געטוישטע און פארגעסענע מצוות

מחשבה, השקפה ועיון

הודעהדורך והאיש משה » דינסטאג אוגוסט 25, 2020 3:02 pm

מיינונגזאגער האט געשריבן:טאקע דערפאר האבן די חכמים מבטל געווען א מצות עשה כדי מען זאל נישט עובר זיין אויף הוצאה, און נישט נאר אין ביהמ״ק נאר לדורות עולם, ווען סוכות וועט געפאלן אין שבת זאלסטו וויסען אז מען טאר נישט עובר זיין אןיף א לא תעשה פאר אן עשה.


Sent from my iPhone using Tapatalk


סתם פאר די פוקליכקייט פון די זאך, און ביהמ"ק האט מען יא גענומען ד' מינים שבת
והאיש משה
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 100
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אקטאבער 12, 2014 12:00 pm
האט שוין געלייקט: 73 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 131 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » דינסטאג אוגוסט 25, 2020 6:11 pm

די גמרא דארט פרובירט טאקע צו פארענטפערן א סתירה צווישן צוויי ברייתות, וואס אין איין ברייתא שטייט אז מ'שאקעלט יא אום שבת און אין א צווייטער שטייט אז מ'שאקעלט נישט, וויל די גמרא זאגן אז איינס רעדט אין בית המקדש און דער צווייטער רעדט אין שול. למעשה פרעגט עס די גמרא אפ און ענטפערט אז די ערשטע רעדט פאר די גזירה און די צווייטער רעדט נאכ'ן גזירה.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » דינסטאג אוגוסט 25, 2020 9:00 pm

פארגעסענע מצוות טייל 3: די אידישע שריפט, די אראמישע שריפט, קשר של תפילין, און די סליפערי סלאופ ארגומענט




קינד און קייט ווייסן איבער די הייליגקייט פון די אידישע אותיות, און וויפיל רמזים און און טיפע סודות ליגן באהאלטן אין זיי. די סופרים וואס שרייבן ספרי תורה, תפילין, און מזוזות ווייסן ווי שטארק מ'דארף פארזיכטיג זיין נישט צו טוישן אפילו איין תג פון אן אות, און אז מ'גיבט אמאל בטעות א קליינע טויש קען מען חלילה פסל'ען די גאנצע זאך און מ'דארף איבערשרייבן פון פריש. ס'קען זיך איינעם דאכטן אז די הייליגע אותיות האט משה רבינו אראפגעברענגט פון בארג סיני צוזאמען מיט אלע רמזים און סודות דערינען, לאמיר זעהן צו ס'איז טאקע אזוי, אבער ערשט וועלן מיר אנפאנגען מיט א באוואוסטע קשיא.

יעדער בר מצוה בחור ווייסט אז די קשר פון תפילין של ראש איז א ספעציעלע קשר וואס איז מקובל פון משה רבינו פון בארג סיני וויאזוי דאס דארף אויסצוזעהן, די גאונים און פריערדיגע ראשונים זאגן אלע אז דאס דארף אויסצוקוקן ווי דעם אות דל"ת, די פראבלעם איז נאר אז לויט די אנווייזונגען וואס זיי גיבן אן קומט עס אויס ווי א קעסטל. אלע אחרונים מוטשען זיך שוין מיט די קשיא, א טייל אחרונים, ווי דער תרומת הדשן, האבן טאקע געמאכט א נייע קשר וואס זעהט יא אויס ווי א דל"ת, די קשיא בלייבט אבער שווער, וואס האבן די גאונים און ראשונים געטראכט, האבן זיי נישט אליינס געזעהן אז זייער קשר זעהט אינגאנן נישט אויס ווי א דל"ת? ס'קען זיך שוין איינעם דאכטן אז אפשר האבן די אותיות וואס משה רבינו האט מקבל געווען פון בארג סיני אינגאנצן נישט אויסגעזעהן ווי אונזערע, און ווי מיר וועלן זעהן איז דאס שוין גארנישט קיין געדאכטעניש.

ווען מ'קוקט אויף אור-אלטע אידישע שריפטן פון פאר'ן ערשטן חורבן בית המקדש זעהט מען אז זייערע אותיות זעען אויס אינגאנצן אנדערש ווי אונזערע, דיעס שריפט רופט זיך "כתב עברי" אדער "Paleo-Hebrew alphabet", און די זענען אויך די אותיות וואס משה רבינו האט גענוצט, און אין וואס ער האט געשריבן די תורה. אין יענע שריפט זעהט טאקע דער אות דל"ת אויס ערגעץ צווישן א דרייעק און א קעסטל, ממש אזויווי די קשר פון תפילין. שפעטער ווען די אידן זענען געגאנגען אין גלות בבל האבן זיי אנגעפאנגען רעדן די גוי'אישע שפראך און נוצן די גויאישע אויתיות ביים שרייבן. די שפראך וואס די גוים אין בבל פלעגן רעדן איז געווען אראמיש, און די אותיות וואס זיי האבן גענוצט איז געווען די אשור'ישע אותיות (דערפאר הייסט עס "כתב אשורית"), און דאס האבן די אידן אנגעפאנגען נוצן, אויף אזוי ווייט אז טייל פון די ספרים פון תנ"ך האבן זיי אויך געשריבן אויף אראמיש. שפעטער ווען עזרא הסופר האט ארויפגעשלעפט די אידן אויף ארץ ישראל אויפצובויען דעם צווייטן בית המקדש האט ער געזען אז דער עולם געדענקט שוין נישט די אידישע שפראך, האט ער איבערגעזעצט די תורה אויף אראמיש. צוביסלעך האט דער עולם זיך אויסגעלערנט די פארגעסענע אידישע שפראך "לשון הקודש", די גויאישע שריפט איז אבער שוין אזוי פארהייליגט געווארן אז ס'איז פארבליבן. פאר דברי תורה האט מען גענוצט די גויאישע שריפט, און די אלטע שריפט האט מען נאר גענוצט פאר דברי חולין. אין די מגילות ים המלח, וואס זענען געשריבן געווארן ביים ענדע פונעם צווייטן בית המקדש, זעהט מען טאקע אז זיי האבן גענוצט כתב אשורית אבער פאר די שמות האבן זיי גענוצט די אלטע כתב עברי כדי ס'זאל נישט האבן קיין קדושה.

צוריק צום קשר של תפילין, אזויווי די אויסזעהן פונעם קשר איז דאך אן הלכה למשה מסיני איז עס פארבליבן טאקע ווי משה רבינו'ס קשר האט אויסגעזעהן, ווי די אלטע דל"ת פון כתב עברי.

יעצט לאמיר זיך אונטערהערן א שמועס וואס קומט פאר צווישן דריי הייליגע תנאים אין מסכת סנהדרין דף כא:-כב. רבי שמעון בן אלעזר גיבט א שריי אויס פון די טיפענישן פון זיין גאטספארכטיגע הארץ, "כתב זה לא נשתנה כל עיקר" - די הייליגע אידישע אותיות האבן זיך קיינמאל געטוישט! די זעלבע הייליגע אותיות מיט וואס דער הייליגער באשעפער האט געשריבן די לוחות, מיט די זעלבע הייליגע אותיות האט משה רבינו געשריבן די תורה, מיט די זעלבע הייליגע אותיות האבן אידן געשריבן די הייליגע תפילין און מזוזות ביז'ן היינטיגן טאג, ס'קען גאר אנדערש נישט זיין. וואס דען, דו ווילסט מיר זאגן אז די אלע הייליגע סודות זענען מרומז אין די גויאישע אותיות פון אשור?! די אלע כוונות פונעם אריז"ל, די אלע עולמות העליונים וואס שטייען אויף אט די אותיות זענען וואס? וואס דארף איך טראכטן דערוועגן? מ'טאר דאס אפילו נישט אויפ'ן געדאנק ארויפברענגען! איי מ'זעהט נישט אז די אידן זאלן עס האבן גענוצט פאר גלות בבל? איך קוק נישט אויף די פאקטן, איך פרעג נישט קיין קשיות, איך גלייב אין די הייליגע אותיות און פערטיג. הייבן הייבט זיך עס אן מיט'ן קוקן אויף די פאקטן, און ענדיגן ענדיגט זיך עס מיט'ן לייקענען אין די גאנצע תורה. אויב וועל איך מודה זיין אז די אותיות פון די תורה האט מען געטוישט וועל איך געבן לעגיטימאציע פאר די רעפארמער, אז מ'קען טוישן די הייליגסטע זאך וואס אידן פארמאגן, די אותיות פון די הייליגע תורה, וואס וועט אונז צוריקהאלטן פון טוישן נאך זאכן? ענדערש זאל מען זיך פארמאכן די אויגן מיט א גרויסע חלה-דעקל און שרייען "איך גלייב!" איך גלייב, איך גלייב, איך גלייב, א אידיש קינד אלעמאל ער גלייבט!

רבי יהודה הנשיא שטייט אין דער זייט און קוקט זיך צו צו די פרומע אויסבראך, מיטאמאל גיבט ער זיך א רוף אן צו רבי אלעזר, "פארוואס רעגסטו זיך אזוי פארוואס? מ'קען אויף אלעם טרעפן א תירוץ, שערי תירוצים לא ננעלו". כ'האב זייער א פשוט'ע תירוץ - זאגט רבי יהודה - די תורה איז טאקע יא געגעבן געווארן אין כתב אשורית, נאר וויבאלד מ'האט געזינדיגט מיט'ן עגל האט מען פארלוירן די זכות זיך צו באנוצן מיט דיזע הייליגע אותיות און אנשטאט דעם האט דער באשעפער אונז געגעבן פשוט'ע אותיות, און ווען די אידן האבן תשובה געטוהן אין די צייטן פון עזרא הסופר האבן זיי צוריקבאקומען די הייליגע אותיות. פארוואס דארפסטו לייקענען די פאקטן און אויסזעהן ווי א וואנזיניגער ווען דו האסט אזא פשוט'ע לעזונג?

מיטאמאל גיבט רבי יוסי א פראל אויף די טירן פון בית המדרש און גיבט א שריי אויס, "וואס גייט דא פאר!!! נאכאמאל פארדרייטס עטץ די פאקטן מיט ענקערע נארישע פילפולים?!" דו מיינסט רבי אלעזר אז מיט דיינע לייקענען די פאקטן וועסטו קענען עפעס אויפטוהן פאר אידישקייט? און דו רבי יהודה הנשיא, דו מיינסט טאקע אז מיט דיינע קרומע אפאלאגעטישע תירוצים וועסט ראטעווען אידישקייט? נישט גענוג אז אלישע בן אבויה איז אפגעפארן וועגן ענקערע קרומקייטן מאכטס עטץ נאך? קוקטס די פאקטן אין די אויגן, יא! אונזערע הייליגע אותיות קומען פון די גוים פון בבל! איי ווי קען עס זיין? איך ווייס נישט! איך דארף נישט אלעס פארשטיין, און איך קען נישט אלעס פארשטיין! ס'שטימט נישט מיט וואס איך האב געוואוסט ביז היינט? וועט עס נישט שטימען! איי ס'וועט געבן לעגיטימאציע פאר די רעפארמער? וועל איך מודה זיין אז זיי האבן אויך רעכט, זיך אפווישן דאס נאז, און ווייטער דינען דעם באשעפער אויף דעם אופן וואס ארבעט פאר מיר. זעהט אויס אז הייליג איז נישט וואס דער באשעפער זאגט איז הייליג, הייליג איז וואס מיר באשטימען צו האלטן הייליג, און אז מיר האבן אויפגעהערט נוצן די אותיות פון בארג סיני איז עס געווארן חולין, און אז אונז האבן אפגעמאכט צו נוצן א גויאישע שריפט איז דאס געווארן הייליג!

די פרשנות האב איך גענומען פון דא.
בייגעלייגטע פיילס
The slippery slope argument.pdf
(32.2 KiB) אראפגעלאדנט 26 מאל
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך רביה''ק זי''ע אום דאנערשטאג אוגוסט 27, 2020 11:21 am, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 12:51 am

זייער שיין.


אין די מגילות ים המלח, וואס זענען געשריבן געווארן ביים ענדע פונעם צווייטן בית המקדש, זעהט מען טאקע אז זיי האבן גענוצט כתב אשורית אבער פאר די שמות האבן זיי גענוצט די אלטע כתב עברי כדי ס'זאל נישט האבן קיין קדושה.



וואס איז דיין מקור א. אז די שמות זענען כתב עברי. ב. כדי עס זאל נישט האבן קיין קדושה.
א קונץ צו זיין אליהו הנביא? א קונץ צו זיין איש תשבי!
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2686
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 103 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1410 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 2:15 am

אישתישבי האט געשריבן:וואס איז דיין מקור א. אז די שמות זענען כתב עברי. ב. כדי עס זאל נישט האבן קיין קדושה.

דא האסטו אן אויסשניט פון תהילים קאפיטל קמ"ה (אשרי), דיעס נוסח איז אביסל אנדערש ווי אונזער, ווי אויך האבן זיי א פזמון צווישן איין פסוק און די צווייטער, אבער די שם הוי"ה איז זייער מערקבאר.

בילד

די סיבה פארוואס זיי האבן אזוי געטוהן ווייסט מען נישט אויף זיכער, אבער ס'לייגט זיך שטארק אויפ'ן שכל אז דאס איז די טעם. דאס איז יא זיכער אז אין יענע צייטן פלעגט מען נוצן די אלטע שריפט פאר חולין'דיגע זאכן ווי מטבעות, אין די גמרא דארט אין סנהדרין שטייט אויך אז מ'האט געלאזט כתב עברי פאר חולין'דיגע זאכן "והניחו להדיוטות כתב עברית" (הגם רב חסדא זאגט דארט אז הדיוטות מיינט מען די שומרונים וואס נוצן דאס נאך טאקע ביז'ן היינטיגן טאג, מ'קען אבער אויך אריינלערנען די פשוט'ע פשט אז הדיוטות מיינט מען מענטשן וואס שרייבן דברי חולין).
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 2:37 am

אינטרעסאנט. איך וואלט געזאגט פארקערט, אז די שמות האט מען נישט געוואלט משנה זיין.


אויך, דיין פשט'ל אז דער קשר איז א דלת פין כתב עברי, אין כתבַ עברי איז דער דלת א המן טאש, נישט ווי אונזער ענדע מם.
א קונץ צו זיין אליהו הנביא? א קונץ צו זיין איש תשבי!
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2686
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 103 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1410 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 3:06 am

די קשר פון תפילין איז נישט א גענויע ענדע מם, ס'איז אביסל שיעף פון איין זייט. דאס אז ס'זעהט נישט אויס ממש ווי א דל"ת פאר דעם אליינס וואלטן די אחרונים נאכנישט געמאכט א נייע קשר, ס'איז א דבר פשוט אז מיט ברייטע בענדלעך קען מען נישט מאכן גענויע צורות האותיות, ווילאנג ס'קוקט אויס בערך איז גוט (די נייע קשר דל"ת זעהט אויך נישט אויס אינגאנצן ווי א דל"ת). כאטש וואס ס'ליגט מיר אין קאפ אז די אריגינעלע קשר פלעגט יא זיין א גענויע ענדע מם נאר וויבאלד מ'האט עס געטוישט כדי די פארקערטע זייט זאל נישט אויסקוקן ווי א שתי וערב האט עס באקומען אזא שיעפקייט, האב איך אבער נאך א פשט'ל.

ווי מ'זעהט דא זעהט די שומרונ'ישע דל"ת אויס כמעט ווי אן אויסגעשניטענע קשר תפילין, ווי אויך זעהט מען דא נאך א צורה פון א דל"ת וואס זעהט אויס ווי א לאליפאפ, כמעט ווי א קשר תפילין נאר רונדיג (דאס אז די קשר איז פירקאנטיג איז נישט קיין קשיא, ס'דא א גבול וויפיל מ'קען שפילן מיט רצועות). אזויפיל זעהט מען אז די אותיות זענען דורך אן עוואלושען דורכאויס די יארן, דארף מען וואוסן וויאזוי פונקטליך משה רבינו'ס דל"ת האט אויסגעקוקט.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 7:34 am

איך מיין אז אין כתב עברי איז נישטא קיין ענדע אותיות, דאס קען זיין די שורש פין דער מחלוקה אויב מנצפך צופים אמרום.

בדרך הלצה,ַַ לויט דעם ערשטע פשט'ל איז אינטרעסאנט אז איינער זאל באקען א קשר פין א אות וואס מען ניצט שוין נישט.
א קונץ צו זיין אליהו הנביא? א קונץ צו זיין איש תשבי!
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2686
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 103 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1410 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 11:51 am

אישתישבי האט געשריבן:איך מיין אז אין כתב עברי איז נישטא קיין ענדע אותיות, דאס קען זיין די שורש פין דער מחלוקה אויב מנצפך צופים אמרום.

אוודאי אזוי, די ענדע אותיות קומען פון דעם ווייל אראמיש איז א קורסיוו שריפט (די אותיות זענען באהאפטן איינס צום צווייטן, אזויווי אין אראביש), ווי דו קענסט זעהן דא, איז א נו"ן צ.ב. וואס קומט אינמיטן א ווארט שרייבט מען איינגעבויגן פון אונטן כדי מ'זאל עס קענען באהעפטן צום נעקסטן אות, אבער ווען ס'קומט ביים ענדע פון א ווארט בלייבט עס גראד, א.א.וו. אלע אנדערע אותויות. די אריגינעלע אידישע שריפט שרייבט מען אבער אפגעטיילט יעדן אות עקסטער איז נישט שייך געווען די גאנצע זאך.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך כרם זית » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 8:08 pm

@רביה''ק זי''ע דו זאגסט מוראדיג שיין. אבער ביטע אביסל מער רעספעקט פאר אינזערע גדולי האומה התנאים הקדושים.
ולעיקר הענין (אינטערעסאנט קיינער האט עס נישט אנגעמערקט), האלט טאקע ר' יוסף אלבו ז''ל בעל מחבר ספר העיקרים, אז מצות ה' קענען בטל ווערן לעולם דורך א צווייטע נביא אמת. און אלס ראיה ברענגט ער טאקע פון כתב עברי.
בדרך אגב די שיטה אז די תורה איז געגעבן געווארן בכתב עברי, איז לפי דרשת חז''ל נאר נוגע אויף די לוחות. ווארום די גאנצע תורה איז דאך איבערגעזעצט געווארן בשבעים לשונות, ממילא איז דאך זיכער אז פינקט ווי די תורה איז געגעבן געווארן אין כינעזיש איז עס אויך געגעבן געווארן אין אשירות.
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 407 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 362 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 8:20 pm

א. אויב וואלט איך געטראפן א מער רעספעקטפול וועג צו שרייבן אן דעם וואס די נקודה זאל פארוואסערט ווערן וואלט איך עס אוודאי געטון.

ב. לגבי דאס וואס דו זאגסט אז די תורה איז איבערגעזעצט געווארן אין אלע שפראכן איז צוויי זאכן: 1) כתב אשורית האט נאכנישט עקזיסטירט אין משה רבינו'ס צייטן. 2) די נקודה וואס מ'זעהט דא איז אז די אלע סודות, רמזים, עולמות העליונים, פרצופין, ספירות, א.ד.ג. מיינען נישט גארנישט למעשה, אויף די כתב עברי האט מען אוודאי אויך געהאט די אלע סארט פילפולים און מיט דעם אלעם האט מען נישט געהאט קיין שום פראבלעם עס אראפצופלאשן און מ'האט אנגעפאנגען בויען נייע פילפולים טאקע אויף די גויאישע שריפט. ווען די רעפארמער רבנים זאלן זיך היינט צאמנעמען און אפמאכן צו נוצן די ענגלישע שריפט, וואלסטו דעמאלטס אויך געזאגט די זעלבע תורות?
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך כרם זית » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 8:29 pm

א] איך האב קיינמאל ח''ו געזאגט אז דו טוסט עס להכעיס, און א דיסקלעימער אז עס איז נאר לסבר את האוזן וואלט געמעגט זיין.

ב] דער עקשן קען נאך אלס פארענטפערן אז וויבאלד די השגחה האט געפירט אז כלל ישראל זאל אויסקלויבן די שפראך, מיז זיין אז עפעס איז מרומז אין דעם...

*
און בכלל האב איך קיינמאל פארשטאנען פארוואס ווייל די הייליגע תורה איז געגעבן געווארן אין א געוויסע שפראך מיז עס שוין אזוי בלייבן. כמיין עס איז נישט דא קיין בפירושע לאו אויף דעם, און מיט עפעס אן אלפעבעיט וואלט עס דאך געדארפט שטיין?

*
די שיטה אז די תורה איז ארגענעל געגעבן געווארן בכתב אשירות, שטימט זייער גוט מיט די מאמר חז''ל אז מ''ם וסמ''ך שבליחות בנס היו עומדים, ווייל אין כתב עברי איז נישט דא די נס.
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 407 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 362 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 8:35 pm

ב. די שאלה איז נאר פארוואס ווען אבי ווייס טוישט עפעס זאגט נישט דער עקשן די זעלבע לאקשן תורה, ליגט עפעס א בייעס דא? (פארוואס רוף איך עס לאקשן תורה? נישט ווייל איך האלט אז ס'נישט אמת, נאר ווייל ס'איז צאמגעשטעלט פון לאקשן און תורה. ד.ה. ווען איך טויש איז עס א לעגעטימע תורה, אבער ווען יענער טוישט איז עס לאקשן, והבן)

ג. די מאמר חז"ל פון די מ"ם וסמ"ך איז נישט קיין ראיה, מ'מיינט ארויסצוברענגען די נקודה אז ס'געווען א נס. דער תנא איז נישט אויסן געווען יעצט אריינצוגיין אין א היסטארישע שמועס אז ס'איז אמאל געווען א כתב עברי, און עזרא הסופר האט עס געטוישט, וכו' וכו', און אין כתב עברי איז די עי"ן א פארמאכטע צירקל, וויאזוי איז עס געשטאנען? אה, ס'געווען א נס. ביז ער וואלט צוגעקומען צום פאנטשליין וואלט שוין יעדער איינגעשלאפן, איז ער גלייך געגאנגען צום פאנטשליין און די היסטאריקער וועלן שוין אליינס פארשטיין. און בכלל מוז נישט זיין אז יענער תנא האט בכלל געקענט די טייל פון היסטאריע אזוי גוט, קען זיין אז אין היסטאריע קלאס האט ער געשאסן פאפיר פליגערס, אזויפיל האט ער געדענקט אז ס'געווען א נס האט ער עס אריינגעפאסט לויט זיין פארשטאנד.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

Re: געטוישטע און פארגעסענע מצוות

הודעהדורך מי אני » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 8:57 pm

כרם זית האט געשריבן:ב] דער עקשן קען נאך אלס פארענטפערן אז וויבאלד די השגחה האט געפירט אז כלל ישראל זאל אויסקלויבן די שפראך, מיז זיין אז עפעס איז מרומז אין דעם...

*
און בכלל האב איך קיינמאל פארשטאנען פארוואס ווייל די הייליגע תורה איז געגעבן געווארן אין א געוויסע שפראך מיז עס שוין אזוי בלייבן. כמיין עס איז נישט דא קיין בפירושע לאו אויף דעם, און מיט עפעס אן אלפעבעיט וואלט עס דאך געדארפט שטיין?

viewtopic.php?p=428206#p428206

וידוע שיטתו ומש"כ אודות קדושתו של לשה"ק בויואל משה מאמר ג, דלכן לא השתמשו בו רק לדברי קדושה וכו' ע"ש. הגם דאס באציהט זיך צו די עצם לשון און נישט דוקא די כתב, והא ראיה אז ביי אידיש וואס האט דאס ערגענצט מה"ט ע"ש, נוצט מען יא די כתב א"ב.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1715
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 7259 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1258 מאל

הודעהדורך הקטן » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 9:46 pm

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:קינד און קייט ווייסן איבער די הייליגקייט פון די אידישע אותיות, און וויפיל רמזים און און טיפע סודות ליגן באהאלטן אין זיי.

די קשאי איז נאך אסך מער, די טיפע סודות אסך רעדען פין בריאות העולם נאך אסך פאר די תורה איז געשריבן געווארן מיט סיי וועלכע אותיות
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2644
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 2034 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1171 מאל

הודעהדורך כרם זית » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 9:48 pm

@מי אני איך האב נאכגעקוקט די שטיקל וואס דו האסט געלינקט. עס פארענטפערט טאקע פארוואס עס האט א חשיבות, אבער מיין קשיא איז פארוואס ווייל אידן האבן באקומען די תורה אין א געוויסע שפראך איז עס שוין א זאך וואס אין נביא רשאי לחדש, כמיין א שפראך איז דאך נאר אן אמצעי צו דער דבר ה'?
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 407 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 362 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 10:12 pm

עוקר הרים האט געשריבן:
רביה''ק זי''ע האט געשריבן: די אלע תורות פון "חדש אסור מן התורה", און "זאת התורה לא תהא מוחלפת" זענען נאר בבחינת אמונות הכרחיות


די האסט א מקור פון א ראשון וואס שרייבט אז זאת התורה לא תהא מוחלפת איז נאר אמונה הכרחית אדער ס'איז אייגענץ?

רבי אלחנן פרעגט אן ענליכע קשיא, וויאזוי קען דער רמב"ם זאגן אז די תורה וועט זיך קיינמאל נישט טוישן ווען אין די גמרא שטייט קלאר אנדערש? אין מסכת נידה דף סא: שטייט קלאר אז "מצוות בטלות לעתיד לבוא" ווי קען דער רמב"ם זאגן פארקערט? און ס'נאך אן עיקר אויך? ענטפערט רבי אלחנן אז אויב אונז האבן בקבלה אז די תורה וועט בטל ווערן איז דאס אויך א חלק פון די תורה, און אויף דעם גלייבן מיר אויך אז ס'וועט זיך נישט טוישן. די פאקט אז היינט צוטאגס טאר מען נישט עסן קיין חזיר וועט זיך נישט טוישן, און די פאקט אז לעתיד לבוא וועט מען יא מעגן עסן חזיר וועט זיך אויך נישט טוישן. די זעלבע זאך איז דא אויך, אויב זעען מיר אז אידן אין אלע דורות האבן קיינמאל נישט געהאלטן אז די תורה איז די העכסטע אויטאריטעט און מ'דארף גיין דערמיט מיט'ן קאפ אין וואנט איז דאס אויך א חלק פון די תורה, און פארקערט, דער וואס זאגט אז מ'טאר נישט טוישן און "יקוב הדין את ההר" ער איז גאר דער אפיקורוס!

לויט ווי איך פארשטיי דעם רמב"ם קען מען נישט אריינלערנען רבי אלחנן'ס פשט, אויב דער רמב"ם האט טאקע דאס געמיינט האט ער גארנישט געזאגט, די יעניגע וואס האלטן אז די תורה קען זיך יא טוישן האלטן דאך אויך אזוי נאר וויבאלד די תורה איז לכתחילה געגעבן געווארן אויף דעם אופן, איז וואס זאגט ער דא? וואס פונקטליך זאגט ער אנדערש ווי זיי? די איינציגסטע תירוץ וואס בלייבט מיר צו זאגן איז אז ס'איז אן אמונה הכרחית. אזוי צו אזוי, אויב מאכט רבי אלחנן'ס פשט סענס פאר דיר קענסטו טאקע לערנען אזוי, צו דער רמב"ם'ס כוונה איז געווען ווי רבי אלחנן צו ווי מיר מאכט נישט עכט אויס למעשה, דער עיקר איז אז מ'גלייבט אין די תורה, און אויך אין דעם אז מ'קען בייגן די תורה לויט'ן געברויך, און מ'פאלט נישט חלילה אריין אין אפיקורסת.
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך רביה''ק זי''ע אום מיטוואך אוגוסט 26, 2020 11:03 pm, רעדאגירט געווארן איין מאל בסך הכל.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך מי אני » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 10:22 pm

כרם זית האט געשריבן:@מי אני איך האב נאכגעקוקט די שטיקל וואס דו האסט געלינקט. עס פארענטפערט טאקע פארוואס עס האט א חשיבות, אבער מיין קשיא איז פארוואס ווייל אידן האבן באקומען די תורה אין א געוויסע שפראך איז עס שוין א זאך וואס אין נביא רשאי לחדש, כמיין א שפראך איז דאך נאר אן אמצעי צו דער דבר ה'?

ווי איך פארשטיי גייט דאס שוין אריין אין די סוגיא אין סוטה לב.-לג. מיינענדיג ווי ווייט איז/גייט טאקע די אטאריטעט פון דוקא לשה"ק פאר דברי תורה און רעליגעזע/ליטורגישע זאכן וכו'. און, נאכאמאל, דאס איז בנוגע די עצם שפראך און נישט די כתב.

און לכאורה גייט דאס אלעס סתם אזוי אין איינקלאנג מיט'ן באקאנטן רמב"ן (שמות ל יג) אז דאס איז כביכול "הלשון שהקב"ה יתעלה שמו מדבר בו עם נביאיו ועם עדתו" ע"ש.
"איך בין אפילו נישט זיכער אז איך עקזיסטיר, ווי אזוי קען איך זיין זיכער אז"... - יאיר דא
באניצער אוואטאר
מי אני
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 1715
זיך רעגיסטרירט: פרייטאג אקטאבער 05, 2018 4:32 pm
האט שוין געלייקט: 7259 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1258 מאל

הודעהדורך הקטן » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 10:29 pm

שכח פאר דעם רבי אלחנן, זייער שיין
I want atheism to be true and am made uneasy by the fact that some of the most intelligent and well-informed people I know are religious believers

Thomas Nagel
הקטן
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2644
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג מאי 15, 2012 7:30 pm
האט שוין געלייקט: 2034 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1171 מאל

הודעהדורך כרם זית » מיטוואך אוגוסט 26, 2020 11:07 pm

מי אני האט געשריבן:
כרם זית האט געשריבן:@מי אני איך האב נאכגעקוקט די שטיקל וואס דו האסט געלינקט. עס פארענטפערט טאקע פארוואס עס האט א חשיבות, אבער מיין קשיא איז פארוואס ווייל אידן האבן באקומען די תורה אין א געוויסע שפראך איז עס שוין א זאך וואס אין נביא רשאי לחדש, כמיין א שפראך איז דאך נאר אן אמצעי צו דער דבר ה'?

ווי איך פארשטיי גייט דאס שוין אריין אין די סוגיא אין סוטה לב.-לג. מיינענדיג ווי ווייט איז/גייט טאקע די אטאריטעט פון דוקא לשה"ק פאר דברי תורה און רעליגעזע/ליטורגישע זאכן וכו'. און, נאכאמאל, דאס איז בנוגע די עצם שפראך און נישט די כתב.

און לכאורה גייט דאס אלעס סתם אזוי אין איינקלאנג מיט'ן באקאנטן רמב"ן (שמות ל יג) אז דאס איז כביכול "הלשון שהקב"ה יתעלה שמו מדבר בו עם נביאיו ועם עדתו" ע"ש.


איך קען נישט די סוגיא אין סוטה (ליידער בין איך מנזיר פון יענע חלק יינה של תורה - אקעי די ערשטע עמוד קען איך יא...), אבער לאמיר פארשטיין: די אייבישטער האט דאך געמיזט קאמיוניקעיטן כביכול מיט עם ישראל ביי מתן תורה, האט עס דאך געמיזט זיין מיט עפעס א שפראך פון די שבעים לשון. נא איז ווי האט מען א ראיה אז דער באשעפער האט ליב לשה''ק, אפשר איז דאס געווען די שפראך וואס די אידן האבן דאן גערעדט?

ואולי י''ל כיון דמצינו בתורה גם שאר לשונות כגון אפריקי, א''כ ראיה דכשהשתמש הקב''ה בלשון הקודש הקפיד עליו - ודוחק.
באניצער אוואטאר
כרם זית
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 299
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מאי 06, 2020 6:41 pm
געפינט זיך: צווישן האמער און נאגל
האט שוין געלייקט: 407 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 362 מאל

הודעהדורך אישתישבי » דאנערשטאג אוגוסט 27, 2020 8:39 am

מען ווייסט דאס אזוי ווי מען ווייסט הונדרעטער אנדערע זאכן.
א קונץ צו זיין אליהו הנביא? א קונץ צו זיין איש תשבי!
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2686
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 103 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1410 מאל

הודעהדורך אישתישבי » דאנערשטאג אוגוסט 27, 2020 8:48 am

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:

ן 2) די נקודה וואס מ'זעהט דא איז אז די אלע סודות, רמזים, עולמות העליונים, פרצופין, ספירות, א.ד.ג. מיינען נישט גארנישט למעשה, אויף די כתב עברי האט מען אוודאי אויך געהאט די אלע סארט פילפולים און מיט דעם אלעם האט מען נישט געהאט קיין שום פראבלעם עס אראפצופלאשן און מ'האט אנגעפאנגען בויען נייע פילפולים טאקע אויף די גויאישע שריפט. ווען די רעפארמער רבנים זאלן זיך היינט צאמנעמען און אפמאכן צו נוצן די ענגלישע שריפט, וואלסטו דעמאלטס אויך געזאגט די זעלבע תורות?


די תורות אויף די אותיות, וויאזוי זיי האבן באשאפען די וועלט אין קבלה פין זוהר און אר"י, ברענגען ארויס די קשיא מצד אחר. אין די גמרא איז אויך דא תורה אויף אותיות, די באקאנטע גמרא אין שבת, וואס די קינדער האבן גע'דרש'נט, און גראדע פונקט דארט זאגט די גמרא אז זייט בארג סיני האט נאך קיינער נישט געזאגט אזא גוטע שטיקעל תורה, קען זיין אז די גמרא זאגט עס טאקע מיט איראניע.

אבער די קשיא איז אז זיי, די וואס זאגן דער תורה, זיי זאגן אז כאילו אין די אותיות איז דא גאנצע רמזים און דערווייל זענען די אותיות פארבריצירט דורך מיט יודע ווער.

ווען איינער זאגט תורה אויף די קאפיטלעך אין חומש, ווייסט יעדער דער גרויסער סוד אז וויבאלט א גלח האט געמאכט די קאפיטלעך דארף מען חוזק'ן פין דעם ווי מער. מה נשתנה?
א קונץ צו זיין אליהו הנביא? א קונץ צו זיין איש תשבי!
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2686
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 103 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1410 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » פרייטאג אוגוסט 28, 2020 2:43 pm

פארגעסענע מצוות טייל 4: הלכה למשה מסיני, הלכה לרבי עקיבה מזרתוסטרא, און הלכה לרמב"ם מאריסטו



רב דימי זאגט אין מסכת פסחים דף קי: אז ס'דא א הלכה למשה מסיני פון פיר זאכן וואס מ'טאר נישט עסן צוויי דערפון אויפאמאל, צוויי אייער, צוויי ניס, צוויי אוגערקעס, און נאך א זאך וואס מ'האט פארגעסן, און וויבאלד די הלכה איז דאך אז ספק דאורייתא לחומרא טאר מען פון גארנישט עסן צוויי אויפאמאל ווייל אפשר איז עס די פערטע זאך. וואס איז די טעם פון דיעס איסור דאורייתא? זאגט די גמרא ווייל ס'דא געוויסע שדים וואס קענען נאר קאנטראלירן זאכן וואס קומען אין פארלעך פון צוויי, און ווילאנג א מענטש איז פארזיכטיג נישט אריינצונעמען ביי זיך אין קערפער צוויי זאכן אויפאמאל קענען זיי נישט האבן א שליטה אויף איהם, אויב אבער מ'עסט יא פון די זאכן צוויי אויפאמאל דאן קענען די שדים אנמאכן חורבנות.

אויסער דעם איסור דאורייתא פון עסן זוגות (פארלעך) - זאגט די גמרא - קענען זיך די שדים פון זוגות אויך אנטשעפען אויף א מענטש אויב ער טוט אנדערע זאכן אין א פאר, צ.ב. די גמרא פארציילט אז ס'געווען א געוויסע רב וואס האט מקפיד געווען נישט אריינצוגיסן צוויי איפה (א געוויסע מעסטונג) אין איין פאס, איינמאל האט ער פארגעסן און בטעות יא אריינגעגאסן צוויי, זענען די שדים געקומען און צובראכן דעם פאס. דאס איז אבער נאר אויב מ'איז מקפיד דערויף, איינער וואס איז נישט מקפיד דערויף זענען די שדים נישט מקפיד אויף איהם און טשעפען איהם נישט, אויב אבער מ'גייט בדוקא טוהן עפעס אין א פאר דאן זענען קענען די שדים יא שעדיגן.

קומט תוספות און זאגט אז אין אייראפע דארף מען נישט מקיים זיין דעם איסור דאורייתא פון זוגות ווייל די שדים פון זוגות דרייען זיך נישט דארט, פיין, האט מען גענומען אן איסור דאורייתא און אראפגעווישט אזוי נישט מיר נישט דיר, ס'ענדיגט זיך אבער נישט דא.

קומט דער רמב"ם און זאגט נאכמער, מ'דארף אינגאצן נישט מקיים זיין דעם איסור דאורייתא פון זוגות, נישט נאר אין אייראפע נאר אין די גאנצע וועלט, די גאנצע זאך מיט די שדים איז שטותים מיט לאקשן, ס'עקזיסטירט בכלל נישט אזא מין זאך ווי שדים! נישט נאר דאס, דער רמב"ם שלאגט פאר א נייעם איסור דאורייתא אנשטאט זוגות, נעמליך, אז מ'טאר נישט מקפיד זיין און אפילו גלייבן אין זוגות… פארוואס פונקטליך ס'זאל זיין אסור איז א לאנגע פילפול וואס איז אויסער די ראמען פון דעם שיעור, אבער ווער ס'וויל קען אריינקוקן אינעם פירוש המשניות אויף מסכת עבודה זרה פרק ד' משנה ז'. דער רמב"ם פאנגט דארט אן אז די "עכטע" פילאזאפן גלייבן נישט און קמיעות און טרייבן לצנות דערפון, נאכדעם פארט ער ווייטער צו כישוף, שדים, מזלות, און ער זאגט אז דאס אלעס איז אריינגערעכט אינעם איסור פון דינען עבודה זרה. שדים איז עבודה זרה, און די איסור פון עבודה זרה איז נישט נאר דינען נאר אויך גלייבן, קומט אויס אז די גאנצע ענין פון זוגות איז עבודה זרה און מ'טאר נישט גלייבן דערין.

איז לאמיר דא מאכן סדר אביסל אינעם רמב"ם, דער רמב"ם זאגט אז די אמוראים פון גמרא זענען געווען טיפשים ווייל זיי האבן געגלייבט אז זייערע פעסער זענען צובראכן געווארן דורך שדים, אקעי, דאס קען מען נאך הערן, דער רמב"ם האט דאך ווי באוואוסט געהאלטן פון אריסטו מער פון די חז"ל זאגנדיג אויף איהם אז ער איז כמעט צוגעקומען צו נבואה, און אז אריסטו זאגט אז מ'טאר נישט גלייבן אין שדים איז בכלל נישט אינטערעסאנט וואס די גמרא האט צוזאגן, אונז האבן אונזער אריסטו און זאל די גמרא זיך שטעלן אויפ'ן קאפ. אז ער וויל פטור ווערן פונעם הלכה למשה מסיני פון זוגות קען מען אויך פארשטיין, אונזערע תלמידי חכמים דא ווייסן דאך שוין אז מ'מעג פטור ווערן פון איסורי דאורייתא אויב מ'וויל זייער שטארק. ווי קען ער אבער זאגן אז די איסור פון זוגות איז עבודה זרה, ס'דאך אן הלכה למשה מסיני, ווי קען זיין אז די זעלבע תורה וואס אסר'ט עבודה זרה זאל באפעלן דערויף? קען אפשר זיין אז משה רבינו האט נישט געקענט זיין אייגענע תורה? לאמיר זעהן…

שטייט אין גמרא מסכת מנחות דף כט: משה רבינו קומט ארויף אין הימל מקבל צו זיין די תורה אבער די תורה איז נאכנישט גרייט, וואס גייט פאר? דער הייליגער באשעפער איז פארנומען צולייגן קרוינען צו די אותויות. משה רבינו שטייט און ווארט, ס'גייט דורך נאך א שעה און נאך א שעה אבער די קרוינען זענען נאכנישט פארטיג. מיטאמאל פלאצט משה'ס געדולד און ער גיבט זיך א רוף אן, "הייליגער באשעפער, צו וואס פעלן אויס די קרוינען? צו וואס דארף מען דאס האבן בכלל? גיב מיר שוין די תורה און לאמיך גיין!"

"משה'לע טייערער" - ענטפערט איהם דער הייליגער באשעפער - "לאמיר דיר פארציילן עפעס וואס דו ווייסט נאכנישט, אין טויזענט יאר ארום וועט זיין א גרויסע רב מיט'ן נאמען עקיבה, און ער וועט אין יעדעס שפיץ פון די קרוינען אריינלערנען בערג פון הלכות, און דערפאר מאך איך זיכער אז ער זאל האבן איבערגענוג קרוינען צו קענען מאכן דרשות וויפיל ער וויל."

"ממש אזוי?" - פרעגט משה - "אזא גאון וועט ער זיין דער רבי עקיבה? איך וויל זעהן זיין שיעור!"

"דו קענסט איהם זעהן" - ענטפערט דער באשעפער - "אבער דו ביזט נישט גענוג א גרויסע תלמיד חכם צו זיצן פון פארנט, גיי זיץ אינגאנצן פון הינטן."

משה רבינו זעצט זיך אראפ ביים הינטערשטן שורה און נעמט זיך אויסהערן דעם שיעור, די שיעור איז איבער הלכות תפילין, רבי עקיבה לערנט פאר די קאמפליצירטע הלכות פון תפילין, און משה זעהט טאקע ווי די קרוינען קומען גוט צונוץ, יעדע הלכה טייטשט רבי עקיבה אריין אין א קרוין, ממש א מחיה. די תלמידים פרעגן אריין, רבי עקיבה ענטפערט, מ'טענה'ט זיך אהין און אהער, מ'איז זיך מפלפל אין די הלכות אהין און צוריק, די טענער ווערן העכער און העכער, ס'טוט זיך א ריתחא דאורייתא, אבער משה רבינו זיצט פון הינטן און פארשטייט נישט קיין ווארט וואס זיי רעדן. וואס איז דאס תפילין בכלל? - טראכט ער צו זיך אינגאנצן פארוואונדערט - עפעס רעדן זיי דארט פון א פסוק וקשרתם לאות על ידיך, די פסוק דארט רעדט דאך פון גאר עפעס אנדערש! ס'מיינט פשוט אז מ'זאל די תורה גוט אריינבאקן אין זיך און האבן גוט אין די האנט, מ'זאל האלטן די תורה קעגן די אויגן (רשב"ם שמות יג,ט), ווער האט בכלל גערעדט פון קעסטעלך מיט בענדלעך, פארמעט מיט טינט, וואס האט דאס מיט אידישקייט בכלל? האבן זיי שוין אינגאנצן פארגעסן פון מיר אז זיי דארפן זיך אויפבאקן אייגענע מצוות?

מיטאמאל ווערט שטיל פון די טענה'רייען און רבי עקיבה זעצט ווייטער פאר מיט'ן שיעור און זאגט נאך אן הלכה אז די בענדלעך פון די תפילין דארפ'ן זיין שווארץ, דא אבער איז ער שוין אויסגעלאפן פון קרוינען, מ'האט שוין אלע קרוינען אויסגענוצט פאר די פריערדיגע הלכות, און די תלמידים הייבן אן רודערן, פון וואו נעמט דער רבי דיעס הלכה? רבי עקיבה שטייט אינגאנצן פארלוירן, וויאזוי גיבט מען דיך דא אן עצה? מיטאמאל דערמאנט ער זיך א ירושלמי, די ירושלמי זאגט סוף מסכת ברכות "כל כדבייא בישין, וכדבייא דאורייתא טבין" - אלע ליגן איז שלעכט, אבער ליגן וואס מ'זאגט צו פארטיידיגן אן הלכה איז גוט! שוין, אז רבי עקיבה האט געטראפן א היתר צו בלאפן גיבט ער זיך א רוף אן, "איך האב די הלכה מקובל פון מיין רבי, וואס ער האט עס געהערט פון זיין רבי, און ער פון זיין רבי, ביז משה רבינו וואס ער האט עס געהערט פונעם באשעפער ביים בארג סיני!" דער עולם קויפט עס אפ, ס'ווערט ווידער שטיל, און רבי עקיבה זעצט ווייטער פאר מיט'ן שיעור. משה שמייכלט זיך אונטער, ער פארשטייט גאנץ גוט די בלאף וואס רבי עקיבה האט דא געטוהן, ער איז דאך משה רבינו אליינס און ער האט אין זיין לעבן נישט געזאגט אזא זאך, בארואיגט האט ער זיך אבער אז מ'האט נישט אינגאנצן פארגעסן פון איהם. די אלע "הלכות למשה מסיני" זייערע האבן טאקע מיט מיר משה גארנישט איינגעשטויסן, אבער אז מיין תורה ארבעט נישט פאר זיי זאלן זיי טאקע מאכן אן אייגענע, פארוואס זאל משה רבינו זיין א גרעסערע אויטאריטעט ווי רבי עקיבה, זראטוסטרא אדער אריסטו? אבי זיי זענען נישט אינגאנצן אפגעפארן פון אידישן וועג, און זיי געדענקען נאך זייער פאלק'ס היסטאריע און זייער ערשטע רבי משה.

יעצט וועלן מיר אויך פארשטיין נאך אן אינטערעסאנטע משנה אין מסכת ידים פרק ד' משנה ג', ווי באקאנט איז דא א מצוה פון מעשר שני וואס מ'דארף עסן אין ירושלים, אבער אין די דריטע און זעקסטע יאר נאך שמיטה גיבט מען עס פאר ארימעלייט, שמיטה אליינס זענען דאך אלע פעלדער הפקר און פון הפקר דארף מען נישט אפשיידן קיין מעשר. פרעגט די משנה, די מצוה פון מעשר שני גייט דאך אן אין חוץ לארץ אויך מדרבנן, די מצוה פון שמיטה גייט אבער נאר אן אין ארץ ישראל, קומט דאך אויס אז אין חוץ לארץ דארף מען געבן מעשר אין שמיטה אויך, וואס זאל מען טוהן מיט די מעשר? זאל מען עס עסן אין ירושלים אדער געבן פאר ארימעלייט? ביז היינט האט מען טאקע נישט געגעבן קיין מעשר אום שמיטה אין חוץ לארץ, ס'איז שוין אבער דורך א לאנגע צייט זייט מ'האט פראדוצירט עפעס א נייע הלכה. די רבנים דארפן דאך יעדעס שטיק צייט אויפקומען מיט פרישע זאכן, דאס איז דאך זייער פרנסה, ס'איז שוין העכסט צייט פאר עפעס א פרישע גזירה/תקנה/איסור.

ווי יעדע זאך ווערט גלייך א מחלוקת, "גזר רבי טרפון, מעשר עני!" רבי טרפון זאגט פאר די ארימעלייט, רבי אלעזר בן עזריה זאגט עסן אין ירושלים, און מ'נעמט זיך טענה'ן אהין און צוריק וועמענ'ס הלכה שטימט בעסער. מיטאמאל גיבט זיך רבי אליעזר א צואוויין און שרייט אויס, "איך האב מקובל פון מיין רבי, וואס ער האט געהערט פון זיין רבי, און זיין רבי פון זיין רבי, ביז משה רבינו אז מ'דארף עס געבן פאר ארימעלייט!" פארשטייט עטץ וואס גייט דא פאר? די גאנצע שאלה האט זיך נאר אנגעפאנגען וועגן א מצוה דרבנן פון מעשר שני אין חוץ לארץ, מן התורה דארף מען אינגאנצן נישט אפשיידן מעשר אין חוץ לארץ, מ'האלט דאך דא אינמיטן מאכן א נייע גזירה און פלוצלנוג ווערט דאס אן הלכה למשה מסיני? וואו איז די הלכה למשה מסיני געווען אויסבאהאלטן ביז היינט? זאגט דער ר"ש משאנץ אויפ'ן פלאץ (און אזוי זאגט אויך דער רא"ש אין הלכות קטנות אנפאנג הלכות מקוואות) אז די ווערטער "הלכה למשה מסיני" מיינט טאקע נישט אז משה רבינו האט עס געזאגט, ס'מיינט נאר "איך האלט אז מ'דארף אזוי טוהן כאילו ס'וואלט געווען מקובל פון משה רבינו".

ווען א רב זאגט "ס'שטייט אין די תורה" אדער "דער הייליגער באשעפער לאזט נישט", פעלט ניטאמאל אויס נאכצוקוקן צו ס'שטייט טאקע אזוי אין די תורה צו נישט, און אפילו אויב מ'טרעפט יא אז ס'שטייט טאקע אין די תורה מיינט נאכנישט אז דער רב זאגט עס נאר ווייל ס'שטייט אין די תורה. די ווערטער "ס'שטייט אין די הייליגע תורה" מיינט נישט מער ווי "איך וויל מ'זאל אזוי טוהן כאילו ס'וואלט געשטאנען אין די תורה", גראדע קען פארצופאל אמאל געלונגען אז דער רב'ס מיינונג זאל שטיין אין די תורה, אבער ווען ס'וואלט נישט געשטאנען וואלט ער עס נאכאלץ געזאגט. די תורה איז אינגאנצן נישט די מדובר, די שאלה איז אייביג צו איך וויל פאלגן דעם רב צו נישט. אויב ווילסטו פאלגן דעם רב מאכט שוין נישט אויס וואס שטייט אין די תורה, און אויב ווילסטו נישט פאלגן קענסטו זיך זוכן א צווייטן וועם נאכצוטאנצן. ס'דא היינט ברוך השם א גרויסע אויסוואל פון רביס, רבנים, סעלעבריטיעס, און סתם מיינונג-זאגערס, און אז דו טרעפסט קיינעם וועם ס'געפעלט דיר קענסטו ווערן דיין אייגענע סעלעבריטי און מיינונג-זאגער...
בייגעלייגטע פיילס
הלכה למשה מסיני.pdf
(32 KiB) אראפגעלאדנט 19 מאל
רעדאגירט געווארן צום לעצט דורך רביה''ק זי''ע אום זונטאג אוגוסט 30, 2020 1:25 pm, רעדאגירט געווארן 2 מאל בסך הכל.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

הודעהדורך אישתישבי » מוצ"ש אוגוסט 29, 2020 11:39 pm

דאס וואס די שרייבסט אז ר' עקיבא האט גע'דרש'נט אין הלכות תפילין שטייט נישט אין די גמרא.

קענסט צולייגן צו דער שמועס, גילוי, וואס איז געוועהן א שטארקע קפידא, און תוספות מאכט עס אוועק שאין נחשים הללו מצויין.

דער חלק אז זוגות איז הלכה למשה מסיני איז א דעת יחיד. דער אנגענומענע שיטה איז א חשש כשפים אדער שדים.

און עס איז אנגענומען להלכה אז ווען חכמים זענען גוזר אויף א זאך און זיי זאגען דער טעם, ווען דער טעם ווערט בטל ווערט דער גזירה בטל. פארדעם איז דער רמ"א מקיל לגבי שמא יתקן כלי שיר, און אחרונים לגבי רפואה משום שחיקת סממנים.

דאס פארענטפערט טיילווייז חלקים פין דער שמועס.
הגם עס ווערט שווער ווייל מען וואלט געקענט מקיל זיין לגבי אסאך דרבנן'ס מיט דער חשבון.
א קונץ צו זיין אליהו הנביא? א קונץ צו זיין איש תשבי!
אישתישבי
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2686
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך מערץ 09, 2016 12:19 am
האט שוין געלייקט: 103 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1410 מאל

הודעהדורך רביה''ק זי''ע » מוצ"ש אוגוסט 29, 2020 11:43 pm

א. דו ווייסט אז ס'נישט געווען הלכות תפילין?

ב. איך געדענק נישט ס'זאל שטיין אז גילוי איז א דאורייתא.

ג. דער רמב"ם זאגט אז א הלכה למשה מסיני קען נישט זיין קיין מחלוקת, יעדער איז מודה אז ס'איז א הלכה למשה מסיני, און די טעם פאר דעם הלכה למשה מסיני איז וועגן שדים/כשפים/וואטעווער.

ד. איך ווייז דיר אויף אז מ'האט מבטל געווען דאורייתאס קומסטו מיר פארקויפן דרבנן'ס, מיר האלטן שוין דא אסאך ווייטער. :D

ה. דאס אז מ'וואלט געקענט זיך מקיל זיין אין מצוות איז נישט קיין קשיא, מ'איז שוין איינמאל מקיל, ביזדערווייל האבן מיר דא נאר אראפגעברענגט אפאר ביישפילן ס'איז אבער דא אסאאאך מער.
באניצער אוואטאר
רביה''ק זי''ע
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3793
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 15, 2018 9:46 pm
געפינט זיך: אין קוויטל-שטוב
האט שוין געלייקט: 3651 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2948 מאל

פריערדיגענעקסט

גיי צוריק העמק דבר

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און איין גאסט