מאדנע היסטארישע מקורות פון אידישע מנהגים

אידישע און וועלטליכע היסטאריע

וואס איז די מקור? "מסורת אמהות"

הודעהדורך yisroelotd » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 2:54 am

איך מיין אז יעדער דא (איך רעד אינעם תורה ודעת פורום) האט שוין אמאל געטראכט וועגען די צענדליגער - אויב נישט הונדערטער - אזוי-גערופענע "באבע קבלות" וואס יעדע משפחה, כל אחד ואחד לפום דרגא דיליה, פארמאגט, אנגעהויבן פון זאכן וואס האבן שייכות צו קליינע קינדער - אין וואס איך מיין עס איז דא די מערסטע, ביז הלכות אבלות ר''ל, און אלעס אינצווישן.

איך גיי נישט דא דן זיין אויב מען דארף עס איינהאלטען אדער נישט, עס איז שוין א מחלוקת פון די גאר פריערדיגע, ווי באקאנט דער רא''ש, וואס שרייבט שטארק אז מען זאל זיך האלטן דערצו, און אזוי איז דא א תשובה אין ישמח משה, פון די אנדערע זייט איז דא אסאך וואס האלטן נישט אזוי, על כל פנים נישט דאס איז אונזער ציל דא.

וואס איך וואלט יא געוואלט איז בעיקר צוויי נקודות אין די ענינים:
1) וואו ווערט עס ערשט דערמאנט.
2) די מקור און סיבה דערצו.
פארשטייט זיך אליין נאר אויב עס איז דא.... און כמובן איז נישט שייך קיין כלל אין דעם, און יעדער זאך איז א נידון פאר זיך.

איך וועל אנהייבן מיט צוויי זאכן וואס זענען מיר היינט אויסגעקומען, ואשמח לשמוע תגובתכם.

פרויען וואס ווארטן אדער זייגען זאלן נישט האלטן קיין הבדלה.

מוצאי שבת זאל מען נישט לייגען קיין קינד אויף א טיש, ווייל עס קען אים מאכן פאר א מחוצף.

אין ביידע ווייס איך נישט צופיל, ווייל ביי מיינע עלטערן איז עס נישט געווען, איך האב דאס ערשט געהערט נאך די חתונה.
yisroelotd
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 32
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אוגוסט 20, 2012 12:57 pm
האט שוין געלייקט: 18 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 5 מאל

הודעהדורך קאווע טרינקער » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 11:17 am

never heard
Under influence
קאווע טרינקער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 7167
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
האט שוין געלייקט: 5024 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8510 מאל

הודעהדורך יאנקל » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 1:19 pm

yisroelotd האט געשריבן:פרויען וואס ווארטן אדער זייגען זאלן נישט האלטן קיין הבדלה.

מוצאי שבת זאל מען נישט לייגען קיין קינד אויף א טיש, ווייל עס קען אים מאכן פאר א מחוצף.

אין ביידע ווייס איך נישט צופיל, ווייל ביי מיינע עלטערן איז עס נישט געווען, איך האב דאס ערשט געהערט נאך די חתונה.

עס איז כמעט נישט דא אן אמונה טפילה וואס מ'קען נישט טרעפן דערפאר א מקור ביי אנדערע פעלקער. רוב פון די זאכן שטאמען פון אמאליגע אבערגלויבענישן אין שדים און כישוף, און האבן זיך אריינגעכאפט ביי אידן אויך. טייל אמונות טפילות זענען צוזאמגעשטעלט פון עטליכע אנדערע, אבער מען קען טרעפן די יסודות אין אנדערע מקומות.

לגבי פארשוואנגערטע פרויען איז פאראן אן אמונה טפילה אז אויב זיי קוקן אויף פייער וועט דאס אנטוויקלען געבורט-צייכנס אויף די קינדער.

עס זענען אויך פאראן אמונות טפילות לגבי לייגן קינדער אויף א טיש, צום ביישפיל, זע דא אז לייגן א פריש-געבוירן קינד אויף א טיש ברענגט שלעכטער מזל. אנדערע זאגן אז אזא זאך קען מאכן דאס קינד פאר א רעבתן.
יאנקל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2917
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 23, 2012 10:49 pm
האט שוין געלייקט: 2613 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3782 מאל

הודעהדורך בונם » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 1:29 pm

מען זאל נישט לייגן א קינד אויף א טיש סיי וועלכע זמן אין יאר. עס איז א סגולה בדוק ומנוסה אז עס זאל אראפפאלן.
“Strong minds discuss ideas, average minds discuss events, weak minds discuss people”
Socrates ―
באניצער אוואטאר
בונם
מאנשי שלומינו
מאנשי שלומינו
 
הודעות: 31
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 05, 2012 1:15 am
האט שוין געלייקט: 7 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 31 מאל

הודעהדורך מ גפני » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 3:09 pm

בונם האט געשריבן:מען זאל נישט לייגן א קינד אויף א טיש סיי וועלכע זמן אין יאר. עס איז א סגולה בדוק ומנוסה אז עס זאל אראפפאלן.


ווי אויך נישט איבערגעבן א קינד איבער א טיש
באניצער אוואטאר
מ גפני
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 978
זיך רעגיסטרירט: זונטאג אוגוסט 05, 2012 3:09 pm
האט שוין געלייקט: 1191 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 463 מאל

הודעהדורך יידל » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 3:26 pm

מ גפני האט געשריבן:
בונם האט געשריבן:מען זאל נישט לייגן א קינד אויף א טיש סיי וועלכע זמן אין יאר. עס איז א סגולה בדוק ומנוסה אז עס זאל אראפפאלן.


ווי אויך נישט איבערגעבן א קינד איבער א טיש

איבערגעבן א קינד איבער א טיש איז א סגולה אז דאס קינד זאל אראפפאלן?
רבון העולמים, היינט באחרית הימים; רבון העולמים, ווי מיר לעבן היינט איז שווער צו זיין א תמים. - שלמה גרטנר, והתקין
באניצער אוואטאר
יידל
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 4919
זיך רעגיסטרירט: זונטאג פעברואר 26, 2012 12:44 am
האט שוין געלייקט: 2926 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4414 מאל

דריידלעך

הודעהדורך הציץ ונפגע » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 10:39 pm

די מנהג פון שפילן דריידלעך און חנוכה איז ברייט פארשפרייט איבער דער גארער אידישער וועלט. לויט ווי מיין זון'ס קינדער-קאסעטע פארציילט האבן די אידישע קינדער, וועלכע האבן זיך אויסבאהאלטן פון די יוונים אין וואלד לערנענדיג תורה, געשפילט מיטן דריידל ווען א יווני איז געקומען כדי צו פארדעקן אז מ'לערנט תורה.

וואס איז אבער דער ריכטיגער מקור צו דעם מנהג? דער ערשטער מאל וואס די אויבענדערמאנטע טעם ווערט דערמאנט אין א אידישער מקור איז אין ספר מנהגי ישורון פון איינעם הרב אברהם עבר הירשאוויץ א רב אין פיטסבורג, אמעריקע. די ספר איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין יאר ה'תר"ן, 1890 למספ', 123 יאר צוריק. דארט שרייבט ער ווי פאלגנד (ווען די ספר איז געדרוקט געווארן צום דריטען מאל האט דער מדפיס, אדער מחבר, געטוישט די נאמען צו "אוצר כל מנהגי ישורון"):

dreidel.JPG
dreidel.JPG (104.41 KiB) געזען געווארן 3663 מאל


דאס איז דאס ערשטער מאל וואס די טעם איז געדרוקט געווארן. עס ווערט נאכגעזאגט בעל פה פון הרב עזריאל זעליג בן ר' בער פון סטאוויסק בעל מחבר עבודת עבד און תפארת צבי און ער זאגט אז הרב זיוו. ברענגט דאס.

הרב זיוו. איז אודאי הרב משה שמעון זיוויץ, וועלכער האט אויך געדינט אין יענעם תקופה אלס א רב אין פיטסבורג און האט ארויסגעגעבן א שיינע פאר ספרים. דערווייל האב איך נאך נישט געטראפן די טעם אין קיין איינע פון זיינע ספרים וועלכע געפונען זיך אויף היברובוקס (צו טרעפן זיינע ספרים זוכט זיוויץ און זיוויטץ), אבער אויב איז עס טאקע תורה שבכתב און נישט בעל פה, איז הרב זיוויץ דער ערשטער צו שרייבן איבער דעם טעם.

אזוי צו אזוי, דער טעם איז לכאורה אן אנאכראניסטישע הסבר, וויבאלד דער דריידעל איז נישט מער ווי דער אלטער שפיל טיטאטום. דער עלצטער רעפערענץ צום טיטאטום איז פיטער ברוגעל'ס מעלעריי פון שפילצייג פון יאר ה'שך ולמספ' 1560, ווי איין קינד האלט א טיטאטום/דריידל. לויטן בוך "אקספארד היסטאריע פון ברעט-שפילערייען" פון דעיוויד פארלעט זענען די זייטן פון דעם טיטאטום געווען מארקירט ווי פאלגנד: P פאר pillar (דער שפילער נעמט ארויס וויפיל ער האט געוועט), דערנאך R פאר rein (דער שפילער באקומט גארנישט), דאן J פאר jocque (ער מוז אריינשטעלן וויפיל ער האט געוועט), און F פאר fors (דער שפילער באקומט דעם גאנצן שיסל). דער דריידעל איז נישט מער ווי א פאראידישטער ווערסיע פון דעם שפיל און די נו"ן, גימ"ל, ה"א און שי"ן זענען אריגינעל געשטאנען פאר ניכט (נישט), גאנץ, האלב און שטעל.

אין דעם בוך "טראדיציאנאלע שפילערייען פון ענגלאנד, סקאטלאנד און איירלאנד" פון עליס גאמם (ארויסגעקומען אין 1894, פיר יאר נאך אוצר מנהגי ישורון), שרייבט זי אז דער שפיל פלעגן ענגלישע קינדער שפילן אין קריצמאס צייט. עס איז קלאר אז די שפיל האט בכלל נישט עקזעסטירט אין די צייטן פון די חשמונאים און ניטאמאל פאר טויזענטע יאר דערנאך. די שפיל האט זיך אנגעהויבן אלס א קריצמאס שפיל און איז פארוואנדלט געווארן אין א - להבדיל - חנוכה שפיל ביז די אנאכראניסטישער הסבר איז ערשינען און אריין אין אונזער אוצר פון פאלקס-לעגענדעס.
הציץ ונפגע
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 197
זיך רעגיסטרירט: מיטוואך אוגוסט 29, 2012 7:07 pm
האט שוין געלייקט: 99 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 393 מאל

הודעהדורך יאנקל » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 10:52 pm

הציץ - מייסטערהאפטיג!
פון דעם קומט ארויס אז דער בעלזער רב איז גערעכט געווען מיט דעם וואס ער האט ממאס געווען די ישראל'ישע דריידלעך מיט די אותיות נ'ג'ה'פ' - א פ' קומט אינגאנצן נישט אריין אין דער נ'יכט-ג'אנץ-ה'אלב-ש'טעל סכעמע.
יאנקל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2917
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 23, 2012 10:49 pm
האט שוין געלייקט: 2613 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3782 מאל

הודעהדורך יאיר » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 11:09 pm

געוואלדיג, הציץ!
גאר פאסיג אלס דורשין בהלכות החנוכה ל' יום קודם. און אודאי איז דאס וויכטיג צו יוצא זיין די מצות עשה דאורייתא להסביב הסביבון עד שיסבוב הגוף והראש וכל דעימיה, וואס ווי דער ב"ח שרייבט איז מען נישט יוצא נאר אויב מען האט אינזין דעם ריכטיגן טעם פון די מצוה. נאר א קליינע הערה, אויב דער דריידל איז אויך א פארעם פון געמבלען, וואס איז דער חילוק צווישן קארטן און דריידל?
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8127 מאל

הודעהדורך יאנקל » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 11:19 pm

יאיר האט געשריבן:געוואלדיג, הציץ!
גאר פאסיג אלס דורשין בהלכות החנוכה ל' יום קודם. און אודאי איז דאס וויכטיג צו יוצא זיין די מצות עשה דאורייתא להסביב הסביבון עד שיסבוב הגוף והראש וכל דעימיה, וואס ווי דער ב"ח שרייבט איז מען נישט יוצא נאר אויב מען האט אינזין דעם ריכטיגן טעם פון די מצוה. נאר א קליינע הערה, אויב דער דריידל איז אויך א פארעם פון געמבלען, וואס איז דער חילוק צווישן קארטן און דריידל?

איה"נ. זע דא.
יאנקל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2917
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 23, 2012 10:49 pm
האט שוין געלייקט: 2613 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3782 מאל

הודעהדורך יאיר » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 11:33 pm

א דאנק, יאנקל, פאר די לינק. עס איז כדאי צו זען דארט די פולע קאפיע פון דעם מנהגי ישורון, וואו ער איז מעורר אויף די שרעקליכע מנהג פון שפילן קארטן, ווייל עס איז פאבריצירט געווארן דורך גויים, משא"כ דריידל, איז דאך יסודתו בהררי קודש, הררים התלויים בשערה. בלייבט נאר איבער צו חוקר זיין פארוואס די קליפות קלעבן זיך אן דוקא אויף די גליטשיגע קארטן און זיי כאפן זיך נישט אריין אין די קריצן פון דעם דריידל.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8127 מאל

הודעהדורך סופר ומונה » זונטאג נאוועמבער 18, 2012 11:43 pm

יאיר האט געשריבן:געוואלדיג, הציץ!
גאר פאסיג אלס דורשין בהלכות החנוכה ל' יום קודם. און אודאי איז דאס וויכטיג צו יוצא זיין די מצות עשה דאורייתא להסביב הסביבון עד שיסבוב הגוף והראש וכל דעימיה, וואס ווי דער ב"ח שרייבט איז מען נישט יוצא נאר אויב מען האט אינזין דעם ריכטיגן טעם פון די מצוה. נאר א קליינע הערה, אויב דער דריידל איז אויך א פארעם פון געמבלען, וואס איז דער חילוק צווישן קארטן און דריידל?

פאקטיש איז דריידל אסור מדינה דשולחן-ערוך: "המשחקים בקוביא כיצד, אלו שמשחקים בעצים או בצרורות ועושים תנאי ביניהם, שכל הנוצח את חבירו באותו שחוק, יקח כך וכך... הכל אסור, וגזל מדבריהם הוא" (שולחן-ערוך חושן-משפט סימן שע, סעיף ב, מלשון הרמב"ם הלכות גזלה).

איבער דעם אונטערשיד צווישן דריידל און קוויטלעך, וואס דארפן מיר מער פון דעם אז דער שינאווער רב האט אנגעבלעך דערציילט דירעקט פארן קאלשיצער רב אז וויבאלד ער האט אליין געזען אז דער "בעל-דבר" האט הנאה פון דעם שפיל קוויטלעך האט ער קיינמאל נישט געשפילט דעם שפיל, אבער מיט דעם דריידל שפילט ער יא, וויבאלד 'מנהג ישראל תורה היא'.

זע דא, פון 'קובץ אור ישראל'.
באניצער אוואטאר
סופר ומונה
ידיד השטיבל
ידיד השטיבל
 
הודעות: 280
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג סעפטעמבער 27, 2012 10:16 pm
האט שוין געלייקט: 229 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 628 מאל

הודעהדורך יאנקל » מאנטאג דעצעמבער 03, 2012 1:41 am

אין רעאקציע צו דעם שיינעם מאמר פון ידידינו החדש הנכבד ממי_שאמרו איבער קנאבל טיילן ביי א פדיון הבן, האב איך דערמאנט אז דאס ווערט געטיילט צו פארטרייבן עין-הרע. ווי מיט כמעט אלע אבערגלויבענישן, איז דער מקור אז קנאבל פארטרייבט עין-הרע לאו-דווקא א אידישער.

דא זעען מיר אז די אמאליגע יוונים האבן געגלייבט אין עין-הרע און אז קנאבל קען עס פארטרייבן. זע דא (זייט 10) איבער די קנאבל אבערגלויבענישן אין פארשידענע קולטורן, אז עס קען פארטרייבן מאנסטערס, שדים, וואמפירן וכדומה.

א באריכט אין לאס אנזשעלעס טיימס פון דעצעמבער 23, 2000 ווייסט צו דערציילן אז:
In Europe, Asia Minor, India and China, it was believed that garlic protected against witchcraft and the evil eye. In Eastern Europe, stringing garlic bulbs together in a necklace before going to sleep repelled vampires.

אזוי טרעפט מען עס אין נאך פארשידענע מקומות אין דער וועלט.
יאנקל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2917
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 23, 2012 10:49 pm
האט שוין געלייקט: 2613 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3782 מאל

הודעהדורך נולד מאוחר » מאנטאג דעצעמבער 03, 2012 2:31 am

בדרך רמז איז א מענטש וואס האט א ריח פון שום האבן נישט מענטשן אן עין הרע.
נולד מאוחר
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 3807
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג אפריל 09, 2012 9:21 pm
האט שוין געלייקט: 4714 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1887 מאל

הודעהדורך שמעקעדיג » מאנטאג דעצעמבער 03, 2012 6:46 am

נולד מאוחר האט געשריבן:בדרך רמז איז א מענטש וואס האט א ריח פון שום האבן נישט מענטשן אן עין הרע.


:lol: :lol: :lol: :lol:
וירח ה' את ריח הניחוח
באניצער אוואטאר
שמעקעדיג
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 15173
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אפריל 12, 2012 12:11 am
האט שוין געלייקט: 17939 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 18245 מאל

די עוואלוציע פון ניטל

הודעהדורך יאיר » מאנטאג יאנואר 07, 2013 1:39 am

פארוואס לערנט מען נישט ניטל?
עפעס וועגן כוחות הטמא, א גרויסער שווארצער הונט וואס כאפט אריין אלעס וואס מען לערנט, און יא, אויך ווייל עפעס א מעשה מיט ר' יונתן אייבשיץ און א גלח...
די אלע טעמים און די אלע וואס איך האב נישט אויסגערעכנט זענען אבער באשאפן געווארן נאכדעם וואס דער מנהג פון ניטל איז שוין אנגעגאנגען אין פולן קראפט. ברויך מען דאך זען וואס האט געברענגט דעם מנהג אין די פירסט פלעיס.
מארק שפירא האט אויפגעוויזן אז ניטל איז צושטאנד געקומען צוליב א פאנטאזיע וואס די אידן האבן געהאט אז ישו דרייט זיך ארום אין די בתי כסא אום קראצמעך, און ער האט נישט קיין מנוחה, אויסער ווען אידן לערנען. האט מען דוקא נישט געלערנט, און יא, מען איז אויך נישט געגאנגען אין בית הכסא. לאכט נישט, אזוי ווי מיר האלטן זיך איין מיט אלע כוחות די תירוץ אויף א צריך עיון פון רבי עקיבא אייגער וואס איז אונז איינגעפאלן צו להכעיס א מינוט פאר ניטל און בומפס, מען קען עס מער נישט ארויסזאגן ביז מארגן צופרי, אזוי האט מען זיך איינגעהאלטן פון גיין אין בית הכסא ווייל ישו געפינט זיך דארט. פון דארט האט זיך פארשפרייט דער מנהג און די טעמים, נהרא ונהרא ופשטיה. וואס לערנט מען זיך פון דעם? אז יעדער אידישער מנהג האט א גוטער מקור. מען דארף נאר וויסן וואו צו זוכן.
האדם לא נברא אלא להתענג
באניצער אוואטאר
יאיר
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 4765
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 26, 2012 9:42 pm
האט שוין געלייקט: 7221 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 8127 מאל

הודעהדורך איחוד פעלד » מאנטאג יאנואר 07, 2013 11:15 am

יאיר האט געשריבן:פארוואס לערנט מען נישט ניטל?
עפעס וועגן כוחות הטמא, א גרויסער שווארצער הונט וואס כאפט אריין אלעס וואס מען לערנט, און יא, אויך ווייל עפעס א מעשה מיט ר' יונתן אייבשיץ און א גלח...
די אלע טעמים און די אלע וואס איך האב נישט אויסגערעכנט זענען אבער באשאפן געווארן נאכדעם וואס דער מנהג פון ניטל איז שוין אנגעגאנגען אין פולן קראפט. ברויך מען דאך זען וואס האט געברענגט דעם מנהג אין די פירסט פלעיס.
מארק שפירא האט אויפגעוויזן אז ניטל איז צושטאנד געקומען צוליב א פאנטאזיע וואס די אידן האבן געהאט אז ישו דרייט זיך ארום אין די בתי כסא אום קראצמעך, און ער האט נישט קיין מנוחה, אויסער ווען אידן לערנען. האט מען דוקא נישט געלערנט, און יא, מען איז אויך נישט געגאנגען אין בית הכסא. לאכט נישט, אזוי ווי מיר האלטן זיך איין מיט אלע כוחות די תירוץ אויף א צריך עיון פון רבי עקיבא אייגער וואס איז אונז איינגעפאלן צו להכעיס א מינוט פאר ניטל און בומפס, מען קען עס מער נישט ארויסזאגן ביז מארגן צופרי, אזוי האט מען זיך איינגעהאלטן פון גיין אין בית הכסא ווייל ישו געפינט זיך דארט. פון דארט האט זיך פארשפרייט דער מנהג און די טעמים, נהרא ונהרא ופשטיה. וואס לערנט מען זיך פון דעם? אז יעדער אידישער מנהג האט א גוטער מקור. מען דארף נאר וויסן וואו צו זוכן.



יישר כח

ביטע אנווייזען א מקור אויף דעם מארק שפירא.
א משוגענער באלאנגט אין משוגעים הויז, און א מאלעסטער באלאנגט אין תפיסה!!
אדם המוכה מחבירו יכול לילך לקבול לפני עכו"ם אע"פ דגורם למכה היזק גדול (רמ"א סי' שפ"ח ס"ז), מותר לקצץ ידיו על ידי גוי (ש"ך ס"ק מ"ה).
איחוד פעלד
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2933
זיך רעגיסטרירט: זונטאג מאי 20, 2012 6:00 pm
האט שוין געלייקט: 641 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1639 מאל

הודעהדורך קלאר » מאנטאג יאנואר 07, 2013 7:40 pm

דער עולם האלט ערליך ניטל
בייגעלייגטע פיילס
A_-3e7kCQAAge-C.jpg large.jpg
A_-3e7kCQAAge-C.jpg large.jpg (78.41 KiB) געזען געווארן 3448 מאל
באניצער אוואטאר
קלאר
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
 
הודעות: 1230
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יוני 19, 2012 1:06 pm
האט שוין געלייקט: 353 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 335 מאל

הודעהדורך יאנקל » מיטוואך מערץ 13, 2013 10:13 am

איך שפעקוליר אז אפשר שטאמען די אשכנזי'שע מנהגים פון עסן אייער ביי דעם "סדר" פסח ביינאכט און אנצינדן ספעציעלע לאנגע ליכט ("מה נשתנה ליכט") פון די אייראפעאישע מנהגים פון פאסכא (באקאנט אין אנדערע מדינות ווי "איסטער", דאס איז א זכר צו ישו'ס פייערונג פון יו"ט פסח), וואו מ'צינדט ספעציעלע "פאסכאל ליכט", און מ'עסט אייער.

פאסכאל ליכט
בילד
יאנקל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2917
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 23, 2012 10:49 pm
האט שוין געלייקט: 2613 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3782 מאל

הודעהדורך מאראנצןזאפט » מיטוואך מערץ 13, 2013 10:40 am

לאנגע לעכט איז צוליב דעם וואס דער סדר נעמט לענגער ווי סתם א שבת סעודה, און מ'וויל נישט בלייבן אין דער טינקל. ופשוט הוא.
צו די חשוב'ע רעדאקציעס פון אידישע אויסגאבעס: אדם אוסר את שלו, עס איז נישט ערלויבט זיך צו באנוצן מיט מיינע ארטיקלען אן קיין בפירושער ערלויבעניש. איר קענט אייך מיט מיר פארבינדן אין אישי. א דאנק פון פאראויס.
באניצער אוואטאר
מאראנצןזאפט
ידיד ותיק
ידיד ותיק
 
הודעות: 994
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג יאנואר 22, 2013 3:15 pm
האט שוין געלייקט: 1818 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 2378 מאל

הודעהדורך ברסלבער » מיטוואך מערץ 13, 2013 10:44 am

און אייער עסט מען אלץ זכר לחגיגה, און אויך אלץ אבילות זכר לחורבן (כל בו)
די וועלט זאגט אז שכחה איז א חסרון, און איך זאג אז עס איז א גרויסע מעלה. אזוי קען מען פארגעסן אלע צרות און פראבלעמען און אנהויבן יעדן טאג פון ניי. (רבי נחמן מברסלב)
באניצער אוואטאר
ברסלבער
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2038
זיך רעגיסטרירט: דינסטאג נאוועמבער 27, 2012 12:07 pm
האט שוין געלייקט: 4342 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4032 מאל

הודעהדורך למדן » מיטוואך מערץ 13, 2013 4:46 pm

מאראנצןזאפט האט געשריבן:לאנגע לעכט איז צוליב דעם וואס דער סדר נעמט לענגער ווי סתם א שבת סעודה, און מ'וויל נישט בלייבן אין דער טינקל. ופשוט הוא.

די זעלבע סיבה וואס מען לעשט אויס די לייט בי שלש סעודות, ביי די רביס פאר די קריג האט מען נישט אויסגעלאשן די לייט
אזויווי די נאכט איז צוגעפאלן איז געווארן טונקל
באניצער אוואטאר
למדן
היימישער באניצער
היימישער באניצער
 
הודעות: 507
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג דעצעמבער 10, 2012 6:40 pm
האט שוין געלייקט: 142 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 218 מאל

הודעהדורך יאנקל » מיטוואך מערץ 13, 2013 4:54 pm

מאראנצןזאפט האט געשריבן:לאנגע לעכט איז צוליב דעם וואס דער סדר נעמט לענגער ווי סתם א שבת סעודה, און מ'וויל נישט בלייבן אין דער טינקל. ופשוט הוא.

ס'קען זיין אמת, אבער ס'איז מעגליך נישט קיין קאאינצידענט אז די אשכנזי'שע מנהגים פון אייער מיט ליכט זענען ענליך צו קריסטליכע אייראפעאישע מנהגים וועלכע ווערן אפגעראכטן אין דער זעלבער צייט פון יאר און אין די זעלבע מקומות.
יאנקל
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2917
זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג פעברואר 23, 2012 10:49 pm
האט שוין געלייקט: 2613 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 3782 מאל

הודעהדורך יידל » דאנערשטאג אפריל 04, 2013 2:12 pm

יאנקל האט געשריבן:דעם שבת גייען צענדליגער טויזנטער אידן מקיים זיין דעם מנהג פון עסן "שליסל חלות". אן אינטערעסאנטער פארש-ארטיקל איז ערשינען לעצטנס וואו שלמה אלפאסא פרובירט אויפצואווייזן אז דער מנהג שטאמט פון דער קריסטליכער איינפירונג פון "איסטער ברויט", אויף וועלכע מען פלעגט אין געוויסע מדינות ארויפלייגן א שליסל. אין דער צייט וואס אלפאסא'ס ווערק קען נישט באצייכנט ווערן אלץ ריכטיג אקאדעמיש, ברענגט ער אבער ארויס אן אינטערעסאנטער היפאטעזע.
אלפאסא שרייבט אז דער שליסל פלעגט גענוצט ווערן ווי א קריסטליכער סימבאל וויבאלד עס פלעגט געפארמט ווערן ענליך צו א שתי-וערב. און עס פלעגט זיין פארשפרייט אן איינפירונג צו מאכן קרייצן אויף ברויטן, ווי דער בייגעלייגטער ארטיקל פון דעם "ניו יארק טיימס" פון 1912 דערציילט. אלפאסא טענה'ט ווייטער אז דער מנהג פון שליסל חלה איז אדאפטירט געווארן פון דער קריסטליכער איינפירונג אויף איסטער, וואס קארעספאנדירט אין טעמע און אין צייט צו פסח.

היי יאר האט הרב יאיר האפמאן (דער "וואס-איז-נייעס" רב) אדאפטירט שמואל הלוי'ס צוגאנג צו מנהגים און האט אפגעשריבן אן ארטיקל איבער אלפאסא'ס טעאריע אז שליסל חלה שטאמט פון קריסטן. פון זיינע הויפט קושיות אויף אלפאסא איז די [לעכערליכע] טענה אז "היעלה על הדעת אז די חסידי'שע רבי'ס וועלכע האבן געשריבן איבער די מנהג פון שליסל חלה האבן געליינט די קריסטליכע ביכער און זענען באאיינפלוסט געווארן דערפון"?

ש. פון אן די מיין ליין ברענגט אויך ארויס נאך א נקודה. האפמאן צייכנט צו אלס די פריעסטע מקור ר' פנחס'ל קאריצער און אמרי פנחס. די איראניע איז אז אמרי פנחס איז הערש געדרוקט געווארן 200 יאר נאך ר' פנחס'ל קאריצער'ס פטירה. פון צווייטן זייט, טענה'ט ש. אז ווי עס זעט אויס פון האפמאן'ס ארטיקל איז אלפאסא'ס היפאטעזיע נישט ריכטיג, כאטש האפמאן'ס היפאטעזיע אז עס האט זיך אנגעהויבן דורך מקובלים איז לכאורה אויך נישט ריכטיג.
רבון העולמים, היינט באחרית הימים; רבון העולמים, ווי מיר לעבן היינט איז שווער צו זיין א תמים. - שלמה גרטנר, והתקין
באניצער אוואטאר
יידל
שריפטשטעלער
שריפטשטעלער
 
הודעות: 4919
זיך רעגיסטרירט: זונטאג פעברואר 26, 2012 12:44 am
האט שוין געלייקט: 2926 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 4414 מאל

הודעהדורך דעת תורה » דאנערשטאג אפריל 04, 2013 2:22 pm

יידל, זיי ביטע מסביר פארוואס די טענה איז לעכערליך.

דער אמת איז, אז די טעאריע אינאיינעם מיט רוב פון די אשכול האבן א שטארקן לאך: רוב פון די זאכן איז ריכטיג חוקת הגוי, וואס איז א געהעריגער איסור דאורייתא. עס לייגט זיך ממש נישט אויפן שכל אז בו בזמן וואס די מנהיגי הדור זענען געווען עסוק צו אסרן קטניות וועגן א ווייטע חשש רחוק פון חמץ, זאלן זיי דורך לאזן אזאלכע זאכן.
האזהרה שהזהרנו מלהיות חפשיים במחשבותינו, עד שנאמין דעות המנגדות לדעות שהביאה התורה, אלא נגביל את מחשבתנו ונעשה לה סייג שתעמוד אצלו - והן מצוות התורה ואזהרותיה.
והוא אמרו יתעלה: "ולא תתורו אחרי לבבכם"... זו מינות. (ספר המצוות להרמב"ם ל"ת מ"ז)
דעת תורה
חבר ותיק
חבר ותיק
 
הודעות: 2133
זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 18, 2013 1:07 am
האט שוין געלייקט: 4647 מאל
האט שוין באקומען לייקס: 1753 מאל

פריערדיגענעקסט

גיי צוריק היסטאריע

ווער איז יעצט דא?

באניצער וואס לייענען דעם פארום: נישטא קיין אנליין באניצער און 0 געסט