די קאנטראווערסיאלע הנהגה פון סאטמאר רבי'ן ארום דעם האלאקאסט

אידישע און וועלטליכע היסטאריע

די קאנטראווערסיאלע הנהגה פון סאטמאר רבי'ן ארום דעם האלאקאסט

הודעהדורך הוגה » מאנטאג יולי 21, 2014 3:01 pm

פאריגע וואך איז פובליצירט געווארן א קאנטראווערסיאלע ארטיקל וואס האט אויפגעשטורעמט די חרדי'שע וועלט, ספעציעל אינערהאלב די סאטמארער לאגער, געשריבן דורך מנחם קרן, אונטערן קעפל "דער סאטמארער רבי און די חורבן פון דעם אונגארישע אידנטום". אין דעם ארטיקל (באזירט אויף א לענגערע באשרייבונג) פרובירט קרן צוזאם צושטעלן א פאזל פון אלעס וואס מיר ווייסן איבער די הנהגה און התנהגות פונעם רבי'ן ז"ל אין די טעג פאר די צווייטע וועלט מלחמה, בשעת'ן מלחמה, ביים אנטלויפן פון די דייטשן ימ"ש און נאכן קריג. דאס צוזאמנעמען אלע דעטאלן אינאיינעם טוט אונז געבן א קלארערע בילד און די מעגליכקייט צו בעסער קענען אנאלעזירן דעם רבי, זיין נאטור און זיין גאנצע הנהגה.

קרן צייגט אז נישט נאר האט דער רבי געטון גאר ווייניג צו העלפן זיינע מענטשן זיך ראטעווען פון די גרויסע סכנה, נאר ער האט זיי נאך אפגערעדט דערפון מיט כל מיני טצדקי, ווי לדוגמא אז מען דארף האבן אמונה און בטחון וכדומה. ביז היינט האבן מאנכע געמיינט אז די סיבה איז געווען צוליב דעם וואס דער רבי האט נישט ארויסגעהאט די ערנסטקייט פון די סיטואציע, און ער האט מעגליך טאקע געהאלטן אז די מצב איז נישט אזוי געפערליך. פארציילט אונז קרן, אז דער רבי האט געהאלטן די דאזיגע דרשות און ער האט געפירט דער הנהגה, אין די זעלבע צייט וואס ער אליינס האט שוין פארארבייט מעשים אויף זיין אייגענע רעטונג און דאס אנטרינונג פון זיינע נאנטע. דאס צייגט אונז אז דער רבי האט יא ארויסגעהאט ווי שלעכט דער מצב איז.

צוויי פון דעם רבי'ס שטארקע שיטות האבן געהאט א גאר שטארקע השפעה אויף זיין אויפפירונג נישט נאר בשעת די מלחמה נאר אויך ביי אנדערע געלעגנהייטן, סיי אין ראמעניע/אונגארין פארן קריג, און סיי אין אמעריקא אין די נאכפאלגענדע יארן נאך די קריג. די צוויי שיטות זענען די איסור פון התגרות באומות און די וויכטיגקייט פון התבדלות אפילו פון אנדערע אידישע ארגאנען, וואס דער רבי האט זיך געהאלטן צו דעם אויף א יעדע פרייז.

אין די דרייסיגער יארן ווען די רעגירונג אין רומעניע איז געווארן מער און מער אנטיסעמיטיש געשטימט, האט דער רבי בשום אופן נישט צוגעלאזט צו ארבייטן צוזאמען מיט די אידישע ארגאנען פון די נעאלאגן, מזרחי אדער אפילו אגודת ישראל. בשעת וואס אנדערע אידישע ארגעניזאציעס האבן אויפגעשטעלט אידישע זעלבסט-שוץ ארגעניזאציעס און האבן געהאלפן אידן אימיגרירן צו אנדערע לענדער, האט דער רבי זיך שטארק אנטקעגנגעשטעלט די אקטיוויטעטן און ער האט זיך באגנוגנט מיט רופן צו תשובה און תפלה. אין תרצ"ז ווען אנטיסעמיטיזם האט דערגרייכט א קלימאקס, מיטן ערוועלונג פון דעם באקאנטן שונא ישראל 'אקטאוויען גאגא' צו פירן דאס לאנד, האט דער רבי זיך אויפגעהויבן מיט אן ענגע צאל קרובים ומקורבים און איז אנטלאפן קיין טשעכעסלאוואקיע. דער רבי האט דאס געטון טראץ דעם וואס די אידישע קהלה האבן אים געבעטן אז ער זאל זיי נישט פארלאזן אין אזא צייט פון נויט און נסיון. דער רבי האט פארטיידיגט דעם שריט זאגנדיג אז א צדיק קען נאר טון זיין עבודה זייענדיג אונטער שוץ און זיכערהייט. געציילטע וואכן שפעטער, ווען די רומענישע מאנארך האט אונטערגעברענגט דעם פרישע רעגירונג, האט זיך דער רבי אומגעקערט קיין סאטמאר און ווייטער געהאלטן דרשות רופנדיג דעם עולם צו תשובה, תיקון המעשים און זיך צו פארלאזן אויפן אויבערשטן.

דער רבי האט כסדר געהאלטן אזעלכע פייערדיגע דרשות דורכאויס די יארן פארן קריג און בשעת די קריג, רופנדיג דעם עולם צו תשובה ותיקון המעשים. דער רבי האט ארויסגעברענגט די גאר שווערע צושטאנד און אלעס וואס די אידן ליידן, אבער ער האט נישט געגעבן קיין שום פראקטישע אנווייזונגען פארן עולם, וויאזוי זיך צו ראטעווען אדער באשוצן. מערערע פראבעס פון ארבייטן צוזאמען מיט אנדערע קהלות און ארגאנען זענען כסדר צוריקגעוויזן געווארן פונעם רבי'ן. אין תרצ"ט ווען די צענטראלע אידישע קהלות האבן פאררופן ראש חדש אדר פאר א תענית און א יום תפלה צוליב די פארמערטע שווערע גזירות האט דער רבי זיך נישט צוגעשטעלט צו דעם רוף, זאגנדיג אז די רעגירונג וועט דאס אננעמען אלץ א פראטעסט אנטקעגן זיי. אנשטאט דעם האט ער באשטעטיגט תענית אסתר קטן אלץ א צום און יום תפלה פאר זיינע אנהענגער.

אפילו בשעת די קריג גופא, ווען די געפאר פאר אידן איז געווען קלאר פאר אלעמען, האט דער רבי נאך אלץ נישט צוגעלאזט דאס צוזאמען ארבייט מיט די מזרחי און אפילו מיט אגודת ישראל. דער רבי האט טאקע מייסד געווען זיינע אייגענע הצלה ארגעניזאציעס וואס האט זיך געהאלטן אומאפהענגיג פון די צענטראלע ארגאנען. ווען דער רבי האט אויסגעפונען אז פערציג רבנים האבן אונטערגעשריבן אן אפמאך פון צוזאמען ארבייט מיט ציוניסטישע ארגעניזאציעס צו באהאלטן און ארויסשמאגלן אידן פונעם לאנד, האט דער רבי נישט גערוהט ביז ער האט געמאכט די רבנים צוריקציען פון זייער אפמאך.

אין א געוויסע זין קען מען פרובירן צו פארענטפערן די פאסיווע הנהגה, אז דער רבי זעלבסט האט נישט ארויסגעהאט די ערנסטקייט פון די סיטואציע. נאך אלעם זענען די נאציס דעמאלטס נאך נישט געווען אין אונגארין, און אסאך אנדערע מענטשן האבן געהאלטן אז די שרעקליכע שמועות וואס קומען פון פוילן זענען טאקע נאר דאס, איבערגעטריבענע שמועות. קרן צייגט אבער אן אז אנגעהויבן פון ת"ש און ווייטער האט דער רבי פרובירט צו פארארבייטען מערערע פעולות צו באקומען ערלויבעניש צו אנטלויפן מיט זיין משפחה און באקאנטע. די פעולות זענען עטליכע מאל דורכגעפאלן צוליב פארשידענע סיבות. ווען אלע אפציעס זענען אויסגעלאפן האט דער רבי מסכים געווען זיך מיטצוכאפן מיט די טראנספארט פון די ציונים, בראשות רודאלף קאסטנער.

אינמיטן די נאכט, הארט פאר די אידישע געמיינדע איז אריינגעפירט געווארן אין די געטא, פון וועלכע זיי זענען געפירט געווארן צו זייער אומקום אין אוישוויץ, האט דער רבי זיך ארויסגעשווערצט צוזאמען מיט זיינע נאנטע אין מיטן די נאכט, זיי זענען אנטלאפן קיין קלוזש (קלויזענבורג). אין קלוזש זענען זאכן נישט געגאנגען ווי געפלאנט, און צום סוף איז נאר ערלויבט געווארן פארן רבי'ן צו אנטלויפן מיט די קאסטנער טראנספארט צוזאמען מיט זיין רביצין און ר' יוסל אשכנזי.

בשעת די גאנצע נסיעה, סיי אויפן וועג קיין בערגן בעלזן, סיי דארט אליינס, און ווי אויך אויפן וועג קיין שווייץ האט זיך דער רבי געהאלטן אפגעזונדערט פון אלע אנדערע פאסאזשירן, אפילו פון די אנדערע רבנים. דער רבי איז געזעצן אפגעזונדערט אין א ווינקל און עוסק געווען בתורה ותפלה. דער רבי האט יא געלערנט מיט רבי יונתן שטייף ז"ל וועלכע האט זיך אויך געפונען אויף דער טראנספארט.

אנקומענדיג קיין שווייץ האט א דעלעגאציע אפגעווארט דעם רבי און אין געציילטע טעג איז דער רבי געווען פולקאם צוריק צו די הנהגה כימי קדם. אין שווייץ האט דער רבי פרובירט אויפצוטון שטארק אין רעטונגס אפעראציעס, ספעציעל צו ראטעווען קליינע יתומים וואס זענען אריינגעשטעלט געווארן אין אנשטאלטן בשעת די קריג. זיין איינגעשפארטקייט נישט מיט צו ארבייטען מיט ארגאנען פון די אגודה און די מזרחי האט אפגעהאלטן די פלענער פון פארווירקליכט ווערן.

נאך די קריג, אין א צייט ווען אנדערע רבי'ס און מנהיגים זענען ארום געפארן אין די פליטים לאגערן, מחזק צו זיין צובראכענע אידן, אדער זענען זיי צוריקגעפארן צו זייערע שטעטלעך אין אונגארין און רומעניע, איז דער רבי פארבליבן אין שווייץ און האט אנגעפירט זיינע פעולות פון דארט, טראץ דעם וואס אסאך פון זיינע אנהענגער האבן איבערגעלעבט דעם קריג און האבן זיך אומגעקערט צו זייערע היימען אין טראנסעלוואניע.

נאך א שטיק צייט האט דער רבי אימיגרירט קיין פאלעסטינע וואו ער האט פרובירט צוריק אויפצושטעלן די סאטמארע אימפעריע, אבער קוים א יאר שפעטער האט ער ווידער געפאקט פעק און האט זיך אריבערגעצויגן צו זיין לעצטע דעסטינאציע, קיין אמעריקא.

אין די צווייטע טייל פון די ארטיקל פרובירט דער שרייבער - מנחם קרן - צו ערקלערן און געבן א פסיכא-אנאליז אויף דעם רבינ'ס פערסאנאליטעט און זיין אופן ההתנהגות. וואס האט אים געמאכט זיך האלטן אזוי עקשנות'דיג אפגעזונדערט אין אזעלכע צייטן ווען צוזאמען ארבייט וואלט זיכער געווען לטובה פאר אים און פאר די געמיינדע? וואס האט געמאכט דעם רבי'ן פארארבייטן אזויפיל מעשים אויף זיין אייגענע רעטונג און די רעטונג פון זיינע נאנטע, אין די צייט ווען ער האט אפגערעדט אנדערע פון טון די זעלבע? פארוואס האט דער רבי זיך געהאלטן אפגעזונדערט פון אלע אנדערע פאסאזשירן בשעת'ן אנטלויפן אויף די קאסטנער טראנספארט? פארוואס האט דער רבי זיך נישט צוריקגעקערט קיין טראנסעלוואניע צו העלפן זיינע חסידים וואס האבן איבערגעלעבט דעם קריג? פארוואס האט זיך דער רבי קיינמאל נישט באדאנקט פאר זיינע רעטער? איז דא א קארעלאציע צווישן די אויבנדערמאנטע פראגעס און דער רבי'ס אויסגעשפראכענע פארדאמונגען און פעולות אנטקעגן די ציונים נאך די קריג? איז דא א קארעלאציע צווישן די אויבנדערמאנטע פראגעס און דעם רבי'נס נאכאנאנדע באשולדיגען די ציונים, און די שווערע פארלוסטן פון די אונגארישע אידנטום בשעת די קריג? דאס און נאך אבזערוואציעס פרובירט קרן צו אנאליזירן אין די צווייטע טייל פון דעם ארטיקל. קרן אנאליזירט ציטאטן פון דעם רבינ'ס ספרים ווי אויך ביאגראפיע ביכער וואס זענען געשריבן געווארן דורך דעם רבינ'ס חסידים, נאך זיין פטירה אין תשל"ט.


*************

מיר זענען ערליכע אידן, מיר ווייסן אז נסתרים דרכי השם, אלעס איז באשערט און עס איז נישט שייך צו מאכן חשבונות. אויך ווייסן מיר אז hindsight is 20/20, דאס מיינט אז עס איז נישט קיין קונץ צו זאגן לאחר המעשה וואס די ריכטיגע מהלך וואלט געווען. מיר – פאוסט האלאקאוסט אידן – קענען נישט דן זיין די אידן וואס האבן געלעבט בשעת די קריג, סיי די וואס האבן איבערגעלעבט און סיי די וואס זענען אומגעברענגט געווארן. מיר האבן נישט די רעכט זיי פארצוהאלטן פארוואס זיי האבן נישט געטון דאס אדער יענץ. מיר מוזן זיי אבער יא אנאליזירן, ווייל היסטאריע איז דאס וויכטיגסטע באשטאנדטייל וואס טוט פארמירן דאס צוקונפט.

הגם, אין די וועלט איז אנגענומען אז א קאפיטאן פון א שיף פארלאזט נישט די שיף פאר אלע פאסאזשירן זענען געראטעוועט, און דאס איז אזוי אנגענומען פאר יעדער מענטש אין א פאזיציע פון פירערשאפט, קען זיין אז דער סאטמארער רבי האט געהאלטן אז עפ"י הלכה איז ער נישט מחויב דאס צו טוהן, און דערפאר האלט איך אז מ'קען אים אויף דעם אליין נישט דן זיין.

מיר קענען אויך נישט וויסן וואס פונקטליך איז געווען דעם רבינ'ס געדאנקענגאנג דעמאלטס, פארוואס ער האט נישט באאיינפלוסט דעם עולם צו אנטלויפן אדער זיך באהאלטן. צו זאגן אז ער האט עס געטון פון שלעכטסקייט אדער אומפארגינערישקייט איז מעגליך צו עקסטרעם. איין זאך איז אבער זיכער, ער האט נישט געהאט א ריכטיגע בליק אויף דעם מצב. נאכן אנאליזירן דעם רבינ'ס הנהגה דעמאלטס, זיין אפשאצונג פון די מצב, און נאכן זעהן וואס איז ארויסגעקומען דערפון, איז אוממעגליך צו זאגן אז ער איז געווען א וויזשאנערי מיט א ברייטע פארשטאנד. עס איז קלאר אז ער האט פארפעלט צו פאראויס-זעהן וואס אסאך מנהיגים מיט אסאך א קלענערע השפעה ווי אים האבן אנערקענט יארן פריער.

די שווערסטע חלק פון זיין גאנצע הנהגה איז די פאקט אז ער האט זיך געפארעט פאר זיך און זיינע באקאנטע צו קענען אנטלויפן מיט פארשידענע מיטלען און פלענער, אבער אין די זעלבע צייט האט ער קענטיג נישט געוואלט אז אנדערע זאלן מאכן די זעלבע פלענער. די פליטים פון פוילן וועלכע זענען ארום געפארן אין די שטעט, געהאלטן דרשות און פארציילט איבער די שוידערליכע רציחות פון די נאציס און אז עס איז כמעט קיינער נישט געבליבן ביים לעבן דארט, זענען אויך אנגעקומען קיין סאטמאר. אבער דער סאטמארער רב (פונקט ווי אסאך אנדערע רבנים און געמיינדע פירער) האט זיי נישט געלאזט געבן דרשות דארט. פארוואס? וואס האט ער מורא געהאט וועט געשעהן אויב אידן ווייסן וואס עס ערווארט זיי? ער האט דאך יא געוואוסט אז וואס זיי זאגן איז אמת. עס איז שווער צו זאגן פארוואס ער האט דאס געטון, אבער היינט איז אונז קלאר אז דאס איז – אין בעסטן פאל - געווען א גאר קאסטבארער סטראטעגישע טעות.

אזוי ווי איך האבן פריער געשריבן, מיר קענען נישט דן זיין און איך האלט נישט ביים דן זיין. איך בין גרייט אויף אלעם צו פארקוקן און ענטפערן אז "מיר פארשטייען נישט און מיר ווייסן נישט". עס איז געווען א שעת מלחמה, א צייט פון כאאס און עס איז פארשטענדליך אז מענטשן מאכן טעותים אדער פאררעכענען זיך אין אזא צייט. דאס איז אבער נאר אויף די התנהגות ביזן ענדע פון די קריג. די הנהגה פון נאכן קריג איז אבער א תמיהה וואס איז צו א שטארקע צריך עיון! מילא, פאר די קריג און בשעת די קריג האט מען זיך איינגערעדט אז מען וועט עס איבערלעבן. מען האט געמיינט אז מען מוז אנטלויפן פשוט ווייל מען דארף קענען אנגיין מיט די הנהגה און הצלה אקטיוויטעטן פון א זיכערע ארט. מען האט געגלייבט אז בעפאר וואס און ווען וועט זיך די מלחמה פארענדיגן, און אלעס וועט צוריקגיין ווי אמאל. נאכן קריג אבער, ווען מען האט זיך צוריקגעדרייט און געזעהן די הרס וחורבן וואס מען האט דארט איבערגעלאזט, וואס איז געווען זיין ריספאנס דעמאלטס?

האט זיך דער רבי אמאל אנטשולדיגט פאר די משפחות פון די אומגעקומענע פאר נישט לאזן די פוילישע פליטים זיי פארציילן און ווארענען וואס עס ערווארט זיי, כדי זיי זאלן זיך קענען באהאלטן? האט דער רבי אמאל אויסגעדרוקט חרטה אדער מיטלייד אז ער האט פארלאזט זיינע חסידים אין זייערע שווערסטע און לעצטע מינוטן? האט דער רבי זיך אמאל פארענטפערט און ערקלערט זיין הנהגה? האט דער רבי אמאל באדאנקט זיינע רעטער און ארויסגעוויזן הכרת הטוב? האט דער רבי אמאל אנערקענט אז זיין סעפעראטיסט צוגאנג האט געקאסט אומצאליגע אידישע נשמות, וואס וואלטן מעגליך געקענט ווערן געראטעוועט, ווען אלע אידישע ארגאנען ארבייטן ווען צוזאמען?

ניין. נאר אנשטאט דעם האט דער רבי גערעדט איינמאל און נאכאמאל ווי די ציונים זענען געווען שולדיג אין אלעם. נישט נאר אז זיי זענען געווען שולדיג ווייל זיי האבן געברענגט אויף כלל ישראל א הימלישע חרון אף, נאר פראקטיש אויך ווייל זיי האבן אויפגערעגט די דייטשן, און ווייל זיי האבן געמאכט אונטערגרונטישע אפמאכן מיט די דייטשן (צו ראטעווען געמיינדע פירער אריינגערעכנט דעם רבי'ן זעלבסט). אויב מאכט מען פראקטישע און רעאליסטישע חשבונות פון ווער עס איז שולדיג אין די מיליאנען קרבנות, איז עס נישט מער ווי רעכט אז מען זאל אויך אויסרעכענען די וואס האבן געשטערט די פוילישע פליטים פון אנווארענען די אונגארישע אידן? שטעלט אייך פאר ווען די ציוניסטישע פירער זענען די וואס וואלטן אפגעהאלטן די דרשות פון די פוילישע פליטים און נישט ער, וואלט דען דער רבי ז"ל עס פארשוויגן? איך האב נישט קיין טענות אויף אים פארוואס ער האט עס געטון, עס איז אבער יא א שווערע קשיא פארוואס ער האט זיך נישט אנטשולדיגט נאכן קריג, און עס איז א שרעקליכע סתירה מיט זיין הנהגה נאכן קריג פון באשולדיגן די ציונים.

נישט איבערבעטן, נישט פארענטפערן, נישט ערקלערן, נאר וואס יא? טאנצן חסדי השם אויף זיין פריוואטע הצלה. איך פארשטיי אז דער רבי האט לכתחלה נישט געפלאנט אז דאס זאל ווערן אזא גרויסע יום טוב, און די זאך האט עוואלווד מיט די צייט, אבער ווען מען לייגט דאס צו צו די באקאנטע אויבן-דערמאנטע פאקטן, גיבט די גאנצע כ"א כסלו א שטעך אין הארץ. מען שטייט און מען פארציילט יאר נאך יאר איבער די היסטאריע און די געוואלדיגע נסים פון דעם רבינ'ס איבערלעבנישן ביים קריג, און קיין ווארט נישט דערמאנט אז דער רבי איז געראטעוועט געווארן דורך קאסטנער און די ציונים. קיין ווארט נישט דערמאנט אז דער רבי פילט שלעכט אז ער איז אנטלאפן בשעת ווען ער האט נישט געלאזט אנדערע אנטלויפן אדער אפילו פארציילן פאר די אידן וואס עס ערווארט זיי.

דער רבי ז"ל איז געווען א איש קדוש במלוא מובן המילה. אלע זיינע ארומיגע זענען עדות אויף זיין געוואלדיגע פרישות און אפגעהיטנקייט אויף א יעדע קוצו של יו"ד אפילו אין די שווערסטע אומשטענדן. די וועג וויאזוי דער רבי האט זיך מוסר נפש געווען זיך נישט צו שערן די בארד, עסן נאר די מערסטע מהודר'סטע כשרות אפילו אין די שווערסטע צייטן, צייגט אויף מדריגות אין קדושה. דאס פארענטפערט אבער נישט די שווערע קשיות, דאס מאכט די עבודה פון אפטייטשן און פארשטיין זיין עניגמאטישע הנהגה בשעת און נאך דעם קריג נאך שווערער. איז מנחם קרן די פאסיגע מענטש צו אנאליזירן און אפלערנען דעם רבינ'ס פסיכא? איך ווייס נישט. אבער די פאקטן וואס ער ברענגט און די קשיות וואס ער פרעגט זענען ממילא דא, אפגעזעהן צו ער איז דער פאסיגער עס אויפצוברענגען אדער נישט.


.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2825
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7297 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6475 מאל

הודעהדורך ישראל קאפקע » מאנטאג יולי 21, 2014 3:08 pm

"ווי דאס גרונדן אידישע זעלבסט שוץ ארגאניזאציעס"
"צו עמיגרירן צו אנדערע לענדער"
that's a good one.
Apparently my heart was created with a defective on/off switch.

Lee Weisman ~
באניצער אוואטאר
ישראל קאפקע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2177
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 16, 2014 7:44 pm
געפינט זיך: Big Apple, Great Satan.
האט שוין געלייקט: 1580 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2299 מאל

הודעהדורך יתרו » מאנטאג יולי 21, 2014 3:20 pm

הוגה, טענק יוא, אפשר ברענגסטו מער איבער דעם צווייטן חלק פון קרן'ס ארטיקל.
הרב קאפקע, זייער אן אינהאלטסרייכן תגובה פאר אזא ארטיקל.
יתרו
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 746
זיך רעגיסטרירט: זונטאג דעצעמבער 09, 2012 11:32 pm
האט שוין געלייקט: 442 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 653 מאל

הודעהדורך ראובן » מאנטאג יולי 21, 2014 3:21 pm

זייער שיין און רייך באשריבן, @הוגה.
דיינע מסקנות זענען שטארק אין איינקלאנג מיט מיינע, וויבאלד דער אריגינעלער ארטיקל פון קרן זעט מיר אויס צו זיין טיילווייז געבויט אויף שפעקולאציעס וועלכע זענען נישט גענוג באפעסטיגט אין היסטארישער ווירקליכקייט, האב איך הנאה אז דו האסט זיך בעיקר באצויגן צו די קלארע דאקומענטירטע פאקטן און די אומ'טעמ'טע מסקנות וועלכע קומען ארויס פון זיי.

מ'קען צולייגן וואס באזני שמעתי פון אן עלטערן איד ארום צוואנציג יאר צוריק אז ער אליין האט גערעדט צו האדמו"ר מסאטמאר ז"ל נאכ'ן זיך ארויסראטעווען פון פוילן, און אים דערציילט איבער די שרעקליכע השמדות וואס ער האט צוגעזען מיט זיינע אייגענע אויגן אין פוילן. דער סאטמארער רבי האט אים אנגעווארנט אז ער זאל דאס נישט דערציילן ווייטער, ווייל עס וועט סתם גורם זיין א פאניק.

הגם, אין די וועלט איז אנגענומען אז א קאפיטאן פון א שיף פארלאזט נישט די שיף פאר אלע פאסאזשירן זענען געראטעוועט, און דאס איז אזוי אנגענומען פאר יעדער מענטש אין א פאזיציע פון פירערשאפט, קען זיין אז דער סאטמארער רבי האט געהאלטן אז עפ"י הלכה איז ער נישט מחויב דאס צו טוהן, און דערפאר האלט איך אז מ'קען אים אויף דעם אליין נישט דן זיין.

דער דאזיגער פאראגראף איז מיר אביסל מאדנע, וויבאלד דאס אז א קאפיטאן פארלאזט נישט א זינקענדיגער שיף איז נישט דווקא א געזעץ אדער א הלכה, נאר אן אויפפירונג וואס איז ערווארטעט פון א מענטש אין פירערשאפט פאזיציע אין פאל פון קריזיס. דאס יא אדער נישט זיך אזוי פירן ווייזט איבער דעם כאראקטער פון דעם מענטש.

אבער ווי דו האסט אליין געשריבן איז דאס נישט דער עיקר תמיהה, איז לאמיר בלייבן פאקוסירט אויף דעם איבעריגן חלק פון דעם ארטיקל.
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2445
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 3057 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9599 מאל

הודעהדורך הוגה » מאנטאג יולי 21, 2014 3:36 pm

יתרו האט געשריבן:הוגה, טענק יוא, אפשר ברענגסטו מער איבער דעם צווייטן חלק פון קרן'ס ארטיקל.


איך האב דירעקט אויסגעלאזט גאנצע חלקים פון די צווייטע טייל פונעם ארטיקל ווייל די שרייבער שרייבט דארט שפעקולאציעס, טראץ דעם וואס ער באזירט עס אויף די תורות און ספרים פון דער רבי און אויף געדרוקטע ביאגראפיע.

ראובן האט געשריבן:מ'קען צולייגן וואס באזני שמעתי פון אן עלטערן איד ארום צוואנציג יאר צוריק אז ער אליין האט גערעדט צו האדמו"ר מסאטמאר ז"ל נאכ'ן זיך ארויסראטעווען פון פוילן, און אים דערציילט איבער די שרעקליכע השמדות וואס ער האט צוגעזען מיט זיינע אייגענע אויגן אין פוילן. דער סאטמארער רבי האט אים אנגעווארנט אז ער זאל דאס נישט דערציילן ווייטער, ווייל עס וועט סתם גורם זיין א פאניק.


עס זענען דא אסאך אזאנע מעשיות פון ערשט האנטיגע מקורות. די שרייבער אליינס ברענגט אראפ אין די צווייטע טייל פון זיין ארטיקל עדות'שאפט פון איין ערשט האנטיגע מקור.


.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2825
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7297 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6475 מאל

הודעהדורך ישראל קאפקע » מאנטאג יולי 21, 2014 3:36 pm

יתרו האט געשריבן:הוגה, טענק יוא, אפשר ברענגסטו מער איבער דעם צווייטן חלק פון קרן'ס ארטיקל.
הרב קאפקע, זייער אן אינהאלטסרייכן תגובה פאר אזא ארטיקל.

כהאב עס שוין געליינט נעכטן אויף טעבלעט, סאו כהאב נישט געהאט קיין נערוון איבער צו ליינען די גאנצע זאך, סאיז מיר נאר געפאלן די שטות
אז זיי האבן געארבייט צו ערלעדיגן אידישע אימיגראציע צו "אנדערע לענדער".
Apparently my heart was created with a defective on/off switch.

Lee Weisman ~
באניצער אוואטאר
ישראל קאפקע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2177
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 16, 2014 7:44 pm
געפינט זיך: Big Apple, Great Satan.
האט שוין געלייקט: 1580 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2299 מאל

הודעהדורך נהורא נפישא » מאנטאג יולי 21, 2014 4:23 pm

לאמיר זיך נישט מתעלם זיין פון דעם פאקט אז א חוץ דאס וואס סאטמאר רב ז"ל איז געווען אויפן דרגא פון א רשכבה"ג איז ער אבער פארט געווען א מענטש מיט זיין אייגנארטיגע פערזענליכקייט, שארפזיניג, הומעריסטיש, כאריזמאטיש, א ווייכער הארץ, א פחדן בטבע, און צי די זעלבע צייט אן עקשן און תקיף בדעתו, און מיט זיין עקסטרימיסטישע מהלך אין יהדות בייגט ער זיך דארט ווי ער זעט איין פראגאמאטיש אז ס'לוינט, זייענדיג וואס מ'רופט סטריט סמארט, איז ער אבער געווען א קנאפער ידען במילי דעלמא בכלל נישט געווען קיין גרויסער עקספערט אויף פאליטיק, א טיפישער חרדישער רב וואס האט קיינמאל נישט באקומען אן עדיוקעישאן נאר באזיצט א שארפן קאפ, דאס איז עכ"פ מיין פערזענליכע אפשאצונג, און אט דער מיזוג פארענפערט מיר זיין קעגנזייטיגע סתירותדיגע הנהגה.
למה נקרא שמו רבי נהוראי, שמנהיר עיני חכמים (עירובין:)
נהורא נפישא
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1599
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יולי 23, 2013 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 1881 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2085 מאל

הודעהדורך שמערל » מאנטאג יולי 21, 2014 6:00 pm

כ'האב נאכנישט געהאט קיין צייט צו ליינען דעם ארגינעלען ארטיקל, אבער לאמיר קודם מעיר זיין אויף הוגה'ס עיקר נקודות, די טענה אז ער וואלט ווען געדארפט צוזאמארבייטן מיט די מזרחי, איז נאר גילטיג אויב די מזרחי האט יא געהאט א בעסערע עצה וויאזוי זיך צו ראטעווען, סתם מאכן אסיפות און גוזר תענית זיין מיט זיי האט נישט קיין זין.
מיר דאכט זיך אז עס איז נישטא קיין מימרות בשמו אז מען זאל נישט נעמען קיין סערטיפיקאטן פון די ציונים. ד. ה. אז א יעדע עכטע דרך הצלה איז געווען מותר ביי אים, נו וואס איז טענה אז ער וואלט געדארפט טוען "עפעס" מער בשותפות מיט די ציונים, וואס פונקטליך וואלט ער געדארפט טוהן?

כלפי די טענה פארוואס ער האט נישט גענוג געווארענט דעם עולם, און זיך נישט אנטשולדיגט לאחר השואה, לויט @ראובנ'ס מעשה האסטו דאך דעם תירוץ, לוט זיין שיטה (נניח פארדרייטע) וואלט עס אריינגעלייגט דעם עולם אין א פאניק, בקיצור עס וואלט גארנישט אויפגעטוהן נאר געשאדט, נו פארוואס האט ער געדארפט איינזען נאך די קריג אז ער איז נישט גערעכט געווען?

ובעיקר הדברים, וועלכע רב אין אונגארן אפילו ציוניסטישע האט יא געווארענט דעם עולם צו אנטלויפן, פארוואס איז די טענה עפעס מער אויף אים?

אויב עפעס האבן נישט די בעלזער געטוען טויזענט מאל ערגער, ווען דער בילגערייער האט געהאלטן א דרשה בשם דעם הייליגן ברודער אז אין אונגארן וועט גארנישט געשען, דאס האט מען געדרוקט און מפרסם געווען, און דערנאך האבן זיי זיך אפגעפעקלט קיין ארץ ישראל.
האט ר' אהרן מבעלזא אמאל געקלאפט אשמנו?
שמערל
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1049
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מאי 27, 2013 7:05 pm
האט שוין געלייקט: 1147 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1250 מאל

הודעהדורך ראובן » מאנטאג יולי 21, 2014 6:28 pm

פארוואס דארף יעדע טענה וואס האט א שייכות מיט סאטמאר אפגעענטפערט ווערן אז "יענער" טוט פונקט אזוי אדער נאך ערגער? ווען מ'רעדט פון האדמו"ר ר' אהרן טאנצט מען ארויס אז זיין אינגערער ברודער איז גארנישט בעסער; ווען מ'רעדט פון האדמו"ר מסאטמאר, רעאגירט מען מיט בעלז און קלויזנבורג. פארוואס קען מען זיך נישט האלטן צו דער נושא? ווי קומט דא אריין דער בעלזער רב? און אז ער האט געטון עפעס וואס איז טויזנט מאל ערגער, איז וואס? וועמענ'ס געוויסן בארואיגט דאס?
עורו ישנים משנתכם!
באניצער אוואטאר
ראובן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2445
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג יולי 25, 2013 10:31 pm
האט שוין געלייקט: 3057 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 9599 מאל

הודעהדורך שמעקעדיג » מאנטאג יולי 21, 2014 6:54 pm

ראובן, צרת רבים חצי נחמה איז א פסיכאלאגישער טרייסט.

אבער אין א ניסל שאלאכץ זאגט עס אז גדולים וטובים זענען געווען בדעה אחת, און ממילא יש דברים בגו, ואם כן איז נישט שייך צו באשולדיגן איין אדמו"ר בשעת אנדערע האבן פונקט אזוי געטון.
וירח ה' את ריח הניחוח
באניצער אוואטאר
שמעקעדיג
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 15101
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אפריל 12, 2012 12:11 am
האט שוין געלייקט: 17807 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 18103 מאל

הודעהדורך תמים » מאנטאג יולי 21, 2014 6:56 pm

ראובן האט געשריבן:פארוואס דארף יעדע טענה וואס האט א שייכות מיט סאטמאר אפגעענטפערט ווערן אז "יענער" טוט פונקט אזוי אדער נאך ערגער? ווען מ'רעדט פון האדמו"ר ר' אהרן טאנצט מען ארויס אז זיין אינגערער ברודער איז גארנישט בעסער; ווען מ'רעדט פון האדמו"ר מסאטמאר, רעאגירט מען מיט בעלז און קלויזנבורג. פארוואס קען מען זיך נישט האלטן צו דער נושא? ווי קומט דא אריין דער בעלזער רב? און אז ער האט געטון עפעס וואס איז טויזנט מאל ערגער, איז וואס? וועמענ'ס געוויסן בארואיגט דאס?


ביסט גערעכט און מיר נערווירט אויך די סארט ענטפער, אבער דא איז אנדערש וואס שמערל מיינט לכאורה צי זאגן איז, ווען איינער וויל מאכן א פסיכילאגישע מסקנא אויף א פערזענליכקייט, באזירט אויף קשיות און פאקטן, און מען זעהט אז עס האט נישט מיט אים פערזענליך נאר גאר אסאך האבן געטון די זעלבע, און געהאט א ענליכע הנהגה, איז נישט גערעכט צי ציען א פערזענליכע מסקנא אויף סאטמאר רב און אריינמישען דא זיין כאראקטער אין זיין אידילאגיע, והא ראי' אז גדולים און פירערס פון יענע עפאכע האבן זיך געפירט די זעלבע' טראץ ביי זיי קענסטו נישט אנצייגען די אלע סברות וואס עס איז דא ביי סאטמאר רב, איז אדער באשולדיג אייניג די אלע גדולים וואס זענען געווען און א ענליכע סוטיאציע, אדער זענען די פאקטן אדער די מסקנות וואס ער ציעט נישט אויסגעהאלטן.
תמים
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 107
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג נאוועמבער 12, 2012 6:49 pm
האט שוין געלייקט: 108 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 205 מאל

הודעהדורך יאיר » מאנטאג יולי 21, 2014 7:02 pm

איך האב נישט קיין צייט מעיר צו זיין אויף דעם עצם ענין, אבער לעת עתה דארף מען אנצייכענען אז מערערע אדמורים און גדולים האבן יא געטון אנדערש. ר' מיכאל בער ווייסמאנדל האט פארארבעט מעשים צו ראטעווען אידן כידוע, ר' אלחנן וואסערמאן איז צוריקגעפארן פון אמעריקע קיין אייראפע כדי צו זיין מיט זיינע מענטשן בעת זעם, דער גאלאנטער רב איז אריין אין אויוון כאטש ער וואלט זיך געקענט ראטעווען פריער. ועוד כהנה וכהנה. עס לאזט זיך דן זיין וואס איז דער ריכטיגער וועג צו טון. פון א חרדי'שע שטאנדפונקט וואלט אפשר געווען בעסער אז ר' אלחנן און דער גאלאנטער רב ראטעווען זיך יא.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7995 מאל

הודעהדורך אפטעמיסט » מאנטאג יולי 21, 2014 7:11 pm

דער ארטיקל ציפט.

מען האקט אונז אריין פון קינדווייז אן אז דאס וואס דער רבי/רב זאגט איז קודש קדשים ואין לנו רשות להרהר אחריה. מיר האבן זיך ליב איינצורעדן אז אונזערע מנהיגים זענען לעבעדיגע מלאכים און בעלי רוח הקודש וואס זעהן זאכן וואס זענען פון אונז פארהוילן. למעשה קלאפט די אמת אין פנים אריין. יא, ווי הייליג און צדיק דער רבי קען זיין, איז ער פארט א בשר ודם אין נישט קיין יושב בשחקים. ווען א איד האט א צרה און ער וויל גיין צום רבי'ן פאר א ברכה צי אן עצה, אדרבה. אבער אויב דער רבי הייסט בלייבן אין שטאט און למעשה הרג'ט מען אויס רעכטס און לינקס — פארגעסטס דעם רבי'ס נאמען. אז עס פליען ראקעטן לויפט מען אין בונקער אפילו דער ראשעשיבע טענה'ט אז ס'בעצם אוממעגליך צו פאלן אין ב"ב.
מקנא אני את המתים
אשר נעשו חפשי מן המצפון
מאשר החיים חיים הפכפכיים
ונפשם לא שלימה בקרבם

~ אורים ותומים www.kaveshtiebel.com/viewtopic.php?f=50&t=12010
באניצער אוואטאר
אפטעמיסט
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2343
זיך רעגיסטרירט: זונטאג סעפטעמבער 22, 2013 3:05 am
געפינט זיך: אין מאחורי
האט שוין געלייקט: 3265 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3705 מאל

הודעהדורך שמעקעדיג » מאנטאג יולי 21, 2014 7:25 pm

איך בין נישט דארט געווען באותה שעה (אפשר אין א פריערדיגע גלגול...) און איך האב נישט מברר געווען אלע ענינים בבירור גמור, און איך גלייב אויך נישט "מושיען של ישראל" 100% אן קיין שאלות, אבער איך וועל נישט גלייבן דעם מנחם קרן ענדערש ווי געלבמאן. אין מושיען של ישראל, ווי אויך אין מערערע היסטאריע בוכער שטייט פונקט דאס פארקערטע, דער רבי האט זיך אוועקגעגעבן בלב ונפש צו ראטעווען אידן בכל מיני אופנים, ער האט מקריב געווען זיין צייט און געלט, ארומגעפארן און יא געמאכט אסיפות מיט אנדערע גרויסע רבנים (מסתבר מיט אזעלכע ההולכים בשיטתו) און פרובירט וואס אימער מעגליך צו ראטעווען אידן.

די איבערגעקייעטע ליצנות אז די ציונים האבן אים געראטעוועט (טערעסאנט, פונקט אים האבן זיי געראטעוועט... אזעלכע מאדנע מענטשן זענען זיי?) איז שוין געווארן אויסגעשמועסט און פארענטפערט מערערע מאל, עס איז נישט אזוי פשוט ווי עס קוקט אויס אויבן אויף, אסאך השתדלות ביהיינד די סיען איז געווען אינוואלווד דא, און ווער עס וויל באמת וויסן די מעשה ווייסט, און די אנדערע וועלכע האבן שוין אפגעמאכט זייער מיינד און ווילן זיך נישט לאזן פארדרייען מיט פאקטן, צו זיי איז א שאד צו רעדן...
וירח ה' את ריח הניחוח
באניצער אוואטאר
שמעקעדיג
חבר הכבוד
חבר הכבוד
 
הודעות: 15101
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אפריל 12, 2012 12:11 am
האט שוין געלייקט: 17807 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 18103 מאל

הודעהדורך המלוכה והממשלה » מאנטאג יולי 21, 2014 7:28 pm

אפטעמיסט, עס איז נאך מער פון דעם. עס איז זיכער אז סאטמארע רבי'ס שיטות האבן אים געמאכט נגיעות און ער האט נישט געקענט געהעריג טראכטען וואס איז די ריכטיגע זאך צו טוהן. אזוי ווי ס'איז דא די עדותשאפט פון סוזען גל טאכטער פון דר. אברהם פריד (וואס איז געהארגעט געווארן פון די נאציס) אז איר טאטע איז געלייגט געווארן אין חרם דורך סאטמארע רבי ווייל ער האט גערעדט ברבים אז מ'זאל אנטלויפען צו ראמעניע פון ווי מ'האט געקענט אנטלויפן צו ארץ ישראל
בייגעלייגטע פיילס
A.jpg
A.jpg (64.2 KiB) געזען געווארן 3375 מאל
B.jpg
B.jpg (59.69 KiB) געזען געווארן 3375 מאל
D.jpg
D.jpg (35.63 KiB) געזען געווארן 3375 מאל
במקום שאין איש קוקט עס אזוי אויס
נאר נחום ראזענבערג ראטעוועט אונז פון מאלעסטעישן
נאר מייקל בלומבערג ראטעוועט אונז פון הערפיס
נאר חיים שאולזאן פארדאמט אלע רשעות
נאר נפתלי מאסטער העלפט אונז באקומען א נארמאלע עדוקעישען
נאר די סעקולער געריכטן טוען עפעס פאר יושר און צדק
המלוכה והממשלה
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 892
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 12, 2014 7:38 pm
האט שוין געלייקט: 1042 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1467 מאל

הודעהדורך המלוכה והממשלה » מאנטאג יולי 21, 2014 7:39 pm

LOL!!

(פון אייוועלט)
בייגעלייגטע פיילס
iveltt.JPG
iveltt.JPG (58.17 KiB) געזען געווארן 3363 מאל
במקום שאין איש קוקט עס אזוי אויס
נאר נחום ראזענבערג ראטעוועט אונז פון מאלעסטעישן
נאר מייקל בלומבערג ראטעוועט אונז פון הערפיס
נאר חיים שאולזאן פארדאמט אלע רשעות
נאר נפתלי מאסטער העלפט אונז באקומען א נארמאלע עדוקעישען
נאר די סעקולער געריכטן טוען עפעס פאר יושר און צדק
המלוכה והממשלה
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 892
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 12, 2014 7:38 pm
האט שוין געלייקט: 1042 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1467 מאל

הודעהדורך יאיר » מאנטאג יולי 21, 2014 8:41 pm

שמעקעדיג האט געשריבן:איך בין נישט דארט געווען באותה שעה (אפשר אין א פריערדיגע גלגול...) און איך האב נישט מברר געווען אלע ענינים בבירור גמור, און איך גלייב אויך נישט "מושיען של ישראל" 100% אן קיין שאלות, אבער איך וועל נישט גלייבן דעם מנחם קרן ענדערש ווי געלבמאן. אין מושיען של ישראל, ווי אויך אין מערערע היסטאריע בוכער שטייט פונקט דאס פארקערטע, דער רבי האט זיך אוועקגעגעבן בלב ונפש צו ראטעווען אידן בכל מיני אופנים, ער האט מקריב געווען זיין צייט און געלט, ארומגעפארן און יא געמאכט אסיפות מיט אנדערע גרויסע רבנים (מסתבר מיט אזעלכע ההולכים בשיטתו) און פרובירט וואס אימער מעגליך צו ראטעווען אידן.

די איבערגעקייעטע ליצנות אז די ציונים האבן אים געראטעוועט (טערעסאנט, פונקט אים האבן זיי געראטעוועט... אזעלכע מאדנע מענטשן זענען זיי?) איז שוין געווארן אויסגעשמועסט און פארענטפערט מערערע מאל, עס איז נישט אזוי פשוט ווי עס קוקט אויס אויבן אויף, אסאך השתדלות ביהיינד די סיען איז געווען אינוואלווד דא, און ווער עס וויל באמת וויסן די מעשה ווייסט, און די אנדערע וועלכע האבן שוין אפגעמאכט זייער מיינד און ווילן זיך נישט לאזן פארדרייען מיט פאקטן, צו זיי איז א שאד צו רעדן...

שמעקעדיג, נישט אייביג איז דער אמת פונקט אינמיטן. למשל, אין די פילאזאפישע מחלוקת צווישן געשוואוירענע אטעאיסטן און פארברענטע מאמינים, גלייב איך אז דו נעמסט נישט אן אז אגנאסטיציזם איז דער אמת. אודאי איז אזא קאמפליצירטע נושא נישט אזוי פשוט ווי עס זעט אויס אויבן אויף. אבער אויב דו ווילסט זאגן א מיינונג לכאן או לכאן דארפסטו עס בעקן מיט פאקטן, דער מהלך אז "מושיען של ישראל פארענטפערט דאך שוין סייווי אלעס, און אפילו ס'איז נאר פופציג פראצענט אמת איז מיר גענוג", איז זייער אן אויבערפלעכליכער צוגאנג.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 7995 מאל

הודעהדורך הוגה » מאנטאג יולי 21, 2014 8:54 pm

איך וועל נאכאמאל ציטירן מיין עיקר נקודה פון אויבן, וואס פארענטפערט די עיקר טענות פון טייל מגיבים. מיר פרעגן נישט פארוואס ער האט עס געטון, מיר פרעגן פארוואס נאכדעם איז ער אנגעגאנגן כאילו לא היה? ווי אזוי האט ער געקענט?

מיר קענען נישט דן זיין און איך האלט נישט ביים דן זיין. איך בין גרייט אויף אלעם צו פארקוקן און ענטפערן אז "מיר פארשטייען נישט און מיר ווייסן נישט". עס איז געווען א שעת מלחמה, א צייט פון כאאס און עס איז פארשטענדליך אז מענטשן מאכן טעותים אדער פאררעכענען זיך אין אזא צייט. דאס איז אבער נאר אויף די התנהגות ביזן ענדע פון די קריג. די הנהגה פון נאכן קריג איז אבער א תמיהה וואס איז צו א שטארקע צריך עיון! מילא, פאר די קריג און בשעת די קריג האט מען זיך איינגערעדט אז מען וועט עס איבערלעבן. מען האט געמיינט אז מען מוז אנטלויפן פשוט ווייל מען דארף קענען אנגיין מיט די הנהגה און הצלה אקטיוויטעטן פון א זיכערע ארט. מען האט געגלייבט אז בעפאר וואס און ווען וועט זיך די מלחמה פארענדיגן, און אלעס וועט צוריקגיין ווי אמאל. נאכן קריג אבער, ווען מען האט זיך צוריקגעדרייט און געזעהן די הרס וחורבן וואס מען האט דארט איבערגעלאזט, וואס איז געווען זיין ריספאנס דעמאלטס?

האט זיך דער רבי אמאל אנטשולדיגט פאר די משפחות פון די אומגעקומענע פאר נישט לאזן די פוילישע פליטים זיי פארציילן און ווארענען וואס עס ערווארט זיי, כדי זיי זאלן זיך קענען באהאלטן? האט דער רבי אמאל אויסגעדרוקט חרטה אדער מיטלייד אז ער האט פארלאזט זיינע חסידים אין זייערע שווערסטע און לעצטע מינוטן? האט דער רבי זיך אמאל פארענטפערט און ערקלערט זיין הנהגה? האט דער רבי אמאל באדאנקט זיינע רעטער און ארויסגעוויזן הכרת הטוב? האט דער רבי אמאל אנערקענט אז זיין סעפעראטיסט צוגאנג האט געקאסט אומצאליגע אידישע נשמות, וואס וואלטן מעגליך געקענט ווערן געראטעוועט, ווען אלע אידישע ארגאנען ארבייטן ווען צוזאמען?

ניין. נאר אנשטאט דעם האט דער רבי גערעדט איינמאל און נאכאמאל ווי די ציונים זענען געווען שולדיג אין אלעם. נישט נאר אז זיי זענען געווען שולדיג ווייל זיי האבן געברענגט אויף כלל ישראל א הימלישע חרון אף, נאר פראקטיש אויך ווייל זיי האבן אויפגערעגט די דייטשן, און ווייל זיי האבן געמאכט אונטערגרונטישע אפמאכן מיט די דייטשן (צו ראטעווען געמיינדע פירער אריינגערעכנט דעם רבי'ן זעלבסט). אויב מאכט מען פראקטישע און רעאליסטישע חשבונות פון ווער עס איז שולדיג אין די מיליאנען קרבנות, איז עס נישט מער ווי רעכט אז מען זאל אויך אויסרעכענען די וואס האבן געשטערט די פוילישע פליטים פון אנווארענען די אונגארישע אידן? שטעלט אייך פאר ווען די ציוניסטישע פירער זענען די וואס וואלטן אפגעהאלטן די דרשות פון די פוילישע פליטים און נישט ער, וואלט דען דער רבי ז"ל עס פארשוויגן? איך האב נישט קיין טענות אויף אים פארוואס ער האט עס געטון, עס איז אבער יא א שווערע קשיא פארוואס ער האט זיך נישט אנטשולדיגט נאכן קריג, און עס איז א שרעקליכע סתירה מיט זיין הנהגה נאכן קריג פון באשולדיגן די ציונים.

נישט איבערבעטן, נישט פארענטפערן, נישט ערקלערן, נאר וואס יא? טאנצן חסדי השם אויף זיין פריוואטע הצלה.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2825
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7297 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6475 מאל

הודעהדורך חיים נחום הלוי פריעד » מאנטאג יולי 21, 2014 9:01 pm

דאס קעפל פון דעם אשכול פאנגט זיך אן מיט "די קאנטראווערסיאלע הנהגה", ווי כאילו דאס איז שוין א באשטעטיגטער פאקט אז די הנהגה פונעם הייליגן סאטמארער רבי'ן זצוק"ל איז "קאנטראווערסיאל". אין ענגליש רופט מען דאס א "סעלף פולפילינג פראפעסי", מיט'ן זאגן אז עס איז קאנטראווערסיאל ווערט עס דאך אויטאמאטיש קאנטראווערסיאל...

צום ענין, עדות'שאפטן פון פארברענטע ציונים זענען ביי מיר אינגאנצן נישט באגלייבט, ווייל זיי זענען דאך מלא נגיעות. בפרט אמאל ווען די מערכה פונעם רבי'ן האט זיי באמת וויי געטאן, זענען זיי דאך געווען אויסן אים צו באשמוצן אויף וואס אימער. א פלא אז אין די יארן תש"י-תש"כ ווען די מלחמת קודש פון סאטמאר רב איז אנגעגאנגען במלא עוזו, און די ציונים האבן אים געזוכט צו באשמוצן מיט וואס אימער, איז קיינעם נישט בייגעפאלן צו באשולדיגן אז ער זאל האבן פארראטן זיין פאלק ביים קריג ח"ו. די אונטערגעשריבענע עדות'שאפט וואס המלוכה והממשלה ברענגט דא איז פון 1994 - גאנצע פופציג יאר נאך די השמדה פון יהדות הונגריה!

פון די אנדערע זייט איז דא א קלארע בילד פון רבי'ן ביי אן אסיפה, וואו מ'האט באהאנדלט די שווערע לאגע.
בייגעלייגטע פיילס
Photo3432.jpeg
Photo3432.jpeg (25.71 KiB) געזען געווארן 3297 מאל
חיים נחום הלוי פריעד
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 206
זיך רעגיסטרירט: מוצ"ש פעברואר 25, 2012 11:45 pm
האט שוין געלייקט: 74 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 240 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » מאנטאג יולי 21, 2014 9:20 pm

viewtopic.php?p=6790#p6790
מהיכי תיתי אז ס'איז א מלחמה related אסיפה?
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8466 מאל

הודעהדורך הוגה » מאנטאג יולי 21, 2014 10:17 pm

חיים נחום הלוי פריעד האט געשריבן:דאס קעפל פון דעם אשכול פאנגט זיך אן מיט "די קאנטראווערסיאלע הנהגה", ווי כאילו דאס איז שוין א באשטעטיגטער פאקט אז די הנהגה פונעם הייליגן סאטמארער רבי'ן זצוק"ל איז "קאנטראווערסיאל". אין ענגליש רופט מען דאס א "סעלף פולפילינג פראפעסי", מיט'ן זאגן אז עס איז קאנטראווערסיאל ווערט עס דאך אויטאמאטיש קאנטראווערסיאל...

פון די אנדערע זייט איז דא א קלארע בילד פון רבי'ן ביי אן אסיפה, וואו מ'האט באהאנדלט די שווערע לאגע.


די הנהגה איז "קאנטראווערסיאל" אפגעזעהן צו ער האט געטון דאס ריכטיגע אדער נישט. עס איז "קאנטראווערסיאל" צוליב דעם וואס אסאך פרעגן דערויף. בנוגע דער אסיפה, קיינער זאגט נישט אז ער האט נישט געטון פאר הצלת החרדים, די טענה איז נאר אז זיין "סעפעראטיסט" הנהגה האט קאליע געמאכט פאר אלעמען. עס איז נישט קיין ספק אז צוזאמען קען מען מער אויפטון ווי עקסטער.


.
"לא מצאנו בשום מקום בתורה שמצווה אדם להיות למדן ובקי בכל חדרי התורה. שכן תכלית הלימוד אינה להיות למדן אלא להיות אדם טוב, לעשות הטוב ולהטיב לזולתו." ~ רמ"מ מקאצק ז"ל
באניצער אוואטאר
הוגה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2825
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג אפריל 09, 2013 1:20 pm
געפינט זיך: מאנסי
האט שוין געלייקט: 7297 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 6475 מאל

הודעהדורך גאלד » מאנטאג יולי 21, 2014 11:14 pm

די מעשה איז אזוי,
סאטמאר רבי (ווי אסאך אנדערע רבי'ס) איז געווען א האנטע"ד מע"ן, די נאציס האבן איהם ספעציפיש געזוכט,
ס'באקאנט די מגן דוד בילד פון די אלע גרויסע חסידישע רבי'ס וואס מ'האט געזוכט, און סאטמאר רבי פארפיגט דארט,
נאך אפאר וואכן איידער מ'האט אויפגעשטעלט די געטאס, איז געווען ווילדע איבערפאלן אין רבי'נס הויז און אין זיין ביהמ"ד, כידוע די רבנים און גבירים האט מען ארעסטירט און געפייניקט און זייער אפט דערמארדעט רח"ל נאך אין די היים שטייט נאך פאר מ'האט אוועקגעפירט צו די פארניכטונגס לאגערן,
ממילא דאס האט יעדער זיכער געוויסט אז פארן רבי'ן איז א זיכערע סכנה צו אריינגיין און די סאטמארע געטא, מאנכע פארציילן אז ווען מ'האט אוועק געפירט די אידן פון סאטמאר האבן נאך די רשעים באזונדער באקוקט יעדער וואס איז ארויף אויפן וואגאן צו דער רבי איז נישט דארט,

דער רבי האט געהאט די סברה אז ווי אימער מ'פירט איהם ספעציעל דורך נאצי הבטחות וועט ער זיך קיינמאל איילן, אלס זיין דער לעצטער,

ווען מ'האט איהם מציע געווען די קאסטנער באן, האט דער רבי זייער מורא געהאט דערפון, ווייל ער האט נישט געטראסט די פירער וואס זענען געווען זיינע אלטע שונאים,
ס'דא א כתב יד פון רבי'ן ווי ער שרייבן פון די קלויזענבורגער געטא צו ר' חיים ראטה אין בודאפעסט ברמיזא אז ער גלייכט נישט די מעדעצינען וואס ער האט איהם געשיקט, מיינענדיג צו זאגן אז ס'איז איהם נישט ניחא דער מהלך, דער בריוו איז נאך היינט דא ביי די אייניקלעך פון ר' חיים, און ר' חיים שרייבט צוריק אז ער זאל זיך נישט זארגן ווייל דאס איז אינגאנצן אויף זיין איניציטיוו און די פרומע ועד הצלה אין בודאפעסט,

ווען די צרות האט זיך אנגעהויבן בתוקפו, אדר תש"ד, איז דער רבי געווען א גרויסע אלאראמיסט, אסאך רבנים האבן דעמאלטס פרובירט צו מחזק זיין די אידן און בארואינגן די המון אז ס'העט אלעס זיין בסדר, לא כן רבינו ווער ס'האט איהם געפרעגט וואס צו טאן האט ער געזאגט זיך צו ראטעווען בכל אופן, אסאך פון די רבנים האבן עס נישט ליב געהאט,
איין אינצידענט איז געווען ווען דער סאטמאר ראה"ק איינער פריינד א גביר און א גרויסע חסיד פון רבי'ן האבן די רשעים אויך געזוכט, ער איז אנטלאפן, האבן זיי געקידנעפט זיין קליינעם טאכטער פון 11 יאר אלס א משכון, דער מר. פריינד האט עס נישט אויסגעהאלטן, האט איהם דער רבי געזאגט, ער זאל ח"ו זיך נישט איבערגעבן און זיי וועלן באפרייען דעם טאכטער בכל אופן, וכך הוה, (ער האט איבערגעלעבט מיטן טאכטער)

ווען דער רבי איז געזעסן אין די קלויזנבורגער געטא און מ'האט אנגעהויבן צו דעפארטירן די אידן, זענען ארומגעגאנגען די פאבריצירטע שמועות, פארשפרייט דורך די יודנראט ל"ע, אז מ'פירט צו א בעסערע ארט קיין פוילן, דער רבי האט קלאר נישט געוויסט 100% צו גלייבן צו נישט, ס'ארום געגאנגען א שמועה אז ס'דא א פאסט קארטל פון איינע פון די אידן וואס זענען שוין דארט אז אלעס איז במנוחה דארט, האט דער רבי געבעטן ר' יאסלע'ן ער זאל זיך באמיען צו ער קען אויפזוכן דעם קארטל, פארשטייצעך ער האט עס קיינמאל געטראפן, עכ"פ דאס איז קלאר אז דער רבי האט גארנישט געוויסט מער ווי אלע זיינע ברודער להיכן מוליכין אותו,
אויב קלערט איר אז איך געב א hoot אויף אהרן און זלמן לייב זאלט איר וויסן אז אויסדריקליך יא! און רעג מיך נישט אויף!
באניצער אוואטאר
גאלד
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2120
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מאי 07, 2012 1:42 pm
האט שוין געלייקט: 670 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1719 מאל

הודעהדורך פישלע העררינג » מאנטאג יולי 21, 2014 11:48 pm

נישט צו פארדרייען דעם נושא וואס באציהט זיך איבער רביה"ק מסאטמאר זי"ע, איז עס במקום צו דערמאנען אז דער גור'ער רבי זי"ע איז געוועהן פון די איינציגסטע מנהיגים וואס זענען געוועהן א ריכטיגע רואה את הנולד, הן פאר זיך און הן פאר די חסידים, א שיין ביסעל בעפאר די מלחמה האט ווירקליך אויסגעבראכן. והחכם עיניו בראשו צו עווקואירן זיך, די משפחה, דער חצר, און די חסידים בעוד מועד.
(- - -)
פישלע העררינג
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1396
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 10, 2013 12:19 pm
האט שוין געלייקט: 3481 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2378 מאל

הודעהדורך zurich » מאנטאג יולי 21, 2014 11:54 pm

הוגא, שכוח פארן ברענגען אזא אינטערסאנטע שמיעס און שטיבל....
באניצער אוואטאר
zurich
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 810
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 16, 2012 12:34 am
האט שוין געלייקט: 569 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 292 מאל

הודעהדורך אוהב ספרים » דינסטאג יולי 22, 2014 12:06 am

איך וויל נישט איבערקייען, אבער דער ארטיקעל איז פול מיט הוילע שטותים און ליגענט ודמיונות לדוגמא (בלי סדר)
ביים סיום שטייט אין TABLET אז דער ארטיקעל איז מופיע לרגל שבעים שנה פון דעם יום הצלה יולי דעם ניינטען, זיל קרי בי רב יעדער יונגעל ווייסט ווען דער יום הצלה איז געווען, דאכטזעך אז כסלו און דער חודש יולי קומען זעך קיינמאל ניקסט צוזאמען.

ב. ער מאכט א לענגס און א ברייטס, אז דער סאטמאר רוב בשונה פון אלע אנדערע רעביס, איז נאך דער מלחמה נישט צוריק געפארען צו זיין היימשטאט סאטמאר צוריק אויף בויען יודישקייט בשונה פון אנדערע רבי'ס, ילמדנו רבינו וועלכער רבי אדער ליטווישער גדול איז צוריק געפארען צום אלטען היים, גער, בעלז, ליובאוויטש, באבוב, ר' אהרן קאטלער, טשעבינער רב, ווער

ג. ער שרייבט סאטמאר רב איז אוועקגעפארען פון ארץ ישראל קיין אמעריקא ווייל ער איז געווען א דורכפאל אין ירושלים, נישטא ווער זאל לאכען אויף דעם.

ד. די אפידעיווידט, וואס איז געשריבען געווארען 75 יאר נאך די פאקט, איז באגלייבט פונקטלעך ביי וועם, שטעלטס ענק פאר מושיען זאל דרוקען אזא אפידעוויט וויאזוי וואלט מען איהם ארונטערגעריסען.

ה. די טענה וועגען אנטלויפען, נישט אנמאכען א פאניק וכו' איז שוין צענדעליגער מאל ערווענט געווארען, ווי אויך ווער עס האט באצאלט פאר די קאסטנער באן וכו'.

ועוד יש להאריך בזה, בקיצור ייאמר אז די אגענדע פון דעם קראנץ איז מורא'דיג בולט
אוהב ספרים
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 400
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 22, 2012 7:09 pm
האט שוין געלייקט: 14 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 148 מאל

נעקסט

גיי צוריק היסטאריע

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 3 געסט