מחלוקת היעב"ץ ורבי יהונתן אייבשיץ

[Kool man]

בערעלע, כ'האף די זיקנה איז נישט געוועהן קופצת אויף דיר, אזוי שמוציק מאכען דאס אלטען פיסקעל און צו רעדען אויף א מלאך אלוקים וקדוש ישראל פון אפאהר הונדערט יאהר צוריק, ס'פאסט נישט פאר אזא חשובען אנגעזעהנע בעל עגלה, מיין טייערער ידיד ר' בערעל, חזור בך!

פי. עס. סאררי אויב כ'אב גערעדט נישט אזוי בכבוד'יק צו אייך, מוחל מי פליז.

[ריכטיג]

און ס'איז נאך אלס נישט קלאר. ווייל מ'ווייסט נישט דער רקע אין וואס ער האט געלעבט. איך האב געליינט דער מגילת ספר, און איך פארשטיי נאך אלס נישט. די אלע מענטשען אויף וועמען ער רעדט, וואס זענען זיי געווען באמת? וויאזוי האבען זיי געטראכט ביי זייערע מעשים?
און אגב, א בוך פון א מענטש אויף זיך איז אויך נישט דער גאנצע בילד.

דער מגילת ספר איז איינער פון די גרעסטער ראיות צו דער יעב"ץ'ס אמת'קייט, ערליכקייט, און גדלות. איך פארשטיי נישט בכלל וואס באדערט מענטשען דערמיט. דער איינציגע זאך וואס שטערט מיר און וואס איך פארשטיי נישט איז וואס ער שרייבט אויף דער כנסת יחזקאל. איך וויל אמאל שטאדירן דער זאך. אויב איינער האט עפעס צו ערקלערען דעריבער בין איך זייער אינטערסירט.

דער מגילת פלסתר האט אפגעשריבן דערויף אפאר הונדרעט בלעטער, מיינסטענס געקייעט שטותים, אבער אפאר נקודות קען מען נישט אוועקמאכן, ווי צום ביישפיל דער מעתיק וואס פון זיין העתקה האט מען לכתחילה געדרוקט דעם ספר איז געווען א יענער באנדיט.

אויב איר קומט עפעס מסביר זיין וועגען די זאכען וואס דער יעב"ץ שרייבט קעגען דער כנסת יחזקאל, ביטע זיי אביסל מער מסביר.

אנטשולדיגט פארן זיך נישט מסביר זיין כדבעי. אלזא, דער ספר מגילת פלסתר טענה'ט אז די מגילת ספר איז אדער מזויף אדער לכה''פ ידי זרים שלטו בו, ער ברענגט פארשידענע זאכן וואס זענען ראיות לדעתו דערויף, איינע פון זיינע ראיות איז טאקע דאס וואס ער שרייבט אויפן כנסת יחזקאל, און ער ברענגט דאכצעך אז אין שאילת שרייבט דער יעב''ץ גרויסע טיטלן אויף איהם. די ראיה, אזויווי רוב פון זיינע ראיות, איז זייער לייכט אפצופרעגן, אבער פארט איז דא זאכן וואס ער ברענגט וואס מען קען נישט אוועקמאכן.

[שש משזר]

דער זוהר איז געווען זייער געהייליגט אין אלע קרייזען. דער פני יהושע האט זיך קעגען געשטעלט צו רבי יונתן ווייל עס איז געווען זיכער אז רבי יונתן איז געווען פון כת ש"ץ ותו לא מידי.

נישט ממש.
רבי יהודה אריה די מודינא יוכיח, בעל שו"ת תשובה מאהבה יוכיח, הנוב"י יוכיח, והחת"ס יוכיח. [גם הקאפח'ניקים יוכיחו...].
ואידך פירושא זיל גמור.

הנידון היה בדורו של היעב"ץ, והחתם סופר ובעל שו"ת מאהבה באו אחריו וכבר נשפעו ממנו. דער נודע ביהודה האט זיך אליינס געביטן במשך זיין לעבען [עיין במאמרו של פרופסר מעוז כהנא שמראה באצבע שעמדתו של הנודע ביהודה כלפי הזוהר וכתבי האר"י הושפע במישורין ע"י היעב"ץ - ודחה בשתי ידיים דברי גברת פלאטו (כ"ץ)]. קאפח'ניקים מאן דכר שמיה בדור דעה ההוא.

כ'האב זיך סך הכל מתייחס געווען צום סטעיטמענט אז דער זוהר אז געווען געהייליגט אין אלע קרייזן. האב איך אויפגעוויזן וויאזוי במשך די לעצטע 500 יאר זענען אפירגעקומען כסדר אנדערע עוררין.

אגב, וואס טוסטו מיטן ארי נוהם פון מודינא? איינער האט אים דען עמטליך אפגעענטפערט מיט א צווייטן חיבור? אויב נישט, האלסטו נישט אז זיין חיבור האט געהאט אן עפעקט אויף מענטשן בנוגע זהות הספר הזוהר?

-----------
ולדברי הליטוואק בשם קמלהר. לדעתי קומט נישט אריין די גאנצע מו"מ איבער די התייחסות צום זוהר. דא קומט ענדערש אריין די וועג וויאזוי די רבנים האבן אנגעקוקט דאס לערנען זוהר ברבים. וואס דער מהרש"ל האט זיך שוין גערעגט דערויף אויף דעם רמ"ע מפאנו, און אין אלע דורות [ביז חסידות, און אפילו נאכדעם אין א געוויזע הינזיכט ביי די ליטאים] איז דאס געווען א דבר צנוע וואס ווער ס'האט געמאכט א מצב דערפון האט געקענט אויסשטיין רדיפות פון די רבנים, וואס האבן געהאט פארשידענע פראבלעמען דערמיט. א' - אז חכמת נסתר כשמו כן הוא, ס'איז געמאכט צו לערנען בצנעה. ב' - א פשוט'ע איד האט נישט וואס אריינצורעדן דערמיט, נאר אויב ס'איז מילא כריסו בש"ס ופוסקים, ווייל אויב נישט וועט יעדער עם הארץ מיר ווערן א מאן דאמר. ג' - ערגער פון דעם איז, אז מ'קען מאכן פאטאלע טעותים, דוגמת כת ש"ץ [וואס מ'האט טאקע נאך געלעקט די וואונדן פון דעם בתקופת הפנ"י והרר"י אייבשיץ]. און דערפאר האבן די רבנים געקוקט מיט א שלעכט אויג אויף די לומדי ומלמדי קבלה בפרהסיא.

[ליטוואק פון בודאפעסט]

דוכט זיך אז אחוץ חב''ד און קאמארנא האבען חסידים אויך נישט געלערנט קבלה גרונטליך מיט מענטשען וואס זענען נישט ראוי. ס'האט נישט מיט די ליטאים. אויך זענען דא חרמים פונ'ם וועד ארבע ארצות דערויף. אין כתבי אריז''ל ווערט שטארק פארדאמט דאס לערנען קבלה אז מ'האלט נישט ביי הויכע מדרגות. אזוי איז דער פשטות המסורה. און מ'האט טאקע גארנישט גערעדט צו געמיינט דער זהר, נאר דאס גאנצע חכמת הקבלה.

[שש משזר]

בעצם האב איך דא געוואלט צולייגן צוויי שורות, אבער כדרכינו מקודש איז דאס געווארן א בריה בפני עצמה, והרי שלך לפניך.

[מיימון]

כאטש איך האלט ווי דעת הגר''י קאפח זי''ע לגבי דעם זוהר, מיין איך אבער אז עס איז נישט ריכטיג צו זאגן אז עס איז געווען א אנגענומענע מהלך בימים ההם קעגן זוהר, אין יענע יארן איז קבלת האר''י געווען מפורסם איבעראל און איז אפילו אריין אין הלכה דורך דעם מגן אברהם און דאכט זיך אז עס איז נישט דא קיין איין פוסק אויסער דעם תשובה מאהבה וואס רעכנט זיך נישט מיט'ן זוהר, אריינגערעכנט דעם יעב''ץ אליין אין די תשובות און אין סידור, דער מלחמה אנטקעגן לימוד הקבלה איז צוגעגאנגען אויף א פונקט פארקערטן מהלך אז מרוב קדושתו איז נישט מעגליך פאר אנשים פשוטים וכו' וכו', כאטש עס זענען זיכער געווען אזעלכע רבנים וואס האבן זיך נוהג געווען מיט'ן סיסטעם פון שקרים קדושים אבער צו זאגן אפענערהייט איז נישט געווען בנמצא אין אשכנז און פולין, און אפילו אין איטליה וואו עס זענען געווען גרעסערע דענקער איז דער ארי נוהם געווען א שטארקע חידוש, און ווען נישט זיין הויכע פאזיציע וואלט עס נישט מעגליך געווען.

ספרים אנטקעגן ארי נוהם איז דא דער אימת מפגיע על הארי פון ר' אליהו אמוזג, און עס איז אנגענומען אז דער חוקר ומקובל פון רמח''ל איז אויך געשריבן געווארן קעגן דעם ארי נוהם, כאטש אנדערע זענען מפקפק דערין.

[berlbalaguleh]

בערעלע, כ'האף די זיקנה איז נישט געוועהן קופצת אויף דיר, אזוי שמוציק מאכען דאס אלטען פיסקעל און צו רעדען אויף א מלאך אלוקים וקדוש ישראל פון אפאהר הונדערט יאהר צוריק, ס'פאסט נישט פאר אזא חשובען אנגעזעהנע בעל עגלה, מיין טייערער ידיד ר' בערעל, חזור בך!

פי. עס. סאררי אויב כ'אב גערעדט נישט אזוי בכבוד'יק צו אייך, מוחל מי פליז.

איי עם מאויכל יו. באט איי דאנ'ט קנאו ווהאט יור סין וואס. פליעס רימיינד מי. וויטה גרעיט אפפריעשיעישן...!

[אויבערלענדער חכם]

כאטש איך האלט ווי דעת הגר''י קאפח זי''ע לגבי דעם זוהר, מיין איך אבער אז עס איז נישט ריכטיג צו זאגן אז עס איז געווען א אנגענומענע מהלך בימים ההם קעגן זוהר, אין יענע יארן איז קבלת האר''י געווען מפורסם איבעראל און איז אפילו אריין אין הלכה דורך דעם מגן אברהם און דאכט זיך אז עס איז נישט דא קיין איין פוסק אויסער דעם תשובה מאהבה וואס רעכנט זיך נישט מיט'ן זוהר, אריינגערעכנט דעם יעב''ץ אליין אין די תשובות און אין סידור, דער מלחמה אנטקעגן לימוד הקבלה איז צוגעגאנגען אויף א פונקט פארקערטן מהלך אז מרוב קדושתו איז נישט מעגליך פאר אנשים פשוטים וכו' וכו', כאטש עס זענען זיכער געווען אזעלכע רבנים וואס האבן זיך נוהג געווען מיט'ן סיסטעם פון שקרים קדושים אבער צו זאגן אפענערהייט איז נישט געווען בנמצא אין אשכנז און פולין, און אפילו אין איטליה וואו עס זענען געווען גרעסערע דענקער איז דער ארי נוהם געווען א שטארקע חידוש, און ווען נישט זיין הויכע פאזיציע וואלט עס נישט מעגליך געווען.

ספרים אנטקעגן ארי נוהם איז דא דער אימת מפגיע על הארי פון ר' אליהו אמוזג, און עס איז אנגענומען אז דער חוקר ומקובל פון רמח''ל איז אויך געשריבן געווארן קעגן דעם ארי נוהם, כאטש אנדערע זענען מפקפק דערין.

הן הן הדברים אשר דברתי עם תוספת ביאור. דער נקודת השאלה איז געווען אויב דער יעב"ץ איז געווען א חידוש בדורו. אויף דעם האב איך געשריבען אז בדורו איז דער זוהר געווען אנגענומען ביי אלעמאן. דאס אז דער נודע ביהודה און דער תשובה מאהבה האבען מפקפק געווען, און דער חתם סופר אויך, איז דייקא בעקבות דער יעב"ץ נישט בנוסף אליו.
דער גאנצע נוסח "וואס ווייסען מיר?" "ווער קען וויסען?" איז א אופן פון הפצת שקרים וכזבים. מיר ווייסען גאנץ גוט פארוואס די גאוני הדור פון דער רבי רבי יונתן האבען זיך קעגען געשטעלט, אבער פון פריער א הקדמה קצרה.
איינער האט אמאל געזאגט צו רבי חיים וואלאזינער א פשט אין וואס מיר זאגען "ועיר האלהים מושפלת עד שאול תחתיה" אז "עיר" איז מלשון "התעוררות" און דער פיוט מיינט צו זאגען "ועיר האלהים" דער "התעוררות צום גאט" איז "מושפלת עד שאול תחתיה".
האט רבי חיים עם געזאגט: בשלמא אויב ירושלים וואלט אויפגעבויט געווען אין מאסקאווא (Moscow) וואלט חרב געווען, דארף מען אזוי טייטשען, אבער אויב ירושלים איז חרב און מאסקאווא שטייט פארוואס קען מען נישט טייטשען: ועיר אלהים - און דער שטאט פון גאט - מושפלת עד שאול תחתיה?!
דאס זעלבע איז מיט'ן רבי רבי יונתן. עס איז קלאר כשמש בצהריים אז די גדולי הדור האבען זיך קעגען געשטעלט צוליב די סיבה וואס זיי האבען קלאר ארויס געזאגט פון מויל - זיי האבען געהאלטען אז ער האט געגלייבט אין שבתי צבי ותו לא מידי. פארוואס מוז מען זוכען "פשטים" ווען קיין קשיא איז נישט פארהאן. דער איינציגסטע פראבלעם איז אז דער רבי רבי יונתן איז דאך געווען א רבן של כל בני הגולה און עד היום הזה כל בית ישראל נשען עליו. ענדרעש ענטפערען אויף דעם "תשבי יתרץ קושיות ואיבעיות" ווי באקען מעשיות שלא היו ולא נבראו. דער פני יהושע האט קלאר ארויס געזאגט וואס ער האלט. דער נודע ביהודה האט נישט געוואלט מספיד זיין רבי יונתן און ער האט עם נישט אריין געלאזט אין פראג ווען רבי יונתן האט געוואלט אוועק לויפען פון אלטונה צוליב די רדיפות. רבי יעקב עמדין און זיין שוואגער דער אמסטערדאמער רב האבען עם געהאלטען פאר א שבתי צבי'ניק. קוים מיט צרות האט רבי יונתן געקענט טרעפען איין גדול - דער גר"א - ממדינה רחוקה וואס האט עם געשטיצט. חוץ פונעם גר"א האבען נאר זיין תלמידים עם געשיצט.
קוק דא # 82 דברים נפלאים אז אפשר האט דער גאון עם אויך נישט געשיצט. קוק אויך דארט # 48 לגבי דער שיטה פונעם נודע ביהודה, און אויך #53 לגבי די נוסח פון די מצבה פון עלקעלע אייבשיץ (אשת הכרתי ופלתי) און אויך #119 די בריעף פונעם נודע ביהודה.
איינער האט דא פריער מפלפל געווען מיט ליימאן'ס השערות. מען דארף וויסען אז ליימאן איז אן ערליכער און ער היט זיך דער פענע און מויל ווען ער רעדט וועגען רבי יונתן, אבער ער שרייבט דברים כהווייתן. קוק אוך #95 וואו מען קען זעהן די נוסח פון די קמיעות וירא העם וישפוט אויב מען דארף זוכען "פשטים" פאר דער פני יהושע'ס התנגדות.

[smart]

איך מיין די צווייטע האלב אשכול קען ווערן אפגעטיילט אין אריינגיין מלפני אשאד אזעלעכע רייכע שמועסן זאלן מוזען זיי מאחורי.

אכטונג גבאים

[ליטוואק פון בודאפעסט]

ניין ער שרייבט נישט דברים כהווייתן. מיין השערה איז אז ער האט נישט קיין אגענד''ע, נאר צו האבען א מהלך אין די גאנצע זאך. ער פילט אן לעכער מיט השערות. דאס נישט ברענגען דער לוחות עדות איז איין ראיה. און דער גר''א איז נישט דער איינציגסטער. דער בעל הפרדס איז גארנישט קיין קטלא קניא

[אויבערלענדער חכם]

איך מיין די צווייטע האלב אשכול קען ווערן אפגעטיילט אין אריינגיין מלפני אשאד אזעלעכע רייכע שמועסן זאלן מוזען זיי מאחורי.

אכטונג גבאים

great and "smart" minds think alike. You are certainly right about that

[אויבערלענדער חכם]

ניין ער שרייבט נישט דברים כהווייתן. מיין השערה איז אז ער האט נישט קיין אגענד''ע, נאר צו האבען א מהלך אין די גאנצע זאך. ער פילט אן לעכער מיט השערות. דאס נישט ברענגען דער לוחות עדות איז איין ראיה. און דער גר''א איז נישט דער איינציגסטער. דער בעל הפרדס איז גארנישט קיין קטלא קניא

איך וויל אייך ענטפערען כשיהיה הזמן גרמא לכך. אפשר קענט איר ביזדערווייל ווייזען מער צפיציפיש וועלכע נקודות וואס ער זאגט איז נישט געבויט אין פאקט. ייש"כ וסליחה שקצרתי במקום שאמרו להאריך מפני כבודו של העיר הבירה בודאפעסט למרות שהוספת לו שם לווי לגנאי:)

[ריכטיג]

www.kaveshtiebel.com/viewtopic.php?f=8&t=1828

[שש משזר]

כאטש איך האלט ווי דעת הגר''י קאפח זי''ע לגבי דעם זוהר, מיין איך אבער אז עס איז נישט ריכטיג צו זאגן אז עס איז געווען א אנגענומענע מהלך בימים ההם קעגן זוהר, אין יענע יארן איז קבלת האר''י געווען מפורסם איבעראל און איז אפילו אריין אין הלכה דורך דעם מגן אברהם און דאכט זיך אז עס איז נישט דא קיין איין פוסק אויסער דעם תשובה מאהבה וואס רעכנט זיך נישט מיט'ן זוהר, אריינגערעכנט דעם יעב''ץ אליין אין די תשובות און אין סידור, דער מלחמה אנטקעגן לימוד הקבלה איז צוגעגאנגען אויף א פונקט פארקערטן מהלך אז מרוב קדושתו איז נישט מעגליך פאר אנשים פשוטים וכו' וכו', כאטש עס זענען זיכער געווען אזעלכע רבנים וואס האבן זיך נוהג געווען מיט'ן סיסטעם פון שקרים קדושים אבער צו זאגן אפענערהייט איז נישט געווען בנמצא אין אשכנז און פולין, און אפילו אין איטליה וואו עס זענען געווען גרעסערע דענקער איז דער ארי נוהם געווען א שטארקע חידוש, און ווען נישט זיין הויכע פאזיציע וואלט עס נישט מעגליך געווען.

ספרים אנטקעגן ארי נוהם איז דא דער אימת מפגיע על הארי פון ר' אליהו אמוזג, און עס איז אנגענומען אז דער חוקר ומקובל פון רמח''ל איז אויך געשריבן געווארן קעגן דעם ארי נוהם, כאטש אנדערע זענען מפקפק דערין.

בימי הגר"י קאפח איז דאס שוין געווען א ריכטיגע נחלת הכלל, און קיין איין גדול האט שוין נישט מפקפק געווען דערין ברבים. דאס איז געווען לאנג נאך די צייטן פונעם נוב"י און אפילו דעם חת"ס.

די מלחמה קעגן לימוד הקבלה בימי הנוב"י איז טאקע צוגעגאנגען כמו שכתבת, וכפי שהערתי לעיל.

אגב, שד"ל האט אויך געשריבן א זאפטיגע ספר אנטקעגן דעם זוהר. אבער שד"ל - וואס בשעתו ברענגען אים גדו"י אויך כסדר אין זייערע ספרים - איז שוין היינט א נישט גאנגבארע ארטיקל...

[ליטוואק פון בודאפעסט]

נאכ'ן ליינען די אשכול נאכ'ן אריבערפיהרען (כולל די התחלות פון איחוד פעלד און זיין קעגענער), זעט מען אז ס'הערשט א סאך אי ידיעות אויפ'ן ענין בכלל ובפרט. איך האב נישט גרונטליך שטודירט קיין היסטוריה, אבער פון אלס וואס איך האב געליינט זעט מיר אויס אזוי.
דער ש"צ איז געווען עפעס אינטרעסאנט און ער האט געגרינדעט א באוועגונג ענדליך צו חסידות, וואס האט געצויגען פשוט'ער מענטשען און דערהויבענע מענטשען אויף צוויי אופנים. דער כת איז נישט געווען דער עיקר, נאר די הנהגות און גלויבונגען. פשוט'ער מענטשען האבען עס אנגעזעהן אלס א משיח וואס וועט זיי אויסלייזען פון זייערע חובות צום קרעדי"ט קאר"ד וכדו', און דערהויבענע מענטשען האבען געשמעקט א נייער עבודה און א וועג צו קומען צו שלימות און קורבה לה'. דוכט זיך אז ס'איז געווען א ביסל ענדליך צום מי השילוח און ר' צדוק וכדו' וועגען די גוט'ס פון שלעכט'ס, אז די עבירה איז אויך א חלק פון פלאן וכדו'. מסתמא זענען געווען אנדערע זאכען אויך, איך קען נישט די קליינע אותיות, אבער עכ"פ ס'איז נישט געווען פשוט און גלאטער כפירה, און גדולי עולם זענען אריינגעפאלען, און נתן העזתי האט פארפאסט פיינער חיבורים וואס מ'קען אין דעם אריינפאלען.
יעצט נאכ'ן שמד'ן האבען די פשוטי עם זיך אפגעלאזט, פארשטייט זיך. אבער די השקפה האט מען נישט אזוי לייכט אויסגעראטען. ווען מ'האט באשולדיגט מענטשען אין שבתאות, איז דאס נישט א שטייגער ווי קלוגער היינט, אדער איינער פפון די וועלט'ס קולט'ן וואס מ'האט בסודיות באלאנגט צו א כת, מיט פארבארגענער הנהגות און א secret handshake. מ'האט גערעדט פון די גלויבונג וואז ש"צ האט מחדש געווען. יעצט טאמער דער רבי יונתן אייבישיץ האט געהאלטען אז נישט די גאנצע השקפה איז געפסל'ט, און אע"ג אז דער פיהרער האט זיך געשמד'ט, מיינט עס נישט אז אלס וואס ער האט געזאגט איז אפגעפרעגט, ווערט ער נישט קיין גלאטער אפיקורס דערפאר. איך זאג נישט אז ר' יונתן האט אזוי געגלייבט, ווייל איך ווייס נישט, אבער דער נושא איז נישט צו מ'מעג עס'ן תשעה באב וכדו', נאר די גלויבונגען און חידושים אין קבלה פון ש"צ. אוודאי דער פנ"י און דער יעב"צ האבען געהאלטען אז דאס וואס ער גלויבט איז כפירה, און דעריבער איז מען ארויס בקול רעש גדול. ווידער דער נוב"י האט ווייניגער געגלויבט אז ס'איז כפירה, אבער פראקטיש האט ער געהאלטען אז ס'איז בעסער זיך נישט אריינלייגען דארט. דערפאר האט ער געוואלט אזוי מפשר זיין און פארשווייגען די קמיעות אבער האלטען ר' יונתן אין זיין אמט. די מעשה פונ'ם נישט אריינלאזען ר' יונתן וואוינען אין פראג לדעתי האט נישט קיין שייכות מיט התנגדות. וועגען אט די מחלוקת האט זיך גאנץ פראנקפורט צוטיילט פאר אסאך יארען מיט א מחלוקת און א שלעגעריי צווישען די משפחת 'קאהן' און משפחת 'קולפא' וואס איז מאפיל אלע באבוב'ס און סאטמאר'ס און פאנאוויעז'ס אין איהר העצעריי. אין פראג איז געווען א שטארקע שטיצע צו ר' יונתן, נאך פון זיין יארען דארט, און ס'איז נישט שוווער משער צו זיין אז דאס קומען דארט וואוינען וואלט ערוועקט א שטארקע ווידערשטאנד, און קהלת פראג וואלט אסאך געליטען.
ס'האט קיינער נישט געמיינט אז ש"צ איז נאר א כאריזמאטי'שע מענטש און ר' יונתן האט געגלויבט אין איהם על אף זיין פאר פראבלעמען. מאך זיך נישט נעריש. דער נושא, אפילו פון די אפענע זאכען וואס מ'זעט איז קלאר געווען א טיפערע און דאס פשטות איז גוט פאר מעשה'ס אין פארזעצונג אין דער איד, אבער צו אמת האט עס נישט מער ווי א קליינער שייכות.
דאס גאנצער רעדען וועגען דער 'כת' און די פערזענליכע נערווען קראנקייטען פון ש"צ איז מער א פראדוקט פון היינטיגע פאליטיק ווי א מחלוקת הראויה לשמה פון גדולי עולם. און אז מ'ליינט די כתבים פון דער ליעמאן, וואס האט קיין שום פראבלעם נישט צו באשולדיגען גדולי עולם אין קאווע"ר אפ"ס פאר'ן פערזנעליכע כבוד (ער וויל זאגען אז דער נוב"י האט מורא געהאט פאר זיין פאסט'ן אין פראג, דעריבער האט ער געשטיצט ר' יונתן!), אן קיין עכטע ראיות (ווער קען וויסען וואס טוט זיך ביי יענעם אין הארצ'ן) איז נישט מיט די ריכטיגע בליק אויף מענטשען וואס אז מ'נעמט ארויס דער לש"ש בלייבט מען מיט גארנישט.

[דעת תורה]

דוכט זיך אז די מחלוקת צווישן די קאהן'ס און די קולף'ס האט זיך שוין אנגעהויבן נאך בעפאר די מחלוקה קעגן ר' יונתן.

[ריכטיג]

ליטוואק, די קמיעות וואס מ'האט מיט מיט זיי באשולדיגט ר' יהונתן האבן אנגעבליך געהאט רמזים אויף שבתי צבי דער גברא, נישט בלויז עפעס וואס זאל האבן געזאלט געבויעט זיין אויף זיין מהלך אדער חידוש.

[ליטוואק פון בודאפעסט]

דוכט זיך אז די מחלוקת צווישן די קאהן'ס און די קולף'ס האט זיך שוין אנגעהויבן נאך בעפאר די מחלוקה קעגן ר' יונתן.

יא יא, פונקט ווי אסאך מחלוקת'ן וואס ס'שפאלט זיך אויפ'ן שוואכער פונקט, וואס ס'הייסט אויף ענגליש fault line. אבער ווי נישט ווי, ס'האט געהאט אן אחיזה און א קיום מיט דעם אז מ'האט עס געקענט איינוויקעלען אין א לשם שמים.

[רוסישער]

דאס גאנצער רעדען וועגען דער 'כת' און די פערזענליכע נערווען קראנקייטען פון ש"צ איז מער א פראדוקט פון היינטיגע פאליטיק ווי א מחלוקת הראויה לשמה פון גדולי עולם. און אז מ'ליינט די כתבים פון דער ליעמאן, וואס האט קיין שום פראבלעם נישט צו באשולדיגען גדולי עולם אין קאווע"ר אפ"ס פאר'ן פערזנעליכע כבוד (ער וויל זאגען אז דער נוב"י האט מורא געהאט פאר זיין פאסט'ן אין פראג, דעריבער האט ער געשטיצט ר' יונתן!), אן קיין עכטע ראיות (ווער קען וויסען וואס טוט זיך ביי יענעם אין הארצ'ן) איז נישט מיט די ריכטיגע בליק אויף מענטשען וואס אז מ'נעמט ארויס דער לש"ש בלייבט מען מיט גארנישט.

@ליטוואק פון בודאפעסט, דו מאכסט א טעות, דוקא הרב ליימאן (אין דער ארטיקל) טענה'ט (מיט ראיות!) אז דער נו"ב האט אין דער אפן געשטיצט דער רבי ר' יהונתן צוליב טעמים פון חילול ה' וכבוד התורה, נאר צום סוף דערמאנט די וואס האבן אנדערש געהאלטן. זיין ראי' דארטן מיט דער הספד האב איך טאקע ניט פארשטאנען.

דברים מפליאים וחריגים בעניינו של ש"צ בשמם של הבעש"ט ור' חיים פלאג'י ראה כאן בהע'