזיק] חַיִּ֜ים עִם־אִשָּׁ֣ה אֲשֶׁר־אָהַ֗בְתָּ. והיינו, אז ער האט פרובירט צוצוקומען צום השוואה בשירו פון סיי מוזיק און ביי מקום/ארט וואס דאס איז דורך פאעזיע וככל הנ״ל, וואס דעמאלטס ווערט מען גערעכענט ווי ״לעבעדיג״. און דאס איז ער מרמז מיט רְאֵ֨ה חַיִּ֜ים עִם־אִשָּׁ֣ה אֲשֶׁר־אָהַ֗בְתָּ, והיינו אז ער האט דאס פרובירט ביי זיין פאעזיע פון שיר השירים וואס איז במשל אהבה לאשה וואס דאדורך די פאעזיע ווערט מען גערעכענט ווי ״חיים״.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1199
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6142 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 883 מאל

Re: וואס איז פאעזיע?

הודעהדורך מי אני » מוצ"ש אפריל 18, 2020 10:43 pm

כוזרי (מאמר ה אות טז):
כַּאֲשֶׁר נִרְאֶה מֵאֲשֶׁר לוֹמְדִים מִקְצְבֵי הַשִּׁיר וּמְדַקְדְּקִים בְּמִשְׁקָלָם, וְנִשְׁמַע לָהֶם הֶמְיָה וּדְבָרִים מַבְהִילִים בְּחָכְמָה נְקַלָּה לַמֻּטְבָּע שֶׁהוּא טוֹעֵם מִשְׁקַל הַשִּׁיר וְלֹא יַעֲבֹר עָלָיו דּבָר בְּשׁוּם פָּנִים. וְתַכְלִית הָאֲנָשִׁים הָהֵם שֶׁיִהְיוּ כְמוֹ זֶה אֲשֶׁר נִרְאָה סָכָל בַּמִּקְצָב, מִפְּנֵי שֶׁאֵינוֹ יָכוֹל לְלַמְּדוֹ לָהֶם, וְהֵם יְכוֹלִים לְלַמְּדוֹ. אֱמֶת כִּי הַמֻּטְבָּע הָזֶּה יוּכַל לְלַמֵּד מֻטְבָּע כָּמוֹהוּ בְרֶמֶז מְעָט.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1199
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 6142 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 883 מאל


גיי צוריק פאעזיע

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 3 געסט